వరాహపురాణమ్

అపరం ఖణ్డశః కృత్వా జటాజూటే న్యవేశయత్

ఇంకొక భాగాన్ని ముక్కలు చేసి తన జటలో పెట్టుకున్నాడు.

సప్తద్వీపవతీం పుణ్యాం మజ్జంస్తీర్థేషు నిత్యశః

ఏడు ద్వీపాలతో ఉన్న పవిత్ర భూమిలోని తీర్థాలలో నిత్యం స్నానం చేసేవాడు.

సరస్వతీం తతో గత్వా యమునాసఙ్గమం తతః

ఆ తరువాత సరస్వతీ నదికి వెళ్లి, అక్కడినుంచి యమునా సంగమానికి చేరాడు.

వితస్తాం చన్ద్రభాగాం చ గోమతీం సిన్ధుమేవ చ

వితస్తా, చంద్రభాగా, గోమతి, ఇంకా సింధు నదులకు కూడా వెళ్లాడు.

నేపాలం చ తతో గత్వా తతో రుద్రమహాలయమ్

తర్వాత నేపాల్‌కి వెళ్లి, అక్కడినుంచి రుద్రమహాలయానికి చేరాడు.

మహేశ్వరం తతో గత్వా గయాం పుణ్యామథాగమత్

తర్వాత మహేశ్వరానికి వెళ్లి, అక్కడినుంచి పవిత్రమైన గయకు చేరాడు.

ఏవం వేగేన సకలం బ్రహ్మాణ్డం భూతధారిణి 97.

ఇలా, భూతధారిణి, అతడు వేగంగా మొత్తం బ్రహ్మాండాన్ని చుట్టేశాడు.

పరిధానం తు కౌపీనం నగ్నః కాపాలికోఽభవత్

అతని ఒంటిపై కేవలం కౌపీనమొకటే ఉండేది; నగ్నంగా, కపాలధారి అయ్యాడు.

తస్మింస్తు పతితే దేవి నగ్నః కాపాలికోఽభవత్

అది పడిపోయినప్పుడు, ఓ దేవీ, అతడు నగ్నంగా కపాలధారి అయ్యాడు.

పునరబ్దద్వయం భ్రాన్తస్తీర్థే తీర్థే హరః స్వయమ్ ।। కపాలం త్యక్తుకామః సన్తద్ధస్తాత్తత్తు నాపతత్

మరొక రెండు సంవత్సరాలు హరుడు తానే తానే తీర్థాల మధ్య తిరుగుతూ, ఆ కపాలాన్ని వదిలేయాలని ప్రయత్నించాడుగాని, అది అతని చేతిలోనుంచి పడలేదు.

పునరబ్దద్వయం భ్రాన్తో బ్రహ్మాణ్డం తీర్థకారణాత్

మరొక రెండు సంవత్సరాలు బ్రహ్మాండంలో తీర్థాల కోసం తిరిగాడు.

త్యజతోఽపి న తద్ధస్తాచ్చ్యవతే భూతధారిణి

వదిలేయాలని ఎంత ప్రయత్నించినా, భూతధారిణి, అది అతని చేతిలోనుంచి పడలేదు.

తతోఽన్యద్వర్షమేకం తు వర్త్తతే హిమవద్గిరౌ

తర్వాత ఇంకొక సంవత్సరం హిమవంతపు పర్వతంపై ఉన్నాడు.

పునరబ్దద్వయం చాన్యత్పరమేష్ఠీ వృషాకపిః

మరొక రెండు సంవత్సరాలు పరమేశ్వరుడు వృషాకపిగా తిరిగాడు.

కస్యచిత్త్వథ కాలస్య ద్వాదశేఽబ్దే ధరాధరే

కొంతకాలం తరువాత, పదకొండవ సంవత్సరంలో, ఆ పర్వతంపై

గఙ్గాయాం దేవదేవేశో యావన్మజ్జతి భామిని

ఓ సుందరి, దేవతల అధిపతి గంగా నదిలో ఎంతసేపు స్నానం చేశాడో,

కపాలమోచనం నామ తతస్తీర్థమనుత్తమమ్ 97.

ఆ తరువాత, ఆ తీర్థం కపాలమోచనం అనే ప్రసిద్ధి చెందిన అత్యుత్తమ పవిత్ర స్థలమైంది.

గత్వా హరిహరక్షేత్రం స్నాత్వా దేవాఙ్గదే తథా

హరిహరక్షేత్రానికి వెళ్లి, అక్కడ దివ్యమైన సంగమంలో స్నానం చేసిన తరువాత,

తత్ర స్నాత్వా తథా నత్వా త్రిజలేశ్వరసంజ్ఞితమ్

అక్కడ స్నానం చేసి, త్రిజలేశ్వరమనే ప్రదేశంలో నమస్కరించిన తరువాత,

ద్వాదశాబ్దైర్గతవతః సీమాచారిగణైస్తథా

పన్నెండు సంవత్సరాలు గడిచిన తర్వాత, సరిహద్దు రక్షకులతో కలసి,

కపాలమోచనం తీర్థం తతో జాతమఘాపహమ్

అప్పుడే పాపాలను పోగొట్టే కపాలమోచనమనే తీర్థం అక్కడ ఏర్పడింది.

రుద్రో విశుద్ధిమాపన్నో ముక్తః స బ్రహ్మహత్యయా

అక్కడ రుద్రుడు పవిత్రతను పొందాడు, బ్రహ్మహత్య పాపం నుండి విముక్తుడయ్యాడు.

యత్రాప్లుతో నరో భక్త్యా బ్రహ్మహా తు విశుధ్యతి

ఆ ప్రదేశంలో భక్తితో స్నానం చేసినవాడు, బ్రహ్మహంతకుడైనా, పవిత్రుడవుతాడు.

ఆగతో దేవసహితో వాక్యం చేదమువాచ హ భవ రుద్ర విశాలాక్ష లోకమార్గవ్యవస్థిత

దేవతలతో కలిసి వచ్చి, ఆయన ఇలా అన్నాడు: 'భవా రుద్రా, విశాలమైన కళ్లవాడా, లోకమార్గంలో నిలిచినవాడా—'

(భవ రుద్ర విరూపాక్ష లోకమార్గే వ్యాస్థితః ) కపాలం గృహ్య యద్భ్రాన్తం కపాలవ్యగ్రపాణినా

'విరూపాక్షా రుద్రా, లోకమార్గంలో నిలిచి, చేతిలో కపాలంతో తిరిగినవాడా, కపాలాన్ని గట్టిగా పట్టుకున్నవాడా—'

యచ్చ తే బభ్రుతా జాతా హిమవత్యచలోత్తమే

'హిమవంతం పర్వతంలో ఉన్న అత్యున్నత శిఖరంపై నీకు పింగళవర్ణం కలిగిందని—'

యచ్చేదానీం విశుద్ధస్య తీర్థేఽస్మిన్దేహశుద్ధతా 97.

'ఇప్పుడు ఈ తీర్థంలో పవిత్రుడవై, శరీరపరిశుద్ధిని పొందావు.'

యే పురస్కృత్య దేవాస్త్వాం పూజ్యం యద్విధినాన్వితాః

'దేవతలు నిన్ను ముందుగా ఉంచి, విధానానుసారం పూజించే వారు—'

వ్రతాని కురుతే దేవ త్వత్కృతాని హి పుత్రక

'ఓ దేవా, వారు చేసే వ్రతాలు నీవే స్థాపించినవే, కుమారుడా.'