వరాహపురాణమ్

మహాకుమ్భప్రమాణైశ్చ పుష్పైర్వికచకేసరైః । మహాగన్ధమనోజ్ఞైశ్చ శోభితః సర్వకాలజైః ।। ౭౭.

దానిపై పెద్ద గజపాత్రలంత పెద్ద పువ్వులు, పూర్తిగా వికసించిన కేశరాలతో, అద్భుతమైన సువాసనతో, అన్ని కాలాల్లో పుష్పించేలా అలంకరించబడి ఉంటుంది.

సమాసేన పరివృతో భువనైర్భూతభావనైః । సహస్త్రమధికం సోఽథ గన్ధేనాపూరయన్ దిశః ।। ౭౭.

అది అన్ని లోకాలు, భూతాలతో చుట్టుముట్టబడి, వెయ్యికి పైగా యోజనల దూరం దాకా దిక్కులను పరిమళంతో నింపుతుంది.

భద్రాశ్వో నామ వృక్షోఽయం వర్షాద్రేః కేతుసంభవః । కీర్తిమాన్ రూపవాఞ్ఛ్రీమాన్ మహాపాదపపాదపః । యత్ర సాక్షాద్ధృషీకేశః సిద్ధసఙ్ఘైర్నిషేవ్యతే ।। ౭౭.

భద్రాశ్వం అనే ఈ వృక్షం వర్షపర్వతం నుంచి పుట్టింది. ఇది కీర్తిమంతం, అందమైనది, మహారూపవంతమైనది, గొప్ప వృక్షాల్లో గొప్పది. ఇక్కడ హృషీకేశుడు స్వయంగా సిద్ధుల సమూహాలతో పూజించబడతాడు.

తస్య భద్రకదమ్బస్య తథాశ్వవదనో హరిః । ప్రాప్తవాంశ్చామరశ్రేష్ఠః స హి సానుం పునః పునః ।। ౭౭.

ఆ భద్ర కడంబ వృక్షాన్ని, అశ్వవదనుడైన హరివు చేరి, అతి ఉత్తమమైన చామరాన్ని పొందాడు. అతడు ఆ శిఖరాన్ని మళ్లీ మళ్లీ ఎక్కాడు.

తేన చాలోకితం వర్షం సర్వద్విపదనాయకాః । యస్య నామ్నా సమాఖ్యాతో భద్రాశ్వేతి న సంశయః ।। ౭౭.

అతడు, అన్ని ద్విపదజంతువులకు నాయకుడై, ఆ ప్రాంతాన్ని దర్శించాడు. అతని పేరుతోనే అది భద్రాశ్వం అని పిలవబడుతుంది. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

దక్షిణస్యాపి శైలస్య శిఖరే దేవసేవితే । జమ్బూః సద్యః పుష్పఫలా మహాశాఖోపశోభితా ।। ౭౭.

దక్షిణ దిక్కున ఉన్న పర్వత శిఖరంపై, దేవతలు పూజించే జాంబూ వృక్షం ఉంది. అది వెంటనే పువ్వులు, పండ్లు పూయిస్తూ, గొప్ప కొమ్మలతో అలంకరించబడి ఉంటుంది.

తస్యా హ్యతిప్రమాణాని స్వాదూని చ మృదూని చ । ఫలాన్యమృతకల్పాని పతన్తి గిరిమూర్ధని ।। ౭౭.

దాని పండ్లు చాలా పెద్దవిగా, తీయగా, మృదువుగా ఉండి, అమృతంతో సమానంగా పర్వత శిఖరంపై పడతాయి.

తస్మాద్ గిరివరశ్రేష్ఠాత్ ఫలప్రస్యన్దవాహినీ । దివ్యా జామ్బూనదీ నామ ప్రవృత్తా మధువాహినీ ।। ౭౭.

ఆ గొప్ప పర్వతం నుంచి పండ్ల రసాన్ని తీసుకెళ్లే దివ్యమైన జాంబూనదీ అనే నది ప్రవహిస్తుంది.

తత్ర జామ్బూనదం నామ సువర్ణమనలప్రభమ్ । దేవాలఙ్కారమతులముత్పన్నం పాపనాశనమ్ ।। ౭౭.

అక్కడే జాంబూనదం అనే బంగారం, అగ్నిలా ప్రకాశిస్తూ, దేవతలకు అపూర్వమైన అలంకారంగా, పాపాలను నశింపజేసేలా పుట్టుకొస్తుంది.

దేవదానవగన్ధర్వయక్షరాక్షసగుహ్యకాః । పపుస్తదమృతప్రఖ్యం మధు జమ్బూఫలస్రవమ్ ।। ౭౭.

దేవతలు, దానవులు, గంధర్వులు, యక్షులు, రాక్షసులు, గుహ్యకులు — వీరందరూ జంబూ చెట్టు పండ్ల నుండి వచ్చిన అమృతంతో సమానమైన రసాన్ని త్రాగారు.

