వరాహపురాణమ్

తత్ర చైవ సువంశః స్యాద్ భాస్కరస్య మహాత్మనః । సాక్షాత్ తత్ర సురాధ్యక్షః సర్వదేవనమస్కృతః ।। ౭౬.

అక్కడే భాస్కరుని మహాత్ముని వంశం కూడా ఉంది. అక్కడ దేవతల అధిపతి స్వయంగా ఉంటాడు. అందరు దేవతలు ఆయనకు నమస్కరిస్తారు.

తస్యాశ్చ దిక్షు విస్తీర్ణా తత్తద్గుణసమన్వితా । తేజోవతీ నామ పురీ హుతాశస్య మహాత్మనః ।। ౭౬.

ఆ నగరానికి చుట్టూ ఉన్న దిక్కుల్లో, ఎన్నో విశేష లక్షణాలతో కూడిన, హుతాశుడైన అగ్ని మహాత్మునికి చెందిన 'తేజోవతి' అనే నగరం ఉంది.

తత్తద్గుణవతీ రమ్యా పురీ వైవస్వతస్య చ । నామ్నా సంయమనీ నామ పురీ త్రైలోక్యవిశ్రుతా ।। ౭౬.

ఇంకొక అందమైన నగరం, వైవస్వతుని నగరం. దానికి 'సంయమని' అనే పేరు ఉంది. అది మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధి పొందింది.

తథా చతుర్థే దిగ్భాగే నైర్ఋతాధిపతేః శుభా । నామ్నా కృష్ణావతీ నామ విరూపాక్షస్య ధీమతః ।। ౭౬.

అలాగే, నాలుగవ దిక్కులో, నైరుతి అధిపతి అయిన విరూపాక్షునికి చెందిన, 'కృష్ణావతి' అనే మంగళకరమైన నగరం ఉంది.

పఞ్చమే హ్యుత్తరపుటే నామ్నా శుద్ధవతీ పురీ । ఉదకాధిపతేః ఖ్యాతా వరుణస్య మహాత్మనః ।। ౭౬.

ఐదవ ఉత్తర భాగంలో 'శుద్ధవతి' అనే నగరం ఉంది. అది జలాధిపతి అయిన మహాత్ముడు వరుణుని నగరంగా ప్రసిద్ధి చెందింది.

తథా పఞ్చోత్తరే దేవస్వస్యోత్తరపుటే పురీ । వాయోర్గన్ధవతీ నామ ఖ్యాతా సర్వగుణోత్తరా ।। ౭౬.

అలాగే, ఉత్తర దిక్కులో దేవతల అధిపతి అయిన వాయుదేవునికి చెందిన 'గంధవతి' అనే నగరం ఉంది. అది అన్ని గుణాల్లో అత్యుత్తమంగా పేరుగాంచింది.

తస్యోత్తరపుటే రమ్యా గుహ్యకాధిపతేః పురీ । నామ్నా మహోదయా నామ శుభా వైదూర్యవేదికా ।। ౭౬.

ఆ నగరానికి మరింత ఉత్తరంగా, గుహ్యకాధిపతి నగరం ఉంది. దానికి 'మహోదయ' అనే పేరు. అది మంగళకరంగా, వైడూర్య వేదికతో అలంకరించబడి ఉంది.

తథాష్టమేఽన్తరపుటే ఈశానస్య మహాత్మనః । పురీ మనోహరా నామ భూతైర్నానావిధైర్యుతా । పుష్పైర్ధన్యైశ్చ వివిధైర్వనైరాశ్రమసంస్థితైః ।। ౭౬.

అలాగే, ఎనిమిదవ అంతర్గత భాగంలో, మహాత్ముడు ఈశానుని నగరం ఉంది. దానికి 'మనోహర' అని పేరు. అక్కడ ఎన్నో రకాల భూతాలు, వివిధ పుష్పాలు, ధాన్యాలు, అరణ్యాలు, ఆశ్రమాలతో అలంకరించబడి ఉంటుంది.

ప్రార్థ్యతే దేవలోకోఽయం స స్వర్గ ఇతి కీర్తితః ।। ౭౬.

ఈ దేవలోకం అందరూ కోరుకునే స్థలం. దీనిని 'స్వర్గం' అని ప్రసిద్ధి చెందింది.

రుద్ర ఉవాచ । యదేతత్ కర్ణికామూలం మేరోర్మధ్యం ప్రకీర్తితమ్ । తద్ యోజనసహస్త్రాణి సంఖ్యయా మానతః స్మృతమ్ ।। ౭౭.

రుద్రుడు ఇలా చెప్పాడు: మెరువు మధ్య భాగాన్ని 'కర్ణికా మూలం' అని అంటారు. దాని పరిమాణం వేల యోజనాల పొడవుగా ఉంటుంది.

