వరాహపురాణమ్

దుర్జయోఽపి మహద్రాజ్యం హస్త్యశ్వరథవాజిభిః । సంయోజ్య చిన్తయామాస రాజ్యవృద్ధిం ప్రతి ప్రభుః ।। ౧౦.

దుర్జయుడు గొప్ప రాజ్యాన్ని, ఏనుగులు, కుదిరాళ్లు, రథాలు, గుఱ్ఱాలతో కూడిన సైన్యాన్ని పొందాడు. ఆ తరువాత రాజ్యాన్ని మరింత అభివృద్ధి చేయాలని ఆలోచించాడు.

ఏవం సంచిన్త్య మేధావీ హస్త్యశ్వరథపత్తిభిః । సమేతాం వాహినీం కృత్వా ఉత్తరాం దిశమాశ్రితః । తస్య చోత్తరతో దేశాః సర్వే సిద్ధా మహాత్మనః ।। ౧౦.

అలా ఆలోచించిన ఆ మేధావి, ఏనుగులు, కుదిరాళ్లు, రథాలు, పాదసేనతో కూడిన గొప్ప సైన్యాన్ని సమీకరించి, ఉత్తర దిశను ఆశ్రయించాడు. ఆ మహాత్ముడైన సిద్ధుని ఉత్తర భాగంలో ఉన్న అన్ని ప్రాంతాలు అతనివే.

భారతాఖ్యమిదం వర్షం సాధయిత్వా సుదుర్జయః । తతః కింపురుషం నామ వర్షం తేనాపి సాధితమ్ ।। ౧౦.

భారతమనే ఈ దేశాన్ని, చాలా కష్టంగా జయించదగినదాన్ని, జయించిన తరువాత, అతడు కింపురుషమనే మరో ప్రాంతాన్ని కూడా జయించాడు.

తతః పరతరం చాన్యద్ధరివర్షం జిగాయ సః । రమ్యం హిరణ్మయం చాపి కురుభద్రాశ్వమేవ చ । ఇలావృతం మేరుమధ్యమేతత్ సర్వం జిగాయ సః ।। ౧౦.

ఆ తరువాత, హరివర్షమనే మరో ప్రాంతాన్ని, అందంగా మెరిసే బంగారు వలె ఉన్నదాన్ని, కురుభద్రాశ్వాన్ని, అలాగే మేరు మధ్యంలో ఉన్న ఇలావృతాన్ని కూడా అతడు జయించాడు.

జిత్వా జమ్బ్వాఖ్యమేతద్ధి ద్వీపం యావదసౌ నృపః । జగామ దేవరాజానం జేతుం సర్వసురాన్వితమ్ ।। ౧౦.

జంబూ ద్వీపమనే ఈ ప్రాంతాన్ని పూర్తిగా జయించిన ఆ రాజు, అందులోని దేవతలతో కూడిన దేవరాజును జయించేందుకు బయలుదేరాడు.

మేరుపర్వతమారుహ్య దేవగన్ధర్వదానవాన్ । గుహ్యకాన్ కిం నరాన్ దైత్యాంస్తతో బ్రహ్మసుతో మునిః । నారదో దుర్జయజయం దేవరాజాయ శంసత ।। ౧౦.

మేరుపర్వతాన్ని ఎక్కి, బ్రహ్మ కుమారుడైన ముని నారదుడు, దేవతలు, గంధర్వులు, దానవులు, గుహ్యకులు, కిన్నరులు, దైత్యులను జయించిన దుర్జయుని విజయాన్ని దేవరాజునికి తెలియజేశాడు.

తత ఇన్ద్రస్త్వరాయుక్తో లోకపాలైః సమన్వితః । జగామ దుర్జయం హన్తుం సోఽచిరేణాస్త్రనిర్జ్జితమ్ । విహాయ పర్వతం మేరుం మర్త్యలోకమిహాగతః ।। ౧౦.

