తత్ర స్థిరగతైర్జ్ఞానైర్విరజస్కైర్మహాత్మభిః । అక్షయః క్షయపర్యన్తో లోకః ప్రోక్తః సనాతనః ।। ౭౭.
ఆ ప్రాంతంలో స్థిరమైన జ్ఞానంతో, రాగద్వేషాలు లేని మహాత్ములు నివసిస్తారు. అక్కడి లోకం శాశ్వతంగా, కాలాంతం వరకు నిలిచేలా ఉంది.
తేషాం నామాఙ్కితం వర్షం సప్తానాం వై మహాత్మనామ్ । దివి చేహ చ విఖ్యాతా ఉత్తరాః కురవః సదా ।। ౭౭.
ఆ ఏడుగురు మహాత్ముల పేరుతో ఆ ప్రాంతం 'ఉత్తరకురువు'గా పరలోకంలోను, భూమిపై కూడా ఎప్పుడూ ప్రసిద్ధిగా ఉంది.
రుద్ర ఉవాచ । తథా చతుర్ణాం వక్ష్యామి శైలేన్ద్రాణాం యథాక్రమమ్ । అనువిధ్యాని రమ్యాణి విహఙ్గైః కూజితాని చ ।। ౭౮.
రుద్రుడు ఇలా అన్నాడు: ఇప్పుడు నేను నాలుగు ప్రధాన పర్వతాలను వరుసగా వివరించబోతున్నాను. అవి పక్షుల కుహుకులతో నిండిన, ఎంతో అందమైనవి.
అనేకపక్షియుక్తాత్మశ్రృఙ్గాణి సుబహూని చ । దేవానాం దివ్యనారీభిః సమం క్రీడామయాని చ ।। ౭౮.
ఆ పర్వతాలకు అనేక శిఖరాలు, వివిధ పక్షులతో అలంకరించబడి ఉంటాయి. దేవతలు తమ స్వర్గీయ స్త్రీలతో కలిసి అక్కడ ఆనందంగా విహరిస్తారు.
కిన్నరోద్గీతఘుష్టాని శీతమన్దసుగన్ధిభిః । పవనైః సేవ్యమానాని రమణీయతరాణి చ ।। ౭౮.
ఆ పర్వతాలు కిన్నరుల గీతాలతో మారుమోగుతూ, చల్లని, మృదువైన, సువాసన గల గాలులతో మరింత అందంగా కనిపిస్తాయి.
చతుర్ద్దిక్షు విరాజన్తే నామతః శ్రృణుతానఘాః । పూర్వే చైత్రరథం నామ దక్షిణే గన్ధమాదనమ్ । ప్రభావేణ సుతోయాని నవఖణ్డయుతాని చ ।। ౭౮.
పురుషులారా, ఆ నాలుగు దిక్కులలో ప్రకాశించే ఆ పర్వతాల పేర్లు వినండి: తూర్పున చైత్రరథం, దక్షిణ దిశలో గంధమాదనం — ఇవి స్వచ్ఛమైన జలాలతో, తమ ప్రభావంతో తొమ్మిది భాగాలుగా విభజించబడ్డాయి.
వనషణ్డాంస్తథాక్రమ్య దేవతా లలనాయుతాః । యత్ర క్రీడన్తి చోద్దేశే ముదా పరమయా యుతాః ।। ౭౮.
ఆ ప్రాంతాల్లోని అడవులు దేవతా స్త్రీలతో నిండివుంటాయి. వారు అక్కడ వివిధ ప్రదేశాల్లో పరమ ఆనందంతో క్రీడిస్తారు.
అనుబన్ధాని రమ్యాణి విహగైః కూజితాని చ । రత్నోపకీర్ణతిర్థాని మహాపుణ్యజలాని చ ।। ౭౮.
ఆ ప్రాంతాలు ఎంతో అందంగా, పక్షుల కుహుకులతో నిండివుంటాయి. రత్నాలతో అలంకరించబడిన తీర్థాలు, మహాపుణ్యమైన జలాలు అక్కడ ఉన్నాయి.
అనేకజలయన్త్రైశ్చ నాదితాని మహాన్తి చ । శాఖాభిర్లమ్బమానాభీ రువత్పక్షికులాలిభిః ।। ౭౮.
అనేక రకాల నీటి యంత్రాలతో పెద్ద శబ్దాలు వినిపించేవి. చెట్ల కొమ్మలు క్రిందకు వేలాడుతూ, పక్షుల గుంపులు, తేనెటీగల గుంపులతో గాలిలో మారుమోగేవి.
కమలోత్పలకహ్లారశోభితాని సరాంసి చ । చతుర్షు తేషు గిరిషు నానాగుణయుతేషు చ ।। ౭౮.
ఆ నాలుగు పర్వతాల్లో, కమలాలు, నీలోత్పలాలు, కల్హారాలతో అలంకరించబడిన సరస్సులు ఉన్నాయి. అవన్నీ వేర్వేరు గుణాలతో మెరిసిపోతున్నాయి.
