దేవదానవగన్ధర్వయక్షరాక్షసగుహ్యకాః । పపుస్తదమృతప్రఖ్యం మధు జమ్బూఫలస్రవమ్ ।। ౭౭.
దేవతలు, దానవులు, గంధర్వులు, యక్షులు, రాక్షసులు, గుహ్యకులు — వీరందరూ జంబూ చెట్టు పండ్ల నుండి వచ్చిన అమృతంతో సమానమైన రసాన్ని త్రాగారు.
సా కేతుర్దక్షిణే వర్షే జమ్బూర్లోకేషు విశ్రుతా । యస్యా నామ్నా సమాఖ్యాతా జమ్బూద్వీపేతి మానవైః ।। ౭౭.
ఆ జంబూ చెట్టు దక్షిణ భాగంలో ఉన్న గొప్ప గుర్తుగా లోకాలందరిలో ప్రసిద్ధి చెందింది. దాని పేరుతోనే మనుషులు ఆ భూమిని జంబూద్వీపం అని పిలుస్తారు.
విపులస్య చ శైలస్య దక్షిణేన మహాత్మనః । జాతః శ్రృఙ్గేతి సుమహానశ్వత్థశ్చేతి పాదపః ।। ౭౭.
విపుల అనే మహా పర్వతం దక్షిణ భాగంలో, శృంగం అనే పేరుతో ఒక గొప్ప, పవిత్రమైన అశ్వత్త వృక్షం పెరిగింది.
మహోచ్ఛ్రాయో మహాస్కన్ధో నైకసత్త్వగుణాలయః । కుమ్భప్రమాణై రుచిరైః ఫలైః సర్వర్త్తుకైః శుభైః ।। ౭౭.
ఆ చెట్టు ఎంతో ఎత్తుగా, బలమైన కాండంతో, అనేక జీవులు నివసించే స్థలంగా ఉంది. అందమైన, శుభ్రమైన, అన్ని కాలాల్లో రుచికరమైన, కుంభాలంత పరిమాణంలో ఉన్న పండ్లతో నిండివుంది.
స కేతుః కేతుమాలానాం దేవగన్ధర్వసేవితః । కేతుమాలేతి విఖ్యాతో నామ్నా తత్ర ప్రకీర్తితః । తన్నిబోధత విప్రేన్ద్రా నిరుక్తం నామకర్మణః ।। ౭౭.
ఆ చెట్టు కేతుమాల ప్రాంతానికి గుర్తుగా, దేవతలు గంధర్వులు సేవించే వృక్షంగా ఉంది. అక్కడ దాన్ని కేతుమాల అని ప్రసిద్ధిగా పిలుస్తారు. ఇప్పుడు ఆ పేరుకు కారణం ఏమిటో వినండి, బ్రాహ్మణోత్తములారా.
క్షీరోదమథనే వృత్తే మాలా స్కన్ధే నివేశితాః । ఇన్ద్రేణ చైత్యకేతోస్తు కేతుమాలస్తతః స్మృతః । తేన తచ్చిహ్నితం వర్షం కేతుమాలేతి విశ్రుతమ్ ।। ౭౭.
పారిజాత సముద్రాన్ని మథించిన తర్వాత, ఆ చెట్టు కాండంపై మాలలు అలంకరించబడ్డాయి. ఇంద్రుడు ఆ ధ్వజాన్ని పుష్పమాలతో అలంకరించాడని, అందుకే దాన్ని కేతుమాల అని పిలుస్తారు. ఆ గుర్తుతో ఆ ప్రాంతం కూడా కేతుమాలగా ప్రసిద్ధి చెందింది.
సుపార్శ్వస్యోత్తరే శ్రృఙ్గే వటో నామ మహాద్రుమః । న్యగ్రోధో విపులస్కన్ధో యస్త్రియోజనమణ్డలః ।। ౭౭.
సుపార్శ్వ పర్వతం ఉత్తర శిఖరంలో, వట అనే పేరుతో ఒక గొప్ప వటవృక్షం ఉంది. అది విస్తారమైన కాండంతో, మూడు యోజనల పరిధిలో విస్తరించి ఉంది.
మాల్యదామకలాపైశ్చ వివిధైస్తు సమన్తతః । శాఖాభిర్లమ్బమానాభిః శోభితః సిద్ధసేవితః ।। ౭౭.
ఆ చెట్టు చుట్టూ మాలలు, పుష్పగుచ్ఛాలు, వివిధ అలంకారాలతో అలంకరించబడి, దాని కొమ్మలు కిందికి వేలాడుతూ అందంగా కనిపిస్తాయి. సిద్ధులు అక్కడ తరచూ వస్తూ ఉంటారు.
ప్రలమ్బకుమ్భసదృశైర్హేమవర్ణైః ఫలైః సదా । స హ్యుత్తరకురూణాం తు కేతువృక్షః ప్రకాశతే ।। ౭౭.
ఆ చెట్టు ఎప్పుడూ బంగారు రంగులో, కుంభాల్లాంటి వేలాడే పండ్లతో నిండివుంటుంది. ఉత్తరకురువులకి ఇది గుర్తుగా నిలిచిన వృక్షం.
