తత్రేశానస్య దేవస్య సహస్త్రాదిత్యవర్చసః । మహావిమానసంస్థస్య మహిమా వర్త్తతే సదా ।। ౭౫.
అక్కడ వెయ్యి సూర్యుల కాంతితో ప్రకాశించే ఈశానుడు, మహా విమానంలో నివసిస్తూ, ఆయన మహిమ ఎప్పుడూ వెలుగుతూనే ఉంటుంది.
తత్ర సర్వే దేవగణాశ్చతుర్వక్త్రం స్వయం ప్రభుమ్ । ఇష్ట్వా పూజ్యనమస్కారైరర్చనీయముపస్థితాః ।। ౭౫.
అక్కడ అందరు దేవతలు, నలుగురు ముఖాలున్న ప్రభువైన బ్రహ్మను, యథావిధిగా పూజలు, నమస్కారాలు చేసి, సమర్పణలతో సేవించడానికి వస్తారు.
యైస్తదా దిహసంకల్పైర్బ్రహ్మచర్యం మహాత్మభిః । చీర్ణం చారుమనోభిశ్చ సదాచారపథి స్థితైః ।। ౭౫.
అప్పుడు, ఆ కాలంలో, దివ్యమైన రోజుల లెక్కతో, మహాత్ములు, పవిత్రమైన మనస్సుతో, సదాచార మార్గంలో నిలిచి, బ్రహ్మచర్యాన్ని ఆచరించారు.
సమ్యగిష్ట్వా చ భుక్త్వా చ పితృదేవార్చనే రతాః । గృహాశ్రమపరాస్తత్ర వినీతా అతిథిప్రియాః ।। ౭౫.
వారు యథావిధిగా పూజలు చేసి, నైవేద్యాన్ని ఆస్వాదించి, పితృదేవతల ఆరాధనలో నిమగ్నమై, గృహస్థాశ్రమ ధర్మాన్ని పాటిస్తూ, వినయంగా, అతిథులను ప్రేమించే వారు.
గృహిణః శుక్లకర్మస్థా విరక్తాః కారణాత్మకాః । యమైర్నియమదానైశ్చ దృఢనిర్దగ్ధకిల్బిషాః ।। ౭౫.
ఆ గృహస్థులు శుభకర్మల్లో నిమగ్నమై, విరక్తులై, ధ్యేయంతో, నియమాలు, దానం, నియంత్రణ వల్ల తమ పాపాలను పూర్తిగా తొలగించుకున్నవారు.
తేషాం నివసనం శుక్లబ్రహ్మలోకమనిన్దితమ్ । ఉపర్యుపరి సర్వాసాం గతీనాం పరమా గతిః । చతుర్దశసహస్త్రాణి యోజనానాం తు కీర్త్తితమ్ ।। ౭౫.
వారికి నివాసం శుద్ధమైన, అపవాదం లేని బ్రహ్మలోకం. అది అన్ని లోకాల కంటే పైగా ఉన్న పరమ గమ్యం. దాని పరిమాణం పద్నాలుగు వేల యోజనాలు అని చెప్పబడింది.
తతోర్ద్ధరుచిరే కృష్ణే తరుణాదిత్యవర్చసి । మహాగిరౌ తతో రమ్యే రత్నధాతువిచిత్రితే ।। ౭౫.
దాని పైన, చీకటి, తేజోవంతమైన, యువ సూర్యుని వలె ప్రకాశించే అందమైన మహాగిరి ఉంది. అది రత్నధాతువులతో శోభించిపోతుంది.
నైకరత్నసమావాసే మణితోరణమన్దిరే । మేరోః సర్వేషు పార్శ్వేషు సమన్తాత్ పరిమణ్డలే ।। ౭౫.
అనేక రకాల మణులతో నిండిన గృహాలలో, మణితోరణాల మందిరాలలో, మేరు పర్వతాన్ని అన్ని వైపులా పూర్తిగా చుట్టుముట్టి ఉంటాయి.
త్రింశద్యోజనసాహస్త్రం చక్రపాటో నగోత్తమః । జారుధిశ్చైవ శైలేన్ద్ర ఇత్యేతే ఉత్తరాః స్మృతాః ।। ౭౫.
ముప్పై వేల యోజనాల పరిధిలో ఉన్న 'చక్రపాట' అనే ఉత్తమ పర్వతం, అలాగే 'జారుదిః' అనే శైలేంద్రుడు — వీటిని ఉత్తర పర్వతాలుగా గుర్తిస్తారు.
