కాని కర్మాణి కుర్వన్తి యే త్వాం పశ్యన్తి మాధవ
మాధవా! నిన్ను దర్శించినవారు ఏ కార్యాలు చేస్తారు?
బ్రాహ్మణస్య చ కిం కర్మ క్షత్రియస్య చ కిం భవేత్
బ్రాహ్మణునికి ఏ విధమైన కర్తవ్యం? క్షత్రియుడు ఏం చేయాలి?
యోగో వై ప్రాప్యతే కేన తపో వా కేన నిశ్చితమ్
యోగం ఎలా సాధించవచ్చు? లేదా ఏ తపస్సుతో అది సాధ్యమవుతుంది?
కిం చ దుఃఖనివాసం వా భోజనం పానకం తథా
ఎలాంటి నివాసం బాధాకరమైందిగా భావించబడుతుంది? అలాగే భోజనం, పానకం గురించి చెప్పు.
ప్రాపణం కీదృశం చాపి కాసు దిక్షు తథా ప్రభో
ప్రభూ! ఎలా సంపాదించాలి? ఏ దిశల్లో అది సాధ్యమవుతుంది?
తిర్యగ్యోనిం న గచ్ఛేత కర్మణా కేన కేశవ
కేశవా! ఏ కార్యం చేయడం వల్ల జంతుయోనిలోకి పోవడం జరగదు?
జరా వా కేన గచ్ఛేత జన్మ వా కేన గచ్ఛతి
ఏ కారణంతో వృద్ధాప్యం వస్తుంది? ఏ కారణంతో జననం కలుగుతుంది?
సంసారస్య న గచ్ఛేత కేన కర్మప్రభావతః
ఏ కార్యశక్తితో సంసారంలోకి పోకుండా ఉండవచ్చు?
శృణ్వన్తు మే భాగవతా యే చ మోక్షే వ్యవస్థితాః
భగవంతునికి భక్తులు, మోక్షాన్ని కోరేవారు నా మాటలు వినండి.
మన్త్రః – మాసేషు సర్వేషు చ ముఖ్యభూతస్త్వం మాధవో మాధవమాస ఏవ నిత్యం చ యజ్ఞేషు తథేజ్యతే యో నారాయణః సప్తలోకేషు వీరః ।।124.
మంత్రము— అన్ని నెలల్లో మాధవమాసమే ముఖ్యమైనది. అన్ని యజ్ఞాల్లో నిత్యం పూజించబడేవాడు నారాయణుడు, ఏడూ లోకాలలో వీరుడైనవాడు.
ఏవం గ్రీష్మే విధిం చైవ కుర్యాత్సర్వం మమోక్తితః
ఈ విధంగా, వేసవిలో నేను చెప్పిన విధంగా అన్ని కర్మలను చేయాలి.
మాసేషు సర్వేష్వపి ముఖ్యభూతో మాసో భవాన్గ్రీష్మ ఏకః ప్రపన్నః
అన్ని నెలల్లో వేసవి నెలకే ముఖ్యమైన స్థానం లభించింది.
ఏవం గ్రీష్మే వరారోహే మమ చైవార్చ్చనం కురు
ఇలా వేసవిలో, ఓ సుందరి, నన్ను కూడా భక్తితో పూజించు.
యావన్తః పుష్పితాః శాలాః పృథ్వ్యాం యావత్సుగంధకాః
ఈ భూమిపై ఎంత మంది పుష్పాలతో అలంకరించిన మందిరాలు ఉన్నాయో, ఎంత పరిమళభరితమైనవి ఉన్నాయో,
ఏవం వర్షాస్వపి ధరే మమ కర్మ చ కారయేత్
అలాగే వర్షాకాలంలో కూడా నా పూజా కర్మలు చేయాలి, ఓ భూమాతా.
అన్యచ్చ తే ప్రవక్ష్యామి కర్మ సంసారమోక్షణమ్
ఇంకా ఒకటి చెబుతాను, అది సంసార బంధనాల నుంచి విముక్తి కలిగించేది.
ఏతేషాం సుమనోభిశ్చ పూజనీయో మహాదరాత్ నమో నారాయణాయేతి ఇమం మన్త్రముదాహరేత్
ఈ పుష్పాలతో ఎంతో భక్తితో పూజ చేసి, 'నమో నారాయణాయ' అనే మంత్రాన్ని ఉచ్చరించాలి.
పశ్యన్తి యే ధ్యానపరా ఘనాభం త్వామాశ్రితాః పూజ్యమానం మహిమ్నా
ధ్యానంలో నిమగ్నమైన వారు, మేఘంలా నీలంగా ఉన్న నిన్ను మహిమతో పూజించబడుతున్నవాడిగా దర్శిస్తారు.
ఆషాఢమాసే ద్వాదశ్యాం సర్వశాన్తికరం శుభమ్
ఆషాఢ మాసంలో ద్వాదశి రోజున, అది శుభదాయకంగా అన్ని శాంతిని కలిగిస్తుంది.
స మర్త్యో న ప్రణశ్యేత సంసారేఽస్మిన్ యుగేయుగే 124.
ఇలాంటి మనిషి ఈ సంసారంలో, ప్రతి యుగంలో కూడా నశించడు.
తరంతి యేన సంసారం నరాః కర్మపరాయణాః
ఈ విధంగా కర్మలో నిబద్ధులైన వారు సంసారాన్ని దాటి పోతారు.
ముక్త్వా నారాయణం దేవం వారాహం రూపమాస్థితమ్
నారాయణుని, వరాహరూపాన్ని ధరించిన దేవుని పూజించి,
కుశిష్యాయ న దాతవ్యం యే చ శాస్త్రార్థదూషకాః
అర్హత లేని శిష్యులకు లేదా శాస్త్రార్థాన్ని వక్రీకరించేవారికి ఇది చెప్పకూడదు.
ధనధర్మక్షయస్తేషాం పఠనాదాశు జాయతే
వారు దీనిని పఠిస్తే, ధనం, ధర్మం త్వరగా నశించిపోతాయి.
ఏతత్తే కథితం భద్రే పూర్వం యత్పృష్టవత్యసి
ఓ మంగళకరమైనవాడా, నీవు ముందుగా అడిగిన దానిని నేను నీకు వివరించాను.
ఇతి శ్రీవరాహపురాణే భగవచ్ఛాస్త్రే ఋతూపస్కరణం నామ చతుర్వింశత్యధికశతతమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీవరాహపురాణంలో భగవద్గీతలో ఋతుపస్కరణం అనే నూరయిరవై నాలుగవ అధ్యాయం ముగిసింది.
అథ మాయాచక్రమ్ శ్రుత్వా షడృతుకర్మాణి పృథివీ సంశితవ్రతా
తరువాత ఆరు ఋతువుల కర్మలను విన్న భూమాత, తన వ్రతంలో స్థిరంగా ఉండి, మాయా చక్రాన్ని గురించి చెప్పింది.
మఙ్గల్యాశ్చ పవిత్రాశ్చ యే త్వయా సముదాహృతాః
నీ ద్వారా చెప్పబడిన ఆ మంగళకరమైనవి, పవిత్రమైనవి,
శ్రుత్వా త్వేతాని కర్మాణి త్వన్ముఖోక్తాని మాధవ
మాధవా, నీవు చెప్పిన ఈ కార్యాలన్నీ విని,
ఏతన్మే పరమం గుహ్యం పరం కౌతూహలం తథా
ఇది నాకు అత్యంత రహస్యంగా, గొప్ప ఆసక్తిని కలిగించే విషయంగా అనిపిస్తోంది.