సా కేతుర్దక్షిణే వర్షే జమ్బూర్లోకేషు విశ్రుతా । యస్యా నామ్నా సమాఖ్యాతా జమ్బూద్వీపేతి మానవైః ।। ౭౭.

ఆ జంబూ చెట్టు దక్షిణ భాగంలో ఉన్న గొప్ప గుర్తుగా లోకాలందరిలో ప్రసిద్ధి చెందింది. దాని పేరుతోనే మనుషులు ఆ భూమిని జంబూద్వీపం అని పిలుస్తారు.

విపులస్య చ శైలస్య దక్షిణేన మహాత్మనః । జాతః శ్రృఙ్గేతి సుమహానశ్వత్థశ్చేతి పాదపః ।। ౭౭.

విపుల అనే మహా పర్వతం దక్షిణ భాగంలో, శృంగం అనే పేరుతో ఒక గొప్ప, పవిత్రమైన అశ్వత్త వృక్షం పెరిగింది.

మహోచ్ఛ్రాయో మహాస్కన్ధో నైకసత్త్వగుణాలయః । కుమ్భప్రమాణై రుచిరైః ఫలైః సర్వర్త్తుకైః శుభైః ।। ౭౭.

ఆ చెట్టు ఎంతో ఎత్తుగా, బలమైన కాండంతో, అనేక జీవులు నివసించే స్థలంగా ఉంది. అందమైన, శుభ్రమైన, అన్ని కాలాల్లో రుచికరమైన, కుంభాలంత పరిమాణంలో ఉన్న పండ్లతో నిండివుంది.

స కేతుః కేతుమాలానాం దేవగన్ధర్వసేవితః । కేతుమాలేతి విఖ్యాతో నామ్నా తత్ర ప్రకీర్తితః । తన్నిబోధత విప్రేన్ద్రా నిరుక్తం నామకర్మణః ।। ౭౭.

ఆ చెట్టు కేతుమాల ప్రాంతానికి గుర్తుగా, దేవతలు గంధర్వులు సేవించే వృక్షంగా ఉంది. అక్కడ దాన్ని కేతుమాల అని ప్రసిద్ధిగా పిలుస్తారు. ఇప్పుడు ఆ పేరుకు కారణం ఏమిటో వినండి, బ్రాహ్మణోత్తములారా.

క్షీరోదమథనే వృత్తే మాలా స్కన్ధే నివేశితాః । ఇన్ద్రేణ చైత్యకేతోస్తు కేతుమాలస్తతః స్మృతః । తేన తచ్చిహ్నితం వర్షం కేతుమాలేతి విశ్రుతమ్ ।। ౭౭.

పారిజాత సముద్రాన్ని మథించిన తర్వాత, ఆ చెట్టు కాండంపై మాలలు అలంకరించబడ్డాయి. ఇంద్రుడు ఆ ధ్వజాన్ని పుష్పమాలతో అలంకరించాడని, అందుకే దాన్ని కేతుమాల అని పిలుస్తారు. ఆ గుర్తుతో ఆ ప్రాంతం కూడా కేతుమాలగా ప్రసిద్ధి చెందింది.

సుపార్శ్వస్యోత్తరే శ్రృఙ్గే వటో నామ మహాద్రుమః । న్యగ్రోధో విపులస్కన్ధో యస్త్రియోజనమణ్డలః ।। ౭౭.

సుపార్శ్వ పర్వతం ఉత్తర శిఖరంలో, వట అనే పేరుతో ఒక గొప్ప వటవృక్షం ఉంది. అది విస్తారమైన కాండంతో, మూడు యోజనల పరిధిలో విస్తరించి ఉంది.

మాల్యదామకలాపైశ్చ వివిధైస్తు సమన్తతః । శాఖాభిర్లమ్బమానాభిః శోభితః సిద్ధసేవితః ।। ౭౭.

ఆ చెట్టు చుట్టూ మాలలు, పుష్పగుచ్ఛాలు, వివిధ అలంకారాలతో అలంకరించబడి, దాని కొమ్మలు కిందికి వేలాడుతూ అందంగా కనిపిస్తాయి. సిద్ధులు అక్కడ తరచూ వస్తూ ఉంటారు.

ప్రలమ్బకుమ్భసదృశైర్హేమవర్ణైః ఫలైః సదా । స హ్యుత్తరకురూణాం తు కేతువృక్షః ప్రకాశతే ।। ౭౭.

ఆ చెట్టు ఎప్పుడూ బంగారు రంగులో, కుంభాల్లాంటి వేలాడే పండ్లతో నిండివుంటుంది. ఉత్తరకురువులకి ఇది గుర్తుగా నిలిచిన వృక్షం.

సనత్కుమారావరజా మానసా బ్రహ్మణః సుతాః । సప్త తత్ర మహాభాగాః కురవో నామ విశ్రుతాః ।। ౭౭.

అక్కడ బ్రహ్మదేవుని మనస్సులో పుట్టిన, సనత్కుమారునికి తమ్ముళ్లైన ఏడుగురు మహాత్ములు 'కురువులు'గా ప్రసిద్ధి చెందారు.