సనత్కుమారావరజా మానసా బ్రహ్మణః సుతాః । సప్త తత్ర మహాభాగాః కురవో నామ విశ్రుతాః ।। ౭౭.
అక్కడ బ్రహ్మదేవుని మనస్సులో పుట్టిన, సనత్కుమారునికి తమ్ముళ్లైన ఏడుగురు మహాత్ములు 'కురువులు'గా ప్రసిద్ధి చెందారు.
తత్ర స్థిరగతైర్జ్ఞానైర్విరజస్కైర్మహాత్మభిః । అక్షయః క్షయపర్యన్తో లోకః ప్రోక్తః సనాతనః ।। ౭౭.
ఆ ప్రాంతంలో స్థిరమైన జ్ఞానంతో, రాగద్వేషాలు లేని మహాత్ములు నివసిస్తారు. అక్కడి లోకం శాశ్వతంగా, కాలాంతం వరకు నిలిచేలా ఉంది.
తేషాం నామాఙ్కితం వర్షం సప్తానాం వై మహాత్మనామ్ । దివి చేహ చ విఖ్యాతా ఉత్తరాః కురవః సదా ।। ౭౭.
ఆ ఏడుగురు మహాత్ముల పేరుతో ఆ ప్రాంతం 'ఉత్తరకురువు'గా పరలోకంలోను, భూమిపై కూడా ఎప్పుడూ ప్రసిద్ధిగా ఉంది.
రుద్ర ఉవాచ । తథా చతుర్ణాం వక్ష్యామి శైలేన్ద్రాణాం యథాక్రమమ్ । అనువిధ్యాని రమ్యాణి విహఙ్గైః కూజితాని చ ।। ౭౮.
రుద్రుడు ఇలా అన్నాడు: ఇప్పుడు నేను నాలుగు ప్రధాన పర్వతాలను వరుసగా వివరించబోతున్నాను. అవి పక్షుల కుహుకులతో నిండిన, ఎంతో అందమైనవి.
అనేకపక్షియుక్తాత్మశ్రృఙ్గాణి సుబహూని చ । దేవానాం దివ్యనారీభిః సమం క్రీడామయాని చ ।। ౭౮.
ఆ పర్వతాలకు అనేక శిఖరాలు, వివిధ పక్షులతో అలంకరించబడి ఉంటాయి. దేవతలు తమ స్వర్గీయ స్త్రీలతో కలిసి అక్కడ ఆనందంగా విహరిస్తారు.
కిన్నరోద్గీతఘుష్టాని శీతమన్దసుగన్ధిభిః । పవనైః సేవ్యమానాని రమణీయతరాణి చ ।। ౭౮.
ఆ పర్వతాలు కిన్నరుల గీతాలతో మారుమోగుతూ, చల్లని, మృదువైన, సువాసన గల గాలులతో మరింత అందంగా కనిపిస్తాయి.
చతుర్ద్దిక్షు విరాజన్తే నామతః శ్రృణుతానఘాః । పూర్వే చైత్రరథం నామ దక్షిణే గన్ధమాదనమ్ । ప్రభావేణ సుతోయాని నవఖణ్డయుతాని చ ।। ౭౮.
పురుషులారా, ఆ నాలుగు దిక్కులలో ప్రకాశించే ఆ పర్వతాల పేర్లు వినండి: తూర్పున చైత్రరథం, దక్షిణ దిశలో గంధమాదనం — ఇవి స్వచ్ఛమైన జలాలతో, తమ ప్రభావంతో తొమ్మిది భాగాలుగా విభజించబడ్డాయి.
వనషణ్డాంస్తథాక్రమ్య దేవతా లలనాయుతాః । యత్ర క్రీడన్తి చోద్దేశే ముదా పరమయా యుతాః ।। ౭౮.
ఆ ప్రాంతాల్లోని అడవులు దేవతా స్త్రీలతో నిండివుంటాయి. వారు అక్కడ వివిధ ప్రదేశాల్లో పరమ ఆనందంతో క్రీడిస్తారు.
అనుబన్ధాని రమ్యాణి విహగైః కూజితాని చ । రత్నోపకీర్ణతిర్థాని మహాపుణ్యజలాని చ ।। ౭౮.
ఆ ప్రాంతాలు ఎంతో అందంగా, పక్షుల కుహుకులతో నిండివుంటాయి. రత్నాలతో అలంకరించబడిన తీర్థాలు, మహాపుణ్యమైన జలాలు అక్కడ ఉన్నాయి.
అనేకజలయన్త్రైశ్చ నాదితాని మహాన్తి చ । శాఖాభిర్లమ్బమానాభీ రువత్పక్షికులాలిభిః ।। ౭౮.
అనేక రకాల నీటి యంత్రాలతో పెద్ద శబ్దాలు వినిపించేవి. చెట్ల కొమ్మలు క్రిందకు వేలాడుతూ, పక్షుల గుంపులు, తేనెటీగల గుంపులతో గాలిలో మారుమోగేవి.
