వరాహపురాణమ్

భవే భవే యశ్చ ససర్జ్జ కం తతో జగత్ ప్రసూతం సచరాచరం త్విదమ్ । తతశ్చ రుద్రాత్మవతి ప్రలీయతే- ఽన్వతో హరిర్విష్ణుహరస్తథోచ్యతే ।। ౮.

ప్రతి జన్మలో జీవులను సృష్టించేవాడు, యావత్తు చరాచర జగత్తు ఆయన నుండే పుట్టింది. ఆ జగత్తు రుద్రాత్మతో కలిసిపోయినప్పుడు, అది ఆయనలో లీనమవుతుంది. అందుకే ఆయనను హరి, విష్ణువు, హరుడు అని పిలుస్తారు.

ఖాత్మేన్దుపృథ్వీపవనాగ్నిభాస్కరా జలం చ యస్య ప్రభవన్తి మూర్త్తయః । స సర్వదా మే భగవాన్ సనాతనో దదాతు శం విష్ణురచిన్త్యరూపధృక్ ।। ౮.

ఆకాశం, చంద్రుడు, భూమి, గాలి, అగ్ని, సూర్యుడు, నీరు — ఇవన్నీ ఆయన నుండే రూపాలుగా పుట్టాయి. అలాంటి శాశ్వతమైన, అచింత్యమూర్తి అయిన భగవంతుడు విష్ణువు ఎల్లప్పుడూ నాకు మంగళం కలిగించాలి.

ధరణ్యువాచ । ఆదౌ కృతయుగే నాథ కిం కృతం విశ్వమూర్త్తినా । నారాయణేన తత్సర్వం శ్రోతుమిచ్ఛామి తత్త్వతః ।। 9.

ధరణి ఇలా అడిగింది — ప్రభూ! కృతయుగం ప్రారంభంలో విశ్వరూపుడైన నారాయణుడు ఏమి చేసాడో నాకు నిజంగా వినాలని ఉంది.

శ్రీవరాహ ఉవాచ । పూర్వం నారాయణస్త్వేకో నాసీత్ కిఞ్చిద్ధరేః పరమ్ । సైక ఏవ రతిం లేభే నైవ స్వచ్ఛన్దకర్మకృత్ ।। 9.

శ్రీవరాహుడు ఇలా చెప్పాడు — ఆది కాలంలో నారాయణుడు ఒక్కడే ఉన్నాడు; హరిలో తప్ప ఇంకొకటి లేదు. ఆయన ఒక్కరే ఆనందించాడు, కానీ తన ఇష్టానుసారం ఏ పని చేయలేదు.

తస్య ద్వితీయమిచ్ఛన్తశ్చిన్తా బుద్ధ్యాత్మికా బభౌ । అసావిత్యేవ సంజ్ఞాయా క్షణం భాస్కరసన్నిభా ।। 9.

ఆయనకు రెండవదాన్ని కోరినప్పుడు, బుద్ధి, ఆత్మతో కూడిన ఒక ఆలోచన వెలుగునిచ్చింది. దానిని 'అసు' అని పిలిచారు; అది క్షణకాలం సూర్యుడిలా ప్రకాశించింది.

తస్యా అపి ద్విధా భూతా చిన్తాఽభూద బ్రహ్మవాదినీ । ఉమేతి సంజ్ఞయా యత్తత్సదా మర్త్యే వ్యవస్థితా ।। 9.

ఆ ఆలోచన కూడా రెండుగా విడిపోయి, బ్రహ్మజ్ఞానాన్ని తెలిపింది. 'ఉమా' అనే పేరుతో అది ఎప్పుడూ మానవలోకంలో స్థిరంగా ఉంది.

ఓమిత్యేకాక్షరీభూతా ససర్జేమాం మహీం తదా । భూః ససర్జ భువం సోఽపి స్వః ససర్జ తతో మహః ।। 9.

'ఓం' అనే ఒక్క అక్షరంగా మారి, ఆమె ఈ భూమిని సృష్టించింది. భూ లోకం భువను సృష్టించింది; ఆ తరువాత స్వఃను, తరువాత మహఃను సృష్టించాడు.

తతశ్చ జన ఇత్యేవ తపశ్చాత్మా ప్రలీయతే । ఏతదోతం తథా ప్రోతం సూత్రే మణిగణా ఇవ ।। 9.

తర్వాత జన లోకం, తప లోకం, ఆత్మ కూడా లీనమయ్యాయి. ఇవన్నీ ముత్యాల దండలో తాడుపై ముత్యాలు లాగానే ఒకదానికొకటి అనుసంధానమై ఉన్నాయి.

జగత్ ప్రణవతో భూతం శూన్యమేతత్ స్థితం తదా । యేయం మూర్తిర్భగవతః శంకరః స స్వయం హరిః ।। 9.

