అథ భోజ్యనియమవిధిః ఏవం కర్మవిధిం శ్రుత్వా సర్వ సంసారమోక్షణమ్
ఇప్పుడు భోజ్యములు, అభోజ్యముల గురించి చెప్పబడిన విధానం. ఈ విధంగా, అన్ని లోకబంధనాల నుండి విముక్తి కలిగించే కర్మ విధానాన్ని వినినవాడు,
ఏవం మహౌజసం కర్మ తవ మార్గానుసారతః
ఈ విధంగా, నీ మార్గానికి అనుగుణంగా అత్యంత శక్తివంతమైన ఈ కర్మ చేయవలసినది.
కేన ద్రవ్యేణ సంయుక్తం తన్మమాచక్ష్వ మాధవ
ఏ పదార్థంతో ఇది చేయాలి? దయచేసి నాకు చెప్పు, మాధవా.
ఉవాచ ధర్మసంయుక్తం ధర్మజ్ఞో వాక్యకోవిదః యేన మన్త్రేణ సంయుక్తో మమ ప్రాపణకం నయేత్
ధర్మాన్ని బాగా తెలిసినవాడు, మాటలో నిపుణుడైనవాడు, ధర్మంతో కూడిన విధానాన్ని వివరించాడు: 'ఏ మంత్రంతో కలిపితే అది నాకు సమర్పించవచ్చు.'
సప్త వ్రీహీంస్తతో గృహ్య పయసా సహ సంయుతమ్
తర్వాత, ఏడుగింజల బియ్యాన్ని పాలు కలిపి తీసుకోవాలి.
ఏతే చాన్యే చ బహవః శతశోఽథ సహస్రశః
ఇవి మాత్రమే కాకుండా, వందలాది, వేలాది ఇతర పదార్థాలు కూడా ఉన్నాయి.
వ్రీహీణాం చ ప్రవక్ష్యామి ఉపయోగ్యాని మాధవి
మాధవి, ఉపయోగించదగిన బియ్యం రకాలను నేను వివరించబోతున్నాను.
ధర్మచిల్లికశాకం చ సుగన్ధం రక్తమాలికౌ
ధర్మచిల్లిక, ఆకుకూరలు, సువాసన కలిగిన ఎర్ర మల్లిక,
ఆమోదా శివసున్దర్యౌ శిరీకాకులశాలికాః
ఆమోద, శివసుందరి, శిరీ, కాకుల, శాలికా అనే రకాలు,
కర్మణ్యా ముద్గమాషా వై తిలకఙ్గుకులిత్థకాః 119.
మరియు ముద్గ పప్పు, మాష పప్పు, నువ్వులు, కంగు, కులుత్త వంటి పదార్థాలు కూడా కర్మకు అనుకూలమైనవి.
శ్యామాకమితి చోక్తాని కర్మణ్యాని వసున్ధరే
శ్యామాకం కూడా కర్మకు ఉపయోగపడే పదార్థంగా చెప్పబడింది, వసుంధరా.
ఏతాని ప్రతిగృహ్ణామి యచ్చ భాగవతం ప్రియమ్
ఇవన్నీ నేను స్వీకరిస్తాను, భక్తులకు ఇష్టమైనవి కూడా.
ఏతాని ప్రాపణే దద్యాన్మమ చైతత్ప్రియావహమ్
ఇవి నా కోసం కర్మలో సమర్పించాలి, ఎందుకంటే ఇవి నాకు ప్రీతికరమైనవి.
భాగో మమాస్తి తత్రాపి పశూనాం ఛాగలస్య చ
అక్కడ కూడా పశువులు, మేకలు నాకు భాగంగా ఉంటాయి.
వర్జయేత్తత్ర మాంసాని యజుషా వైష్ణవోఽశ్నుతే
అక్కడ మాంసాన్ని తినకూడదు; వైష్ణవుడు యజుర్వేద మంత్రాలతో భోజనం చేయాలి.
పక్షిణాం చ ప్రవక్ష్యామి యే ప్రయోజ్యా వసున్ధరే
ఇప్పుడు, వసుంధరా, ఉపయోగించదగిన పక్షులను కూడా నేను చెప్పబోతున్నాను.
లావకం వార్త్తికం చైవ ప్రశస్తం చ కపిఞ్జలమ్
లావకము, వార్తికము, అలాగే ప్రశంసించబడిన కపింజలము,
మమ కర్మణి యోగ్యా యే తే మయా పరికీర్త్తితాః
నా కర్మకు అనుకూలమైన పక్షులను నేను వివరించాను.
నాపరాధ్నోతి స నరో మమ చోక్తం వచః ప్రియే
ప్రియమైనవాడా, నా చెప్పిన మాటను ఆ మనిషి ఎప్పుడూ అతిక్రమించడు.
తతో యష్టవ్యమేవం హి య ఇచ్ఛేత్ సిద్ధిముత్తమామ్ 119.
అందువల్ల, ఎవరైనా ఉత్తమమైన సిద్ధిని కోరుకుంటే, ఈ విధంగా యజ్ఞం చేయాలి.
ప్రాప్నువన్తి పరాం సిద్ధిం మమైవ కృతకర్మిణః
నా చెప్పిన పనులు చేసే వారు పరమమైన సిద్ధిని పొందుతారు.
అథ త్రిసన్ధ్యామన్త్రోపస్థానమ్ శృణుష్వ పరమం గుహ్యం పూర్వం పృష్టం త్వయా ధరే
ఇప్పుడు, మూడు సంధ్యల సమయంలో మంత్రోపస్థానం అనే పరమ రహస్యాన్ని విను, భూమీదా, నువ్వు ముందు అడిగినదాన్ని చెబుతున్నాను.
స్నానం కృత్వా యథాన్యాయం మమ కర్మపరాయణాః
సరిగ్గా స్నానం చేసి, నా కర్మలకు నిబద్ధులై ఉండేవారు—
యశ్చైవముచ్యతే భద్రే మమ రూపం సనాతనమ్
మరియు ఓ మంగళమయినవాడా, నా శాశ్వత స్వరూపాన్ని ఎవరు ఇలా ఉచ్చరిస్తారో—
అధశ్చోర్ధ్వం చ తిర్యక్ చ అహమేవ వ్యవస్థితః
కింద, పై, అడ్డంగా—ప్రతి చోట నేను మాత్రమే ఉన్నాను.
సర్వథా వన్దనీయాస్తే మమ భక్తేన సర్వదా
ప్రతి విధంగా, నా భక్తుడు వారిని ఎప్పుడూ పూజించాలి.
అన్యచ్చ తే ప్రవక్ష్యామి గుహ్యం లోకే మహద్యశః
ఇంకా, లోకంలో పేరుగాంచిన మరో రహస్యాన్ని కూడా నీకు చెబుతాను.
కృత్వాపి పరమం కర్మ బుద్ధిమాదాయ తద్విధామ్
అత్యుత్తమమైన కార్యాన్ని సరైన జ్ఞానంతో చేసి—
ఓం నమో నారాయణేత్యుక్త్వా ఇమం మన్త్రముదీరయేత్
'ఓం నమో నారాయణ' అని పలికి, ఈ మంత్రాన్ని ఉచ్చరించాలి:
యజామహే ధర్మపరాయణోద్భవం నారాయణం సర్వలోకప్రధానమ్
మేము ధర్మానికి నిబద్ధులైనవారికి మూలమైనవాడైన, అన్ని లోకాలకూ అధిపతియైన నారాయణుని ఆరాధిస్తున్నాము.