వరాహపురాణమ్

మత్సుతా జీవఘాతస్య యదోఢా త్వత్సుతేన చ । తన్మహత్త్వం చ సంజాతం ప్రాయశ్చితం తపోధన ।। ౮.

నా కుమార్తె, జీవహంతకుడైన వాడి భార్యగా, నీ కుమారునికి పెళ్లి అయింది; అందువల్ల, ఓ తపస్వీ, గొప్ప ప్రాయశ్చిత్తం కలిగింది.

ఏవముక్త్వా స చోత్థాయ శప్త్వా నారీం తదా ధరే । మా స్నుషాభిః సమం శ్వశ్ర్వా విశ్వాసో భవతు క్వచిత్ ।। ౮.

ఇలా చెప్పి, అతడు లేచి, ఆ స్త్రీని శపిస్తూ ఇలా అన్నాడు: 'శ్వశురి, కోడళ్ల మధ్య ఎప్పుడూ నమ్మకం ఉండకూడదు.'

మా చ స్నుషా కదాచిత్ స్యాద్ యా శ్వశ్రూం జీవతీమిషేత్ । ఏవముక్త్వా గతో వ్యాధః స్వగృహం ప్రతి భామిని ।। ౮.

'శ్వశురి బతికుండాలని కోడలు ఎప్పుడూ కోరకూడదు.' అని చెప్పి, ఆ వ్యాధుడు తన ఇంటికి వెళ్ళిపోయాడు, ఓ సుందరీ.

తతో దేవాన్ పితౄన్ భక్తయా పూజయిత్వా విచక్షణః । పుత్రం చార్జునకం స్థాప్య స్వసన్తానే మహాతపాః ।। ౮.

తర్వాత, ఆ జ్ఞాని భక్తితో దేవతలను, పితృదేవతలను పూజించి, తన కుమారుడు అర్జునకుడిని తన వంశంలో స్థాపించాడు.

ధర్మవ్యాధో జగామాశు తీర్థం త్రైలోక్యవిశ్రుతమ్ । పురుషోత్తమాఖ్యం చ పరం తత్ర గత్వా సమాహితః । తపశ్చచార నియతః పఠన్ స్తోత్రమిదం ధరే ।। ౮.

ధర్మవ్యాధుడు త్వరగా మూడు లోకాలకూ ప్రసిద్ధమైన పురుషోత్తమ తీర్థానికి వెళ్లి, అక్కడ ఏకాగ్రతతో తపస్సు చేసి, ఈ స్తోత్రాన్ని భూమికి పఠించాడు.

నమామి విష్ణుం త్రిదశారినాశనం విశాలవక్షస్థలసంశ్రితశ్రియమ్ । సుశాసనం నీతిమతాం పరాం గతిం త్రివిక్రమం మన్దరధారిణం సదా ।। ౮.

దేవతలకు శత్రువులను నశింపజేసే, విశాలమైన వక్షస్థలంలో శ్రీదేవిని ఆశ్రయించుకున్న, మంచి పాలకుడు, నీతిమంతుల పరమగమ్యం, త్రివిక్రముడు, మందరపర్వతాన్ని మోసిన శ్రీహరిను ఎప్పుడూ నమస్కరిస్తున్నాను.

దామోదరం రఞ్జితభూతలం ధియా యశోంశుశుభ్రం భ్రమరాఙ్గసప్రభమ్ । ధరాధరం నరకరిపుం పురుష్టుతం నమామి విష్ణుం శరణం జనార్దనమ్ ।। ౮.

దామోదరుడు, భూమిని అలంకరించినవాడు, యశస్సు చంద్రకాంతిలా ప్రకాశించేవాడు, అవయవాలు మధుపురుషుల వర్ణంలో మెరిసేవాడు, భూమిని మోయువాడు, నరకశత్రువు, మహనీయులు స్తుతించే జనార్దనుడైన విష్ణువును నేను శరణు కోరుతూ నమస్కరిస్తున్నాను.

మాయాతతం యేన జగత్త్రయం కృతం యథాగ్నినైకేన తతం చరాచరమ్ । చరాచరస్య స్వయమేవ సర్వతః స మేఽస్తు విష్ణుః శరణం జగత్పతిః ।। ౮.

మాయతో ఈ మూడు లోకాలను నడిపించేవాడు, ఒకటి అయిన అగ్ని యెలా చరాచరమంతా వ్యాపించునో, అలాగే చరాచరమంతటా తానే ఉన్నవాడు అయిన జగత్పతి విష్ణువు నాకు ఆశ్రయం కలగాలని కోరుకుంటున్నాను.

భవే భవే యశ్చ ససర్జ్జ కం తతో జగత్ ప్రసూతం సచరాచరం త్విదమ్ । తతశ్చ రుద్రాత్మవతి ప్రలీయతే- ఽన్వతో హరిర్విష్ణుహరస్తథోచ్యతే ।। ౮.

