వరాహపురాణమ్

ముక్త్వా నారాయణం దేవం వారాహం రూపమాస్థితమ్

నారాయణుని, వరాహరూపాన్ని ధరించిన దేవుని పూజించి,

కుశిష్యాయ న దాతవ్యం యే చ శాస్త్రార్థదూషకాః

అర్హత లేని శిష్యులకు లేదా శాస్త్రార్థాన్ని వక్రీకరించేవారికి ఇది చెప్పకూడదు.

ధనధర్మక్షయస్తేషాం పఠనాదాశు జాయతే

వారు దీనిని పఠిస్తే, ధనం, ధర్మం త్వరగా నశించిపోతాయి.

ఏతత్తే కథితం భద్రే పూర్వం యత్పృష్టవత్యసి

ఓ మంగళకరమైనవాడా, నీవు ముందుగా అడిగిన దానిని నేను నీకు వివరించాను.

ఇతి శ్రీవరాహపురాణే భగవచ్ఛాస్త్రే ఋతూపస్కరణం నామ చతుర్వింశత్యధికశతతమోఽధ్యాయః

ఇలా శ్రీవరాహపురాణంలో భగవద్గీతలో ఋతుపస్కరణం అనే నూరయిరవై నాలుగవ అధ్యాయం ముగిసింది.

అథ మాయాచక్రమ్ శ్రుత్వా షడృతుకర్మాణి పృథివీ సంశితవ్రతా

తరువాత ఆరు ఋతువుల కర్మలను విన్న భూమాత, తన వ్రతంలో స్థిరంగా ఉండి, మాయా చక్రాన్ని గురించి చెప్పింది.

మఙ్గల్యాశ్చ పవిత్రాశ్చ యే త్వయా సముదాహృతాః

నీ ద్వారా చెప్పబడిన ఆ మంగళకరమైనవి, పవిత్రమైనవి,

శ్రుత్వా త్వేతాని కర్మాణి త్వన్ముఖోక్తాని మాధవ

మాధవా, నీవు చెప్పిన ఈ కార్యాలన్నీ విని,

ఏతన్మే పరమం గుహ్యం పరం కౌతూహలం తథా

ఇది నాకు అత్యంత రహస్యంగా, గొప్ప ఆసక్తిని కలిగించే విషయంగా అనిపిస్తోంది.

యామేనాం భాషసే దేవ మమ మాయేతి నిత్యశః

దేవా, నీవు ఎప్పుడూ దీనిని నా మాయ అని చెబుతుంటావు.

జ్ఞాతుమిచ్ఛామి మాయార్థం రహస్యం పరముత్తమమ్

ఈ మాయ యొక్క అర్థాన్ని, పరమమైన రహస్యాన్ని తెలుసుకోవాలని నేను కోరుకుంటున్నాను.

ప్రత్యువాచ తదా వాక్యం ప్రహస్య తు వసున్ధరామ్

అప్పుడు ఆయన చిరునవ్వుతో వసుంధరకు ఇలా అన్నారు.

వృథా క్లేశం కిమర్థం త్వం ప్రాప్స్యతే యద్విలోకనాత్

నీవు చూడబోయే దానికి వృథాగా ఎందుకు ఇంత కష్టం పడుతున్నావు?

మమ మాయాం విశాలాక్షి కిం పునస్త్వం వసున్ధరే

విశాలనేత్రా వసుంధరా, నా మాయ గురించి నీకు ఇంకేం చెప్పాలి?

దేశో నిర్జలతాం యాతి ఏషా మాయా మమ ప్రియే। సోమో యత్క్షీయతే పక్షే పక్షే వాపి చ వర్ద్ధతే ।। 125.

ప్రియమైనవాడా, ఒక ప్రాంతం ఎండిపోయి పొడిగా మారడం నా మాయే; అలాగే, ప్రతి పక్షంలో చంద్రుడు తగ్గిపోవడం, పెరగడం కూడా ఇదే.

అమాయాం న స దృశ్యేత మాయేయం మమ తత్త్వతః

అమావాస్య నాడు అది కనబడదు; ఇదే నిజంగా నా మాయ.

భవేచ్చ శీతలం గ్రీష్మే మాయేయం మమ తత్త్వతః

వేసవిలో చల్లదనం కలగడం కూడా నిజంగా నా మాయే.

ఉదేతి పూర్వతః ప్రాతర్మాయేయం మమ సున్దరి

సుందరివా, ఉదయం తూర్పున సూర్యుడు ఉదయించడం కూడా నా మాయే.

గర్భే చ జాయతే జన్తుర్మాయేయం మమ సున్దరి। జీవః ప్రవిశ్య గర్భం తు సుఖదుఃఖే చ విన్దతి

సుందరివా, గర్భంలో జీవి పుట్టడం నా మాయ; ఆత్మ గర్భంలోకి వెళ్లి సుఖదుఃఖాలను అనుభవిస్తుంది.

జాతశ్చ విస్మరేత్సర్వమేషా మాయా మమోత్తమా

పుట్టిన తర్వాత అన్నీ మరచిపోవడం నా గొప్ప మాయ.

కర్మణా నీయతేఽన్యత్ర మాయైషా మమ చోత్తమా

కర్మఫలితంగా వేరే చోటికి పోవడం కూడా నా గొప్ప మాయ.

అఙ్గుల్యశ్చరణౌ చైవ భుజౌ శీర్షం కటిస్తథా

వేలులు, కాళ్లు, చేతులు, తల, నడుము,

కర్ణౌ నేత్రే కపాలౌ చ లలాటం జిహ్వయా సహ

చెవులు, కళ్ళు, కపాలం, నుదురు, నాలుకతో పాటు,

తస్యైవ జీర్యతే భుక్తమగ్నినా పీతమేవ చ

ఆయన తినినది అగ్ని ద్వారా జీర్ణమవుతుంది, తాగినదీ అలాగే.

శబ్దః స్పర్శశ్చ రూపం చ రసో గన్ధశ్చ పంచమ 125.

శబ్దం, స్పర్శ, రూపం, రుచి, ఐదవదిగా వాసన.

సర్వర్తుషు నిజాకారః స్థావరే జఙ్గమే తథా

ప్రతి ఋతువులోను స్థావరాలు, జంగమాలు అన్నిటిలోను వాటి స్వంత రూపాలు ఉంటాయి.

ఆపో దివ్యాస్తథా భౌమా ఆపో యేషు ప్రతిష్ఠితాః

ఆకాశంలో దేవతల నీళ్లు, భూమిపై భౌమ నీళ్లు ఉన్నాయి. అందులోనే అన్నీ స్థిరంగా ఉంటాయి.

వృష్టౌ బహూదకాః సర్వే పల్వలాని సరాంసి చ

వర్షాకాలంలో అన్ని చెరువులు, సరస్సులు నీటితో నిండిపోతాయి.

హిమవచ్ఛిఖరాన్ముక్తా నామ్నా మన్దాకినీ నదీ

హిమవంతపు శిఖరాల నుంచి మందాకినీ అనే నది ప్రవహిస్తుంది.