అరుణోదం తు పూర్వేణ దక్షిణే మానసం స్మృతమ్ । అసితోదం పశ్చిమే చ మహాభద్రం తథోత్తరే । కుముదైః శ్వేతకపిలైః కహ్లారైర్భూషితాని చ ।। ౭౮.
తూర్పున అరుణోదం, దక్షిణంలో మానస సరస్సు, పడమర వైపు అసితోదం, ఉత్తరంలో మహాభద్రం ఉన్నాయి. ఇవన్నీ కుముదాలు, తెల్ల కమలాలు, కల్హారాలతో అలంకరించబడ్డాయి.
అరుణోదయస్య యే శైలాః ప్రాచ్యా వై నామతః స్మృతాః । తాన్ కీర్త్త్యమానాంస్తత్త్వేన శ్రృణుధ్వం గదతో మమ ।। ౭౮.
అరుణోదయానికి చెందిన తూర్పు పర్వతాలు పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందినవని గుర్తుంచుకో. వాటి గురించి నేను నిజంగా చెప్పబోతున్నాను, మీరు శ్రద్ధగా వినండి.
వికఙ్కో మణిశ్రృఙ్గశ్చ సుపాత్రశ్చోపలో మహాన్ । మహానీలోఽథ కుమ్భశ్చ సుబిన్దుర్మదనస్తథా ।। ౭౮.
వికంక, మణిశృంగ, సుపాత్ర, గొప్ప ఉపల, మహానీల, కుంభ, సుబిందు, మదన అనే పర్వతాలు ఉన్నాయి.
వేణునద్ధః సుమేదాశ్చ నిషధో దేవపర్వతః । ఇత్యేతే పర్వతవరాః పుణ్యాశ్చ గిరయోఽపరే ।। ౭౮.
వేణునద్ధ, సుమేద, నిషధ, దేవపర్వతం — ఇవి ముఖ్యమైన పవిత్ర పర్వతాలు. ఇంకా ఇతర గొప్ప పర్వతాలు కూడా ఉన్నాయి.
పూర్వేణ మన్దరాత్ సిద్ధాః పర్వతాశ్చ మదాయుతాః । సరసో మానసస్యేహ దక్షిణేన మహాచలాః ।। ౭౮.
మందరానికి తూర్పున సిద్ధ పర్వతాలు ఆనందంతో నిండినవిగా ఉన్నాయి. మానస సరస్సుకు దక్షిణంగా మహా పర్వతాలు ఉన్నాయి.
యే కీర్త్తితా మయా తుభ్యం నామతస్తాన్ నిబోధత । శైలస్త్రిశిరశ్చైవ శిశిరశ్చాచలోత్తమః ।। ౭౮.
నేను నీకు పేర్లు చెప్పినవాటిని శ్రద్ధగా విను. శైలత్రి, శిశిర, ఇంకా ఉత్తమ పర్వతం ఉన్నాయి.
కపిశ్చ శతమక్షశ్చ తురగశ్చైవ సానుమాన్ । తామ్రాహశ్చ విషశ్చైవ తథా శ్వేతోదనో గిరిః ।। ౭౮.
కపి, శతమక్ష, తురగ, సానుమాన్, తామ్రాహ, విష, అలాగే శ్వేతోదన పర్వతం ఉన్నాయి.
సమూలశ్చైవ సరలో రత్నకేతుశ్చ పర్వతః । ఏకమూలో మహాశ్రృఙ్గో గజమూలోఽపి శావకః ।। ౭౮.
సమూల, సరల, రత్నకేతు, ఏకమూల, మహాశృంగ, గజమూల, శావక అనే పర్వతాలు ఉన్నాయి.
పఞ్చశైలశ్చ కైలాసో హిమవానచలోత్తమః । ఉత్తరా యే మహాశైలాస్తాన్ వక్ష్యామి నిబోధత ।। ౭౮.
పంచశైల, కైలాస, హిమవాన్ అనే ఉత్తమ పర్వతాలు ఉన్నాయి. ఇప్పుడు ఉత్తర దిశలో ఉన్న గొప్ప పర్వతాల గురించి వినండి.
కపిలః పిఙ్గలో భద్రః సరసశ్చ మహాచలః । కుముదో మధుమాంశ్చైవ గర్జనో మర్కటస్తథా ।। ౭౮.
కపిల, పింగల, భద్ర, సరస అనే మహాపర్వతం, కుముద, మధుమాన్, గర్జన, మార్కట అనే పర్వతాలు ఉన్నాయి.
కృష్ణశ్చ పాణ్డవశ్చైవ సహస్త్రశిరసస్తథా । పారియాత్రశ్చ శైలేన్ద్రః శ్రృఙ్గవానచలోత్తమః । ఇత్యేతే పర్వతవరాః శ్రీమన్తః పశ్చిమే స్మృతాః ।। ౭౮.