ఏతేషాం శైలముఖ్యానాముత్తరేషు యథాక్రమః । స్థలీరన్తరద్రోణ్యశ్చ సరాంసి చ నిబోధత ।। ౭౫.
ఈ ఉత్తర ప్రధాన పర్వతాలలో, వరుసగా ఉన్న మైదానాలు, లోయలు, సరస్సులను ఇప్పుడు విను.
దశయోజనవిస్తీర్ణా చక్రపాటోపనిర్గతా । సా తూద్ర్ధ్వవాహినీ చాపి నదీ భూమౌ ప్రతిష్ఠితా ।। ౭౫.
'చక్రపాట' నుండి బయలుదేరి, పది యోజనాల వెడల్పుతో, పైకి ప్రవహించే, భూమిపై స్థిరంగా ఉన్న నది ఉంది.
సా పుర్యామమరావత్యాం క్రమమాణేన్దురా ప్రభౌ । తయా తిరస్కృతా వాఽపి సూర్యేన్దుజ్యోతిషాం గణాః ।। ౭౫.
ఆ నది అమరావతి నగరంలో ప్రవహిస్తూ, చంద్రుని వలె ప్రకాశిస్తుంది. అది కనబడినప్పుడు, సూర్యుడు, చంద్రుడు, నక్షత్రాల కాంతి కూడా కనిపించదు.
ఉదయాస్తమితే సన్ధ్యే యే సేవన్తే ద్విజోత్తమాః । తాన్ తుష్యన్తే ద్విజాః సర్వానష్టావప్యచలోత్తమాన్ ।। ౭౫.
ఉదయం, సాయంత్రం సంధ్యాకాలంలో ఆరాధన చేసే ఉత్తమ ద్విజులు, అందరు ద్విజులను, ఎనిమిది గొప్ప పర్వతాలను సంతోషింపజేస్తారు.
పరిభ్రమజ్జ్యోతిషాం యా సా రుద్రేన్ద్రమతా శుభా ।। ౭౫.
అలా తిరుగుతూ ప్రకాశించే ఆ వెలుగు, రుద్రుడు, ఇంద్రుడు శుభంగా భావించే తేజస్సు.
రుద్ర ఉవాచ । తస్యైవ మేరోః పూర్వే తు దేశే పరమవర్చసే । చక్రవాటపరిక్షిప్తే నానాధాతువిరాజితే ।। ౭౬.
రుద్రుడు ఇలా చెప్పాడు: మెరువు పర్వతానికి తూర్పు వైపున, అత్యంత ప్రకాశవంతమైన ప్రాంతంలో, పర్వతాల వలయంతో చుట్టుముట్టబడి, ఎన్నో రకాల లోహాలతో మెరిసిపోతున్న ప్రాంతం ఉంది.
తత్ర సర్వామరపురం చక్రవాటసముద్ధతమ్ । దుర్ధర్షం బలదృప్తానాం దేవదానవరక్షసామ్ । తత్ర జామ్బూనదమయః సుప్రాకారః సుతోరణః ।। ౭౬.
అక్కడ అమరులందరి నగరం ఉంది. అది పర్వతాల మధ్య నుంచి పైకి లేచి, దేవతలు, దానవులు, రాక్షసుల బలానికి అందని నగరం. అక్కడ జాంబూనద బంగారంతో చేసిన గొప్ప గోడలు, అద్భుతమైన గుమ్మాలు ఉన్నాయి.
తస్యాప్యుత్తరపూర్వే తు దేశే పరమవర్చసే । అలోకజనసంపూర్ణా విమానశతసంకులా ।। ౭౬.
ఆ నగరానికి ఉత్తరతూర్పు భాగంలో కూడా, అత్యంత ప్రకాశవంతమైన ప్రాంతం ఉంది. అక్కడ ప్రకాశవంతమైన జనులతో నిండిపోయి, వందలాది విమానాలతో కిక్కిరిసిపోయి ఉంటుంది.
మహావాపిసమాయుక్తా నిత్యం ప్రముదితా శుభా । శోభితా పుష్పశబలైః పతాకాధ్వజమాలినీ ।। ౭౬.
అక్కడ పెద్ద పెద్ద చెరువులు ఉన్నాయి. ఎప్పుడూ ఆనందంగా, మంగళకరంగా ఉంటుంది. పుష్పాల సమూహాలతో అలంకరించబడి, జెండాలు, పతాకాలతో అలంకరించబడింది.
దేవైర్యక్షోప్సరోభిశ్చ ఋషిభిశ్చ సుశోభితా । పురన్దరపురీ రమ్యా సమృద్ధా త్వమరావతీ ।। ౭౬.
