తస్య బ్రాహ్మణముఖ్యస్య స్త్రీత్వే యత్కర్మ పాపకమ్
ఆ బ్రాహ్మణలోకంలో, స్త్రీగా ఉన్నప్పుడు చేసిన పాపకర్మ ఏదైనా—
మధురం వాక్యమాదాయ ప్రత్యువాచ వసున్ధరామ్
తీయని మాటలు తీసుకుని, భూమికి సమాధానం చెప్పాడు.
మాయా మమ విశాలాక్షి రోహిణీ లోమహర్షిణీ
విశాలనేత్రాలయైన రోహిణీ! నా మాయ ఎంత అద్భుతంగా, జుట్టు నిక్కబొడిచేలా ఉంటుంది.
గతో గతీరనేకాశ్చ ఉత్తమాధమమధ్యమాః
ఆమె ఎన్నో రూపాలు, ఎన్నో మార్గాలు తీసుకుంది—ఉత్తమమైనవి, మధ్యస్థమైనవి, తక్కువవైనవి కూడా ఉన్నాయి.
యథా బ్రాహ్మణముఖ్యేన ప్రాప్తా స్త్రీయోనిరేవ చ 125.
ఎలా అంటే, ప్రధాన బ్రాహ్మణుని ద్వారా స్త్రీల జననము కలిగిందో అలా.
మమైవారాధనపరో మమ కర్మపరాయణః
అతడు నా ఆరాధనలో నిబద్ధుడై, నా పనులను నిత్యం చేయడంలో స్థిరంగా ఉండేవాడు.
అయం దీర్ఘేణ కాలేన తస్య తుష్టోఽస్మి సున్దరి
ఓ సుందరీ! చాలా కాలం తరువాత అతనిపై నేను సంతోషించాను.
తతస్తస్య మయా దేవి దత్త్వా దర్శనముత్తమమ్
అప్పుడతనికి, ఓ దేవీ, నేను పరమమైన దర్శనం ప్రసాదించాను.
వరం వరయ భద్రం తే తవ యద్ధృది వర్త్తతే
ఓ మంగళకరమైనవాడా! నీ మనసులో ఉన్నది ఏదైనా వరంగా కోరుకో.
అథవేచ్ఛసి తం స్వర్గం యత్ర సౌఖ్యం వరాఙ్గనాః
లేదా, సుఖసంపదలు, సుందరీమహిళలు ఉన్న ఆ స్వర్గాన్ని నువ్వు కోరుకుంటే—
యత్ర సర్వా దివ్యరూపా భవన్త్యప్సరసః పరాః తతో మమ వచః శ్రుత్వా స చ బ్రాహ్మణపుంగవః
అక్కడ అన్ని అప్సరసలు దివ్యమైన రూపాలతో ఉంటారు. నా మాటలు విన్న ఆ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠుడు—
అథ నో కుప్యసే దేవ వరం సమనుయాచతే
ఓ దేవా! మీరు కోపపడకపోతే, నేను ఒక వరం అడుగుతాను.
న చాహం కాంచనం గావో న చ స్త్రీరాజ్యమేవ చ
నాకు బంగారం, గోవులు, స్త్రీలు, రాజ్యమే అయినా, ఇవేవీ కావాలని లేదు.
తథా స్వర్గసహస్రాణామేకం చాపి న రోచతే 125.
అలాగే, వేల స్వర్గాల్లో ఒక్కటి కూడా నాకు ఇష్టం లేదు.
తతస్తస్య వచః శ్రుత్వా సమయా తత్ర భాషితః
అతని మాటలు విని అక్కడ ఒక ఒప్పందం చెప్పబడింది.
దేవా అపి న జానన్తి విష్ణుమాయావిమోహితాః
విష్ణుమాయ వల్ల మోహితులైన దేవతలు కూడా దీనిని తెలుసుకోలేరు.
ఉవాచ మధురం వాక్యం మాయయా చ ప్రచోదితః
మాయ ప్రేరణతో అతడు మధురంగా మాట్లాడాడు.
తవ దేవ ప్రసాదేన మమైవం దీయతాం వరః
ఓ దేవా! మీ కృపతో నాకు ఈ వరం దక్కాలి.
గచ్ఛ కుబ్జామ్రకే గఙ్గాస్నాతో మాయాం తు గచ్ఛసి కుబ్జామ్రకే దేవి విప్రో మమ మాయాభిలాషుకః
కుబ్జామ్రానికి వెళ్లి, గంగానదిలో స్నానం చేసి, మాయను పొందుతావు. ఓ దేవీ! కుబ్జామ్రంలో ఆ బ్రాహ్మణుడు నా మాయను కోరాడు.
స్థాపయిత్వా యథాన్యాయం తీర్థమారాధయద్యథా
అతడు యథావిధిగా తీర్థాన్ని స్థాపించి, విధిగా ఆరాధన చేశాడు.
అవగాహ్య తతో గఙ్గాం సర్వగాత్రే చ క్లేదితే
ఆ తరువాత గంగా నదిలో మునిగి, అతని శరీరం మొత్తం తడిసిపోయింది.
హృదయేఽచిన్తయత్తత్ర గర్భక్లేశేన పీడితః
అక్కడ, గర్భంలో ఉన్న బాధతో బాధపడుతూ, హృదయంలో ఆలోచించాడు.
యోఽహం నిషాదగర్భేఽస్మిన్వసామి నరకేషు చ 125.
నేను ఇప్పుడు ఈ నిషాదుని గర్భంలో, నరకసమానమైన స్థితిలో ఉన్నాను.
యోఽహం నిషాదగర్భేఽస్మిన్పీడాస్తి మలసంకులే
ఈ నిషాదుని గర్భంలో ఉన్న నేను, మలమూత్రాలతో నిండిన ఈ స్థలంలో బాధపడుతున్నాను.
పురీషమూత్రసఙ్కీర్ణే మాంసశోణితకర్ద్దమే
మలమూత్రాలు కలిసిన, మాంసం రక్తంతో మురికి తయారైన చోట ఉన్నాను.
బహురోగసమాకీర్ణే బహుదుఃఖతమాకులే
చుట్టూ ఎన్నో వ్యాధులు, అనేక బాధలు నన్ను ముంచెత్తుతున్నాయి.
కుతో విష్ణుః కుతో వాహం కుతో గఙ్గాజలాని చ
విష్ణువు ఎక్కడ? నేను ఎక్కడ? గంగాజలం ఎక్కడ?
ఏవం చిన్తయమానస్తు శీఘ్రం గర్భాద్వినిఃసృతః
ఇలా ఆలోచిస్తూ, అతడు త్వరగా గర్భం నుండి బయటపడ్డాడు.
అజాయత తతః కన్యా నిషాదస్య గృహే తదా
ఆ సమయంలో, నిషాదుని ఇంట్లో ఒక కుమార్తె జన్మించింది.
న చ సంజ్ఞాయతే కించిద్విష్ణుమాయావిమోహితా
విష్ణుమాయ వల్ల మాయలో పడిపోయి, ఆమెకు ఏమీ తెలియలేదు.