తుష్టోఽస్మి రైభ్య భక్త్యా తే స్తుత్యా చ ద్విజసత్తమ । తీర్థస్నానేన చ విభో బ్రూహి యత్తేఽభివాఞ్ఛితమ్ ।। ౭.
రైభ్యా, నీ భక్తికీ, నీ స్తోత్రానికీ, పవిత్రస్నానానికి నేను సంతుష్టుడనయ్యాను, ద్విజశ్రేష్ఠా. నీవు కోరింది చెప్పు, మహోన్నతుడా.
రైభ్య ఉవాచ । గతిం మే దేహి దేవేశ యత్ర తే సనకాదయః । వసేయం తత్ర యేనాహం త్వత్ప్రసాదాద్ గదాధర ।। ౭.
రైభ్యుడు అన్నాడు: దేవతల అధినాయకా, సంచకాది మహర్షులు నివసించే స్థలానికి నన్ను చేర్చు. నీ కృపతో నేను అక్కడ నివసించగలను గదాధరా.
దేవ ఉవాచ । ఏవమస్త్వితి తే బ్రహ్మన్నిత్యుక్త్వాఽన్తరధీయత । భగవానపి రైభ్యస్తు దివ్యజ్ఞానసమన్వితః ।। ౭.
దేవుడు ఇలా అన్నాడు: 'అలా జరగనీ.' అని బ్రాహ్మణుడా, నీతో చెప్పి, వెంటనే అంతర్ధానమయ్యాడు. రైభ్యుడూ దివ్యజ్ఞానంతో కూడి, అదృశ్యమయ్యాడు.
క్షణాద్ బభూవ దేవేన పరితుష్టేన చక్రిణా । జగామ యత్ర తే సిద్ధాః సనకాద్యా మహర్షయః ।। ౭.
చక్రాన్ని ధరించిన దేవుని అనుగ్రహంతో, క్షణంలోనే, రైభ్యుడు సంచకాది సిద్ధులు నివసించే స్థలానికి చేరుకున్నాడు.
ఏతచ్చ రైభ్యనిర్ద్దిష్టం స్తోత్రం విష్ణోర్గదాభృతః । యః పఠేత్ స గయాం గత్వా పిణ్డదానాద్ విశిష్యతే ।। ౭.
రైభ్యుడు చెప్పిన ఈ విష్ణు గదాధరుని స్తోత్రాన్ని, గయలో పిండప్రదానం చేసి చదివేవాడు, ఇతరుల కంటే విశిష్టతను పొందుతాడు.
శ్రీవరాహ ఉవాచ । యోఽసౌ వసోః శరీరే తువ్యాధో భూత్వా నృపస్య హ । స స్వవృత్త్యాం స్థితః కాలం చతుర్వర్షసహస్త్రికమ్ ।। ౮.
శ్రీవరాహుడు ఇలా అన్నాడు: వసువు శరీరంలో వ్యాధిగా మారి, తన స్వభావంలో నాలుగు వేల సంవత్సరాలు ఉన్నవాడు.
ఏకైకం స్వకుటుమ్బార్థే హత్వా వనచరం మృగమ్ । భృత్యాతిథిహుతాశానాం ప్రీణనం కురుతే సదా ।। ౮.
ప్రతి సారి తన కుటుంబం కోసం అడవిలో ఒక మృగాన్ని వేటాడేవాడు. భృత్యులు, అతిథులు, అగ్నిని ఎప్పుడూ సంతుష్టిపరచేవాడు.
మిథిలాయాం వరారోహే సదా పర్వణి పర్వణి । పితౄణాం కురుతే శ్రాద్ధం స్వాచారేణ విచక్షణః ।। ౮.
మిథిలలో, అందమైనవాడా, ప్రతి పర్వదినాన, ఆ జ్ఞాని తన పితృదేవతలకు తన సంప్రదాయం ప్రకారం శ్రాద్ధాన్ని నిర్వహించేవాడు.
