వరాహపురాణమ్

మహాభద్రస్య సరస ఉత్తరేణ ద్విజోత్తమాః । యే పర్వతాః స్థితా విప్రాస్తాన్ వక్ష్యామి నిబోధత ।। ౭౮.

మహాభద్ర సరస్సుకు ఉత్తరంగా ఉన్న పర్వతాల గురించి, ఓ మునులారా, నేను చెప్పబోతున్నాను. మీరు శ్రద్ధగా వినండి.

హంసకూటో మహాశైలో వృషహంసశ్చ పర్వతః । కపిఞ్జలశ్చ శైలేన్ద్ర ఇన్ద్రశైలశ్చ సానుమాన్ ।। ౭౮.

హంసకూట అనే మహాపర్వతం, వృషహంస, కపింజల, శైలేంద్ర, ఇంద్రశైల అనే పర్వతాలు ఉన్నాయి.

నీలః కనకశ్రృఙ్గశ్చ శతశ్రృఙ్గశ్చ పర్వతః । పుష్కరో మేఘశైలోఽథ విరజాశ్చాచలోత్తమః । జారుచిశ్చైవ శైలేన్ద్ర ఇత్యేతే ఉత్తరాః స్మృతాః ।। ౭౮.

నీల, కనకశృంగ, శతశృంగ, పుష్కర, మేఘశైల, విరజ, జారుచి, శైలేంద్ర — ఇవన్నీ ఉత్తర దిశలో ప్రసిద్ధి చెందిన పర్వతాలు.

ఇత్యేతేషాం తు ముఖ్యానాముత్తరేషు యథాక్రమమ్ । స్థలీరన్తరద్రోణ్యశ్చ సరాంసి చ నిబోధత ।। ౭౮.

ఇలా ఉత్తర దిశలోని ముఖ్యమైన పర్వతాలలో, అక్కడ ఉన్న మైదానాలు, లోయలు, సరస్సుల గురించి కూడా వరుసగా వినండి.

రుద్ర ఉవాచ । సీతాన్తస్యాచలేన్ద్రస్య కుముదస్యాన్తరేణ చ । ద్రోణ్యాం విహఙ్గపుష్టాయాం నానాసత్త్వనిషేవితమ్ ।। ౭౯.

రుద్రుడు ఇలా అన్నాడు: ఆ మహాపర్వతానికి, కుముద పర్వతానికి మధ్యలో, పక్షులతో నిండిన లోయలో, అనేక జంతువులు నివసిస్తున్నాయి.

త్రియోజనశతాయామం శతయోజనవిస్తృతమ్ । సురసామలపానీయం రమ్యం తత్ర సురోచనమ్ ।। ౭౯.

అక్కడ ఒక అద్భుతమైన సరస్సు ఉంది. అది మూడు వందల యోజనాల పొడవు, వంద యోజనాల వెడల్పుతో, దేవతల వలె నిర్మలమైన నీటితో, చూడటానికి ఎంతో ఆకర్షణీయంగా ఉంటుంది.

ద్రోణమాత్రప్రమాణైశ్చ పుణ్డరీకైః సుగన్ధిభిః । సహస్త్రశతపత్రైశ్చ మహాపద్మైరలఙ్కృతమ్ ।। ౭౯.

ఆ సరస్సు ద్రోణం పరిమాణంలో పరిమళభరితమైన తామరలతో, వెయ్యి వందల రేకులున్న మహా పద్మాలతో అలంకరించబడి ఉంటుంది.

దేవదానవగన్ధర్వైర్మహాసర్పైరధిష్ఠితమ్ । పుణ్యం తచ్ఛ్రీసరో నామ సప్రకాశమిహేహ చ ।। ౭౯.

ఆ పవిత్రమైన సరస్సు పేరు శ్రీ సరస్సు. అక్కడ దేవతలు, దానవులు, గంధర్వులు, మహా పాములు నివసిస్తూ, అది ప్రతి చోట ప్రకాశిస్తూ ఉంటుంది.

ప్రసన్నసలిలైః పూర్ణం శరణ్యం సర్వదేహినామ్ । తత్ర త్వేకం మహాపద్మం మధ్యే పద్మవనస్య చ ।। ౭౯.

ఆ సరస్సు నిర్మలమైన నీటితో నిండిపోయి, అన్ని జీవులకు ఆశ్రయస్థానంగా ఉంది. అక్కడ తామరల అరణ్యంలో మధ్యలో ఒక పెద్ద తామర వికసించి ఉంటుంది.

కోటిపత్రప్రకలితం తరుణాదిత్యవర్చసమ్ । నిత్యం వ్యాకోశమధురం చలత్వాదతిమణ్డలమ్ ।। ౭౯.

ఆ తామర innumerable petals కలిగి, ఉదయించు సూర్యుని కాంతిని పోలి మెరిసిపోతుంది. అది ఎప్పుడూ మధురంగా వికసిస్తూ, మృదువుగా ఊగుతూ, వృత్తాకారంగా ప్రకాశిస్తుంది.

