వరాహపురాణమ్

ఆనీయతాం ద్రుతం సైన్యం హస్త్యశ్వరథపత్తినామ్ । యేన దేవాన్ సగన్ధర్వాన్ జయామి యుధి దుర్జ్జయాన్ ।। ౯౨.

ఆశు గా ఏనుగులు, గుఱ్ఱాలు, రథాలు, కాలాళ్లు కలిగిన సైన్యాన్ని తీసుకురా. ఆ సైన్యంతో నేను యుద్ధంలో గెలవలేని దేవతలు, గంధర్వులను జయిస్తాను.

ఏవముక్తే విరూపాక్షస్తదా సేనాపతిర్ద్రుతమ్ । ఆనినాయ మహత్సైన్యమనన్తమపరాజితమ్ ।। ౯౨.

ఇలా చెప్పగానే, సేనాధిపతి విరూపాక్షుడు వెంటనే అపారమైన, ఓడించలేని గొప్ప సైన్యాన్ని తీసుకొచ్చాడు.

ఏకైకో దానవస్తత్ర వజ్రహస్తసమో యుధి । ఏకైకం స్పర్ధతే దేవం జేతుం స్వేన బలేన హ ।। ౯౨.

అక్కడ ప్రతి దానవుడు యుద్ధంలో వజ్రాయుధాన్ని పట్టుకున్నవాడితో సమానంగా ఉన్నాడు. ఒక్కొక్కరు ఒక్కొక్క దేవునితో పోటీ పడుతూ, తన బలంతో గెలవాలని ప్రయత్నించాడు.

తేషాం ప్రధానభూతానామర్బుదం నవకోటయః । యేషామేకస్యానుయాతి తావద్ బలమర్థోర్జ్జితమ్ ।। ౯౨.

వారిలో ముఖ్యులైన వారు తొమ్మిది కోట్ల మంది ఉన్నారు. వారిలో ఒక్కొక్కరికి తగినంత బలమైన అనుచర సైన్యం కూడి ఉంది.

తేషాం నైకసహస్త్రాణి దైత్యానాం తు మహాత్మనామ్ । సమితిం చక్రురవ్యగ్రాస్తదా దైత్యాః ప్రహారిణః । ప్రయాణం కారయామాసుర్దేవసైన్యజిఘాంసయా ।। ౯౨.

వారిలో అనేక వేల మంది మహాత్ములైన దైత్యులు, ఏకాగ్రతతో యుద్ధపంక్తులు ఏర్పరిచారు. ఆ దైత్యులు యుద్ధానికి సిద్ధమై, దేవతల సైన్యాన్ని నాశనం చేయడానికి బయలుదేరారు.

విచిత్రయానా వివిధధ్వజాగ్రా విచిత్రశస్త్రా వివిధోగ్రరూపాః । దైత్యా సురాఞ్ జేతుమిచ్ఛన్త ఉచ్చైర్ ననర్త్తురాత్తాయుధభీమహస్తాః ।। ౯౨.

వివిధ రకాల జెండాలతో అలంకరించబడిన అద్భుత రథాల్లో ఎక్కి, భయంకరమైన ఆయుధాలు చేతబట్టి, భయపెట్టే రూపాలు ధరించి, దేవతలను జయించాలనే తపనతో, భయంకరమైన చేతులు పైకి ఎత్తి, దైత్యులు గర్వంగా నాట్యం చేశారు.

శ్రీవరాహ ఉవాచ । తతో మహిషదైత్యస్తు కామరూపీ మహాబలః । మత్తహస్తినామారుహ్య యియాసుర్మేరుపర్వతమ్ ।। ౯౩.

శ్రీవరాహుడు ఇలా అన్నాడు: అప్పుడు మహాబలశాలి, కావలసిన రూపం తీసుకునే శక్తి ఉన్న మహిషదైత్యుడు, మత్తులో ఉన్న ఏనుగుపై ఎక్కి, మేరు పర్వతాన్ని చేరాలనే కోరికతో బయలుదేరాడు.