అగ్నిం పరిచరన్ నిత్యం వదన్ సత్యం సుభాషితమ్ । ప్రాణయాత్రానుసక్తస్తు యోఽసౌ జీవం న పాతయేత్ ।। ౮.
అగ్నిని నిత్యం సేవిస్తూ, సత్యాన్ని, మధురమైన మాటలు మాట్లాడుతూ, జీవనోపాధి కోసం కృషి చేస్తూ, ఎప్పుడూ ప్రాణిని హింసించేవాడు కాదు.
ఏవం తు వసతస్తస్య ధర్మబుద్ధిర్మహాతపాః । పుత్రస్త్వర్జునకో నామ బభూవ మునివద్వశీ ।। ౮.
అలా ధర్మబుద్ధితో, మహా తపస్సుతో అక్కడ నివసిస్తున్నప్పుడు, అతనికి అర్జునకుడు అనే కుమారుడు పుట్టాడు. ఆ బాలుడు మునిలా నియమంగా ఉండేవాడు.
తస్య కాలేన మహతా చారిత్రేణ చ ధీమతః । బభూవార్జ్జునకీ నామ కన్యా చ వరవర్ణినీ ।। ౮.
కాలక్రమంలో, ఆ ధీరునికి మంచి స్వభావంతో, అర్జునకి అనే అందమైన కుమార్తె జన్మించింది.
తస్యా యౌవనకాలే తు చిన్తయామాస ధర్మవిత్ । కస్యేయం దీయతే కన్యా కో వా యోగ్యశ్చ వై పుమాన్ ।। ౮.
ఆమె యవ్వనంలోకి వచ్చినప్పుడు, ధర్మజ్ఞుడు ఇలా ఆలోచించసాగాడు: 'ఈ కుమార్తెను ఎవరికిచ్చాలి? ఎవరు యోగ్యుడు?' అని.
ఇతి చిన్తయతస్తస్య మతఙ్గస్య సుతం ప్రతి । ధర్మవ్యాధస్య సువ్యక్తం ప్రసన్నాఖ్యం ప్రతి బ్రువన్ ।। ౮.
అలా ఆలోచిస్తూ, మతంగుని కుమారుడైన ప్రసన్నుడి గురించి, ధర్మవ్యత్తుడైన వేటగాడి గురించి స్పష్టంగా చెప్పాడు.
ఏవం సంచిన్త్య మాతఙ్గః ప్రసన్నం ప్రతి సోద్యతః । ఉవాచ తస్య పితరం ప్రసన్నాయార్జ్జునీం భవాన్ । గృహాణ తపతాం శ్రేష్ఠ స్వయం దత్తాం మహాత్మనే ।। ౮.
అలా నిర్ణయించుకుని, మతంగుడు ప్రసన్నుని విషయమై సిద్ధమై, అతని తండ్రితో ఇలా అన్నాడు: 'తపస్సులో శ్రేష్ఠుడా, అర్జునిని ప్రసన్నునికి స్వయంగా ఇచ్చి పెళ్లి చేయు.'
మతఙ్గ ఉవాచ । ప్రసన్నోఽయం మమ సుతః సర్వశాస్త్రవిశారదః । గృహ్ణామ్యర్జునకీం కన్యాం త్వత్సుతాం వ్యాధసత్తమ ।। ౮.
మతంగుడు ఇలా అన్నాడు: నా కుమారుడు సంతోషంగా ఉన్నాడు, అన్ని శాస్త్రాలలో నిపుణుడు కూడా. నీ కుమార్తె అర్జునకిని నేను అంగీకరిస్తున్నాను, ఓ ఉత్తమ వేటగాడా.
ఏవముక్తే తదా కన్యాం ధర్మవ్యాధో మహాతపాః । మతఙ్గపుత్రాయ దదౌ ప్రసన్నాయ చ ధీమతే ।। ౮.
