వరాహపురాణమ్

యస్మాత్ త్వయా మమావజ్ఞా కృతా మూఢ దివస్పతే । తతస్త్వం చాలితో రాజ్యాదన్యలోకే వసిష్యసి ।। ౧౦.

ఓ మూర్ఖుడా, స్వర్గపతీ! నీవు నన్ను అవమానించావు. అందువల్ల నీవు రాజ్యాన్ని కోల్పోయి, ఇంకొక లోకంలో నివసించవలసి వస్తుంది.

ఏవముక్త్వాఽపి కోపేన సురేశం తం చ భూపతిమ్ । ఉవాచ రాజన్ పుత్రస్తే భవితా దృఢవిక్రమః ।। ౧౦.

అలా కోపంతో దేవేంద్రుడిని శపించిన తరువాత, ఆ మహర్షి రాజును చూసి ఇలా అన్నాడు: 'ఓ రాజా! నీ కుమారుడు ధైర్యవంతుడిగా ఉంటాడు.'

ఇన్ద్రరూపోపమః శ్రీమానుద్యచ్ఛస్త్రః ప్రతాపవాన్ । విద్యాప్రభావకర్మ్మజ్ఞః క్రూరకర్మా భవిష్యతి । దుర్జయోఽతిబలీ రాజా ఏవముక్త్వా గతో మునిః ।। ౧౦.

అతడు ఇంద్రుని వంటి రూపంతో, మహిమాన్వితుడిగా, ఆయుధాలలో నిపుణుడిగా, విద్యుత్ప్రభా యొక్క విద్యా, కార్యాలలో నిపుణుడిగా, క్రూరమైన పనులు చేసినా, దుర్జయుడని పేరు పొందిన, ఎవ్వరూ జయించలేని మహాబలుడుగా రాజుగా అవతరిస్తాడు. మహర్షి ఇలా చెప్పి అక్కడినుంచి వెళ్లిపోయాడు.

సోఽపి రాజా సుప్రతీకో భార్యాయాం గర్భమావహత్ । విద్యుత్ప్రభాయాం ధర్మజ్ఞః సాఽపి కాలే త్వసూయత ।। ౧౦.

ఆ తరువాత, సుప్రతీకుడు ధర్మాన్ని పాటిస్తూ తన భార్య విద్యుత్ప్రభకు గర్భాన్ని కలిగించాడు. కాలం వచ్చినప్పుడు ఆమె ప్రసవించింది.

తస్యాః పుత్రః సమభవద్ దుర్జయాఖ్యో మహాబలః । జాతకర్మాదిసంస్కారం తస్య చక్రే మునిః స్వయమ్ । (దుర్వాసా నామ తపసో తస్య దేహమకల్మషః ।। ౧౦.

ఆమెకు దుర్జయుడు అనే పేరుతో మహాబలుడు కుమారుడు జన్మించాడు. ఆ మహర్షి స్వయంగా అతని జాతకర్మ మొదలైన శుభకార్యాలను నిర్వహించాడు. అతడు దుర్వాసుడు అనే తపస్విగా, పవిత్రమైనదేహంతో ప్రసిద్ధి చెందాడు.

) తస్య చేష్టేర్బలేనాసౌ మునేః సౌమ్యో బభూవ హ । వేదశాస్త్రార్థవిద్యాయాం పారగో ధర్మవాన్ శుచిః ।। ౧౦.

ఆ మహర్షి చేసిన కార్యాల వల్ల, ఆ కుమారుడు మృదువుగా మారాడు. వేదాలు, శాస్త్రాల అర్థాన్ని పూర్తిగా నేర్చుకుని, ధర్మపరుడు, శుద్ధుడిగా ఎదిగాడు.

యా ద్వితీయాఽభవత్ పత్నీ తస్య రాజ్ఞో మహాత్మనః । నామ్నా కీర్త్తిమతీ ధన్యా తస్యాః పుత్రో బభూవ హ । నామ్నా సుద్యుమ్న ఇత్యేవం వేదవేదాఙ్గపారగః ।। ౧౦.