తత్రైన్ద్రం పురమాసాద్య దేవైః సహ శతక్రతుమ్ । అభిదుద్రావ దైత్యేన్ద్రస్తతో దేవాః క్రుధాన్వితాః ।। ౯౩.

అక్కడ, ఇంద్రుని నగరానికి చేరుకొని, తనతో ఉన్న దైత్యులతో కలిసి శతక్రతువును మరియు దేవతలను మహిషదైత్యుడు దాడి చేశాడు. దాంతో కోపంతో ఉన్న దేవతలు ఎదురుదాడికి సిద్ధమయ్యారు.

ఆదాయ స్వాని శస్త్రాణి వాహనాని విశేషతః । అధిష్ఠాయాసురానాజౌ దుద్రువుర్ముదితా భృశమ్ ।। ౯౩.

తమ ఆయుధాలు, ముఖ్యంగా తమ వాహనాలను తీసుకుని, ఆనందంతో దేవతలు తమ వాహనాలపై ఎక్కి, యుద్ధానికి దైత్యులపై దూసుకెళ్లారు.

తేషాం ప్రవవృతే యుద్ధం తుములం లోమహర్షణమ్ । ఘోరం ప్రచణ్డయోధానామన్యోన్యమభిగర్జతామ్ ।। ౯౩.

వాళ్ల మధ్య ఘోరంగా, రోమాలు నిక్కబొడుచుకునేలా, మహా యోధులు ఒకరిపై ఒకరు గర్జిస్తూ, భయంకరమైన యుద్ధం ప్రారంభమైంది.

తత్రాఞ్జనో నీలకుక్షిర్మేఘవర్ణో బలాహకః । ఉదరాక్షో లలాటాక్షః సుభీమో భీమవిక్రమః । స్వర్భానుశ్చేతి దైత్యాష్టౌ వసూన్ దుద్రువురాహవే ।। ౯౩.

అక్కడ అంజనుడు, నీలకుక్షి, మేఘవర్ణుడు, బలాహకుడు, ఉదరక్షుడు, లలాటాక్షుడు, సుభీముడు, భీమవిక్రముడు — ఈ ఎనిమిది మంది దైత్యులు, స్వర్భాను తో కలిసి వసువులపై యుద్ధానికి దూసుకెళ్లారు.

యథాసంఖ్యేన తద్వచ్చ దైత్యా ద్వాదశ చాపరే । ఆదిత్యాన్ దైత్యవర్యాస్తు తేషాం ప్రాధాన్యతః శ్రృణు ।। ౯౩.

అలాగే, మరో పన్నెండు మంది దైత్యులు, తమ సంఖ్య ప్రకారం, ఆదిత్యులపై దాడి చేశారు. వారిలో ముఖ్యులెవరో ఇప్పుడు విను.

భీమో ధ్వఙ్క్షో ధ్వస్తకర్ణః శఙ్కుకర్ణస్తథైవ చ । వజ్రకాయోఽతివీర్యశ్చ విద్యున్మాలీ తథైవ చ ।। ౯౩.

భీముడు, ధ్వంక్షుడు, ధ్వస్తకర్ణుడు, శంకుకర్ణుడు, అపారమైన బలమున్న వజ్రకాయుడు, అలాగే విద్యున్మాలీ — వీరందరూ,

రక్తాక్షో భీమదంష్ట్రస్తు విద్యుజ్జిహ్వస్తథైవ చ । అతికాయో మహాకాయో దీర్ఘబాహుః కృతాన్తకః ।। ౯౩.

రక్తాక్షుడు, భీమదంష్ట్రుడు, విద్యుజ్జిహ్వుడు, అతికాయుడు, మహాకాయుడు, దీర్ఘబాహువు, కృతాంతకుడు — వీరందరూ,

ఏతే ద్వాదశ దైత్యేన్ద్రా ఆదిత్యాన్ యుధి దుద్రువుః । స్వకం సైన్యముపాదాయ తద్వదన్యేఽపి దానవాః । రుద్రాన్ దుద్రువురవ్యగ్రా యథాసంఖ్యేన కోపితాః ।। ౯౩.