చారుకేసరజాలాఢ్యం మత్తభ్రమరనాదితమ్ । తస్మిన్ మధ్యే భగవతీ సాక్షాత్ శ్రీర్నిత్యమేవ హి । లక్ష్మీస్తు తం తదావాసం మూర్త్తిమన్తం న సంశయః ।। ౭౯.

ఆ తామర అందమైన రేతసములతో నిండినది. మత్తులో ఉన్న తేనెటీగల గానంతో మారుమోగుతుంది. దాని మధ్యలో సాక్షాత్తు శ్రీదేవి ఎప్పుడూ నివసిస్తూ ఉంటారు. నిజంగా, లక్ష్మీదేవి అక్కడ మూర్తిరూపంలో ఉండడం సందేహమే లేదు.

సరసస్తస్య తీరే తు తస్మిన్ సిద్ధనిషేవితమ్ । సదా పుష్పఫలం రమ్యం తత్ర బిల్వవనం మహత్ ।। ౭౯.

ఆ సరస్సు తీరాన సిద్ధులు ఎల్లప్పుడూ సేవించే, ఎప్పుడూ పుష్పాలు, పండ్లు పండించే, అందమైన గొప్ప బిల్వవనం ఉంది.

శతయోజనవిస్తీర్ణం ద్వియోజనశతాయతమ్ । అర్ద్ధక్రోశోచ్చశిఖరైర్మహావృక్షైః సమన్తతః । శాఖాసహస్త్రకలితైర్మహాస్కన్ధైః సమాకులమ్ ।। ౭౯.

ఆ బిల్వవనం వంద యోజనాల వెడల్పుతో, రెండు వందల యోజనాల పొడవుతో విస్తరించి ఉంది. అర్థక్రోశం ఎత్తైన శిఖరాలు గల మహా వృక్షాలతో, వేలకొద్ది శాఖలు, గొప్ప కండలు కలిగి చుట్టూ నిండిపోయి ఉంది.

ఫలైః సహస్త్రసఙ్కాశైః హరితైః పాణ్డురైస్తథా । అమృతస్వాదుసదృశైర్భేరీమాత్రైః సుగన్ధిభిః ।। ౭౯.

ఆ వృక్షాల పండ్లు వేల సంఖ్యలో, ఆకుపచ్చగా, తెలుపు రంగులో, పరిమళభరితంగా, అమృతానికి సమానమైన రుచితో, ఒక్కొక్కటి బేరి పరిమాణంలో ఉంటాయి.

శీర్యద్భిశ్చ పతద్భిశ్చ కీర్ణభూమివనాన్తరమ్ । నామ్నా తచ్ఛ్రీవనం నామ సర్వలోకేషు విశ్రుతమ్ ।। ౭౯.

వాటి పండ్లు నేలమీద పడుతూ, అడవంతా వ్యాపించి ఉంటాయి. ఆ ప్రదేశం శ్రీవనం అనే పేరుతో అన్ని లోకాలలో ప్రసిద్ధిగా ఉంది.

దేవాదిభిః సమాకీర్ణమష్టాభిః కకుభిః శుభమ్ । బిల్వాశిభిశ్చ మునిభిః సేవితం పుణ్యకారిభిః । తత్ర శ్రీః సంస్థితా నిత్యం సిద్ధసఙ్ఘనిషేవితా ।। ౭౯.

ఆ వనం ఎనిమిది దిక్కుల నుండి వచ్చిన దేవతలు మొదలైనవారితో నిండి ఉంటుంది. బిల్వపండ్లు తినే మునులు, పుణ్యకారులు అక్కడ సేవిస్తారు. అక్కడ శ్రీదేవి ఎల్లప్పుడూ సిద్ధుల సమూహంతో నివసిస్తారు.

ఏకైకస్యాచలేన్ద్రస్య మణిశైలస్య చాన్తరమ్ । శతయోజనవిస్తీర్ణం ద్వియోజనశతాయతమ్ ।। ౭౯.

ప్రతి రెండు పర్వతాధిపతులు, మణిశిఖరాల మధ్యలో వంద యోజనాల వెడల్పు, రెండు వందల యోజనాల పొడవు ఉన్న స్థలం ఉంటుంది.

విమలం పఙ్కజవనం సిద్ధచారణసేవితమ్ । పుష్పం లక్ష్మ్యా ధృతం భాతి నిత్యం ప్రజ్వలతీవ హ ।। ౭౯.

అక్కడ నిర్మలమైన తామరల వనం ఉంది. సిద్ధులు, చారణులు అక్కడ సంచరిస్తారు. లక్ష్మీదేవి పట్టుకున్న పువ్వు ఎప్పుడూ ప్రకాశిస్తూ, అగ్ని వలె మెరిసిపోతుంది.

అర్ద్ధక్రోశం చ శిఖరైర్మహాస్కన్ధైః సమావృతమ్ । ప్రఫుల్లశాఖాశిఖరం పిఞ్జరం భాతి తద్వనమ్ ।। ౭౯.