చత్వారింశత్ తథా చాష్టౌ సహస్త్రాణి తు మణ్డలైః । శైలరాజస్య తత్తత్ర మేరుమూలమితి స్మృతమ్ ।। ౭౭.

అక్కడ, నలభై ఎనిమిది వేల యోజనాల పరిధిలో మెరువు పర్వతానికి అడుగు భాగం విస్తరించి ఉంటుంది.

తేషాం గిరిసహస్త్రాణామనేకానాం మహోచ్ఛ్రయః । దిగష్టౌ చ పునస్తస్య మర్యాదాపర్వతాః శుభాః ।। ౭౭.

ఆ అనేక పర్వతాల్లో, ఎంతో ఎత్తైనవి చాలానే ఉన్నాయి. ఎనిమిది దిక్కుల్లో కూడా, వాటికి మరొకసారి శుభమైన సరిహద్దు పర్వతాలు ఉన్నాయి.

జఠరో దేవకూటశ్చ పూర్వస్యాం దిశి పర్వతౌ । పూర్వపశ్చాయతావేతావర్ణవాన్తర్వ్యవస్థితౌ । మర్యాదాపర్వతానేతానష్టానాహుర్మనీషిణః ।। ౭౭.

పూర్వ దిక్కులో జఠరుడు, దేవకూటుడు అనే రెండు పర్వతాలు ఉన్నాయి. ఇవి తూర్పు నుంచి పడమట దాకా విస్తరించి, మధ్యలో స్థితి చెంది ఉన్నాయి. వీటిని మేధావులు ఎనిమిది దిక్కుల సరిహద్దు పర్వతాలుగా అంటారు.

యోఽసౌ మేరుర్ద్విజశ్రేష్ఠాః ప్రోక్తః కనకపర్వతః । విష్కమ్భాంస్తస్య వక్ష్యామి శ్రృణుధ్వం గదతస్తు తాన్ ।। ౭౭.

మీరే గొప్ప ద్విజులారా! కనకపర్వతంగా ప్రసిద్ధమైన మేరు గురించి చెప్పాను. ఇప్పుడు దానికి ఆధారాలైన పర్వతాలను వివరించబోతున్నాను. మీరు శ్రద్ధగా వినండి.

మహాపాదాస్తు చత్వారో మేరోరథ చతుర్దిశమ్ । యైర్న చచాల విష్టబ్ధా సప్తద్వీపవతీ మహీ ।। ౭౭.

మేరుకు నలుపై భాగాల్లో నాలుగు గొప్ప పాదాలు ఉన్నాయి. వాటివల్లే ఏడు ద్వీపాలతో కూడిన భూమి స్థిరంగా నిలిచి, ఎటూ కదలకుండా ఉంటుంది.

దశయోజనసాహస్త్రం వ్యాయామస్తేషు శఙ్క్యతే । తిర్యగూర్ధ్వం చ రచితా హరితాలతటైర్వృతాః ।। ౭౭.

వాటిలో ప్రతి ఒక్కటి పది వేల యోజనాల వెడల్పుతో, అడ్డంగా, పైకి నిర్మించబడి, హరితాలపు చారలతో అలంకరించబడి ఉంటుంది.

మనఃశిలాదరీభిశ్చ సువర్ణమణిచిత్రితాః ।ఽ అనేకసిద్ధభవనైః క్రీడాస్థానైశ్చ సుప్రభాః ।। ౭౭.

అవి మనశిల రాళ్లతో, బంగారు మణులతో అలంకరించబడి, ఎన్నో సిద్ధుల నివాసాలు, ఆడుబాటలతో ప్రకాశిస్తూ ఉంటాయి.

పూర్వేణ మన్దరస్తస్య దక్షిణే గన్ధమాదనః । విపులః పశ్చిమే పార్శ్వే సుపార్శ్వశ్చోత్తరే స్థితః ।। ౭౭.

మేరుకు తూర్పున మందరుడు, దక్షిణ దిక్కున గంధమాదనుడు, పడమట వైపున విపులుడు, ఉత్తర దిక్కున సుపార్శ్వుడు నిలిచి ఉంటారు.

తేషాం శ్రృఙ్గేషు చత్వారో మహావృక్షాః ప్రతిష్ఠితాః । దేవదైత్యాప్సరోభిశ్చ సేవితా గుణసంచయైః ।। ౭౭.

ఈ నాలుగు పర్వతాల శిఖరాల్లో, నాలుగు మహావృక్షాలు నాటబడి ఉన్నాయి. దేవతలు, దానవులు, అప్సరసలు వాటిని సేవిస్తూ, అన్ని గుణాలతో మెరిసిపోతున్నాయి.

