తస్య కాలేన మహతా చారిత్రేణ చ ధీమతః । బభూవార్జ్జునకీ నామ కన్యా చ వరవర్ణినీ ।। ౮.
కాలక్రమంలో, ఆ ధీరునికి మంచి స్వభావంతో, అర్జునకి అనే అందమైన కుమార్తె జన్మించింది.
తస్యా యౌవనకాలే తు చిన్తయామాస ధర్మవిత్ । కస్యేయం దీయతే కన్యా కో వా యోగ్యశ్చ వై పుమాన్ ।। ౮.
ఆమె యవ్వనంలోకి వచ్చినప్పుడు, ధర్మజ్ఞుడు ఇలా ఆలోచించసాగాడు: 'ఈ కుమార్తెను ఎవరికిచ్చాలి? ఎవరు యోగ్యుడు?' అని.
ఇతి చిన్తయతస్తస్య మతఙ్గస్య సుతం ప్రతి । ధర్మవ్యాధస్య సువ్యక్తం ప్రసన్నాఖ్యం ప్రతి బ్రువన్ ।। ౮.
అలా ఆలోచిస్తూ, మతంగుని కుమారుడైన ప్రసన్నుడి గురించి, ధర్మవ్యత్తుడైన వేటగాడి గురించి స్పష్టంగా చెప్పాడు.
ఏవం సంచిన్త్య మాతఙ్గః ప్రసన్నం ప్రతి సోద్యతః । ఉవాచ తస్య పితరం ప్రసన్నాయార్జ్జునీం భవాన్ । గృహాణ తపతాం శ్రేష్ఠ స్వయం దత్తాం మహాత్మనే ।। ౮.
అలా నిర్ణయించుకుని, మతంగుడు ప్రసన్నుని విషయమై సిద్ధమై, అతని తండ్రితో ఇలా అన్నాడు: 'తపస్సులో శ్రేష్ఠుడా, అర్జునిని ప్రసన్నునికి స్వయంగా ఇచ్చి పెళ్లి చేయు.'
మతఙ్గ ఉవాచ । ప్రసన్నోఽయం మమ సుతః సర్వశాస్త్రవిశారదః । గృహ్ణామ్యర్జునకీం కన్యాం త్వత్సుతాం వ్యాధసత్తమ ।। ౮.
మతంగుడు ఇలా అన్నాడు: నా కుమారుడు సంతోషంగా ఉన్నాడు, అన్ని శాస్త్రాలలో నిపుణుడు కూడా. నీ కుమార్తె అర్జునకిని నేను అంగీకరిస్తున్నాను, ఓ ఉత్తమ వేటగాడా.
ఏవముక్తే తదా కన్యాం ధర్మవ్యాధో మహాతపాః । మతఙ్గపుత్రాయ దదౌ ప్రసన్నాయ చ ధీమతే ।। ౮.
ఇలా చెప్పిన తరువాత, మహా తపస్సు కల ధర్మవ్యాధుడు తన కుమార్తెను సంతోషంగా, జ్ఞానంతో ఉన్న మతంగుని కుమారుడికి ఇచ్చాడు.
ధర్మవ్యాధస్తదా కన్యాం దత్వా స్వగృహమీయివాన్ । సాఽపి శ్వశురయోర్భర్తుః శుశ్రీషణపరాఽభవత్ ।। ౮.
ధర్మవ్యాధుడు తన కుమార్తెను ఇచ్చి తన ఇంటికి తిరిగి వెళ్లాడు. ఆమె తన భర్తకు, అత్తమామలకు సేవ చేయడంలో నిమగ్నమైంది.
అథ కాలేన మహతా సా కన్యాఽర్జునకీ శుభా । ఉక్తా శ్వశ్రువా సుతా పుత్రి జీవహన్తుస్త్వమీదృశీ । న జానాసి తపశ్చర్తుం భర్త్తురారాధనం తథా ।। ౮.