అప్పుడు ఇంద్రుడు, లోకపాలులతో కలిసి, త్వరగా దుర్జయుడిని సంహరించేందుకు, ఆయుధాలతో విజయం సాధించిన అతన్ని ఎదుర్కొనడానికి, మేరుపర్వతాన్ని వదిలి మానవ లోకానికి వచ్చాడు.

పూర్వదేశే చ దేవేన్ద్రో లోకపాలైః సమం ప్రభుః । స్థితవాంస్తస్య సుమహచ్చరితం సంభవిష్యతి ।। ౧౦.

తూర్పు దిశలో, లోకపాలులతో కూడిన దేవేంద్రుడు అక్కడే ఉండిపోయాడు. అతని గురించి ఒక గొప్ప సంఘటన జరగబోతోంది.

దుర్జయశ్చ సురాఞ్జిత్వా యావత్ ప్రతినివర్త్తతే । గన్ధమాదనపృష్ఠే తు స్కన్ధావారనివేశనమ్ । కృత్వాఽవస్థితసంభారమాగతం తాపసౌ తు తమ్ ।। ౧౦.

దుర్జయుడు దేవతలను జయించి తిరిగి వచ్చి, గంధమాదన పర్వతపు ఒడిలో తన సైనిక శిబిరాన్ని ఏర్పాటు చేసి, అవసరమైన సామగ్రిని సిద్ధం చేసుకున్నాడు. ఆ సమయంలో ఇద్దరు తపస్వులు అతని వద్దకు వచ్చారు.

తావగతావథాబ్రూతాం రాజన్ దుర్జ్జయ లోకపాః । నివారితాస్త్వయా సర్వం లోకపాలైర్వినా జగత్ । న ప్రవర్త్తత తస్మాన్ నౌ దేహి తత్పదముత్తమమ్ ।। ౧౦.

ఆ ఇద్దరు వచ్చినప్పుడు, రాజైన దుర్జయుడు, లోకపాలులతో కలిసి, 'నీవు అన్నీ నియంత్రించావు; లోకపాలులు లేకుండా ఈ లోకం నడవదు. అందువల్ల మాకు ఆ పరమ స్థానం ఇవ్వు' అని అన్నారు.

ఏవముక్తే తతస్తౌ తు దుర్జ్జయః ప్రాహ ధర్మవిత్ । కౌ భవన్తావితి తతస్తావూచతురరిందమౌ । విద్యుత్సువిద్యున్నామానావసురావితి మానద ।। ౧౦.

అలా అన్న తరువాత, ధర్మాన్ని బాగా తెలిసిన దుర్జయుడు, 'మీరు ఎవరు?' అని అడిగాడు. అప్పుడు ఆ ఇద్దరు శత్రువులను సంహరించేవారు, 'మేము విద్యుత్సు, విద్యున్న అనే అసురులు, ఓ గౌరవప్రదాత!' అని చెప్పారు.

త్వయా సమ్ప్రతి చేచ్ఛామో ధర్మ్యం సత్సు సుసంస్కృతౌ । లోకపాలమతం సర్వమావాం కుర్మ సుదుర్జయ ।। ౧౦.

'ఇప్పుడు నీకు ఇష్టం ఉంటే, మేము ధర్మబద్ధంగా, మంచి విధంగా, లోకపాలుల కర్తవ్యాలను సక్రమంగా నిర్వహిస్తాము, ఓ దుర్జయా!'

ఏవముక్తే దుర్జ్జయేన తౌ స్వర్గే సన్నివేశితౌ । లౌకపాలౌ కృతౌ సద్యస్తతోఽన్తర్ధానం జగ్మతుః ।। ౧౦.

దుర్జయుడు అలా అనగానే, ఆ ఇద్దరూ స్వర్గంలో లోకపాలులుగా నియమించబడ్డారు. వెంటనే వారు కనబడకుండా పోయారు.

తయోరపి మహత్కర్మ చరితం చ ధరాధరే । భవిష్యతి మహారాజో దుర్జయో మన్దరోపరి ।। ౧౦.

ఆ ఇద్దరి గొప్ప కార్యాలు కూడా ఆ పర్వతంపై జరిగాయి. మహారాజు దుర్జయుడు మందర పర్వతంపై ఉంటాడు.

