వరాహపురాణమ్

జ్ఞాతుమిచ్ఛామి మాయార్థం రహస్యం పరముత్తమమ్

ఈ మాయ యొక్క అర్థాన్ని, పరమమైన రహస్యాన్ని తెలుసుకోవాలని నేను కోరుకుంటున్నాను.

ప్రత్యువాచ తదా వాక్యం ప్రహస్య తు వసున్ధరామ్

అప్పుడు ఆయన చిరునవ్వుతో వసుంధరకు ఇలా అన్నారు.

వృథా క్లేశం కిమర్థం త్వం ప్రాప్స్యతే యద్విలోకనాత్

నీవు చూడబోయే దానికి వృథాగా ఎందుకు ఇంత కష్టం పడుతున్నావు?

మమ మాయాం విశాలాక్షి కిం పునస్త్వం వసున్ధరే

విశాలనేత్రా వసుంధరా, నా మాయ గురించి నీకు ఇంకేం చెప్పాలి?

దేశో నిర్జలతాం యాతి ఏషా మాయా మమ ప్రియే। సోమో యత్క్షీయతే పక్షే పక్షే వాపి చ వర్ద్ధతే ।। 125.

ప్రియమైనవాడా, ఒక ప్రాంతం ఎండిపోయి పొడిగా మారడం నా మాయే; అలాగే, ప్రతి పక్షంలో చంద్రుడు తగ్గిపోవడం, పెరగడం కూడా ఇదే.

అమాయాం న స దృశ్యేత మాయేయం మమ తత్త్వతః

అమావాస్య నాడు అది కనబడదు; ఇదే నిజంగా నా మాయ.

భవేచ్చ శీతలం గ్రీష్మే మాయేయం మమ తత్త్వతః

వేసవిలో చల్లదనం కలగడం కూడా నిజంగా నా మాయే.

ఉదేతి పూర్వతః ప్రాతర్మాయేయం మమ సున్దరి

సుందరివా, ఉదయం తూర్పున సూర్యుడు ఉదయించడం కూడా నా మాయే.

గర్భే చ జాయతే జన్తుర్మాయేయం మమ సున్దరి। జీవః ప్రవిశ్య గర్భం తు సుఖదుఃఖే చ విన్దతి

సుందరివా, గర్భంలో జీవి పుట్టడం నా మాయ; ఆత్మ గర్భంలోకి వెళ్లి సుఖదుఃఖాలను అనుభవిస్తుంది.

జాతశ్చ విస్మరేత్సర్వమేషా మాయా మమోత్తమా

పుట్టిన తర్వాత అన్నీ మరచిపోవడం నా గొప్ప మాయ.

కర్మణా నీయతేఽన్యత్ర మాయైషా మమ చోత్తమా

కర్మఫలితంగా వేరే చోటికి పోవడం కూడా నా గొప్ప మాయ.

అఙ్గుల్యశ్చరణౌ చైవ భుజౌ శీర్షం కటిస్తథా

వేలులు, కాళ్లు, చేతులు, తల, నడుము,

కర్ణౌ నేత్రే కపాలౌ చ లలాటం జిహ్వయా సహ

చెవులు, కళ్ళు, కపాలం, నుదురు, నాలుకతో పాటు,

తస్యైవ జీర్యతే భుక్తమగ్నినా పీతమేవ చ

ఆయన తినినది అగ్ని ద్వారా జీర్ణమవుతుంది, తాగినదీ అలాగే.

శబ్దః స్పర్శశ్చ రూపం చ రసో గన్ధశ్చ పంచమ 125.

శబ్దం, స్పర్శ, రూపం, రుచి, ఐదవదిగా వాసన.

సర్వర్తుషు నిజాకారః స్థావరే జఙ్గమే తథా

ప్రతి ఋతువులోను స్థావరాలు, జంగమాలు అన్నిటిలోను వాటి స్వంత రూపాలు ఉంటాయి.

ఆపో దివ్యాస్తథా భౌమా ఆపో యేషు ప్రతిష్ఠితాః

ఆకాశంలో దేవతల నీళ్లు, భూమిపై భౌమ నీళ్లు ఉన్నాయి. అందులోనే అన్నీ స్థిరంగా ఉంటాయి.

వృష్టౌ బహూదకాః సర్వే పల్వలాని సరాంసి చ

వర్షాకాలంలో అన్ని చెరువులు, సరస్సులు నీటితో నిండిపోతాయి.

హిమవచ్ఛిఖరాన్ముక్తా నామ్నా మన్దాకినీ నదీ

హిమవంతపు శిఖరాల నుంచి మందాకినీ అనే నది ప్రవహిస్తుంది.

మేఘా వహన్తి సలిలముద్ధృత్య లవణార్ణవాత్

మేఘాలు ఉప్పు సముద్రం నుంచి నీటిని ఎత్తుకొని దానిని తీసుకెళ్తాయి.

రోగార్తా జన్తవః కేచిద్భక్షయన్తి మహౌషధమ్

కొంతమంది జంతువులు వ్యాధితో బాధపడుతూ గొప్ప ఔషధాలను తింటాయి.

ఔషధే దీయమానేఽపి జన్తుః పంచత్వమేతి యత్

ఔషధం ఇచ్చినా కూడా, కొన్ని జంతువులు మరణిస్తాయి.

ప్రథమం జాయతే గర్భః పశ్చాత్సంజాయతే పుమాన్

మొదట గర్భం ఏర్పడుతుంది; ఆ తర్వాత మనిషి పుడతాడు.

తత ఇన్ద్రియనాశశ్చ ఏతన్మాయాబలం మమ

అంతటితో ఇంద్రియాలు నశించిపోతాయి. ఇది నా మాయాశక్తి.

పునశ్చ పత్రాదియుతమేతన్మాయాబలం మమ 125.

మళ్లీ, ఆకులు మొదలైన వాటితో కూడినది కూడా నా మాయాశక్తే.

తత్రామృతం విసృజామి మాయాయోగేన భూరిశః

అక్కడ మాయాశక్తితో నేను పునఃపునః అమృతాన్ని ప్రసరిస్తాను.

భూత్వా వేగేన గరుడో వహామ్యాత్మానమాత్మనా

వేగంగా గరుత్మంతుడిగా మారి, నేనే నన్ను తానే మోస్తాను.

మాయామేతామహం కృత్వా యక్ష్యామి త్రిదివౌకసః

ఈ మాయను సృష్టించి, నేను దేవతల కోసం యజ్ఞాలు నిర్వహిస్తాను.

మాయామాఙ్గిరసీం కృత్వా యాజయామి దివౌకసః

ఆంగిరస మాయను ధరించి, నేను దేవతలకు యజ్ఞం చేయిస్తాను.