ఏతాని యస్తు భుఞ్జీత మమ కర్మపరాయణః
నా ఆచరణలకు నిబద్ధుడై, వీటిని భుజించే వాడు—
బ్రాహ్మణస్య తు వక్ష్యామి శృణు కర్మ వసున్ధరే
ఇప్పుడు బ్రాహ్మణుని కర్తవ్యాన్ని చెబుతాను, వసుంధరా! విను.
షట్కర్మనిరతో భూత్వా అహఙ్కారవివర్జ్జితః
ఆరు విధుల పనుల్లో నిమగ్నమై, అహంకారాన్ని విడిచిపెట్టినవాడు—
మమ కర్మసమాయుక్తః పైశున్యేన వివర్జితః
నా ఆచరణలకు అనుగుణంగా, పరనిందను దూరంగా ఉంచినవాడు—
ఏతద్వై బ్రహ్మణః కర్మ ఏకచిత్తో జితేన్ద్రియః
ఇదే బ్రాహ్మణుని కర్తవ్యం: ఏకాగ్రతతో, ఇంద్రియాలను జయించినవాడు.
క్షత్రియాణాం ప్రవక్ష్యామి మమ కర్మసు తిష్ఠతామ్
ఇప్పుడు నా ఆజ్ఞలను పాటించే క్షత్రియుల కర్తవ్యాలను చెబుతాను.
దానశూరశ్చ కర్మజ్ఞో యజ్ఞేషు కుశలః శుచిః
దానం చేసే, ధైర్యవంతుడు, పనిలో నైపుణ్యం కలవాడు, యజ్ఞాల్లో నిపుణుడు, శుద్ధుడైనవాడు—
అల్పభాషీ గుణజ్ఞశ్చ నిత్యం భాగవతప్రియః
తక్కువగా మాట్లాడే, గుణాలను గుర్తించగలవాడు, ఎప్పుడూ భగవంతునికి ప్రీతిపాత్రుడైనవాడు—
అభ్యుత్థానాదికుశలః పైశున్యేన వివర్జితః 115.
ప్రారంభం మొదలైన పనుల్లో నైపుణ్యం కలిగి, పరనిందను దూరంగా ఉంచినవాడు—
భజతే మమ యో నిత్యం మమ లోకాయ గచ్ఛతి
ఎవరైనా నన్ను ఎప్పుడూ భక్తితో సేవిస్తే, వారు నా లోకానికి చేరుకుంటారు.
యాని కర్మాణి కురుతే మమ భక్తిపథే స్థితః
నా భక్తి మార్గంలో నిలబడినవాడు చేసే ప్రతి కార్యమూ,
ఋతుకాలాభిగామీ చ శాన్తాత్మా మోహవర్జితః
సమయానికి భార్యను సమీపించేవాడు, మనసు ప్రశాంతంగా ఉండేవాడు, మాయకు దూరంగా ఉండేవాడు,
గురుసమ్పూజకో నిత్యం యుక్తో భక్తానువత్సలః
గురువును ప్రతిదినం గౌరవించేవాడు, ఎల్లప్పుడూ స్థిరంగా ఉండేవాడు, భక్తుల పట్ల ప్రేమతో ఉండేవాడు,
తస్యాహం న ప్రణశ్యామి స చ మే న ప్రణశ్యతి అథ శూద్రస్య వక్ష్యామి కర్మాణి శృణు మాధవి
అటువంటి వాడిని నేను ఎప్పుడూ విడిచిపెట్టను, అతడూ నన్ను విడిచిపెట్టడు. ఇప్పుడు, మాధవి, శూద్రుని కర్తవ్యాలు చెబుతాను, విను.