ధనదస్య వనం దివ్యం దృష్ట్వా నన్దనసన్నిభమ్ । ముదా బభ్రామ రమ్యేఽస్మిన్ స యావద్రాజసత్తమః ।। ౧౦.

ధనదుని దివ్యవనాన్ని, నందనవనంతో సమానంగా ఉన్నదాన్ని చూసి, ఆ రాజశ్రేష్ఠుడు ఆనందంతో ఆ అందమైన ప్రదేశంలో విహరించాడు.

తావత్సువర్ణవృక్షాధః కన్యాద్వయమపశ్యత । అతీవరూపసంపన్నమతీవాద్భుతదర్శనమ్ ।। ౧౦.

అక్కడ, బంగారు చెట్ల క్రింద, అతడు రెండు కన్యలను చూశాడు. వారు అపూర్వ సౌందర్యంతో, అద్భుతంగా కనిపించేవారు.

దృష్ట్వా తు విస్మయావిష్టః క ఇమే శుభలోచనే । ఏవం సంచిన్త్య యావత్ స క్షణమేకం వ్యవస్థితః । తస్మిన్ వనే తావదుభౌ తాపసౌ సోఽవలోకయత్ ।। ౧౦.

వారిని చూసి ఆశ్చర్యంతో నిండిపోయిన అతడు, 'ఇంత అందమైన కళ్ళు ఉన్న వీరు ఎవరు?' అని ఆలోచిస్తూ, క్షణం అక్కడ నిలిచిపోయాడు. ఆ అడవిలో అప్పటికే ఇద్దరు తపస్వులను కూడా చూశాడు.

తౌ దృష్ట్వా సహసా రాజా యయౌ ప్రీత్యా పరాం ముదమ్ । అవతీర్య ద్విపాత్ తూర్ణం నమశ్చక్రే తయోః స్వయమ్ ।। ౧౦.

వారిని చూసిన వెంటనే, రాజు పరమానందంతో దగ్గరికి వెళ్లి, తన ఏనుగుపై నుండి త్వరగా దిగి, స్వయంగా వారికి నమస్కరించాడు.

ఉపవిష్టః స తాభ్యాం తు కౌశ్యే దత్తే వరాసనే । పృష్టః కస్త్వం కుతశ్చాసి కస్య వా కిమిహ స్థితః ।। ౧౦.

రాజు, ఆ ఇద్దరితో కలసి, పట్టు వస్త్రంతో తయారైన ఉత్తమ ఆసనంపై కూర్చొన్నాడు. అప్పుడు వారు, 'నువ్వెవరు? ఎక్కడినుంచి వచ్చావు? ఎవరివి? ఇక్కడ ఎందుకు ఉన్నావు?' అని అడిగారు.

తౌ ప్రహస్యాబ్రవీద్ రాజా సుప్రతీకేతి విశ్రుతః । తస్య పుత్రః సముత్పన్నో దుర్జయో నామ నామతః ।। ౧౦.

రాజు అయిన సుప్రతీకుడు నవ్వుతూ వారితో ఇలా అన్నాడు: "నా కుమారుడికి దుర్జయుడు అనే పేరు పెట్టాను, అతడు పుట్టాడు."

పృథివ్యాం సర్వరాజానో జిగీషన్నిహ సత్తమౌ । ఆగతోఽస్మి ధ్రువం చైవ స్మర్త్తవ్యోఽహం తపోధనౌ । భవన్తౌ కౌ సమాఖ్యాతం మమానుగ్రహకాఙ్క్షయా ।। ౧౦.

ఈ భూమిపై ఉన్న అందరు రాజులను జయించాలనే కోరికతో నేను ఇక్కడికి వచ్చాను, మహర్షులారా. మీరు ఎప్పుడూ నన్ను గుర్తుంచుకోవాలి. మీరు ఇద్దరూ ఎవరు? నాకు అనుగ్రహం కావాలని మీరు వచ్చారని అనిపిస్తోంది, చెప్పండి.

