) యాశ్చ తత్ర స్త్రియః కాశ్చిత్సర్వాశ్చోత్పలగన్ధినీః
అక్కడ ఉన్న ఆ స్త్రీలందరూ, కొందరు, అందరూ ఉత్పలపువ్వుల పరిమళంతో పరిమళించిపోయి ఉన్నారు.
ప్రసాదాన్మమ సుశ్రోణి శ్వేతద్వీపముపాగతాః
నా కృపవల్ల, ఓ సుందర నితంబాలవాడినీ, వారు శ్వేతద్వీపానికి చేరుకున్నారు.
కర్మణాం పరమం కర్మ తపసాం చ మహత్తపః
కార్యాలలో అతి శ్రేష్ఠమైనది, తపస్సుల్లో గొప్పదైన తపస్సు,
ధర్మాణాం చ పరో ధర్మస్తవార్థం కీర్తితో మయా
ధర్మాలలో అతి ఉన్నతమైన ధర్మాన్ని నీ కొరకు నేను వివరించాను.
అభక్తాయ న తం దద్యాదశ్రద్ధాయ శఠాయ చ
భక్తి లేని వాడికి, విశ్వాసం లేని వాడికి, మోసగాడికి దీన్ని చెప్పకూడదు.
పణ్డితాయ చ దాతవ్యం యశ్చ శాస్త్రవిశారదః 122.
పండితుడికి, శాస్త్రజ్ఞుడికి మాత్రం ఇది చెప్పాలి.
సోఽపి ముచ్యేత పూతాత్మా గర్భాద్యోనిభవాద్భయాత్
అటువంటి పవిత్రమైన మనసున్నవాడు గర్భంలో పుట్టే భయంనుండి విముక్తుడవుతాడు.
య ఏతేన విధానేన గత్వా కోకాముఖం మహత్
ఈ విధంగా ఆ మహా కోకాముఖానికి వెళ్ళినవాడు,
అథ సుమనోగన్ధాదిమాహాత్మ్యమ్ శ్రుత్వా తు కోకామాహాత్మ్యం పృథివీ ధర్మసంహితమ్
అంతటా సుమనోగంధం, కోకామ మహిమ విని, భూమి ధర్మంతో నిండిపోయింది.
ధరణ్యువాచ తిర్యగ్యోనిగతో వాపి ప్రాప్తో యత్పరమాం గతిమ్
ధరణి ఇలా అడిగింది: జంతు జన్మలో పుట్టినా, ఎవరైనా పరమగతిని పొందితే,
తవ దేవ ప్రసాదేన కించిదిచ్ఛామి వేదితుమ్
నీ కృపవల్ల, ఓ దేవా, నేను ఒకటి తెలుసుకోవాలని కోరుకుంటున్నాను.
తపసా కర్మణా వాపి పశ్యన్తి త్వాం హి మాధవ
తపస్సు ద్వారా లేదా కర్మ ద్వారా, వారు నిన్ను దర్శిస్తారు, ఓ మాధవా.
ఏవం పృష్టస్తదా దేవ్యా మాధవ్యా స తు మాధవః
అలా మాధవీ దేవి అడిగినప్పుడు, మాధవుడు అప్పుడు,
శ్రీవరాహ ఉవాచ కథయిష్యామి తే ధర్మం గుహ్యం సంసారమోక్షణమ్
శ్రీ వరాహుడు ఇలా అన్నాడు: నేను నీకు రహస్యమైన ధర్మాన్ని, సంసార విమోచన మార్గాన్ని చెబుతాను.
గతే మేఘాగమే కాలే ప్రసన్నశరదాశయే
మేఘాలు పోయిన తరువాత, శరదృతువు ప్రసన్నంగా వచ్చినప్పుడు,
నాతిశీతం న చాత్యుష్ణే కాలే హంసవిరావిణి
చాలా చల్లగా కానీ, ఎక్కువ వేడిగా కానీ లేని కాలంలో, హంసలు అరుస్తున్నప్పుడు,
కుముదస్య చ మాసస్య భవేద్యా ద్వాదశీ శుభా
కుముద మాసంలో వచ్చే పర్వదినమైన ద్వాదశి రోజున,
యావల్లోకాశ్చ ధార్యన్తే తావత్కాలం వసున్ధరే 123.
ఈ లోకాలు నిలిచినంత కాలం, ఓ vasundhara, ఆ కాలం ఉంటుంది.