కమలోత్పలకహ్లారశోభితాని సరాంసి చ । చతుర్షు తేషు గిరిషు నానాగుణయుతేషు చ ।। ౭౮.
ఆ నాలుగు పర్వతాల్లో, కమలాలు, నీలోత్పలాలు, కల్హారాలతో అలంకరించబడిన సరస్సులు ఉన్నాయి. అవన్నీ వేర్వేరు గుణాలతో మెరిసిపోతున్నాయి.
అరుణోదం తు పూర్వేణ దక్షిణే మానసం స్మృతమ్ । అసితోదం పశ్చిమే చ మహాభద్రం తథోత్తరే । కుముదైః శ్వేతకపిలైః కహ్లారైర్భూషితాని చ ।। ౭౮.
తూర్పున అరుణోదం, దక్షిణంలో మానస సరస్సు, పడమర వైపు అసితోదం, ఉత్తరంలో మహాభద్రం ఉన్నాయి. ఇవన్నీ కుముదాలు, తెల్ల కమలాలు, కల్హారాలతో అలంకరించబడ్డాయి.
అరుణోదయస్య యే శైలాః ప్రాచ్యా వై నామతః స్మృతాః । తాన్ కీర్త్త్యమానాంస్తత్త్వేన శ్రృణుధ్వం గదతో మమ ।। ౭౮.
అరుణోదయానికి చెందిన తూర్పు పర్వతాలు పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందినవని గుర్తుంచుకో. వాటి గురించి నేను నిజంగా చెప్పబోతున్నాను, మీరు శ్రద్ధగా వినండి.
వికఙ్కో మణిశ్రృఙ్గశ్చ సుపాత్రశ్చోపలో మహాన్ । మహానీలోఽథ కుమ్భశ్చ సుబిన్దుర్మదనస్తథా ।। ౭౮.
వికంక, మణిశృంగ, సుపాత్ర, గొప్ప ఉపల, మహానీల, కుంభ, సుబిందు, మదన అనే పర్వతాలు ఉన్నాయి.
వేణునద్ధః సుమేదాశ్చ నిషధో దేవపర్వతః । ఇత్యేతే పర్వతవరాః పుణ్యాశ్చ గిరయోఽపరే ।। ౭౮.
వేణునద్ధ, సుమేద, నిషధ, దేవపర్వతం — ఇవి ముఖ్యమైన పవిత్ర పర్వతాలు. ఇంకా ఇతర గొప్ప పర్వతాలు కూడా ఉన్నాయి.
పూర్వేణ మన్దరాత్ సిద్ధాః పర్వతాశ్చ మదాయుతాః । సరసో మానసస్యేహ దక్షిణేన మహాచలాః ।। ౭౮.
మందరానికి తూర్పున సిద్ధ పర్వతాలు ఆనందంతో నిండినవిగా ఉన్నాయి. మానస సరస్సుకు దక్షిణంగా మహా పర్వతాలు ఉన్నాయి.
యే కీర్త్తితా మయా తుభ్యం నామతస్తాన్ నిబోధత । శైలస్త్రిశిరశ్చైవ శిశిరశ్చాచలోత్తమః ।। ౭౮.
నేను నీకు పేర్లు చెప్పినవాటిని శ్రద్ధగా విను. శైలత్రి, శిశిర, ఇంకా ఉత్తమ పర్వతం ఉన్నాయి.
కపిశ్చ శతమక్షశ్చ తురగశ్చైవ సానుమాన్ । తామ్రాహశ్చ విషశ్చైవ తథా శ్వేతోదనో గిరిః ।। ౭౮.
కపి, శతమక్ష, తురగ, సానుమాన్, తామ్రాహ, విష, అలాగే శ్వేతోదన పర్వతం ఉన్నాయి.
సమూలశ్చైవ సరలో రత్నకేతుశ్చ పర్వతః । ఏకమూలో మహాశ్రృఙ్గో గజమూలోఽపి శావకః ।। ౭౮.
సమూల, సరల, రత్నకేతు, ఏకమూల, మహాశృంగ, గజమూల, శావక అనే పర్వతాలు ఉన్నాయి.
పఞ్చశైలశ్చ కైలాసో హిమవానచలోత్తమః । ఉత్తరా యే మహాశైలాస్తాన్ వక్ష్యామి నిబోధత ।। ౭౮.
పంచశైల, కైలాస, హిమవాన్ అనే ఉత్తమ పర్వతాలు ఉన్నాయి. ఇప్పుడు ఉత్తర దిశలో ఉన్న గొప్ప పర్వతాల గురించి వినండి.
కపిలః పిఙ్గలో భద్రః సరసశ్చ మహాచలః । కుముదో మధుమాంశ్చైవ గర్జనో మర్కటస్తథా ।। ౭౮.
కపిల, పింగల, భద్ర, సరస అనే మహాపర్వతం, కుముద, మధుమాన్, గర్జన, మార్కట అనే పర్వతాలు ఉన్నాయి.