కృష్ణ, పాండవ, సహస్రశిరస, పారియాత్ర, శైలేంద్ర, శృంగవాన్ — ఇవన్నీ పడమర వైపు ప్రసిద్ధి చెందిన గొప్ప, మహిమ గల పర్వతాలు.
మహాభద్రస్య సరస ఉత్తరేణ ద్విజోత్తమాః । యే పర్వతాః స్థితా విప్రాస్తాన్ వక్ష్యామి నిబోధత ।। ౭౮.
మహాభద్ర సరస్సుకు ఉత్తరంగా ఉన్న పర్వతాల గురించి, ఓ మునులారా, నేను చెప్పబోతున్నాను. మీరు శ్రద్ధగా వినండి.
హంసకూటో మహాశైలో వృషహంసశ్చ పర్వతః । కపిఞ్జలశ్చ శైలేన్ద్ర ఇన్ద్రశైలశ్చ సానుమాన్ ।। ౭౮.
హంసకూట అనే మహాపర్వతం, వృషహంస, కపింజల, శైలేంద్ర, ఇంద్రశైల అనే పర్వతాలు ఉన్నాయి.
నీలః కనకశ్రృఙ్గశ్చ శతశ్రృఙ్గశ్చ పర్వతః । పుష్కరో మేఘశైలోఽథ విరజాశ్చాచలోత్తమః । జారుచిశ్చైవ శైలేన్ద్ర ఇత్యేతే ఉత్తరాః స్మృతాః ।। ౭౮.
నీల, కనకశృంగ, శతశృంగ, పుష్కర, మేఘశైల, విరజ, జారుచి, శైలేంద్ర — ఇవన్నీ ఉత్తర దిశలో ప్రసిద్ధి చెందిన పర్వతాలు.
ఇత్యేతేషాం తు ముఖ్యానాముత్తరేషు యథాక్రమమ్ । స్థలీరన్తరద్రోణ్యశ్చ సరాంసి చ నిబోధత ।। ౭౮.
ఇలా ఉత్తర దిశలోని ముఖ్యమైన పర్వతాలలో, అక్కడ ఉన్న మైదానాలు, లోయలు, సరస్సుల గురించి కూడా వరుసగా వినండి.
రుద్ర ఉవాచ । సీతాన్తస్యాచలేన్ద్రస్య కుముదస్యాన్తరేణ చ । ద్రోణ్యాం విహఙ్గపుష్టాయాం నానాసత్త్వనిషేవితమ్ ।। ౭౯.
రుద్రుడు ఇలా అన్నాడు: ఆ మహాపర్వతానికి, కుముద పర్వతానికి మధ్యలో, పక్షులతో నిండిన లోయలో, అనేక జంతువులు నివసిస్తున్నాయి.
త్రియోజనశతాయామం శతయోజనవిస్తృతమ్ । సురసామలపానీయం రమ్యం తత్ర సురోచనమ్ ।। ౭౯.
అక్కడ ఒక అద్భుతమైన సరస్సు ఉంది. అది మూడు వందల యోజనాల పొడవు, వంద యోజనాల వెడల్పుతో, దేవతల వలె నిర్మలమైన నీటితో, చూడటానికి ఎంతో ఆకర్షణీయంగా ఉంటుంది.
ద్రోణమాత్రప్రమాణైశ్చ పుణ్డరీకైః సుగన్ధిభిః । సహస్త్రశతపత్రైశ్చ మహాపద్మైరలఙ్కృతమ్ ।। ౭౯.
ఆ సరస్సు ద్రోణం పరిమాణంలో పరిమళభరితమైన తామరలతో, వెయ్యి వందల రేకులున్న మహా పద్మాలతో అలంకరించబడి ఉంటుంది.
దేవదానవగన్ధర్వైర్మహాసర్పైరధిష్ఠితమ్ । పుణ్యం తచ్ఛ్రీసరో నామ సప్రకాశమిహేహ చ ।। ౭౯.
ఆ పవిత్రమైన సరస్సు పేరు శ్రీ సరస్సు. అక్కడ దేవతలు, దానవులు, గంధర్వులు, మహా పాములు నివసిస్తూ, అది ప్రతి చోట ప్రకాశిస్తూ ఉంటుంది.
ప్రసన్నసలిలైః పూర్ణం శరణ్యం సర్వదేహినామ్ । తత్ర త్వేకం మహాపద్మం మధ్యే పద్మవనస్య చ ।। ౭౯.
ఆ సరస్సు నిర్మలమైన నీటితో నిండిపోయి, అన్ని జీవులకు ఆశ్రయస్థానంగా ఉంది. అక్కడ తామరల అరణ్యంలో మధ్యలో ఒక పెద్ద తామర వికసించి ఉంటుంది.