సైకాకినీ తపస్తేపే విశాలాయాం తు శోభనే । తస్యాస్తపన్త్యాః కాలేన మహతా క్షుభితం మనః ।। ౯౧.
ఆమె ఒంటరిగా విశాలా నగరంలో తపస్సు చేసింది. ఆ తపస్సులో నిమగ్నమై ఉండగా, కాలక్రమంలో ఆమె మనస్సు బాగా కలవరపడింది.
తస్మాత్ క్షోభాత్ సముత్తస్థుః కుమార్యః సౌమ్యలోచనాః । నీలకుఞ్చితకేశాన్తా బిమ్బోష్ఠాయతలోచనాః । నితమ్బరశనోద్దామా నూపురాఢ్యాః సువర్చసః ।। ౯౧.
ఆ కలవరంతో, మృదువైన చూపులు ఉన్న కన్యలు, నల్లని వంకర జుట్టుతో, గోపురాలాంటి పెదవులతో, విశాలమైన కళ్లతో, మెరిసే వస్త్రాలు, నడికట్టులు ధరించి, మణిపాదసరాలు వేసుకుని, అందంగా వెలిగే రూపంతో పుట్టుకొచ్చారు.
ఏవంవిధాః స్త్రియో దేవ్యా క్షోభితే మనసి ద్రుతమ్ । ఉత్తస్థుః శతసాహస్త్రాః కోటిశో వివిధాననాః ।। ౯౧.
అలా ఆ దేవత మనస్సు కలవరపడినప్పుడు, అనేక రకాల ముఖాలతో ఉన్న లక్షలాది, కోటిలాది యువతులు వెంటనే ఉద్భవించాయి.
దృష్ట్వా కుమార్యః సా దేవీ తస్మిన్నేవ గిరౌ శుభా । తపసా నిర్మమే దేవీ పురం హర్మ్యశతాకులమ్ ।। ౯౧.
ఆ కన్యలను ఆ పర్వతంపై చూసిన ఆ మంగళకరమైన దేవీ, తన తపస్సు ద్వారా వందలాది భవనాలతో నిండిన ఒక నగరాన్ని సృష్టించింది.
విశాలరథ్యం సౌవర్ణప్రాసాదైరుపశోభితమ్ । అన్తర్జలాని వేశ్మాని మణిసోపానవన్తి చ । రత్నజాలగవాక్షాణి ఆసన్నోపవనాని చ ।। ౯౧.
ఆ నగరంలో విశాలమైన వీధులు, బంగారు ప్రాసాదాలు, లోపల నీటి కొట్ల్లు ఉన్న ఇళ్ళు, రత్నాల మెట్లతో కూడిన గృహాలు, రత్నజాలాల కిటికీలు, దగ్గర్లోనే తోటలు ఉండేవి.
అసంఖ్యాతాని హర్మ్యాణి తథా కన్యా ధరాధరే । ప్రాధాన్యేన ప్రవక్ష్యామి కన్యానామాని శోభనే ।। ౯౧.
ఆ పర్వతంపై లెక్కలేనన్ని భవనాలు, కన్యలు ఉండేవారు. ఓ మంగళకరమైనవాడివి! ఇప్పుడు ఆ కన్యలలో ముఖ్యమైన పేర్లను చెబుతాను.
విద్యుత్ప్రభా చన్ద్రకాన్తిః సూర్యకాన్తిస్తథాఽపరా । గమ్భీరా చారుకేశీ చ సుజాతా ముఞ్జకేశినీ ।। ౯౧.
విద్యుత్ప్రభ, చంద్రకాంతి, సూర్యకాంతి, గంభీరా, చారుకేశి, సుజాత, ముంజకేశిని.
ఘృతాచీ చోర్వశీ చాన్యా శశినీ శీలమణ్డితా । చారుకన్యా విశాలాక్షీ ధన్యా పీనపయోధరా ।। ౯౧.
ఘృతాచీ, ఉర్వశీ, శశినీ (ధర్మంతో అలంకరించబడినది), చారుకన్య, విశాలాక్షి, ధన్య, పీనపయోధరా.
చన్ద్రప్రభా గిరిసుతా తథా సూర్యప్రభాఽమృతా । స్వయంప్రభా చారుముఖీ శివదూతీ విభావరీ ।। ౯౧.
చంద్రప్రభ, గిరిసుత, సూర్యప్రభ, అమృత, స్వయంప్రభ, చారుముఖి, శివదూతి, విభావరి.
జయా చ విజయా చైవ జయన్తీ చాపరాజితా । ఏతాశ్చాన్యాశ్చ శతశః కన్యాస్తస్మిన్ పురోత్తమే ।। ౯౧.
జయ, విజయ, జయంతి, అపరాజిత, ఇంకా వందలాది ఇతర కన్యలు ఆ ఉత్తమ నగరంలో ఉండేవారు.