ప్రణవమంత్రము ద్వారా జగత్తు శూన్యంగా ఉన్నప్పుడు, భగవంతుని ఆ రూపమే శంకరుడు, ఆయనే హరిగా ఉన్నాడు.

శూన్యాఁల్లోకానిమాన్ దృష్ట్వా సిసృక్షుర్మూర్త్తిముత్తమామ్ । క్షోభయిత్వా మనోధామ తత్రాకారః స్వమాత్రతః ।। 9.

ఆ లోకాలు ఖాళీగా ఉన్నదాన్ని చూసి, ఉత్తమమైన రూపాన్ని సృష్టించాలనే కోరికతో, మనస్సును కదిలించి, తన స్వరూపంలోనే ఒక ఆకారాన్ని ఏర్పరిచాడు.

స్థితస్తస్మిన్ యదా క్షుబ్ధే బ్రహ్మాణ్డమభవత్తదా । తస్మింస్తు శకలీభూతే భూర్లోకం చ వ్యవస్థితమ్ ।। 9.

ఆ స్థితిలో ఆయన మనస్సు కదిలినప్పుడు, బ్రహ్మాండం కలిగింది. అది విభజించబడినప్పుడు, భూలోకం స్థిరపడింది.

అపరం భువనం ప్రాయాన్మధ్యే భాస్కరసన్నిభమ్ । పురాణపురుషో వ్యాప్య పద్మకోశే వ్యవస్థితః ।। 9.

మధ్యభాగంలో ఇంకొక లోకం సూర్యుడిలా ప్రకాశిస్తూ కనబడింది. పురాతన పురుషుడు దానిని వ్యాపించి, పద్మపు పొదలో స్థిరంగా ఉన్నాడు.

స హి నారాయణో దేవః ప్రాజాపత్యేన తేజసా । అకారాద్యం స్వరం నాభ్యాం హలం చ విససర్జ హ ।। 9.

ఆ దేవుడు నారాయణుడు, ప్రాజాపత్య తేజస్సుతో, తన నాభి నుండి 'అ' అనే మొదటి స్వరాన్ని, అలాగే 'హ' అనే హలంతాన్ని సృష్టించాడు.

అమూర్త్తసృష్టౌ శాస్త్రాణి ఉదగాయత్ తదా దిశః । సుష్ట్వా పునరమేయాత్మా చిన్తయామాస ధారణమ్ ।। 9.

అరూప సృష్టిలో, ఆయన దిశలకూ శాస్త్రాలను పాడాడు. వాటిని సృష్టించిన తరువాత, అపారమైన ఆత్మ మళ్ళీ ధారణ గురించి ఆలోచించాడు.

తస్య చిన్తయతో నేత్రాత్ తేజః సమభవన్మహత్ । దక్షిణం వహ్నిసఙ్కాశం వామం తుహినసన్నిభమ్ ।। 9.

ఆయన ఆలోచిస్తున్నప్పుడు, ఆయన కన్నుల నుండి గొప్ప వెలుగు పుట్టింది. కుడివైపు అగ్నిలా, ఎడమవైపు చంద్రుని చల్లదనంలా వెలిగింది.

తం దృష్ట్వా చన్ద్రసూర్యౌ తు కల్పితౌ పరమేష్ఠినా । తతః ప్రాణః సముత్తస్థౌ వాయుశ్చ పరమేష్ఠినః ।। 9.

ఆ వెలుగును చూసి, పరమేశ్వరుడు చంద్రుడిని, సూర్యుడిని సృష్టించాడు. తరువాత ప్రాణం పుట్టింది; పరమేశ్వరుని నుండి వాయువు పుట్టింది.

స ఏవ వాయుర్భగవాన్ యోఽద్యాపి హృదిగో విభుః । తస్మాద్ వహ్నిః సముత్తస్థౌ తస్మాదగ్నేర్జలం మహత్ ।। 9.

ఆ వాయువే భగవంతుడు, ఇప్పటికీ హృదయంలో ప్రవహిస్తూ అన్నిటినీ వ్యాపిస్తున్నాడు. ఆయన నుండి అగ్ని పుట్టింది; అగ్నిలో నుండి గొప్ప నీరు పుట్టింది.

య ఏవాగ్నిః స వై తేజో బ్రాహ్మం పరమకారణమ్ । బాహుభ్యామప్యసౌ తేజః క్షాత్రం తేజః ససర్జ హ ।। 9.

అదే అగ్ని, అదే బ్రాహ్మణుల పవిత్ర తేజస్సు, పరమ కారణం. ఆ తేజస్సును తన భుజాల నుంచి క్షత్రియుల తేజస్సుగా కూడా సృష్టించాడు.

ఊరుభ్యామపి వైశ్యాంశ్చ పద్భ్యాం శూద్రాంస్తథా విభుః । తతస్తు ససృజే యక్షాన్ రాక్షసాంశ్చ తథా విభుః ।। 9.