ప్రతి జన్మలో జీవులను సృష్టించేవాడు, యావత్తు చరాచర జగత్తు ఆయన నుండే పుట్టింది. ఆ జగత్తు రుద్రాత్మతో కలిసిపోయినప్పుడు, అది ఆయనలో లీనమవుతుంది. అందుకే ఆయనను హరి, విష్ణువు, హరుడు అని పిలుస్తారు.

ఖాత్మేన్దుపృథ్వీపవనాగ్నిభాస్కరా జలం చ యస్య ప్రభవన్తి మూర్త్తయః । స సర్వదా మే భగవాన్ సనాతనో దదాతు శం విష్ణురచిన్త్యరూపధృక్ ।। ౮.

ఆకాశం, చంద్రుడు, భూమి, గాలి, అగ్ని, సూర్యుడు, నీరు — ఇవన్నీ ఆయన నుండే రూపాలుగా పుట్టాయి. అలాంటి శాశ్వతమైన, అచింత్యమూర్తి అయిన భగవంతుడు విష్ణువు ఎల్లప్పుడూ నాకు మంగళం కలిగించాలి.

ధరణ్యువాచ । ఆదౌ కృతయుగే నాథ కిం కృతం విశ్వమూర్త్తినా । నారాయణేన తత్సర్వం శ్రోతుమిచ్ఛామి తత్త్వతః ।। 9.

ధరణి ఇలా అడిగింది — ప్రభూ! కృతయుగం ప్రారంభంలో విశ్వరూపుడైన నారాయణుడు ఏమి చేసాడో నాకు నిజంగా వినాలని ఉంది.

శ్రీవరాహ ఉవాచ । పూర్వం నారాయణస్త్వేకో నాసీత్ కిఞ్చిద్ధరేః పరమ్ । సైక ఏవ రతిం లేభే నైవ స్వచ్ఛన్దకర్మకృత్ ।। 9.

శ్రీవరాహుడు ఇలా చెప్పాడు — ఆది కాలంలో నారాయణుడు ఒక్కడే ఉన్నాడు; హరిలో తప్ప ఇంకొకటి లేదు. ఆయన ఒక్కరే ఆనందించాడు, కానీ తన ఇష్టానుసారం ఏ పని చేయలేదు.

తస్య ద్వితీయమిచ్ఛన్తశ్చిన్తా బుద్ధ్యాత్మికా బభౌ । అసావిత్యేవ సంజ్ఞాయా క్షణం భాస్కరసన్నిభా ।। 9.

ఆయనకు రెండవదాన్ని కోరినప్పుడు, బుద్ధి, ఆత్మతో కూడిన ఒక ఆలోచన వెలుగునిచ్చింది. దానిని 'అసు' అని పిలిచారు; అది క్షణకాలం సూర్యుడిలా ప్రకాశించింది.

తస్యా అపి ద్విధా భూతా చిన్తాఽభూద బ్రహ్మవాదినీ । ఉమేతి సంజ్ఞయా యత్తత్సదా మర్త్యే వ్యవస్థితా ।। 9.

ఆ ఆలోచన కూడా రెండుగా విడిపోయి, బ్రహ్మజ్ఞానాన్ని తెలిపింది. 'ఉమా' అనే పేరుతో అది ఎప్పుడూ మానవలోకంలో స్థిరంగా ఉంది.

ఓమిత్యేకాక్షరీభూతా ససర్జేమాం మహీం తదా । భూః ససర్జ భువం సోఽపి స్వః ససర్జ తతో మహః ।। 9.

'ఓం' అనే ఒక్క అక్షరంగా మారి, ఆమె ఈ భూమిని సృష్టించింది. భూ లోకం భువను సృష్టించింది; ఆ తరువాత స్వఃను, తరువాత మహఃను సృష్టించాడు.

తతశ్చ జన ఇత్యేవ తపశ్చాత్మా ప్రలీయతే । ఏతదోతం తథా ప్రోతం సూత్రే మణిగణా ఇవ ।। 9.

తర్వాత జన లోకం, తప లోకం, ఆత్మ కూడా లీనమయ్యాయి. ఇవన్నీ ముత్యాల దండలో తాడుపై ముత్యాలు లాగానే ఒకదానికొకటి అనుసంధానమై ఉన్నాయి.

జగత్ ప్రణవతో భూతం శూన్యమేతత్ స్థితం తదా । యేయం మూర్తిర్భగవతః శంకరః స స్వయం హరిః ।। 9.

ప్రణవమంత్రము ద్వారా జగత్తు శూన్యంగా ఉన్నప్పుడు, భగవంతుని ఆ రూపమే శంకరుడు, ఆయనే హరిగా ఉన్నాడు.

