వరాహపురాణమ్

అరుణోదయస్య యే శైలాః ప్రాచ్యా వై నామతః స్మృతాః । తాన్ కీర్త్త్యమానాంస్తత్త్వేన శ్రృణుధ్వం గదతో మమ ।। ౭౮.

అరుణోదయానికి చెందిన తూర్పు పర్వతాలు పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందినవని గుర్తుంచుకో. వాటి గురించి నేను నిజంగా చెప్పబోతున్నాను, మీరు శ్రద్ధగా వినండి.

వికఙ్కో మణిశ్రృఙ్గశ్చ సుపాత్రశ్చోపలో మహాన్ । మహానీలోఽథ కుమ్భశ్చ సుబిన్దుర్మదనస్తథా ।। ౭౮.

వికంక, మణిశృంగ, సుపాత్ర, గొప్ప ఉపల, మహానీల, కుంభ, సుబిందు, మదన అనే పర్వతాలు ఉన్నాయి.

వేణునద్ధః సుమేదాశ్చ నిషధో దేవపర్వతః । ఇత్యేతే పర్వతవరాః పుణ్యాశ్చ గిరయోఽపరే ।। ౭౮.

వేణునద్ధ, సుమేద, నిషధ, దేవపర్వతం — ఇవి ముఖ్యమైన పవిత్ర పర్వతాలు. ఇంకా ఇతర గొప్ప పర్వతాలు కూడా ఉన్నాయి.

పూర్వేణ మన్దరాత్ సిద్ధాః పర్వతాశ్చ మదాయుతాః । సరసో మానసస్యేహ దక్షిణేన మహాచలాః ।। ౭౮.

మందరానికి తూర్పున సిద్ధ పర్వతాలు ఆనందంతో నిండినవిగా ఉన్నాయి. మానస సరస్సుకు దక్షిణంగా మహా పర్వతాలు ఉన్నాయి.

యే కీర్త్తితా మయా తుభ్యం నామతస్తాన్ నిబోధత । శైలస్త్రిశిరశ్చైవ శిశిరశ్చాచలోత్తమః ।। ౭౮.

నేను నీకు పేర్లు చెప్పినవాటిని శ్రద్ధగా విను. శైలత్రి, శిశిర, ఇంకా ఉత్తమ పర్వతం ఉన్నాయి.

కపిశ్చ శతమక్షశ్చ తురగశ్చైవ సానుమాన్ । తామ్రాహశ్చ విషశ్చైవ తథా శ్వేతోదనో గిరిః ।। ౭౮.

కపి, శతమక్ష, తురగ, సానుమాన్, తామ్రాహ, విష, అలాగే శ్వేతోదన పర్వతం ఉన్నాయి.

సమూలశ్చైవ సరలో రత్నకేతుశ్చ పర్వతః । ఏకమూలో మహాశ్రృఙ్గో గజమూలోఽపి శావకః ।। ౭౮.

సమూల, సరల, రత్నకేతు, ఏకమూల, మహాశృంగ, గజమూల, శావక అనే పర్వతాలు ఉన్నాయి.

పఞ్చశైలశ్చ కైలాసో హిమవానచలోత్తమః । ఉత్తరా యే మహాశైలాస్తాన్ వక్ష్యామి నిబోధత ।। ౭౮.

పంచశైల, కైలాస, హిమవాన్ అనే ఉత్తమ పర్వతాలు ఉన్నాయి. ఇప్పుడు ఉత్తర దిశలో ఉన్న గొప్ప పర్వతాల గురించి వినండి.

కపిలః పిఙ్గలో భద్రః సరసశ్చ మహాచలః । కుముదో మధుమాంశ్చైవ గర్జనో మర్కటస్తథా ।। ౭౮.

కపిల, పింగల, భద్ర, సరస అనే మహాపర్వతం, కుముద, మధుమాన్, గర్జన, మార్కట అనే పర్వతాలు ఉన్నాయి.

కృష్ణశ్చ పాణ్డవశ్చైవ సహస్త్రశిరసస్తథా । పారియాత్రశ్చ శైలేన్ద్రః శ్రృఙ్గవానచలోత్తమః । ఇత్యేతే పర్వతవరాః శ్రీమన్తః పశ్చిమే స్మృతాః ।। ౭౮.

కృష్ణ, పాండవ, సహస్రశిరస, పారియాత్ర, శైలేంద్ర, శృంగవాన్ — ఇవన్నీ పడమర వైపు ప్రసిద్ధి చెందిన గొప్ప, మహిమ గల పర్వతాలు.

మహాభద్రస్య సరస ఉత్తరేణ ద్విజోత్తమాః । యే పర్వతాః స్థితా విప్రాస్తాన్ వక్ష్యామి నిబోధత ।। ౭౮.

మహాభద్ర సరస్సుకు ఉత్తరంగా ఉన్న పర్వతాల గురించి, ఓ మునులారా, నేను చెప్పబోతున్నాను. మీరు శ్రద్ధగా వినండి.

