పుత్రోక్తమవధార్యైవ శకానామధిపో నృపః
కుమారుడు చెప్పిన మాటలు గ్రహించిన శక రాజు—
వణిజశ్చైవ పౌరాశ్చ వైశ్యాశ్చాపి వరాఙ్గనాః 122.
వాణిజులు, పట్టణవాసులు, వైశ్యులు, శ్రేష్ఠమైన స్త్రీలు—
అథ దీర్ఘేణ కాలేన ప్రాప్తః కోకాముఖం త్విదమ్ ।। తత్ర గత్వా వరారోహా భర్త్తారమిదమబ్రవీత్
చిరకాలం తరువాత, అతడు ఈ కోకాముఖానికి చేరుకున్నాడు. అక్కడికి వెళ్లి, శ్రేష్ఠమైన స్త్రీ తన భర్తతో ఇలా చెప్పింది.
పూర్వపృష్టం మయా యత్తే వక్ష్యామీతి చ మాం ప్రతి
నువ్వు ముందు అడిగినదాన్ని ఇప్పుడు నేను చెప్పబోతున్నాను.
నిశమ్యేతి ప్రియాప్రోక్తం రాజపుత్రో యశస్విని
తన ప్రియమైనవారి మాటలు విని, ఆ మహిమాన్విత రాజకుమారుడు—
రజనీ సమ్ప్రవృత్తేయం సుఖం స్వాపో విధీయతామ్
ఇప్పటికే రాత్రి వచ్చింది. మనం సుఖంగా విశ్రాంతి తీసుకొని నిద్రిద్దాం.
ప్రభాతాయాం తు శర్వర్యాం స్నాతౌ క్షౌమవిభూషితౌ
ఉదయం అయ్యాక, స్నానం చేసి, మెత్తని వస్త్రాలు ధరించి—
వ్యాధేన నిగృహీతోఽస్మి బడిశేన జలేచరః
నేను వేటగాడి చేత పట్టుబడ్డాను, నీటిలో ఉండే చేప బండికి చిక్కినట్టు.
తేన తస్య ప్రహారేణ జాతా శిరసి వేదనా 122.
అతని ఆ దెబ్బతో నా తలలో నొప్పి పుట్టింది.
ఏతత్తే కథితం భద్రే పూర్వపృష్టం చ యత్త్వయా
సౌమ్యే, నువ్వు ముందుగా అడిగింది ఇదే. నేను నీకు చెప్పాను.
తతః సాప్యనవద్యాఙ్గీ రక్తపద్మశుభాననా
అప్పుడతను కూడా, ముద్దుగా, ఎర్ర పద్మంలా అందమైన ముఖంతో—
ఏతదర్థం మయా భద్ర గుహ్యం నోక్తం తథా స్వకమ్
ఈ కారణంగా, స్నేహితీ, నా రహస్యాన్ని ముందుగా చెప్పలేదు.
క్షుత్పిపాసాపరిశ్రాన్తా చిల్లీ గగనగామినీ
ఆకలి దాహాలతో అలసిపోయిన ఆ చిల్లీ పక్షి, ఆకాశంలో ఎగురుతూ—
అథ కశ్చిన్మృగవ్యాధో హత్వా వనచరాన్బహూన్
అప్పుడొక వేటగాడు, అడవిలో ఉండే అనేక జంతువులను చంపి—
ప్రవృత్తోఽగ్నిముపాదాయ తావదుడ్డీయ సత్వరమ్
వాడు అగ్ని వెలిగించడం ప్రారంభించాడు. అదే సమయంలో ఆ పక్షి వేగంగా పైకి ఎగిరింది.
న చ సక్తాస్మి సంహర్త్తుం మాంసభారప్రపీడితా
కానీ, మాంసపు భారంతో నేను తప్పించుకోలేకపోయాను.
భక్షయిత్వా తతో మాంసం వ్యాధః సంహృష్టమానసః
ఆ వేటగాడు మాంసం తినిపోయి, మనస్సులో ఆనందంగా మారాడు.
తావద్దదర్శ మాం తత్ర ఖాదన్తీం మాంసపిణ్డికామ్ 122.
అప్పుడే, నేను అక్కడ మాంసపు ముక్కను తింటూ ఉండగా, నన్ను చూశాడు.
విద్ధా బాణేన మాం తత్ర భక్షయన్తమిపాతయత్
నేను మాంసం తింటూ ఉండగా, వాడు నన్ను బాణంతో గాయపరిచాడు. నేను అక్కడే పడిపోయాను.
పతితాస్మ్యవశా భద్ర కాలతన్త్రే దురాసదే
స్నేహితీ, నేను ఏమీ చేయలేక, కాలచక్రంలో చిక్కుకొని పడిపోయాను.
జాతాస్మి త్వత్ప్రియా చాపి స్మరన్తీ పూర్వజన్మ తత్
అప్పటి జన్మను గుర్తు చేసుకుంటూ, ఇప్పుడు నీ ప్రియంగా పుట్టాను.
గలితాన్యల్పశేషాణి ప్రాణనాథ సమీపతః
ప్రాణనాథా, నీ దగ్గర ఉండగా, నా మిగిలిన ప్రాణాలు కూడా మెల్లగా పోతున్నాయి.
ఆనీతోఽసి మయా భద్ర స్థానం కోకాముఖం ప్రతి
ఓ భాగ్యవంతురాలా, నిన్ను నేను కోకాముఖం అనే ప్రదేశానికి తీసుకొచ్చాను.
ఉత్తమే తు కులే జాతా మానుషీ జాతిమాశ్రితాః
నీవు ఉత్తమ కుటుంబంలో జన్మించి, మానవ జన్మను పొందినవాడివి.
తం తమేవ కరిష్యామి విష్ణులోకే సుఖావహమ్
ఆ ప్రదేశాన్ని నేను విష్ణు లోకంలో ఆనందాన్ని కలిగించేదిగా చేస్తాను.
విస్మయం పరమం గత్వా సాధు సాధ్విత్యపూజయత్
అతను అద్భుత ఆశ్చర్యంతో, 'బాగుంది, బాగుంది' అని పూజించాడు.
తచ్ఛ్రుత్వా కానిచిద్దేవీ స్వయం చక్రే పతివ్రతా
అది విని కొన్ని దేవతలు తామే తమ భర్తలకు అంకితమయినవారయ్యారు.
తత్తత్సర్వేఽపి కుర్వంతి విధిదృష్టేన కర్మణా 122.
వారు అందరూ నియమానుసారం ఆ కార్యాలను చేశారు.
దదతుః పరమప్రీతౌ పాత్రేభ్యశ్చ యథార్హతః
వారు పరమానందంతో, యోగ్యులైన వారికి తగిన విధంగా దానం చేశారు.
బ్రాహ్మణేభ్యో దదుః స్వాని విష్ణుభక్త్యా యతవ్రతాః
విష్ణుభక్తితో వ్రతాచారిణులు తమ సొత్తును బ్రాహ్మణులకు ఇచ్చారు.