ఆ మహాత్ముడైన రాజుకు రెండవ భార్య కీర్తిమతీ అనే సుభాగ్యవతి. ఆమెకు సుద్యుమ్నుడు అనే కుమారుడు జన్మించాడు. అతడు వేదాలు, వేదాంగాలు పూర్తిగా నేర్చుకున్నవాడు.

అథ కాలేన మహతా స రాజా రాజసత్తమః । సుప్రతీకః సుతం దృష్ట్వా దుర్జయం యోగ్యమన్తికే ।। ౧౦.

కాలక్రమంలో, సుప్రతీకుడు అనే ఉత్తమ రాజు తన కుమారుడు దుర్జయుడు రాజ్యానికి యోగ్యుడని తెలుసుకుని అతన్ని దగ్గరకు పిలిచాడు.

ఆత్మనో వృద్ధభావం చ వారాణస్యాధిపో బలీ । చిన్తయామాస రాజ్యార్థం దుర్జయం ప్రతి భామిని ।। ౧౦.

తాను వృద్ధుడవుతున్నానని, వారాణసి అధిపతి అయిన ఆ మహాబలుడు రాజ్యాన్ని దుర్జయునికి అప్పగించాలా అని ఆలోచించాడు, ఓ సుందరీ!

ఏవం సంచిన్త్య ధర్మాత్మా తస్య రాజ్యం దదౌ నృపః । స్వయం చ చిత్రకూటాఖ్యం పర్వతం స జగామ హ ।। ౧౦.

అలా ఆలోచించి, ధర్మాత్ముడైన ఆ రాజు దుర్జయునికి రాజ్యాన్ని అప్పగించి, తానే చిత్రకూటం అనే పర్వతానికి వెళ్లిపోయాడు.

దుర్జయోఽపి మహద్రాజ్యం హస్త్యశ్వరథవాజిభిః । సంయోజ్య చిన్తయామాస రాజ్యవృద్ధిం ప్రతి ప్రభుః ।। ౧౦.

దుర్జయుడు గొప్ప రాజ్యాన్ని, ఏనుగులు, కుదిరాళ్లు, రథాలు, గుఱ్ఱాలతో కూడిన సైన్యాన్ని పొందాడు. ఆ తరువాత రాజ్యాన్ని మరింత అభివృద్ధి చేయాలని ఆలోచించాడు.

ఏవం సంచిన్త్య మేధావీ హస్త్యశ్వరథపత్తిభిః । సమేతాం వాహినీం కృత్వా ఉత్తరాం దిశమాశ్రితః । తస్య చోత్తరతో దేశాః సర్వే సిద్ధా మహాత్మనః ।। ౧౦.

అలా ఆలోచించిన ఆ మేధావి, ఏనుగులు, కుదిరాళ్లు, రథాలు, పాదసేనతో కూడిన గొప్ప సైన్యాన్ని సమీకరించి, ఉత్తర దిశను ఆశ్రయించాడు. ఆ మహాత్ముడైన సిద్ధుని ఉత్తర భాగంలో ఉన్న అన్ని ప్రాంతాలు అతనివే.

భారతాఖ్యమిదం వర్షం సాధయిత్వా సుదుర్జయః । తతః కింపురుషం నామ వర్షం తేనాపి సాధితమ్ ।। ౧౦.

భారతమనే ఈ దేశాన్ని, చాలా కష్టంగా జయించదగినదాన్ని, జయించిన తరువాత, అతడు కింపురుషమనే మరో ప్రాంతాన్ని కూడా జయించాడు.

తతః పరతరం చాన్యద్ధరివర్షం జిగాయ సః । రమ్యం హిరణ్మయం చాపి కురుభద్రాశ్వమేవ చ । ఇలావృతం మేరుమధ్యమేతత్ సర్వం జిగాయ సః ।। ౧౦.

ఆ తరువాత, హరివర్షమనే మరో ప్రాంతాన్ని, అందంగా మెరిసే బంగారు వలె ఉన్నదాన్ని, కురుభద్రాశ్వాన్ని, అలాగే మేరు మధ్యంలో ఉన్న ఇలావృతాన్ని కూడా అతడు జయించాడు.