హంసకూటో మహాశైలో వృషహంసశ్చ పర్వతః । కపిఞ్జలశ్చ శైలేన్ద్ర ఇన్ద్రశైలశ్చ సానుమాన్ ।। ౭౮.

హంసకూట అనే మహాపర్వతం, వృషహంస, కపింజల, శైలేంద్ర, ఇంద్రశైల అనే పర్వతాలు ఉన్నాయి.

నీలః కనకశ్రృఙ్గశ్చ శతశ్రృఙ్గశ్చ పర్వతః । పుష్కరో మేఘశైలోఽథ విరజాశ్చాచలోత్తమః । జారుచిశ్చైవ శైలేన్ద్ర ఇత్యేతే ఉత్తరాః స్మృతాః ।। ౭౮.

నీల, కనకశృంగ, శతశృంగ, పుష్కర, మేఘశైల, విరజ, జారుచి, శైలేంద్ర — ఇవన్నీ ఉత్తర దిశలో ప్రసిద్ధి చెందిన పర్వతాలు.

ఇత్యేతేషాం తు ముఖ్యానాముత్తరేషు యథాక్రమమ్ । స్థలీరన్తరద్రోణ్యశ్చ సరాంసి చ నిబోధత ।। ౭౮.

ఇలా ఉత్తర దిశలోని ముఖ్యమైన పర్వతాలలో, అక్కడ ఉన్న మైదానాలు, లోయలు, సరస్సుల గురించి కూడా వరుసగా వినండి.

రుద్ర ఉవాచ । సీతాన్తస్యాచలేన్ద్రస్య కుముదస్యాన్తరేణ చ । ద్రోణ్యాం విహఙ్గపుష్టాయాం నానాసత్త్వనిషేవితమ్ ।। ౭౯.

రుద్రుడు ఇలా అన్నాడు: ఆ మహాపర్వతానికి, కుముద పర్వతానికి మధ్యలో, పక్షులతో నిండిన లోయలో, అనేక జంతువులు నివసిస్తున్నాయి.

త్రియోజనశతాయామం శతయోజనవిస్తృతమ్ । సురసామలపానీయం రమ్యం తత్ర సురోచనమ్ ।। ౭౯.

అక్కడ ఒక అద్భుతమైన సరస్సు ఉంది. అది మూడు వందల యోజనాల పొడవు, వంద యోజనాల వెడల్పుతో, దేవతల వలె నిర్మలమైన నీటితో, చూడటానికి ఎంతో ఆకర్షణీయంగా ఉంటుంది.

ద్రోణమాత్రప్రమాణైశ్చ పుణ్డరీకైః సుగన్ధిభిః । సహస్త్రశతపత్రైశ్చ మహాపద్మైరలఙ్కృతమ్ ।। ౭౯.

ఆ సరస్సు ద్రోణం పరిమాణంలో పరిమళభరితమైన తామరలతో, వెయ్యి వందల రేకులున్న మహా పద్మాలతో అలంకరించబడి ఉంటుంది.

దేవదానవగన్ధర్వైర్మహాసర్పైరధిష్ఠితమ్ । పుణ్యం తచ్ఛ్రీసరో నామ సప్రకాశమిహేహ చ ।। ౭౯.

ఆ పవిత్రమైన సరస్సు పేరు శ్రీ సరస్సు. అక్కడ దేవతలు, దానవులు, గంధర్వులు, మహా పాములు నివసిస్తూ, అది ప్రతి చోట ప్రకాశిస్తూ ఉంటుంది.

ప్రసన్నసలిలైః పూర్ణం శరణ్యం సర్వదేహినామ్ । తత్ర త్వేకం మహాపద్మం మధ్యే పద్మవనస్య చ ।। ౭౯.

ఆ సరస్సు నిర్మలమైన నీటితో నిండిపోయి, అన్ని జీవులకు ఆశ్రయస్థానంగా ఉంది. అక్కడ తామరల అరణ్యంలో మధ్యలో ఒక పెద్ద తామర వికసించి ఉంటుంది.

కోటిపత్రప్రకలితం తరుణాదిత్యవర్చసమ్ । నిత్యం వ్యాకోశమధురం చలత్వాదతిమణ్డలమ్ ।। ౭౯.

ఆ తామర innumerable petals కలిగి, ఉదయించు సూర్యుని కాంతిని పోలి మెరిసిపోతుంది. అది ఎప్పుడూ మధురంగా వికసిస్తూ, మృదువుగా ఊగుతూ, వృత్తాకారంగా ప్రకాశిస్తుంది.

చారుకేసరజాలాఢ్యం మత్తభ్రమరనాదితమ్ । తస్మిన్ మధ్యే భగవతీ సాక్షాత్ శ్రీర్నిత్యమేవ హి । లక్ష్మీస్తు తం తదావాసం మూర్త్తిమన్తం న సంశయః ।। ౭౯.