దేవ్యా అనుచరాః సర్వాః పాశాఙ్కుశధరాః శుభాః । తాభిః పరివృతా దేవీ సింహాసనగతా శుభా ।। ౯౧.
ఆమెలందరూ దేవీకి సేవకురాల్లుగా, పాశాలు, అంకుశాలు పట్టుకుని, మంగళకరంగా ఉండేవారు. ఆ కన్యల మధ్యలో ఆ మంగళకరమైన దేవీ సింహాసనంపై కూర్చుని ఉండేది.
సుసితైశ్చామరైః స్త్రీభిర్వీజ్యమానా విలాసినీ । కౌమారం వ్రతమాస్థాయ తపః కర్తుం సముద్యతా ।। ౯౧.
శుభ్రమైన చామరాలతో ఆడపిల్లలు ఆమెను వడివడిగా వేయగా, ఆ దేవీ కాంతివంతురాలై, కన్యావ్రతాన్ని ఆచరించేందుకు తపస్సుకు సిద్ధమైంది.
యౌవనస్థా మహాభాగా పీనవృత్తపయోధరా । చమ్పకాశోకపున్నాగనాగకేసరదామభిః ।। ౯౧.
యువతిలో ఉన్న మహాభాగ్యవంతురాలు, పుష్టిగా వత్తుగా ఉన్న వక్షోజాలతో, చంపక, అశోక, పున్నాగ, నాగకేసర పుష్పాల మాలలతో అలంకరించబడి ఉంది.
సర్వాఙ్గేష్వర్చితా దేవీ ఋషిదేవనమస్కృతా । పూజ్యమానా వరస్త్రీభిః కుమారీభిః సమన్తతః ।। ౯౧.
ఆ దేవిని, ఆమె శరీరమంతా పూజిస్తూ, ఋషులు దేవతలు గౌరవించారు. చుట్టూ ఉన్న ఉత్తమ స్త్రీలు, యువతులు ఆమెను భక్తితో పూజించారు.
సర్వాఙ్గభోగినీ దేవీ యావదాస్తే తపోఽన్వితా । తావదాగతవాంస్తత్ర నారదో బ్రహ్మణః సుతః ।। ౯౧.
ఆ దేవి, అన్ని ఆనందాలను అనుభవిస్తూ, తపస్సులో నిమగ్నంగా అక్కడ ఉండగా, ఆ సమయంలో బ్రహ్మ కుమారుడైన నారదుడు అక్కడికి వచ్చాడు.
తం దృష్ట్వా సహసా దేవీ బ్రహ్మపుత్రం తపోధనమ్ । విద్యుత్ప్రభామువాచేదమాసనం దీయతామితి । పాద్యమాచమనీయం చ క్షిప్రమస్మై ప్రదీయతామ్ ।। ౯౧.
ఆ బ్రహ్మ కుమారుడైన తపస్సుతో ఉన్న నారదుణ్ని అకస్మాత్తుగా చూసి, దేవి విద్యుత్ప్రభను పిలిచి, 'ఆయనకు ఆసనం ఇవ్వండి, పాదాలు కడుగుటకు నీరు, ఆచమనం కోసం నీరు త్వరగా తీసుకొచ్చి ఇవ్వండి' అని చెప్పింది.
ఏవముక్తా తదా దేవ్యా కన్యా విద్యుప్రభా శుభా । ఆసనం పాద్యమర్ఘ్యం చ నారదాయ న్యవేదయత్ ।। ౯౧.
దేవి చెప్పిన ప్రకారం, విద్యుత్ప్రభ అనే మంచి కన్యక నారదునికి ఆసనం, పాద్యము, అర్ఘ్యము సమర్పించింది.
తతః కృతాసనం దృష్ట్వా ప్రణతం నారదం మునిమ్ । ఉవాచ వచనం దేవీ హర్షేణ మహతాఽన్వితా ।। ౯౧.
తరువాత, నారదుడు ఆసనంలో కూర్చుని నమస్కరించగా, ఆ దేవి ఎంతో ఆనందంతో అతనితో ఇలా మాట్లాడు తుంది.
స్వాగతం భో మునిశ్రేష్ఠ కస్మాల్లోకాదిహాగతః । కిం కార్యం వద తే కృత్యం మా తే కాలాత్యయో భవేత్ ।। ౯౧.
'మహర్షీ, స్వాగతం! మీరు మీ లోకంనుండి ఇక్కడికి ఎందుకు వచ్చారు? మీకు ఏ పని ఉందో చెప్పండి. మీ సమయం వృథా కాకుండా చూస్తాను.'
ఏవముక్తస్తదా దేవ్యా నారదః ప్రాహ లోకవిత్ । బ్రహ్మలోకాదిన్ద్రలోకం తస్మాద్ రౌద్రమథాచలమ్ ।। ౯౧.