కృత్వా మమైవ కార్యాణి ద్వాదశ్యాం తత్ర మాధవి
వసంతకాలంలో, ద్వాదశి రోజున నా ఆజ్ఞానుసారం కర్తవ్యాలు నెరవేర్చాలి.
ఏవం కర్మాణి కుర్వన్తి ద్వాదశ్యాం వై యశస్విని
ఈ విధంగా, ప్రఖ్యాతురాలా, ద్వాదశి రోజున ఈ కార్యాలు చేయబడతాయి.
ఏవం వై శారదం కర్మ నిఖిలం కథితం మయా
ఇలా, శరదృతువులో చేయవలసిన అన్ని కార్యాలను నేను పూర్తిగా వివరించాను.
ఇతి ప్రబోధినీకర్మ యాని కర్మాణి కుర్వన్తి పుంసో యాన్తి పరాం గతిమ్
ఇదితో మేల్కొలిపే వ్రతం ముగిసింది; ఈ విధంగా చేసే కార్యాలు మనుష్యులను పరమగతికి చేర్చుతాయి.
శీతవాతాభిసన్తప్తా మమ భక్త్యా వ్యవస్థితాః
చలితో, గాలితో బాధపడినా, నా భక్తితో స్థిరంగా ఉండేవారు,
శిశిరే యాని కర్మాణి పుష్పితాశ్చ వనస్పతీః
శిశిరఋతువులో చేసే కార్యాలు, అడవిలో పుష్పించిన చెట్లు,
కరాభ్యామఞ్జలిం కృత్వా ఇమం మంత్రముదీరయేత్
చేతులు జోడించి, ఈ మంత్రాన్ని ఉచ్చరించాలి:
మన్త్రః – శిశిరో భవాన్ ధాతరిమం లోకనాథ హిమం దుస్తరం దుష్ప్రవేశం కాలం సంసారాన్మాం తారయేమం ధర్త్తా త్రిలోకనాథ
మంత్రం – శిశిరఋతువుని పాలించే ప్రభూ, లోకనాథా, ఈ మంచు, ఈ దుర్గమమైన కాలాన్ని దాటించు. త్రిలోకనాథా, నన్ను ఈ సంసారసాగరాన్ని దాటి రక్షించు.
యస్త్వథైతేన మన్త్రేణ శిశిరే కర్మ కారయేత్ 123.
ఈ మంత్రంతో శిశిరఋతువులో ఎవరు కార్యాలు చేస్తారో,
అన్యచ్చ తే ప్రవక్ష్యామి తచ్ఛృణుష్వ వసున్ధరే
ఇంకా నీకు మరొకటి చెబుతాను, వసుంధరా, విను.
అహం తత్ర ప్రవక్ష్యామి పుష్పాదీనాం చ యత్ఫలమ్
అక్కడ పుష్పాదులు సమర్పిస్తే కలిగే ఫలితాలను నేను వివరించబోతున్నాను.
మన్త్రః – బ్రహ్మణా చ రుద్రేణ యః స్తూయమానా భవానృషివన్దితో వన్దనీయశ్చ ప్రాప్తా ద్వాదశీయం తే ప్రబుధ్యస్వ జాగృష్వ మేఘా గతాః పూర్ణశ్చన్ద్రః శారదాని పుష్పాణి లోకనాథ తుభ్యమహం దదానీతి ధర్మహేతోస్తవ ప్రీతయే ప్రబుద్ధం జాగ్రతం లోకనాథ త్వాం భజమానా యజ్ఞేన యజన్తే సత్రేణ సత్రిణో వేదైః పఠన్తి భగవన్తః శుద్ధాః ప్రబుద్ధా జాగ్రతో లోకనాథ
మంత్రం – బ్రహ్మదేవుడు, రుద్రుడు నిన్ను స్తుతించగా, మహర్షులు పూజించగా, పూజకు అర్హుడవైన లోకనాథా, ఈ ద్వాదశి రోజున నీవు మేల్కొనాలి, లేచి నిలబడాలి. మేఘాలు తొలగిపోయాయి, పూర్ణచంద్రుడు వెలిగిపోతున్నాడు, శరదృతువులో పుష్పాలు వికసించాయి. లోకనాథా, ఇవన్నీ నీకే సమర్పిస్తున్నాను. నీ ధర్మానికి, నీ ఆనందానికి నేను మేల్కొని, లేచి, నిన్ను భజిస్తున్నాను. లోకనాథా, యజ్ఞంతో, వ్రతాలతో, వేదపారాయణంతో, పవిత్రంగా, మేల్కొని, జాగ్రత్తగా ఉన్నవారు నిన్ను పూజిస్తారు.