జిత్వా జమ్బ్వాఖ్యమేతద్ధి ద్వీపం యావదసౌ నృపః । జగామ దేవరాజానం జేతుం సర్వసురాన్వితమ్ ।। ౧౦.

జంబూ ద్వీపమనే ఈ ప్రాంతాన్ని పూర్తిగా జయించిన ఆ రాజు, అందులోని దేవతలతో కూడిన దేవరాజును జయించేందుకు బయలుదేరాడు.

మేరుపర్వతమారుహ్య దేవగన్ధర్వదానవాన్ । గుహ్యకాన్ కిం నరాన్ దైత్యాంస్తతో బ్రహ్మసుతో మునిః । నారదో దుర్జయజయం దేవరాజాయ శంసత ।। ౧౦.

మేరుపర్వతాన్ని ఎక్కి, బ్రహ్మ కుమారుడైన ముని నారదుడు, దేవతలు, గంధర్వులు, దానవులు, గుహ్యకులు, కిన్నరులు, దైత్యులను జయించిన దుర్జయుని విజయాన్ని దేవరాజునికి తెలియజేశాడు.

తత ఇన్ద్రస్త్వరాయుక్తో లోకపాలైః సమన్వితః । జగామ దుర్జయం హన్తుం సోఽచిరేణాస్త్రనిర్జ్జితమ్ । విహాయ పర్వతం మేరుం మర్త్యలోకమిహాగతః ।। ౧౦.

అప్పుడు ఇంద్రుడు, లోకపాలులతో కలిసి, త్వరగా దుర్జయుడిని సంహరించేందుకు, ఆయుధాలతో విజయం సాధించిన అతన్ని ఎదుర్కొనడానికి, మేరుపర్వతాన్ని వదిలి మానవ లోకానికి వచ్చాడు.

పూర్వదేశే చ దేవేన్ద్రో లోకపాలైః సమం ప్రభుః । స్థితవాంస్తస్య సుమహచ్చరితం సంభవిష్యతి ।। ౧౦.

తూర్పు దిశలో, లోకపాలులతో కూడిన దేవేంద్రుడు అక్కడే ఉండిపోయాడు. అతని గురించి ఒక గొప్ప సంఘటన జరగబోతోంది.

దుర్జయశ్చ సురాఞ్జిత్వా యావత్ ప్రతినివర్త్తతే । గన్ధమాదనపృష్ఠే తు స్కన్ధావారనివేశనమ్ । కృత్వాఽవస్థితసంభారమాగతం తాపసౌ తు తమ్ ।। ౧౦.

దుర్జయుడు దేవతలను జయించి తిరిగి వచ్చి, గంధమాదన పర్వతపు ఒడిలో తన సైనిక శిబిరాన్ని ఏర్పాటు చేసి, అవసరమైన సామగ్రిని సిద్ధం చేసుకున్నాడు. ఆ సమయంలో ఇద్దరు తపస్వులు అతని వద్దకు వచ్చారు.

తావగతావథాబ్రూతాం రాజన్ దుర్జ్జయ లోకపాః । నివారితాస్త్వయా సర్వం లోకపాలైర్వినా జగత్ । న ప్రవర్త్తత తస్మాన్ నౌ దేహి తత్పదముత్తమమ్ ।। ౧౦.

ఆ ఇద్దరు వచ్చినప్పుడు, రాజైన దుర్జయుడు, లోకపాలులతో కలిసి, 'నీవు అన్నీ నియంత్రించావు; లోకపాలులు లేకుండా ఈ లోకం నడవదు. అందువల్ల మాకు ఆ పరమ స్థానం ఇవ్వు' అని అన్నారు.

ఏవముక్తే తతస్తౌ తు దుర్జ్జయః ప్రాహ ధర్మవిత్ । కౌ భవన్తావితి తతస్తావూచతురరిందమౌ । విద్యుత్సువిద్యున్నామానావసురావితి మానద ।। ౧౦.

అలా అన్న తరువాత, ధర్మాన్ని బాగా తెలిసిన దుర్జయుడు, 'మీరు ఎవరు?' అని అడిగాడు. అప్పుడు ఆ ఇద్దరు శత్రువులను సంహరించేవారు, 'మేము విద్యుత్సు, విద్యున్న అనే అసురులు, ఓ గౌరవప్రదాత!' అని చెప్పారు.