కర్మాణి యాని కృత్వా హ శూద్రో మహ్యం వ్యవస్థితః
శూద్రుడు నన్ను భక్తిగా సేవిస్తూ చేసే కార్యాలు ఇవే—
ఉభౌ భాగవతౌ భక్తౌ మద్భక్తౌ కర్మనిష్ఠితౌ
ఇద్దరూ భగవంతుని భక్తులే, నా పట్ల భక్తితో, తమ కర్తవ్యాలలో స్థిరంగా ఉంటారు.
నిరహఙ్కారశుద్ధాత్మా ఆతిథేయో వినీతవాన్
అహంకారములేని, మనస్సు పవిత్రంగా ఉండే, అతిథులకు ఆతిథ్యమిచ్చే, వినయంగా ఉండేవాడు,
నమస్కారప్రియో నిత్యం మమ చిన్తావ్యవస్థితః
ఎల్లప్పుడూ నమస్కారాన్ని ఇష్టపడేవాడు, మనస్సు నాలోనే నిలిపి contemplat చేయువాడు,
త్యక్త్వా ఋషిసహస్రాణి శూద్రమేవ భజామ్యహమ్ 115.
వెయ్యి మంది ఋషులను వదిలిపెట్టి, నేను శూద్రుని మాత్రమే ఆరాధిస్తాను.
ఏవం కర్మగుణాశ్చైవ యేన భక్త్యా వ్యవస్థితః
ఇలాంటి కార్య లక్షణాలతో, ఎవరు భక్తితో నిలబడతారో,
యేన తత్ప్రాప్యతే యోగం తచ్ఛృణుష్వ వసున్ధరే
దానివల్ల యోగాన్ని ఎలా పొందాలో, వసుంధరా, విను.
న శీతం చ న చోష్ణే చ లబ్ధాఽలబ్ధం విచిన్తయేత్
వాడికి చలికీ, వేడికీ, లాభానికీ, నష్టానికీ మనసు పెట్టకూడదు.
న కషాయైః స్పృహా యస్య ప్రాప్నుయాత్సిద్ధిముత్తమామ్
ఎవరికి చేదు విషయాల్లో ఆసక్తి లేకపోతే, వారు ఉత్తమ సిద్ధిని పొందుతారు.
య ఏతాన్ హి పరిత్యజ్య మమ కర్మరతః సదా
ఇవన్నీ వదిలిపెట్టి, ఎప్పుడూ నా కార్యాలలో నిమగ్నంగా ఉండేవాడు,
తత్పరో నిత్యముద్యుక్తః అన్యకార్యజుగుప్సకః
దానిలోనే మనస్సు పెట్టి, ఎల్లప్పుడూ శ్రద్ధగా ఉండి, ఇతర పనులను ద్వేషించే వాడు,
కారుణ్యః సర్వసత్త్వానాం ప్రత్యుత్థాయీ మహాక్షమః
ప్రతి జీవికి దయతో ఉండేవాడు, ఎదుటివారిని గౌరవంగా నిలబెట్టే వాడు, గొప్ప సహనంతో ఉండేవాడు,
త్రికాలం చ దిశో భాగం సదా కర్మపథి స్థితః
మూడు కాలాల్లోను, అన్ని దిశల్లోను, ఎప్పుడూ కర్మ మార్గంలో నిలబడేవాడు,
అనుష్ఠానపరశ్చైవ మమ పార్శ్వే మనశ్చరః
కార్యాచరణలో నిబద్ధుడై, మనస్సు ఎప్పుడూ నా దగ్గరే ఉంచేవాడు—
పుష్పే గన్ధే చ ధూపే చ మత్కర్మణి సదా రతః 115.
పుష్పాలు, సుగంధాలు, ధూపంతో ఎల్లప్పుడూ నా పూజలో నిమగ్నంగా ఉండేవాడు,
పయసా యావకేనాపి కదాచిద్వాయుభక్షణః
ఎప్పటికప్పుడు పాలతో, యవపిండితో, లేదా కొన్నిసార్లు గాలినే ఆహారంగా తీసుకునేవాడు,