వరాహపురాణమ్

స సర్వమేధమారేభే స్వయం క్రతువరం నృపః

ఆ రాజు తానే స్వయంగా సర్వమేధ యజ్ఞాన్ని ప్రారంభించాడు.

నాన్నం తేన తదా దత్తం స్వల్పం మత్వా యథా త్వయా

అయినా, అతడు కూడా అన్నం తక్కువగా భావించి ఇవ్వలేదు. నువ్వు చేసినట్లే.

కృత్వా పుణ్యం వినీతాశ్వః సార్వభౌమో నృపోత్తమః

పుణ్యకార్యాలు చేసిన వినీతాశ్వుడు, రాజులలో శ్రేష్ఠుడు, భూమికి అధిపతిగా అయ్యాడు.

అసావపి క్షుధావిష్ట ఏవమేవ గతో నృపః

అయినా అతడికీ ఆకలి బాధ వేసి, అదే విధంగా వెళ్లిపోయాడు రాజా.

విమానేనార్కవర్ణేన భాస్వతా దేవవన్నృపః

ఆ రాజు, సూర్యుని లాగా ప్రకాశిస్తూ, వెలుగుతో నిండిన విమానంలో వెళ్లాడు.

పురోహితం దదర్శాథ హోతారం జాహ్నవీతటే

అక్కడ అతడు తన పురోహితుడిని, హోతారుని, జాహ్నవీ తీరం వద్ద చూశాడు.

క్షుధాయాః కారణం కిం మే స హోతా తమువాచ హ

ఆకలికి కారణం ఏమిటో ఆ హోతారుని అడిగాడు.

ఘృతధేనుం చ ధేనుం చ రసధేనుం చ పార్థివ

ఓ రాజా, నెయ్యి ఇచ్చే ఆవు, సాధారణ ఆవు, రసాలిచ్చే ఆవు—

తపతే యావదాదిత్యస్తపతే వాపి చన్ద్రమాః

సూర్యుడు వెలిగేంతవరకు, లేదా చంద్రుడు వెలిగేంతవరకు—

వినీతాశ్వ ఉవాచ భుఙ్క్తే స్వర్గం చ విప్రేన్ద్ర తన్మమాచక్ష్వ పృచ్ఛతః ।।99.

వినీతాశ్వుడు అడిగాడు: 'బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా, అతడు స్వర్గంలో సుఖపడుతున్నాడా? నేను అడుగుతున్నాను, దయచేసి చెప్పు.'

హోతోవాచ చతుర్భిః కుడవైశ్చైవ ప్రస్థ ఏకః ప్రకీర్త్తితః

హోతా ఇలా అన్నాడు: 'నాలుగు కుడవలు కలిపితే ఒక ప్రస్థం అవుతుంది అని చెబుతారు.'

సా తు షోడశభిః కార్యా చతుర్భిర్ వత్సకో భవేత్

దూడను పదహారు భాగాలతో తయారుచేయాలి; నాలుగు భాగాలతో ఒక దూడ రూపం కలుగుతుంది.

పుచ్ఛే ప్రకల్పనీయా సా ఘణ్టాభరణాభూషితా

ఆ దూడ వెనుకవైపు మణిపూసలతో అలంకరించిన గంటను అమర్చాలి.

కాంస్యదోహాం రౌప్యఖురాం పూర్వధేనువిధానతః

ఆ దూడకు పాలకుండగా కంచు పాత్రను, కాళ్లకు వెండి తొక్కులను, గతంలో చెప్పిన విధంగా అమర్చాలి.

కృష్ణాజినం ధేనువాసో నన్దితాం కల్పితాం శుభామ్

కృష్ణమృగ చర్మంతో తయారైన ఆవు వస్త్రాన్ని, ఆనందంగా, శుభంగా అమర్చాలి.

సర్వౌషధిసమాయుక్తాం మన్త్రపూతాం తు దాపయేత్

ఆ దూడను అన్ని ఔషధ మొక్కలతో కలిపి, మంత్రాలతో పవిత్రం చేసి ఇవ్వాలి.

సర్వం సమ్పాదయాస్మాకం తిలధేనో ద్విజార్పితా

మా కోరికలు అన్నీ నెరవేరాలి; ఈ నువ్వుల దూడను బ్రాహ్మణులకు సమర్పించాను.

భజస్వ కామాన్మాం దేవి తిలధేనో నమోఽస్తు తే

దేవతా! నువ్వుల దూడను నేను సమర్పిస్తున్నాను, నీకు నమస్కారం.

సర్వపాపవినిర్ముక్తో విష్ణులోకం చ గచ్ఛతి 99.

అన్ని పాపాల నుండి విముక్తుడై, విష్ణు లోకాన్ని పొందుతాడు.

అథ జలధేనుదాన విధిః జలధేనుం ప్రవక్ష్యామి పుణ్యేఽహ్ని విధిపూర్వకమ్

ఇప్పుడు జలధేను దానం చేసే విధానాన్ని చెబుతాను; శుభదినంలో నియమానుసారం జలధేను తయారు చేయాలి.

తత్ర మధ్యే తు రాజేన్ద్ర పూర్ణం కుమ్భం చ విన్యసేత్

అక్కడ మధ్యలో ఒక నిండిన కుంభాన్ని ఉంచాలి, ఓ రాజా!

వాసితం గన్ధతోయేన తాం ధేనుం పరికల్పయేత్

ఆ ఆవును సువాసన గల నీటితో సుగంధ పరచాలి.

వర్ద్ధనీకం(వర్ద్ధనకిం) మహారాజ యన్త్రపుష్పైః సమన్వితమ్

యంత్రపుష్పాలతో అలంకరించిన వృద్ధిపాత్రను, ఓ మహారాజా, అక్కడ ఉంచాలి.

పంచరత్నాని నిఃక్షిప్య తస్మిన్ కుమ్భే నరాధిప

ఆ కుంభంలో ఐదు రత్నాలను వేయాలి, ఓ రాజాధిరాజా!

ధాత్రీఫలం సర్షపాశ్చ సర్వధాన్యాని పార్థివ

నెల్లికాయ, ఆవాలు, అన్నిరకాల ధాన్యాలు కూడా, ఓ రాజా, ఉంచాలి.

ఏకం ఘృతమయం పాత్రం ద్వితీయం దధిపూరితమ్

ఒక పాత్రను నెయ్యితో, మరొకదాన్ని పెరుగు నింపి ఉంచాలి.

సువర్ణముఖచక్షూంషి శృంగం కృష్ణాంగరేషు చ

ఆ దూడకు బంగారు నోరు, బంగారు కళ్ళు, కొమ్ములు నల్లగా ఉండాలి.

తామ్రపృష్ఠాం కాంస్యదోహాం దర్భరోమసమన్వితామ్

ఆ దూడకు వెనుక భాగం రాగితో, పాలకుండగా కంచుతో, దర్భా గడ్డి తంతువులతో కూడి ఉండాలి.

కమ్బలే పుష్పమాలాం చ గుడాస్యాం శుక్తిదన్తికామ్ 100.

కంబళంపై పుష్పమాల వేసి, నోరు బెల్లంతో, పళ్ళు శంఖాలతో తయారుగా ఉండాలి.