మన్దరస్య గిరేః శ్రృఙ్గే కదమ్బో నామ పాదపః । ప్రలమ్బశాఖాశిఖరః కదమ్బశ్చైత్యపాదపః ।। ౭౭.

మందర పర్వత శిఖరంపై, కడంబం అనే చెట్టు ఉంది. దీని కొమ్మలు పొడవుగా వేలాడుతూ, పుణ్యమైన కడంబ వృక్షంగా నిలుస్తుంది.

మహాకుమ్భప్రమాణైశ్చ పుష్పైర్వికచకేసరైః । మహాగన్ధమనోజ్ఞైశ్చ శోభితః సర్వకాలజైః ।। ౭౭.

దానిపై పెద్ద గజపాత్రలంత పెద్ద పువ్వులు, పూర్తిగా వికసించిన కేశరాలతో, అద్భుతమైన సువాసనతో, అన్ని కాలాల్లో పుష్పించేలా అలంకరించబడి ఉంటుంది.

సమాసేన పరివృతో భువనైర్భూతభావనైః । సహస్త్రమధికం సోఽథ గన్ధేనాపూరయన్ దిశః ।। ౭౭.

అది అన్ని లోకాలు, భూతాలతో చుట్టుముట్టబడి, వెయ్యికి పైగా యోజనల దూరం దాకా దిక్కులను పరిమళంతో నింపుతుంది.

భద్రాశ్వో నామ వృక్షోఽయం వర్షాద్రేః కేతుసంభవః । కీర్తిమాన్ రూపవాఞ్ఛ్రీమాన్ మహాపాదపపాదపః । యత్ర సాక్షాద్ధృషీకేశః సిద్ధసఙ్ఘైర్నిషేవ్యతే ।। ౭౭.

భద్రాశ్వం అనే ఈ వృక్షం వర్షపర్వతం నుంచి పుట్టింది. ఇది కీర్తిమంతం, అందమైనది, మహారూపవంతమైనది, గొప్ప వృక్షాల్లో గొప్పది. ఇక్కడ హృషీకేశుడు స్వయంగా సిద్ధుల సమూహాలతో పూజించబడతాడు.

తస్య భద్రకదమ్బస్య తథాశ్వవదనో హరిః । ప్రాప్తవాంశ్చామరశ్రేష్ఠః స హి సానుం పునః పునః ।। ౭౭.

ఆ భద్ర కడంబ వృక్షాన్ని, అశ్వవదనుడైన హరివు చేరి, అతి ఉత్తమమైన చామరాన్ని పొందాడు. అతడు ఆ శిఖరాన్ని మళ్లీ మళ్లీ ఎక్కాడు.

తేన చాలోకితం వర్షం సర్వద్విపదనాయకాః । యస్య నామ్నా సమాఖ్యాతో భద్రాశ్వేతి న సంశయః ।। ౭౭.

అతడు, అన్ని ద్విపదజంతువులకు నాయకుడై, ఆ ప్రాంతాన్ని దర్శించాడు. అతని పేరుతోనే అది భద్రాశ్వం అని పిలవబడుతుంది. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

దక్షిణస్యాపి శైలస్య శిఖరే దేవసేవితే । జమ్బూః సద్యః పుష్పఫలా మహాశాఖోపశోభితా ।। ౭౭.

దక్షిణ దిక్కున ఉన్న పర్వత శిఖరంపై, దేవతలు పూజించే జాంబూ వృక్షం ఉంది. అది వెంటనే పువ్వులు, పండ్లు పూయిస్తూ, గొప్ప కొమ్మలతో అలంకరించబడి ఉంటుంది.

తస్యా హ్యతిప్రమాణాని స్వాదూని చ మృదూని చ । ఫలాన్యమృతకల్పాని పతన్తి గిరిమూర్ధని ।। ౭౭.

దాని పండ్లు చాలా పెద్దవిగా, తీయగా, మృదువుగా ఉండి, అమృతంతో సమానంగా పర్వత శిఖరంపై పడతాయి.

తస్మాద్ గిరివరశ్రేష్ఠాత్ ఫలప్రస్యన్దవాహినీ । దివ్యా జామ్బూనదీ నామ ప్రవృత్తా మధువాహినీ ।। ౭౭.

ఆ గొప్ప పర్వతం నుంచి పండ్ల రసాన్ని తీసుకెళ్లే దివ్యమైన జాంబూనదీ అనే నది ప్రవహిస్తుంది.

తత్ర జామ్బూనదం నామ సువర్ణమనలప్రభమ్ । దేవాలఙ్కారమతులముత్పన్నం పాపనాశనమ్ ।। ౭౭.

అక్కడే జాంబూనదం అనే బంగారం, అగ్నిలా ప్రకాశిస్తూ, దేవతలకు అపూర్వమైన అలంకారంగా, పాపాలను నశింపజేసేలా పుట్టుకొస్తుంది.