తాపసావూచతుః । ఆవాం హేతృప్రహేత్రాఖ్యౌ మనోః స్వాయంభువః సుతౌ । ఆవాం దేవవినాశాయ గతౌ స్వో మేరుపర్వతమ్ ।। ౧౦.

ఆ తపస్వులు ఇలా చెప్పారు: "మేము హేతృ, ప్రహేతృ అని పిలవబడే మనువు స్వాయంభువుని కుమారులం. దేవతలను నాశనం చేయాలనే ఉద్దేశంతో మేము మెరుపర్వతానికి వచ్చాము."

తత్రావయోర్మహాసైన్యం గజాశ్వరథసంకులమ్ । జిగాయ సర్వదేవానాం శతశోఽథ సహస్త్రశః ।। ౧౦.

అక్కడ మా గొప్ప సైన్యం, ఏనుగులు, కుదిరాళ్లు, రథాలతో నిండినది, వందలాది, వేలాది దేవతల సైన్యాలను ఓడించింది.

తే చ దేవా మహత్సైన్యం దృష్ట్వా సర్వం నిపాతితమ్ । అసురైరుజ్ఝితప్రాణం తతస్తే శరణం గతాః ।। ౧౦.

దేవతలు తమ గొప్ప సైన్యం మొత్తం రాక్షసుల చేతిలో పడిపోయి, ప్రాణాలు పోయినదాన్ని చూసి భయంతో ఆశ్రయం కోసం పరుగెత్తారు.

క్షీరాబ్ధౌ యత్ర దేవేశో హరిః శేతే స్వయం ప్రభుః । తత్ర విజ్ఞాపయామాసుః సర్వే ప్రణతిపూర్వకమ్ ।। ౧౦.

దేవతల అధిపతి హరి, స్వయంగా పాలకుడు, పాలకడలిలో విశ్రాంతి తీసుకుంటున్న చోటికి అందరు దేవతలు వినయపూర్వకంగా వెళ్లి ప్రార్థించారు.

దేవదేవ హరే సర్వం సైన్యం త్వసురసత్తమైః । పరాజితం పరిత్రాహి భీతం విహ్వల్లోచనమ్ ।। ౧౦.

"దేవతల దేవా హరి! మా సైన్యం అంతా రాక్షసుల చేతిలో ఓడిపోయింది. మేము భయంతో, మనస్సులు కలవరపడి ఉన్నాము. దయచేసి మమ్మల్ని రక్షించు."

త్వయా దేవాసురే యుద్ధే పూర్వం త్రాతాః స్మ కేశవ । సహస్త్రబాహోః క్రూరస్య సమరే కాలనేమినః ।। ౧౦.

"కేశవా! మునుపు దేవాసుర సంగ్రామంలో, సహస్రబాహువు అయిన క్రూరుడైన కాలనేమిని ఎదుర్కొన్నప్పుడు నీవు మమ్మల్ని రక్షించావు."

ఇదానీమపి దేవేశ అసురౌ దేవకణ్టకౌ । హేతృప్రహేతృనామానౌ బహుసైన్యపరిచ్ఛదౌ । తౌ హత్వా త్రాహి నః సర్వాన్ దేవదేవ జగత్పతే ।। ౧౦.

"ఇప్పుడు కూడా, దేవతలకు శత్రువులైన హేతృ, ప్రహేతృ అనే ఇద్దరు రాక్షసులు, పెద్ద సైన్యాలతో ఉన్నారు. వారిని సంహరించి మమ్మల్ని అందరినీ రక్షించు, దేవదేవా, జగత్పతీ!"

ఏవముక్తస్తతో దేవో విష్ణుర్నారాయణః ప్రభుః । అహం యాస్యామి తౌ హన్తుమిత్యువాచ జగత్పతిః ।। ౧౦.

అలా ప్రార్థించగా, విష్ణువు నారాయణుడు, జగత్పతి ఇలా అన్నాడు: "ఆ ఇద్దరిని సంహరించడానికి నేను వెళ్తాను."