ఈ పన్నెండు మంది దైత్యాధిపతులు తమ సైన్యాలతో కలిసి యుద్ధంలో ఆదిత్యులపై దాడి చేశారు. అలాగే, ఇతర దానవులు కోపంతో, తమ సంఖ్య ప్రకారం, రుద్రులపై దాడి చేశారు.

కాలః కృతాన్తో రక్తాక్షో హరణో మిత్రహాఽనిలః । యజ్ఞహా బ్రహ్మహా గోఘ్నః స్త్రీఘ్నః సంవర్త్తకస్తథా ।। ౯౩.

కాలుడు, కృతాంతుడు, రక్తాక్షుడు, హరణుడు, మిత్రహా, అనిలుడు, యజ్ఞహా, బ్రహ్మహా, గోగ్నుడు, స్త్రీఘ్నుడు, సంవర్తకుడు — వీరందరూ,

ఇత్యేతే దశ చైకశ్చ దైత్యేన్ద్రా యుద్ధదుర్మదాః । యథాసంఖ్యేన రుద్రాంస్తు దుద్రువుర్భీమవిక్రమాః ।। ౯౩.

ఇలా, ఈ పది మందితో పాటు మరొకరు — యుద్ధంలో మత్తుతో ఉన్న ఈ దైత్యాధిపతులు, భయంకరమైన శౌర్యంతో తమ సంఖ్య ప్రకారం రుద్రులపై దాడి చేశారు.

శేషాన్ దేవాన్ శేషదైత్యా యథాయోగముపాద్రవన్ । స్వయం మహిషదైత్యస్తు ఇన్ద్రం దుద్రావ వేగితః ।। ౯౩.

మిగతా దైత్యులు ఇతర దేవతలపై తగిన విధంగా దాడి చేశారు. కాని మహిషదైత్యుడు మాత్రం వేగంగా నేరుగా ఇంద్రునిపై దూసుకెళ్లాడు.

స చాపి బలవాన్ దైత్యో బ్రహ్మణో వరదర్పితః । అవధ్యః పురుషేణాజౌ యద్యపి స్యాత్ పినాకధృక్ ।। ౯౩.

ఆ దైత్యుడు బ్రహ్మదేవుని వరంతో దర్పంగా, ఎంత శక్తివంతుడైనా, పినాకధారి అయినా, యుద్ధంలో మానవుడు అతన్ని చంపలేడు.

ఆదిత్యైర్వసుభిః సాధ్యై రుద్రైశ్చ నిహతా భృశమ్ । అసురా యాతుధానాశ్చ సంఖ్యాపూరణకేవలాః ।। ౯౩.

ఆదిత్యులు, వసువులు, సాధ్యులు, రుద్రులు — వీరందరూ అసురులను, యాతుధానులను పెద్ద సంఖ్యలో సంహరించారు. వారి సంఖ్యను లెక్కపెట్టడమే మిగిలింది.

దేవానామపి సైన్యాని నిహతాన్యసురైర్యుధి । ఏవం భూతే తదా భగ్నే దేవేన్ద్రే విద్రుతాః సురాః ।। ౯౩.

దేవతల సైన్యాలను కూడా అసురులు యుద్ధంలో సంహరించారు. అప్పుడు దేవతలు ఓడిపోయి, ఇంద్రుని వదిలేసి పారిపోయారు.

అర్దితా వివిధైః శస్త్రైః శూలపట్టిశముద్గరైః । గతవన్తో బ్రహ్మలోకమసురైరర్దితాః సురాః ।। ౯౩.

వివిధ ఆయుధాలతో — శూలాలు, పటిషాలు, ముసలులతో — దెబ్బతిన్న దేవతలు, అసురుల చేత బాధపడుతూ, బ్రహ్మలోకానికి వెళ్లిపోయారు.