కాలం గడిచిన తరువాత, ఆ మంగళకరమైన అర్జునకి అనే యువతిని ఆమె అత్త ఇలా అడిగింది: 'బిడ్డా, నీవు ప్రాణహంతకురాలివి. తపస్సు చేయడం, భర్తను గౌరవించడం నీకు తెలియదు.'
సాఽపి స్వల్పాపరాధేన భర్త్సితా తనుమధ్యమా । పితుర్వేశ్మగతా బాలా రోదమానా ముహుర్ముహుః ।। ౮.
చిన్న తప్పు కోసం దూషించబడిన ఆ సన్నని నడుము గల బాలిక, ఏడుస్తూ, మళ్లీ మళ్లీ తన తండ్రి ఇంటికి వెళ్లింది.
పిత్రా పృష్టా కిమేతత్ తే పుత్రి రోదనకారణమ్ । ఏవముక్తా తదా సా తు కథయామాస భామినీ ।। ౮.
తండ్రి అడిగాడు: 'బిడ్డా, ఇది ఏమిటి? నీవు ఎందుకు ఏడుస్తున్నావు?' అని అడిగినప్పుడు, ఆ అందమైన అమ్మాయి చెప్పడం ప్రారంభించింది.
శ్వశ్వ్రాఽహముక్తా తీవ్రేణ కోపేన మహతా పితః । జీవహన్తుః సుతేత్యుచ్చైరసకృద్ వ్యాధజేతి చ ।। ౮.
ఆమె ఇలా చెప్పింది: 'నాన్నా, నా అత్త పెద్ద కోపంతో నన్ను ప్రాణహంతకుని కుమార్తె అని, వేటగాడి పిల్ల అని పదే పదే పిలిచింది.'
ఏతచ్ఛ్రుత్వా స ధర్మాత్మా ధర్మవ్యాధో రుషాన్వితః । మతఙ్గస్య గృహం సోఽథ గత్వా జనపదైర్వృతమ్ ।। ౮.
ఇది విని, ధర్మాన్ని పాటించే ధర్మవ్యాధుడు కోపంతో మతంగుని ఇంటికి, ప్రజలతో కూడి వెళ్లాడు.
తస్యాగతస్య సంబన్ధీ మతఙ్గో జయతాం వరః । ఆసనాద్యర్ధ్యపాద్యేన పూజయిత్వేదమబ్రవీత్ । కిమాగమనకృత్యం తే కిం కరోమ్యాగతక్రియామ్ ।। ౮.
అతను వచ్చినప్పుడు, విజయవంతులలో శ్రేష్ఠుడైన మతంగుడు అతనికి ఆసనం, పాదయొక్క నీరు మొదలైన సత్కారాలు చేసి ఇలా అడిగాడు: 'నీవు ఎందుకు వచ్చావు? నీకు ఏమి చేయాలి?'
వ్యాధ ఉవాచ । భోజనం కించిదిచ్ఛామి భోక్తుం చైతన్యవర్జితమ్ । కౌతూహలేన యేనాహమాగతో భవతో గృహమ్ ।। ౮.
వేటగాడు ఇలా అన్నాడు: 'నాకు చైతన్యం లేని ఆహారం తినాలని ఉంది. ఆసక్తితోనే నేను నీ ఇంటికి వచ్చాను.'
మతఙ్గ ఉవాచ । గోధూమా వ్రీమయశ్చైవ సంస్కృతా మమ వేశ్మని । భుజ్యతాం ధర్మవిచ్ఛ్రేష్ఠ యథాకామం తపోధన ।। ౮.
మతంగుడు ఇలా అన్నాడు: 'నా ఇంట్లో గోధుమలు, బియ్యం, యవలు బాగా సిద్ధంగా ఉన్నాయి. ఓ ధర్మజ్ఞుడా, ఓ తపస్సు కలవాడా, నీ ఇష్టానుసారం తిను.'
వ్యాధ ఉవాచ । పశ్యామి కీదృశాస్తే హి గోధూమా వ్రీహయో యవాః । స్వరూపేణ చ సన్త్యేతే యేన వో వేద్మి సత్తమ ।। ౮.