దేవి ఇలా అడిగినప్పుడు, లోకాలన్నీ తెలిసిన నారదుడు ఇలా చెప్పాడు: 'బ్రహ్మలోకంనుండి ఇంద్రలోకానికి, అక్కడినుండి భయంకరమైన పర్వతానికి వచ్చాను.'
తతస్త్వామిహ దేవేశి ద్రష్టుమభ్యాగతః శుభే । ఏవముక్త్వా మునిః శ్రీమాంస్తాం దేవీమన్వవేక్షత ।। ౯౧.
'అందుకే, దేవతల దేవీ, నిన్ను దర్శించేందుకు ఇక్కడికి వచ్చాను, శుభస్వరూపిణీ!' అని చెప్పి, ఆ మహర్షి దేవిని తిలకించాడు.
దృష్ట్వా ముహూర్తం దేవేశి విస్మితో నారదోఽభవత్ । అహో రూపమహో కాన్తిరహో ధైర్యమహో వయః ।। ౯౧.
కొంతసేపు దేవిని చూసిన నారదుడు ఆశ్చర్యపోయాడు: 'అయ్యో! ఎంత అందం! ఎంత ప్రకాశం! ఎంత స్థిరత్వం! ఎంత యవ్వనం!' అని అనుకున్నాడు.
అహో నిష్కామతా దేవ్యా ఇతి ఖేదముపాయయౌ । దేవగన్ధర్వసిద్ధానాం యక్షకిన్నరరక్షసామ్ ।। ౯౧.
'అయ్యో! దేవికి ఎంత విరక్తి!' అని భావించి, దేవతలు, గంధర్వులు, సిద్ధులు, యక్షులు, కిన్నరులు, రాక్షసుల్లో ఎవరికీ ఇలాంటి లక్షణం లేదని బాధపడ్డాడు.
న రూపమీదృశం క్వాపి స్త్రీష్వన్యాసు ప్రదృశ్యతే । ఏవం సంచిన్త్య మనసా నారదో విస్మయాన్వితః ।। ౯౧.
ఇతర స్త్రీల్లో ఎక్కడా ఇలాంటి అందం కనబడదు. ఇలా మనసులో ఆలోచిస్తూ, నారదుడు విస్మయంతో నిండిపోయాడు.
ప్రణమ్య దేవీం వరదాముత్పపాత నభస్తలమ్ । గతశ్చ త్త్వరయా యుక్తః పురీం దైత్యేన్ద్రపాలితామ్ ।। ౯౧.
వరం ఇచ్చే ఆ దేవికి నమస్కరించి, నారదుడు ఆకాశంలోకి ఎగిరి, త్వరగా దైత్యేంద్రుడు పాలించే నగరానికి వెళ్లాడు.
మహిషాఖ్యేన భూతేశి సముద్రాన్తఃస్థితాం పురీమ్ । తత్రాససాద భగవానసురం మహిషాకృతిమ్ ।। ౯౧.
భూమిదేవీ, సముద్రపు అంచున ఉన్న మహిష అనే పేరుగల ఆ నగరానికి వెళ్లి, అక్కడ మహిషరూపంలో ఉన్న అసురుణ్ని ఆ మహర్షి చూశాడు.
దృష్ట్వా లబ్ధవరం వీరం దేవసైన్యాన్తకం మహత్ । స తేన పూజితో భక్త్యా తదా లోకచరో మునిః ।। ౯౧.
వరం పొందిన, దేవతల సైన్యాన్ని సంహరించిన ఆ మహావీరుణ్ని చూసి, లోకాల మధ్య సంచరించే ఆ ముని అతని చేత భక్తితో పూజించబడ్డాడు.
ప్రీతాత్మా నారదస్తస్మై దేవ్యా రూపమనుత్తమమ్ । ఆచచక్షే యథాన్యాయం యద్ దృష్టం దేవతాపురే ।। ౯౧.
ఆనందంతో నిండిన నారదుడు, దేవతా నగరంలో తాను చూచిన విధంగా, ఆ దేవికి ఉన్న అపూర్వమైన అందాన్ని అతనికి వివరంగా వివరించాడు.
నారద ఉవాచ । అసురేన్ద్ర శ్రృణుష్వేకం కన్యారత్నం సమాహితః । యేన లబ్ధం తు త్రైలోక్యం వరదానాచ్చరాచరమ్ ।। ౯౧.
నారదుడు ఇలా అన్నాడు: 'అసురేంద్రా! శ్రద్ధగా విను. ఆ కన్యక రత్నం వల్లే మూడు లోకాలు, చరాచరమంతా వరాల ద్వారా పొందబడింది.'
బ్రహ్మలోకాదహం దైత్య మన్దరాద్రిముపాగతః । తత్ర దేవీపురం దృష్టం కుమారీశతసఙ్కులమ్ ।। ౯౧.
'దైత్యా! నేను బ్రహ్మలోకంనుండి మందరపర్వతానికి వచ్చాను. అక్కడ నేను వందలాది కన్యలతో నిండిన దేవి నగరాన్ని చూశాను.'