ఆ తామర అందమైన రేతసములతో నిండినది. మత్తులో ఉన్న తేనెటీగల గానంతో మారుమోగుతుంది. దాని మధ్యలో సాక్షాత్తు శ్రీదేవి ఎప్పుడూ నివసిస్తూ ఉంటారు. నిజంగా, లక్ష్మీదేవి అక్కడ మూర్తిరూపంలో ఉండడం సందేహమే లేదు.

సరసస్తస్య తీరే తు తస్మిన్ సిద్ధనిషేవితమ్ । సదా పుష్పఫలం రమ్యం తత్ర బిల్వవనం మహత్ ।। ౭౯.

ఆ సరస్సు తీరాన సిద్ధులు ఎల్లప్పుడూ సేవించే, ఎప్పుడూ పుష్పాలు, పండ్లు పండించే, అందమైన గొప్ప బిల్వవనం ఉంది.

శతయోజనవిస్తీర్ణం ద్వియోజనశతాయతమ్ । అర్ద్ధక్రోశోచ్చశిఖరైర్మహావృక్షైః సమన్తతః । శాఖాసహస్త్రకలితైర్మహాస్కన్ధైః సమాకులమ్ ।। ౭౯.

ఆ బిల్వవనం వంద యోజనాల వెడల్పుతో, రెండు వందల యోజనాల పొడవుతో విస్తరించి ఉంది. అర్థక్రోశం ఎత్తైన శిఖరాలు గల మహా వృక్షాలతో, వేలకొద్ది శాఖలు, గొప్ప కండలు కలిగి చుట్టూ నిండిపోయి ఉంది.

ఫలైః సహస్త్రసఙ్కాశైః హరితైః పాణ్డురైస్తథా । అమృతస్వాదుసదృశైర్భేరీమాత్రైః సుగన్ధిభిః ।। ౭౯.

ఆ వృక్షాల పండ్లు వేల సంఖ్యలో, ఆకుపచ్చగా, తెలుపు రంగులో, పరిమళభరితంగా, అమృతానికి సమానమైన రుచితో, ఒక్కొక్కటి బేరి పరిమాణంలో ఉంటాయి.

శీర్యద్భిశ్చ పతద్భిశ్చ కీర్ణభూమివనాన్తరమ్ । నామ్నా తచ్ఛ్రీవనం నామ సర్వలోకేషు విశ్రుతమ్ ।। ౭౯.

వాటి పండ్లు నేలమీద పడుతూ, అడవంతా వ్యాపించి ఉంటాయి. ఆ ప్రదేశం శ్రీవనం అనే పేరుతో అన్ని లోకాలలో ప్రసిద్ధిగా ఉంది.

దేవాదిభిః సమాకీర్ణమష్టాభిః కకుభిః శుభమ్ । బిల్వాశిభిశ్చ మునిభిః సేవితం పుణ్యకారిభిః । తత్ర శ్రీః సంస్థితా నిత్యం సిద్ధసఙ్ఘనిషేవితా ।। ౭౯.

ఆ వనం ఎనిమిది దిక్కుల నుండి వచ్చిన దేవతలు మొదలైనవారితో నిండి ఉంటుంది. బిల్వపండ్లు తినే మునులు, పుణ్యకారులు అక్కడ సేవిస్తారు. అక్కడ శ్రీదేవి ఎల్లప్పుడూ సిద్ధుల సమూహంతో నివసిస్తారు.

ఏకైకస్యాచలేన్ద్రస్య మణిశైలస్య చాన్తరమ్ । శతయోజనవిస్తీర్ణం ద్వియోజనశతాయతమ్ ।। ౭౯.

ప్రతి రెండు పర్వతాధిపతులు, మణిశిఖరాల మధ్యలో వంద యోజనాల వెడల్పు, రెండు వందల యోజనాల పొడవు ఉన్న స్థలం ఉంటుంది.

విమలం పఙ్కజవనం సిద్ధచారణసేవితమ్ । పుష్పం లక్ష్మ్యా ధృతం భాతి నిత్యం ప్రజ్వలతీవ హ ।। ౭౯.

అక్కడ నిర్మలమైన తామరల వనం ఉంది. సిద్ధులు, చారణులు అక్కడ సంచరిస్తారు. లక్ష్మీదేవి పట్టుకున్న పువ్వు ఎప్పుడూ ప్రకాశిస్తూ, అగ్ని వలె మెరిసిపోతుంది.

అర్ద్ధక్రోశం చ శిఖరైర్మహాస్కన్ధైః సమావృతమ్ । ప్రఫుల్లశాఖాశిఖరం పిఞ్జరం భాతి తద్వనమ్ ।। ౭౯.

ఆ వనం అర్థక్రోశం ఎత్తైన శిఖరాలు, గొప్ప కండలు గల వృక్షాలతో చుట్టుముట్టబడి ఉంది. పుష్పించిన శాఖలతో పసుపు రంగులో మెరిసిపోతుంది.