తన తొడల నుంచి వైశ్యులను, పాదాల నుంచి శూద్రులను సృష్టించాడు. ఆ తరువాత యక్షులను, రాక్షసులను కూడా ఆ పరమాత్ముడు సృష్టించాడు.

చతుర్విధైస్తు భూర్లోకం భువర్లోకం వియచ్చరైః । భూతైః స్వర్మార్గగైరన్యైః స్వర్లోకం సమపూరయత్ ।। 9.

ఈ నలుగురు జాతులతో భూలోకాన్ని, ఆకాశంలో సంచరించే జీవులతో భువర్లోకాన్ని, ఇతర దేవతలతో స్వర్గలోకాన్ని నింపాడు.

మహర్లోకం తథా తైస్తైర్భూతైశ్చ సనకాదిభిః । జనోలోకం తతశ్చైవ వైరాజైః సమపూరయత్ ।। 9.

అలాగే మహర్లోకాన్ని ఆ భూతులతో, సనకాది మహర్షులతో నింపాడు. తరువాత జనలోకాన్ని వైరాజులతో నింపాడు.

తపోలోకం తతో దేవస్తపోనిష్ఠైరపూరయత్ । అపునర్మారకైర్దేవైః సత్యలోకమపూరయత్ ।। 9.

తరువాత తపస్సు చేసే వారికి తపోలోకాన్ని ఇచ్చాడు. మరణం లేని దేవతలతో సత్యలోకాన్ని నింపాడు.

సృష్టిం సృష్ట్వా తథా దేవో భగవాన్ భూతభావనః । కల్పసంజ్ఞం స్వకం ఘస్త్రం జాగర్తి పరమేశ్వరః ।। 9.

ఇలా సృష్టిని సృష్టించిన తరువాత, భూతభావనుడైన భగవంతుడు తన కల్పమనే కాలంలో పరమేశ్వరుడిగా జాగ్రత్తగా ఉండేవాడు.

తస్మిన్ జగతి భూర్లోకో భువర్లోకశ్చ జాయతే । స్వర్లోకశ్చ త్రయోఽప్యేతే జాయన్తే నాత్ర సంశయః ।। 9.

ఆ లోకంలో భూ లోకం, భువర్ లోకం, స్వర్ లోకం జనించాయి. ఈ మూడు లోకాలు కలుగుతాయనే విషయములో సందేహం లేదు.

సుప్తే తు దేవే కల్పాన్తే తావతీ రాత్రిరిష్యతే । త్రై లోక్యమేతత్ సుప్తం స్యాత్ తథోపప్లవతాం గతమ్ ।। 9.

కానీ కల్పాంతంలో దేవుడు నిద్రించేటప్పుడు, అది ఆయన రాత్రి. అప్పుడు ఈ మూడు లోకాలు నిద్రలో లీనమై, ప్రళయములో కలిసిపోతాయి.

తతో రాత్ర్యాం వ్యతీతాయాముత్థితః కమలేక్షణః । చిన్తయామాస తాన్ వేదాన్ మాతరం చ చతుర్ష్వపి । చిన్తయానః స దేవేశస్తాన్ వేదాన్ నాధ్యగచ్ఛత ।। 9.

ఆ రాత్రి గడిచిన తరువాత, కమలనేత్రుడు లేచి, ఆ నాలుగు వేదాలను, వాటి మాతృకలను ధ్యానించాడు. అయినా దేవతల అధిపతి ఆ వేదాలను కనుగొనలేకపోయాడు.

లోకమార్గస్థితిం కర్త్తుం నిద్రాజ్ఞానేన మోహితః । చిన్తయామాస దేవేశో నాత్ర వేదా వ్యవస్థితాః ।। 9.

లోకాల మార్గాన్ని స్థాపించాలనుకున్నా, నిద్ర వల్ల మాయలో పడి, దేవతల అధిపతి ఇలా ఆలోచించాడు: 'ఇక్కడ వేదాలు లేవు.'

తతః స్వమూర్తౌ తోయాఖ్యే లీనాన్ దృష్ట్వా సురేశ్వరః । జిఘృక్షుశ్చిన్తయామాస మత్స్యో భూత్వావిశజ్జలమ్ ।। 9.

తన స్వరూపమైన నీటిలో వేదాలు లీనమై ఉన్నాయని చూసి, వాటిని తిరిగి పొందాలని కోరుకున్న దేవతల అధిపతి, చేపగా మారి నీటిలో ప్రవేశించాలనుకున్నాడు.

ఏవం ధ్యాత్వా మహామత్స్యస్తత్క్షణాత్ సమజాయత । వివేశ చ జలం దేవః సమన్తాత్ క్షోభయన్నివ ।। 9.

ఇలా ధ్యానం చేసిన వెంటనే ఒక మహా చేప జన్మించింది. ఆ దేవుడు నీటిలోకి ప్రవేశించి, చుట్టూ నీటిని కలిపినట్టు అయ్యాడు.