శూన్యాఁల్లోకానిమాన్ దృష్ట్వా సిసృక్షుర్మూర్త్తిముత్తమామ్ । క్షోభయిత్వా మనోధామ తత్రాకారః స్వమాత్రతః ।। 9.

ఆ లోకాలు ఖాళీగా ఉన్నదాన్ని చూసి, ఉత్తమమైన రూపాన్ని సృష్టించాలనే కోరికతో, మనస్సును కదిలించి, తన స్వరూపంలోనే ఒక ఆకారాన్ని ఏర్పరిచాడు.

స్థితస్తస్మిన్ యదా క్షుబ్ధే బ్రహ్మాణ్డమభవత్తదా । తస్మింస్తు శకలీభూతే భూర్లోకం చ వ్యవస్థితమ్ ।। 9.

ఆ స్థితిలో ఆయన మనస్సు కదిలినప్పుడు, బ్రహ్మాండం కలిగింది. అది విభజించబడినప్పుడు, భూలోకం స్థిరపడింది.

అపరం భువనం ప్రాయాన్మధ్యే భాస్కరసన్నిభమ్ । పురాణపురుషో వ్యాప్య పద్మకోశే వ్యవస్థితః ।। 9.

మధ్యభాగంలో ఇంకొక లోకం సూర్యుడిలా ప్రకాశిస్తూ కనబడింది. పురాతన పురుషుడు దానిని వ్యాపించి, పద్మపు పొదలో స్థిరంగా ఉన్నాడు.

స హి నారాయణో దేవః ప్రాజాపత్యేన తేజసా । అకారాద్యం స్వరం నాభ్యాం హలం చ విససర్జ హ ।। 9.

ఆ దేవుడు నారాయణుడు, ప్రాజాపత్య తేజస్సుతో, తన నాభి నుండి 'అ' అనే మొదటి స్వరాన్ని, అలాగే 'హ' అనే హలంతాన్ని సృష్టించాడు.

అమూర్త్తసృష్టౌ శాస్త్రాణి ఉదగాయత్ తదా దిశః । సుష్ట్వా పునరమేయాత్మా చిన్తయామాస ధారణమ్ ।। 9.

అరూప సృష్టిలో, ఆయన దిశలకూ శాస్త్రాలను పాడాడు. వాటిని సృష్టించిన తరువాత, అపారమైన ఆత్మ మళ్ళీ ధారణ గురించి ఆలోచించాడు.

తస్య చిన్తయతో నేత్రాత్ తేజః సమభవన్మహత్ । దక్షిణం వహ్నిసఙ్కాశం వామం తుహినసన్నిభమ్ ।। 9.

ఆయన ఆలోచిస్తున్నప్పుడు, ఆయన కన్నుల నుండి గొప్ప వెలుగు పుట్టింది. కుడివైపు అగ్నిలా, ఎడమవైపు చంద్రుని చల్లదనంలా వెలిగింది.

తం దృష్ట్వా చన్ద్రసూర్యౌ తు కల్పితౌ పరమేష్ఠినా । తతః ప్రాణః సముత్తస్థౌ వాయుశ్చ పరమేష్ఠినః ।। 9.

ఆ వెలుగును చూసి, పరమేశ్వరుడు చంద్రుడిని, సూర్యుడిని సృష్టించాడు. తరువాత ప్రాణం పుట్టింది; పరమేశ్వరుని నుండి వాయువు పుట్టింది.

స ఏవ వాయుర్భగవాన్ యోఽద్యాపి హృదిగో విభుః । తస్మాద్ వహ్నిః సముత్తస్థౌ తస్మాదగ్నేర్జలం మహత్ ।। 9.

ఆ వాయువే భగవంతుడు, ఇప్పటికీ హృదయంలో ప్రవహిస్తూ అన్నిటినీ వ్యాపిస్తున్నాడు. ఆయన నుండి అగ్ని పుట్టింది; అగ్నిలో నుండి గొప్ప నీరు పుట్టింది.

య ఏవాగ్నిః స వై తేజో బ్రాహ్మం పరమకారణమ్ । బాహుభ్యామప్యసౌ తేజః క్షాత్రం తేజః ససర్జ హ ।। 9.

అదే అగ్ని, అదే బ్రాహ్మణుల పవిత్ర తేజస్సు, పరమ కారణం. ఆ తేజస్సును తన భుజాల నుంచి క్షత్రియుల తేజస్సుగా కూడా సృష్టించాడు.

ఊరుభ్యామపి వైశ్యాంశ్చ పద్భ్యాం శూద్రాంస్తథా విభుః । తతస్తు ససృజే యక్షాన్ రాక్షసాంశ్చ తథా విభుః ।। 9.

తన తొడల నుంచి వైశ్యులను, పాదాల నుంచి శూద్రులను సృష్టించాడు. ఆ తరువాత యక్షులను, రాక్షసులను కూడా ఆ పరమాత్ముడు సృష్టించాడు.