ఆ వనం అర్థక్రోశం ఎత్తైన శిఖరాలు, గొప్ప కండలు గల వృక్షాలతో చుట్టుముట్టబడి ఉంది. పుష్పించిన శాఖలతో పసుపు రంగులో మెరిసిపోతుంది.

ద్విబాహుపరిణాహైస్తైస్త్రిహస్తాయామవిస్తృతైః । మనఃశిలాచూర్ణనిభైః పాణ్డుకేసరశాలిభిః ।। ౭౯.

ఆ వృక్షాల కండలు రెండు చేతుల వెడల్పుతో, శాఖలు మూడు హస్తాల పొడవు, వెడల్పుతో ఉంటాయి. వాటి పసుపు రేతసాలు మనశిల పొడి వలె కనిపిస్తాయి.

పుష్పైర్మనోహరైర్వ్యాప్తం వ్యాకోశైర్గన్ధశోభిభిః । విరాజతి వనం సర్వం మత్తభ్రమరనాదితమ్ ।। ౭౯.

ఆ అడవి ఆకర్షణీయమైన పువ్వులతో, పరిమళభరితమైన వికసించిన పుష్పాలతో నిండి, మత్తులో ఉన్న తేనెటీగల గానంతో ప్రకాశిస్తుంది.

తద్వనం దానవైర్దైత్యైర్గన్ధర్వైర్యక్షరాక్షసైః । కిన్నరైరప్సరోభిశ్చ మహాభోగైశ్చ సేవితమ్ ।। ౭౯.

ఆ వనంలో దానవులు, దైత్యులు, గంధర్వులు, యక్షులు, రాక్షసులు, కిన్నరులు, అప్సరసలు, మహా పాములు సంచరిస్తూ ఉంటారు.

తత్రాశ్రమో భగవతః కశ్యపస్య ప్రజాపతేః । సిద్ధసాధుగణాకీర్ణం నానాశ్రమసమాకులమ్ ।। ౭౯.

అక్కడ ప్రాణుల పిత మహర్షి కశ్యపుని ఆశ్రమం ఉంది. అది సిద్ధులు, సద్గురు సమూహాలతో నిండి, అనేక ఆశ్రమాలతో నిండిపోయి ఉంటుంది.

మహానీలస్య మధ్యే తు కుమ్భస్య చ గిరేస్తథా । మధ్యే సుఖా నదీ నామ తస్యాస్తీరే మహద్వనమ్ ।। ౭౯.

మహానీల పర్వతం, కుంభ పర్వతం మధ్యలో సుఖా అనే నది ప్రవహిస్తుంది. ఆ నది ఒడ్డున ఒక విస్తారమైన అరణ్యం ఉంది.

పఞ్చాశద్యోజనాయామం త్రింశద్యోజనమణ్డలమ్ । రమ్యం తాలవనం శ్రీమత్ క్రోశార్ద్ధోచ్ఛ్రితపాదపమ్ ।। ౭౯.

ఆ అరణ్యంలో అద్భుతంగా కనిపించే తాళ వనం ఉంది. అది యాభై యోజనాల పొడవు, ముప్పై యోజనాల వెడల్పుతో విస్తరించి ఉంది. అక్కడి చెట్లు అర క్రోశం ఎత్తు వరకు పెరిగి ఉన్నాయి.

మహాబలైర్మహాసారైః స్థిరైరవిచలైః శుభైః । మహదఞ్జనసంస్థానైః పరివృత్తైర్మహాఫలైః ।। ౭౯.

ఆ తాళ వనంలో ఉన్న చెట్లు బలంగా, దృఢంగా, కదలని విధంగా నిలబడి ఉంటాయి. అవి పెద్ద అంజన కడ్డెలవలె కనిపిస్తూ, వంకరగా పెరిగి, పెద్ద పెద్ద ఫలాలను కాయిస్తాయి.

మృష్టగన్ధగుణోపేతైరుపేతం సిద్ధసేవితమ్ । ఐరావతస్య కరిణస్తత్రైవ సముదాహృతమ్ ।। ౭౯.

ఆ చెట్లన్నీ మధురమైన సువాసనతో, మంచి లక్షణాలతో నిండినవి. సిద్ధులు అక్కడ సంచరిస్తారు. అక్కడే ఐరావతం అనే ఏనుగు నివసిస్తుందని చెబుతారు.

ఐరావతస్య రుద్రస్య దేవశైలస్య చాన్తరే । సహస్త్రయోజనాయామా శతయోజనవిస్తృతా ।। ౭౯.

ఐరావతము, రుద్రము, దేవశైలము మధ్యలో వెయ్యి యోజనాల పొడవుతో, వంద యోజనాల వెడల్పుతో ఒక భూమి ఉంది.

సర్వా హ్యేకశిలా భూమిర్వృక్షవీరుధవర్జితా । ఆప్లుతా పాదమాత్రేణ సలిలేన సమన్తతః ।। ౭౯.

ఆ భూమంతా ఒక్కరాయి మాదిరిగా ఉండి, చెట్లు లేదా మొక్కలు లేవు. చుట్టూ అడుగంత నీటితో కప్పబడి ఉంది.