ఇలా చెప్పిన తరువాత, మహా తపస్సు కల ధర్మవ్యాధుడు తన కుమార్తెను సంతోషంగా, జ్ఞానంతో ఉన్న మతంగుని కుమారుడికి ఇచ్చాడు.
ధర్మవ్యాధస్తదా కన్యాం దత్వా స్వగృహమీయివాన్ । సాఽపి శ్వశురయోర్భర్తుః శుశ్రీషణపరాఽభవత్ ।। ౮.
ధర్మవ్యాధుడు తన కుమార్తెను ఇచ్చి తన ఇంటికి తిరిగి వెళ్లాడు. ఆమె తన భర్తకు, అత్తమామలకు సేవ చేయడంలో నిమగ్నమైంది.
అథ కాలేన మహతా సా కన్యాఽర్జునకీ శుభా । ఉక్తా శ్వశ్రువా సుతా పుత్రి జీవహన్తుస్త్వమీదృశీ । న జానాసి తపశ్చర్తుం భర్త్తురారాధనం తథా ।। ౮.
కాలం గడిచిన తరువాత, ఆ మంగళకరమైన అర్జునకి అనే యువతిని ఆమె అత్త ఇలా అడిగింది: 'బిడ్డా, నీవు ప్రాణహంతకురాలివి. తపస్సు చేయడం, భర్తను గౌరవించడం నీకు తెలియదు.'
సాఽపి స్వల్పాపరాధేన భర్త్సితా తనుమధ్యమా । పితుర్వేశ్మగతా బాలా రోదమానా ముహుర్ముహుః ।। ౮.
చిన్న తప్పు కోసం దూషించబడిన ఆ సన్నని నడుము గల బాలిక, ఏడుస్తూ, మళ్లీ మళ్లీ తన తండ్రి ఇంటికి వెళ్లింది.
పిత్రా పృష్టా కిమేతత్ తే పుత్రి రోదనకారణమ్ । ఏవముక్తా తదా సా తు కథయామాస భామినీ ।। ౮.
తండ్రి అడిగాడు: 'బిడ్డా, ఇది ఏమిటి? నీవు ఎందుకు ఏడుస్తున్నావు?' అని అడిగినప్పుడు, ఆ అందమైన అమ్మాయి చెప్పడం ప్రారంభించింది.
శ్వశ్వ్రాఽహముక్తా తీవ్రేణ కోపేన మహతా పితః । జీవహన్తుః సుతేత్యుచ్చైరసకృద్ వ్యాధజేతి చ ।। ౮.
ఆమె ఇలా చెప్పింది: 'నాన్నా, నా అత్త పెద్ద కోపంతో నన్ను ప్రాణహంతకుని కుమార్తె అని, వేటగాడి పిల్ల అని పదే పదే పిలిచింది.'
ఏతచ్ఛ్రుత్వా స ధర్మాత్మా ధర్మవ్యాధో రుషాన్వితః । మతఙ్గస్య గృహం సోఽథ గత్వా జనపదైర్వృతమ్ ।। ౮.
ఇది విని, ధర్మాన్ని పాటించే ధర్మవ్యాధుడు కోపంతో మతంగుని ఇంటికి, ప్రజలతో కూడి వెళ్లాడు.
తస్యాగతస్య సంబన్ధీ మతఙ్గో జయతాం వరః । ఆసనాద్యర్ధ్యపాద్యేన పూజయిత్వేదమబ్రవీత్ । కిమాగమనకృత్యం తే కిం కరోమ్యాగతక్రియామ్ ।। ౮.
అతను వచ్చినప్పుడు, విజయవంతులలో శ్రేష్ఠుడైన మతంగుడు అతనికి ఆసనం, పాదయొక్క నీరు మొదలైన సత్కారాలు చేసి ఇలా అడిగాడు: 'నీవు ఎందుకు వచ్చావు? నీకు ఏమి చేయాలి?'