వేటగాడు ఇలా అన్నాడు: 'నీ దగ్గర ఉన్న గోధుమలు, బియ్యం, యవలు ఎలా ఉన్నాయో చూద్దాం. వాటి స్వభావం చూస్తే నాకు తెలుస్తుంది, ఓ మేలైనవాడా.'
శ్రీవరాహ ఉవాచ । ఏవముక్తే మతఙ్గేన శూర్పం గోధూమపూరితమ్ । అపరం తత్ర వ్రీహీణాం ధర్మవ్యాధాయ దర్శితమ్ ।। ౮.
శ్రీవరాహుడు ఇలా అన్నాడు: మతంగుడు అలా చెప్పిన తరువాత, గోధుమలు నిండిన ఒక చల్లె, బియ్యం నిండిన మరొకటి ధర్మవ్యాధునికి చూపించారు.
దృష్ట్వా వ్రీహీన్ సగోధూమాన్ ధర్మవ్యాధో వరాసనాత్ । ఉత్థాయ గన్తుమారేభే మతఙ్గేన నివారితః ।। ౮.
ఆ బియ్యం, గోధుమలు చూసిన ధర్మవ్యాధుడు తన ఆసనంనుండి లేచి వెళ్లడానికి ప్రయత్నించాడు, కానీ మతంగుడు అతన్ని ఆపాడు.
కిమర్థం గన్తుమారబ్ధం త్వయా వద మహామతే । అభుక్తేనైవ సంసిద్ధం మద్గృహే చాన్నముత్తమమ్ । పాచయిత్వా స్వయం చైవ కస్మాత్ త్వం నాద్య భుఞ్జసే ।। ౮.
మతంగుడు ఇలా అడిగాడు: 'ఓ జ్ఞానవంతుడా, నువ్వు తినకుండానే ఎందుకు వెళ్లిపోతున్నావు? నా ఇంట్లో అద్భుతమైన ఆహారం సిద్ధంగా ఉంది, నేను స్వయంగా వండాను. నువ్వు ఎందుకు తినడం లేదు?'
వ్యాధ ఉవాచ । సహస్త్రశః కోటిశశ్చ జీవాన్ హంసి దినే దినే । అథేదృశస్య పాపస్య కోఽన్నం భుఞ్జతి సత్పుమాన్ ।। ౮.
వేటగాడు ఇలా అన్నాడు: 'ప్రతి రోజు నువ్వు వేల, కోట్లు జీవులను చంపుతున్నావు. ఇంత పాపం చేసే వాడి ఆహారం మేలైనవాడు ఎవరు తింటారు?'
అచైతన్యం యది గృహే విద్యతేఽన్నం సుసంస్కృతమ్ । ఇదానీమత్ర సందృష్టా ఏతే తు జలజన్తవః ।। ౮.
నీ ఇంట్లో చైతన్యం లేని బాగా సిద్ధమైన ఆహారం ఉంటే, ఇప్పుడు ఇక్కడ నీటిలో జీవులు ఎందుకు కనిపిస్తున్నాయి?
(ఉప్తాః సహస్త్రతాం యాన్తి ప్రతిసంవత్సరం మునే ।) ।। ౮.౨౬ (౧)।। అహమేకం కుటుమ్బార్థే హన్మ్యరణ్యే పశుం దినే । తం చేత్ పితృభ్యః సంస్కృత్య దత్త్వా భుఞ్జామి సానుగః ।। ౮.
ప్రతి సంవత్సరం వేలాది జీవులను పెంచుతారు, ఓ మునివరా. నా కుటుంబం కోసం నేను అడవిలో ఒక్క జంతువును మాత్రమే చంపుతాను. దాన్ని పితృదేవతలకు సమర్పించి, సరిగా సిద్ధం చేసి, నా కుటుంబంతో కలసి తింటాను.
త్వం తు జీవాన్ బహూన్ హత్వా స్వకుటుమ్బేన సానుగః । భుఞ్జన్నేతేన సతతమభోజ్యం తన్మతం మమ ।। ౮.
