దస్యుసంసర్గసమ్భూతో దస్యువత్సమజాయత
దుష్టులతో కలిసిపోవడంతో అతడు కూడా దుష్టులా మారిపోయాడు.
బభౌ దుర్వాససా సమ్యగ్బోధితశ్చ విశేషతః
దుర్వాసుడు అతనికి పూర్తిగా బోధించడంతో అతడు ప్రకాశించాడు.
తస్యాస్తీరే శిలా దివ్యా నామ్నా చిత్రశిలా ధరే
ఆ నదీ తీరంలో చిత్రశిల అనే దివ్యమైన రాయి ఉంది, భూమాతా.
తత్ర సత్యతపాః స్థిత్వా తపః కుర్వన్మహాతపాః
అక్కడ సత్యతప మహాతపస్వి తపస్సు చేస్తూ నిలిచాడు.
చిచ్ఛేద చాంగులీమేకాం వామతర్జనికాం మునిః
ఆ ముని తన ఎడమ చేతి చూపుడు వేలు కోసేసాడు.
న లోహితం న మాంసం తు న మజ్జా తత్ర దృశ్యతే
అక్కడ రక్తం, మాంసం, మెదడు ఏదీ కనబడలేదు.
తస్మిన్ భద్రవటే చైకం మిథునం కిన్నరం స్థితమ్ ౯౮.
ఆ పవిత్ర వటవృక్షం దగ్గర ఒక కిన్నర దంపతులు ఉన్నారు.
ప్రభాతే విమలే ప్రాప్తమిన్ద్రలోకమితి స్మృతిః
ఉదయాన్నే, నిర్మలమైన వెలుతురులో, వారు ఇంద్రలోకానికి చేరుకున్నారని చెబుతారు.
పృష్టాః కించిదిహాశ్చర్యమపూర్వం కథ్యతామితి
వారిని, 'ఇక్కడ ఏదైనా ఆశ్చర్యకరం, ఇంతవరకు ఎరుగని విషయం చెప్పండి' అని అడిగారు.
స్థితం కిన్నరయోస్తచ్చ వాక్యం చేదమువాచ హ
అక్కడ నిలబడి, ఆ కిన్నరలు ఈ మాటలు చెప్పారు.
యదేతత్సత్యతపసః సమవోచత్తతః శుభే
సత్యతప గురించి వారు చెప్పింది ఇలా, శుభే.
పుష్యభద్రానదీ తీరే మహదాశ్చర్యముత్తమమ్
పుష్యభద్రా నది తీరంలో గొప్ప, అద్భుతమైన విషయం జరిగింది.
స్రవణం భస్మనశ్చైవ శ్రుతం సర్వం శశంస హ
బూడిద ప్రవాహం గురించి వారు విన్నదంతా వివరంగా చెప్పారు.
ఆగచ్ఛ విష్ణో గచ్ఛామో హిమవత్పార్శ్వముత్తమమ్
'విష్ణూ, రా! మనం హిమవంతు పర్వతపు ఉత్తమ భాగానికి వెళ్దాం.'
ఏవముక్తస్తతో విష్ణుర్వారాహం రూపమగ్రహీత్
అలా అనగానే విష్ణువు వరాహరూపాన్ని ధరించాడు.
విష్ణుర్వారాహరూపేణ ఋషిదృష్టిపథే స్థితః
విష్ణువు వరాహరూపంలో ఋషుల కళ్లకు కనిపించేలా నిలిచాడు.
తావదిన్ద్రో ధనుష్పాణిస్తీక్ష్ణసాయకధృగ్వనే ౯౮.
అంతలో అరణ్యంలో ఇంద్రుడు విల్లు, పదునైన బాణాలు పట్టుకుని ఉన్నాడు.
భగవన్నిహ దృష్టస్తే వరాహః పృథులో మహాన్
ప్రభూ! మీరు ఇక్కడ గొప్ప, బలమైన వరాహంగా కనిపించారు.
ఏవముక్తో మునిస్తేన చిన్తయామాస తత్క్షణాత్
అతను ఇలా అన్న వెంటనే ఆ ముని ఆ క్షణంలో ఆలోచించసాగాడు.
నో చేత్కుటుంబః క్షుధయా సీదత్యస్య న సంశయః
లేకపోతే నా ఇంటివారు ఆకలితో నిస్సహాయంగా పోతారు — దీనిలో సందేహం లేదు.
సశల్యశ్చ వరాహోఽయం మమాశ్రమముపాగతః
ఈ వరాహం గాయపడి నా ఆశ్రమానికి వచ్చింది.
నాధ్యగచ్ఛత బుద్ధిశ్చ క్షణాత్తస్య వ్యజాయత
ఆయన వెంటనే నిర్ణయం తీసుకోలేకపోయినా, కొద్దిసేపటికి ఒక ఆలోచన వచ్చింది.
దృష్టం చక్షుర్నిహితం జఙ్గమేషు జిహ్వా వక్తుం మృగయౌ తద్విసృష్టమ్
ఆయన కళ్ళు కదిలే జీవుల మీద నిలిచాయి, నాలుక మాట్లాడాలని తపించింది, విడిచినదాన్ని కోరుకున్నాడు.
న చాతిరిక్తోఽస్తి వరః పృథివ్యాం యద్దృష్టో మే పురతో దేవదేవాః
దేవదేవా! మీరు నన్ను ఎదురుగా కనిపించడం కన్నా గొప్ప వరం భూమిపై లేదు.
ముక్తిం చాహం వ్రజామీతి ద్వితీయోఽస్తు వరో మమ ౯౮.
ఇంకా, ముక్తి నాకు రెండవ వరంగా లభించాలి — నేను విముక్తి పొందాలి.
అదర్శనం గతౌ దేవో సోఽపి తత్ర వ్యవస్థితః
ఆ దేవుడు కనబడకుండా అక్కడే నిలిచిపోయాడు.
యావదాస్తే శుభే దేశే కృతకృత్యో మహామునిః
ఆ మహాముని ఆ పవిత్రమైన స్థలంలో ఉన్నంతకాలం తన కార్యాన్ని పూర్తిచేశాడు.
పృథ్వీం ప్రదక్షిణీకృత్య తీర్థహేతోర్విచక్షణ
పుణ్యక్షేత్రాల కోసం భూమిని ప్రదక్షిణగా తిరిగాడు, ఓ జ్ఞానీ!
పాద్యాచమనగోదానేః కృతాసనపరిగ్రహః
పాద్య, ఆచమనం చేసి, గోవు దానం చేసి, ఆసనం స్వీకరించాడు.
ఉవాచ వినయాపన్నం ప్రాఞ్జలిం పురతః స్థితమ్ పుత్ర సిద్ధోఽసి తపసా బ్రహ్మభూతోఽసి సువ్రత
వినయంతో ముందుండి చేతులు జోడించినవానికి ఆయన ఇలా అన్నాడు: 'నా కుమారా! నీవు తపస్సుతో సిద్ధుడవయ్యావు, సద్బుద్ధి కలిగి బ్రహ్మస్వరూపుడవయ్యావు.'