వ్యాధ ఉవాచ । భోజనం కించిదిచ్ఛామి భోక్తుం చైతన్యవర్జితమ్ । కౌతూహలేన యేనాహమాగతో భవతో గృహమ్ ।। ౮.
వేటగాడు ఇలా అన్నాడు: 'నాకు చైతన్యం లేని ఆహారం తినాలని ఉంది. ఆసక్తితోనే నేను నీ ఇంటికి వచ్చాను.'
మతఙ్గ ఉవాచ । గోధూమా వ్రీమయశ్చైవ సంస్కృతా మమ వేశ్మని । భుజ్యతాం ధర్మవిచ్ఛ్రేష్ఠ యథాకామం తపోధన ।। ౮.
మతంగుడు ఇలా అన్నాడు: 'నా ఇంట్లో గోధుమలు, బియ్యం, యవలు బాగా సిద్ధంగా ఉన్నాయి. ఓ ధర్మజ్ఞుడా, ఓ తపస్సు కలవాడా, నీ ఇష్టానుసారం తిను.'
వ్యాధ ఉవాచ । పశ్యామి కీదృశాస్తే హి గోధూమా వ్రీహయో యవాః । స్వరూపేణ చ సన్త్యేతే యేన వో వేద్మి సత్తమ ।। ౮.
వేటగాడు ఇలా అన్నాడు: 'నీ దగ్గర ఉన్న గోధుమలు, బియ్యం, యవలు ఎలా ఉన్నాయో చూద్దాం. వాటి స్వభావం చూస్తే నాకు తెలుస్తుంది, ఓ మేలైనవాడా.'
శ్రీవరాహ ఉవాచ । ఏవముక్తే మతఙ్గేన శూర్పం గోధూమపూరితమ్ । అపరం తత్ర వ్రీహీణాం ధర్మవ్యాధాయ దర్శితమ్ ।। ౮.
శ్రీవరాహుడు ఇలా అన్నాడు: మతంగుడు అలా చెప్పిన తరువాత, గోధుమలు నిండిన ఒక చల్లె, బియ్యం నిండిన మరొకటి ధర్మవ్యాధునికి చూపించారు.
దృష్ట్వా వ్రీహీన్ సగోధూమాన్ ధర్మవ్యాధో వరాసనాత్ । ఉత్థాయ గన్తుమారేభే మతఙ్గేన నివారితః ।। ౮.
ఆ బియ్యం, గోధుమలు చూసిన ధర్మవ్యాధుడు తన ఆసనంనుండి లేచి వెళ్లడానికి ప్రయత్నించాడు, కానీ మతంగుడు అతన్ని ఆపాడు.
కిమర్థం గన్తుమారబ్ధం త్వయా వద మహామతే । అభుక్తేనైవ సంసిద్ధం మద్గృహే చాన్నముత్తమమ్ । పాచయిత్వా స్వయం చైవ కస్మాత్ త్వం నాద్య భుఞ్జసే ।। ౮.
మతంగుడు ఇలా అడిగాడు: 'ఓ జ్ఞానవంతుడా, నువ్వు తినకుండానే ఎందుకు వెళ్లిపోతున్నావు? నా ఇంట్లో అద్భుతమైన ఆహారం సిద్ధంగా ఉంది, నేను స్వయంగా వండాను. నువ్వు ఎందుకు తినడం లేదు?'
వ్యాధ ఉవాచ । సహస్త్రశః కోటిశశ్చ జీవాన్ హంసి దినే దినే । అథేదృశస్య పాపస్య కోఽన్నం భుఞ్జతి సత్పుమాన్ ।। ౮.
వేటగాడు ఇలా అన్నాడు: 'ప్రతి రోజు నువ్వు వేల, కోట్లు జీవులను చంపుతున్నావు. ఇంత పాపం చేసే వాడి ఆహారం మేలైనవాడు ఎవరు తింటారు?'