నీకు, నీ కుటుంబంతో పాటు, అనుచరులతో కలిసి, అనేక జీవులను హత్య చేసి, ఎప్పుడూ భోజనానికి అనర్హమైనదాన్ని తినే అలవాటు ఉంది; ఇదే నా అభిప్రాయం.
బ్రహ్మణా తు పురా సృష్టా ఓషధ్యః సర్వవీరుధః । యజ్ఞార్థం తత్తు భూతానాం భక్ష్యమిత్యేవ వై శ్రుతిః ।। ౮.
బ్రహ్మదేవుడు పుర్వకాలంలో అన్ని మొక్కలు, వృక్షాలను సృష్టించాడు; అవి యజ్ఞార్ధంగా భూతాలకు భోజ్యంగా ఉండాలని వేదం చెప్పింది.
దివ్యో భౌతస్తథా పైత్రో మానుషో బ్రాహ్మ ఏవ చ । ఏతే పఞ్చ మహాయజ్ఞా బ్రహ్మణా నిర్మితాః పురా ।। ౮.
దైవ, భౌతిక, పితృ, మానవ, బ్రాహ్మణ అనే ఐదు మహాయజ్ఞాలు బ్రహ్మదేవుడు పుర్వకాలంలో ఏర్పరిచాడు.
బ్రాహ్మణానాం హితార్థాయ ఇతరేషాం చ తన్ముఖమ్ । ఇతరేషాం తు వర్ణానాం బ్రాహ్మణైః కారితాః శుభాః ।। ౮.
ఈ యజ్ఞాలు బ్రాహ్మణుల హితార్థంగా, ఇతర వర్ణాల మేలు కోసం కూడా ప్రారంభించబడ్డాయి; ఇతర వర్ణాలకు శుభకార్యాలు బ్రాహ్మణుల ద్వారానే నిర్వహించబడతాయి.
ఏవం యది విభాగః స్యాద్ వరాన్నం తద్ విశుధ్యతి । అన్యథా వ్రీహయోఽప్యేతే ఏకైకే మృగపక్షిణః । మన్తవ్యా దాతృభోక్తృణాం మహామాంసం తు తత్ స్మృతమ్ ।। ౮.
ఈ విధంగా క్రమంగా జరిగితే ఆహారం పవిత్రమవుతుంది; లేకపోతే, ఈ అన్నాలు కూడా మృగ, పక్షుల మాంసంలా భావించాలి, దానం చేసే వారికి, తినే వారికి కూడా అది పెద్ద మాంసంగా పరిగణించబడుతుంది.
మయా తే దుహితా దత్తా పుత్రార్థే దేవరూపిణీ । సా చ త్వద్భార్యయా ప్రోక్తా దుహితా జన్తుఘాతినః ।। ౮.
నీకు కుమారుని కోసం దేవతాస్వరూపిణిని అయిన నా కుమార్తెను ఇచ్చాను; ఇప్పుడు నీ భార్యగా ఉన్న ఆమె, జీవులను హత్య చేసే వాడి కుమార్తె.
అతోఽర్థమాగతోఽహం తే గృహం ప్రతి సమీక్షితుమ్ । ఆచారం దేవపూజాం చ అతిథీనాం చ తర్పణమ్ ।। ౮.
ఈ కారణంగా, నీ ఇంటికి వచ్చి, నీ ఆచారాన్ని, దేవతలకు చేసే పూజను, అతిథులకు చేసే ఆహ్వానం పరిశీలించడానికి వచ్చాను.
ఏతేషామేకమప్యత్ర కుర్వన్నపి న దృశ్యతే । తద్ గృహం గన్తుమిచ్ఛామి పితౄణాం శ్రాద్ధకామ్యయా ।। ౮.
ఇక్కడ వీటిలో ఒక్కటి కూడా చేయబడడం లేదు; అందువల్ల, పితృదేవతలకు శ్రాద్ధం చేయాలనే కోరికతో ఈ ఇంటిని విడిచిపోవాలనుకుంటున్నాను.