తత్ర స్థిరగతైర్జ్ఞానైర్విరజస్కైర్మహాత్మభిః । అక్షయః క్షయపర్యన్తో లోకః ప్రోక్తః సనాతనః ।। ౭౭.

ఆ ప్రాంతంలో స్థిరమైన జ్ఞానంతో, రాగద్వేషాలు లేని మహాత్ములు నివసిస్తారు. అక్కడి లోకం శాశ్వతంగా, కాలాంతం వరకు నిలిచేలా ఉంది.

తేషాం నామాఙ్కితం వర్షం సప్తానాం వై మహాత్మనామ్ । దివి చేహ చ విఖ్యాతా ఉత్తరాః కురవః సదా ।। ౭౭.

ఆ ఏడుగురు మహాత్ముల పేరుతో ఆ ప్రాంతం 'ఉత్తరకురువు'గా పరలోకంలోను, భూమిపై కూడా ఎప్పుడూ ప్రసిద్ధిగా ఉంది.

రుద్ర ఉవాచ । తథా చతుర్ణాం వక్ష్యామి శైలేన్ద్రాణాం యథాక్రమమ్ । అనువిధ్యాని రమ్యాణి విహఙ్గైః కూజితాని చ ।। ౭౮.

రుద్రుడు ఇలా అన్నాడు: ఇప్పుడు నేను నాలుగు ప్రధాన పర్వతాలను వరుసగా వివరించబోతున్నాను. అవి పక్షుల కుహుకులతో నిండిన, ఎంతో అందమైనవి.

అనేకపక్షియుక్తాత్మశ్రృఙ్గాణి సుబహూని చ । దేవానాం దివ్యనారీభిః సమం క్రీడామయాని చ ।। ౭౮.

ఆ పర్వతాలకు అనేక శిఖరాలు, వివిధ పక్షులతో అలంకరించబడి ఉంటాయి. దేవతలు తమ స్వర్గీయ స్త్రీలతో కలిసి అక్కడ ఆనందంగా విహరిస్తారు.

కిన్నరోద్గీతఘుష్టాని శీతమన్దసుగన్ధిభిః । పవనైః సేవ్యమానాని రమణీయతరాణి చ ।। ౭౮.

ఆ పర్వతాలు కిన్నరుల గీతాలతో మారుమోగుతూ, చల్లని, మృదువైన, సువాసన గల గాలులతో మరింత అందంగా కనిపిస్తాయి.

చతుర్ద్దిక్షు విరాజన్తే నామతః శ్రృణుతానఘాః । పూర్వే చైత్రరథం నామ దక్షిణే గన్ధమాదనమ్ । ప్రభావేణ సుతోయాని నవఖణ్డయుతాని చ ।। ౭౮.

పురుషులారా, ఆ నాలుగు దిక్కులలో ప్రకాశించే ఆ పర్వతాల పేర్లు వినండి: తూర్పున చైత్రరథం, దక్షిణ దిశలో గంధమాదనం — ఇవి స్వచ్ఛమైన జలాలతో, తమ ప్రభావంతో తొమ్మిది భాగాలుగా విభజించబడ్డాయి.

వనషణ్డాంస్తథాక్రమ్య దేవతా లలనాయుతాః । యత్ర క్రీడన్తి చోద్దేశే ముదా పరమయా యుతాః ।। ౭౮.

ఆ ప్రాంతాల్లోని అడవులు దేవతా స్త్రీలతో నిండివుంటాయి. వారు అక్కడ వివిధ ప్రదేశాల్లో పరమ ఆనందంతో క్రీడిస్తారు.

అనుబన్ధాని రమ్యాణి విహగైః కూజితాని చ । రత్నోపకీర్ణతిర్థాని మహాపుణ్యజలాని చ ।। ౭౮.

ఆ ప్రాంతాలు ఎంతో అందంగా, పక్షుల కుహుకులతో నిండివుంటాయి. రత్నాలతో అలంకరించబడిన తీర్థాలు, మహాపుణ్యమైన జలాలు అక్కడ ఉన్నాయి.

అనేకజలయన్త్రైశ్చ నాదితాని మహాన్తి చ । శాఖాభిర్లమ్బమానాభీ రువత్పక్షికులాలిభిః ।। ౭౮.

అనేక రకాల నీటి యంత్రాలతో పెద్ద శబ్దాలు వినిపించేవి. చెట్ల కొమ్మలు క్రిందకు వేలాడుతూ, పక్షుల గుంపులు, తేనెటీగల గుంపులతో గాలిలో మారుమోగేవి.

కమలోత్పలకహ్లారశోభితాని సరాంసి చ । చతుర్షు తేషు గిరిషు నానాగుణయుతేషు చ ।। ౭౮.

ఆ నాలుగు పర్వతాల్లో, కమలాలు, నీలోత్పలాలు, కల్హారాలతో అలంకరించబడిన సరస్సులు ఉన్నాయి. అవన్నీ వేర్వేరు గుణాలతో మెరిసిపోతున్నాయి.