శ్రీవరాహ ఉవాచ । అథ విద్యుత్ప్రభో దైత్యస్తథా దూతో విసర్జితః । దేవ్యాః సకాశం గత్వాఽసౌ తామువాచ సుమధ్యమామ్ ।। ౯౪.

శ్రీవరాహుడు ఇలా అన్నాడు: అప్పుడు విద్యుత్ప్రభ అనే దైత్యుడు దూతగా పంపబడి, ఆ దేవిని దగ్గరకు వెళ్లి, సన్నని నడుము కల ఆమెతో మాట్లాడాడు.

ప్రణమ్య ప్రయతో భూత్వా కుమారీశతసంకులామ్ । ఆస్థానే వినయాపన్నస్తతో వచనమబ్రవీత్ ।। ౯౪.

భక్తితో నమస్కరించి, మనసు శాంతంగా చేసుకుని, వందలాది యువతులతో నిండిన స్థలానికి వెళ్లి, వినయంగా ఈ మాటలు చెప్పాడు.

విద్యుత్ప్రభ ఉవాచ । దేవి పూర్వమృషిస్త్వాసీదాదిసర్గే కసంభవః । సఖా సారస్వతో జాతః సుపార్శ్వో నామ వై విభుః ।। ౯౪.

విద్యుత్ప్రభా ఇలా చెప్పింది: అమ్మా, సృష్టి ప్రారంభంలో ఒక ఋషి జన్మించాడు, అతని పేరు సుపార్శ్వుడు. అతను సరస్వతికి స్నేహితుడు, ప్రసిద్ధి గలవాడు, శక్తివంతుడూ.

తస్యాభవన్మహాతేజాః సిన్ధుద్వీపః ప్రతాపవాన్ । స హి తీవ్రం తపస్తేపే మాహిష్మత్యాం పురోత్తమే ।। ౯౪.

ఆ ఋషికి మహా తేజస్సుతో కూడిన కుమారుడు సింధుద్వీపుడు జన్మించాడు. అతను మాహిష్మతీ నగరంలో తీవ్రమైన తపస్సు చేశాడు.

కుర్వతస్తు తపో ఘోరం నిరాహారస్య శోభనే । ఆద్యా తు విప్రచిత్తేస్తు సుతా సురసుతోపమా । మాహిష్మతీతి విఖ్యాతా రూపేణాసదృశీ భువి ।। ౯౪.

ఆయన ఆహారం లేకుండా కఠిన తపస్సు చేస్తున్నప్పుడు, విప్రచిత్తి కుమార్తెలలో పెద్దదైనది, దేవతల కుమార్తెలకు సమానమైనది, భూమిపై మాహిష్మతీ అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి పొందింది. ఆమె అందంలో ఎవరికీ సరిపోలని వాడి.

సా సఖీభిః పరివృతా విహరన్తీ యదృచ్ఛయా । ఆగతా మన్దరద్రోణీం తత్రాపశ్యత్ తపోవనమ్ । మునేరమ్బరసంజ్ఞస్య వివిధద్రుమమాలినమ్ ।। ౯౪.

ఆమె తన స్నేహితులతో కలిసి స్వేచ్ఛగా తిరుగుతూ, మందార పర్వతపు దొంగలలోకి వచ్చింది. అక్కడ ఆమె అంబర అనే ఋషి ఆశ్రమాన్ని, ఎన్నో రకాల చెట్లతో అలంకరించబడినదాన్ని చూసింది.

లతాగృహైస్తు వివిధైర్వకులైర్లకుచైస్తథా । చన్దనైః స్పన్దనైః శాలైః సరలైరుపశోభితమ్ । విచిత్రవనఖణ్డైశ్చ భూషితం తు మహాత్మనః ।। ౯౪.

ఆ ఆశ్రమం వివిధ లతగృహాలతో, వకుల, లకుచా, చందన, స్పందన, శాల, సరల చెట్లతో, విచిత్రమైన వనఖండాలతో, ఆ మహాత్ముడికి చెందినదిగా అందంగా అలంకరించబడింది.