త్వయా సమ్ప్రతి చేచ్ఛామో ధర్మ్యం సత్సు సుసంస్కృతౌ । లోకపాలమతం సర్వమావాం కుర్మ సుదుర్జయ ।। ౧౦.

'ఇప్పుడు నీకు ఇష్టం ఉంటే, మేము ధర్మబద్ధంగా, మంచి విధంగా, లోకపాలుల కర్తవ్యాలను సక్రమంగా నిర్వహిస్తాము, ఓ దుర్జయా!'

ఏవముక్తే దుర్జ్జయేన తౌ స్వర్గే సన్నివేశితౌ । లౌకపాలౌ కృతౌ సద్యస్తతోఽన్తర్ధానం జగ్మతుః ।। ౧౦.

దుర్జయుడు అలా అనగానే, ఆ ఇద్దరూ స్వర్గంలో లోకపాలులుగా నియమించబడ్డారు. వెంటనే వారు కనబడకుండా పోయారు.

తయోరపి మహత్కర్మ చరితం చ ధరాధరే । భవిష్యతి మహారాజో దుర్జయో మన్దరోపరి ।। ౧౦.

ఆ ఇద్దరి గొప్ప కార్యాలు కూడా ఆ పర్వతంపై జరిగాయి. మహారాజు దుర్జయుడు మందర పర్వతంపై ఉంటాడు.

ధనదస్య వనం దివ్యం దృష్ట్వా నన్దనసన్నిభమ్ । ముదా బభ్రామ రమ్యేఽస్మిన్ స యావద్రాజసత్తమః ।। ౧౦.

ధనదుని దివ్యవనాన్ని, నందనవనంతో సమానంగా ఉన్నదాన్ని చూసి, ఆ రాజశ్రేష్ఠుడు ఆనందంతో ఆ అందమైన ప్రదేశంలో విహరించాడు.

తావత్సువర్ణవృక్షాధః కన్యాద్వయమపశ్యత । అతీవరూపసంపన్నమతీవాద్భుతదర్శనమ్ ।। ౧౦.

అక్కడ, బంగారు చెట్ల క్రింద, అతడు రెండు కన్యలను చూశాడు. వారు అపూర్వ సౌందర్యంతో, అద్భుతంగా కనిపించేవారు.

దృష్ట్వా తు విస్మయావిష్టః క ఇమే శుభలోచనే । ఏవం సంచిన్త్య యావత్ స క్షణమేకం వ్యవస్థితః । తస్మిన్ వనే తావదుభౌ తాపసౌ సోఽవలోకయత్ ।। ౧౦.

వారిని చూసి ఆశ్చర్యంతో నిండిపోయిన అతడు, 'ఇంత అందమైన కళ్ళు ఉన్న వీరు ఎవరు?' అని ఆలోచిస్తూ, క్షణం అక్కడ నిలిచిపోయాడు. ఆ అడవిలో అప్పటికే ఇద్దరు తపస్వులను కూడా చూశాడు.

తౌ దృష్ట్వా సహసా రాజా యయౌ ప్రీత్యా పరాం ముదమ్ । అవతీర్య ద్విపాత్ తూర్ణం నమశ్చక్రే తయోః స్వయమ్ ।। ౧౦.

వారిని చూసిన వెంటనే, రాజు పరమానందంతో దగ్గరికి వెళ్లి, తన ఏనుగుపై నుండి త్వరగా దిగి, స్వయంగా వారికి నమస్కరించాడు.

ఉపవిష్టః స తాభ్యాం తు కౌశ్యే దత్తే వరాసనే । పృష్టః కస్త్వం కుతశ్చాసి కస్య వా కిమిహ స్థితః ।। ౧౦.

రాజు, ఆ ఇద్దరితో కలసి, పట్టు వస్త్రంతో తయారైన ఉత్తమ ఆసనంపై కూర్చొన్నాడు. అప్పుడు వారు, 'నువ్వెవరు? ఎక్కడినుంచి వచ్చావు? ఎవరివి? ఇక్కడ ఎందుకు ఉన్నావు?' అని అడిగారు.