దేవతలు, యక్షులు, అప్సరసలు, ఋషులతో ఆ నగరం మరింత అందంగా కనిపిస్తుంది. ఆ నగరమే పురందరుని నగరం, అమరావతి అని ప్రసిద్ధి పొందింది. అది ఎంతో సౌందర్యవంతంగా, సంపదతో నిండినది.
తస్యా మధ్యేఽమరావత్యా వజ్రవైదూర్యవేదికా । త్రైలోక్యగుణవిఖ్యాతా సుధర్మా నామ వై సభా ।। ౭౬.
అమరావతి నగర మధ్యలో వజ్రం, వైడూర్యంతో చేసిన వేదిక ఉంది. అది మూడు లోకాలకూ ప్రసిద్ధమైనది. ఆ సభను 'సుధర్మ' అని పిలుస్తారు.
తత్రాస్తే శ్రీపతేః శ్రీమాన్ సహస్త్రాక్షః శచీపతిః । సిద్ధాదిభిః పరివృతః సర్వాభిర్దేవయోనిభిః ।। ౭౬.
అక్కడ లక్ష్మీపతికి మహిమ కలిగిన, సహస్రాక్షుడు, శచీదేవి భర్త, సిద్ధులు మరియు ఇతర దేవతా వంశాలతో చుట్టుముట్టబడి నివసిస్తాడు.
తత్ర చైవ సువంశః స్యాద్ భాస్కరస్య మహాత్మనః । సాక్షాత్ తత్ర సురాధ్యక్షః సర్వదేవనమస్కృతః ।। ౭౬.
అక్కడే భాస్కరుని మహాత్ముని వంశం కూడా ఉంది. అక్కడ దేవతల అధిపతి స్వయంగా ఉంటాడు. అందరు దేవతలు ఆయనకు నమస్కరిస్తారు.
తస్యాశ్చ దిక్షు విస్తీర్ణా తత్తద్గుణసమన్వితా । తేజోవతీ నామ పురీ హుతాశస్య మహాత్మనః ।। ౭౬.
ఆ నగరానికి చుట్టూ ఉన్న దిక్కుల్లో, ఎన్నో విశేష లక్షణాలతో కూడిన, హుతాశుడైన అగ్ని మహాత్మునికి చెందిన 'తేజోవతి' అనే నగరం ఉంది.
తత్తద్గుణవతీ రమ్యా పురీ వైవస్వతస్య చ । నామ్నా సంయమనీ నామ పురీ త్రైలోక్యవిశ్రుతా ।। ౭౬.
ఇంకొక అందమైన నగరం, వైవస్వతుని నగరం. దానికి 'సంయమని' అనే పేరు ఉంది. అది మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధి పొందింది.
తథా చతుర్థే దిగ్భాగే నైర్ఋతాధిపతేః శుభా । నామ్నా కృష్ణావతీ నామ విరూపాక్షస్య ధీమతః ।। ౭౬.
అలాగే, నాలుగవ దిక్కులో, నైరుతి అధిపతి అయిన విరూపాక్షునికి చెందిన, 'కృష్ణావతి' అనే మంగళకరమైన నగరం ఉంది.
పఞ్చమే హ్యుత్తరపుటే నామ్నా శుద్ధవతీ పురీ । ఉదకాధిపతేః ఖ్యాతా వరుణస్య మహాత్మనః ।। ౭౬.
ఐదవ ఉత్తర భాగంలో 'శుద్ధవతి' అనే నగరం ఉంది. అది జలాధిపతి అయిన మహాత్ముడు వరుణుని నగరంగా ప్రసిద్ధి చెందింది.
తథా పఞ్చోత్తరే దేవస్వస్యోత్తరపుటే పురీ । వాయోర్గన్ధవతీ నామ ఖ్యాతా సర్వగుణోత్తరా ।। ౭౬.
అలాగే, ఉత్తర దిక్కులో దేవతల అధిపతి అయిన వాయుదేవునికి చెందిన 'గంధవతి' అనే నగరం ఉంది. అది అన్ని గుణాల్లో అత్యుత్తమంగా పేరుగాంచింది.
తస్యోత్తరపుటే రమ్యా గుహ్యకాధిపతేః పురీ । నామ్నా మహోదయా నామ శుభా వైదూర్యవేదికా ।। ౭౬.
ఆ నగరానికి మరింత ఉత్తరంగా, గుహ్యకాధిపతి నగరం ఉంది. దానికి 'మహోదయ' అనే పేరు. అది మంగళకరంగా, వైడూర్య వేదికతో అలంకరించబడి ఉంది.
తథాష్టమేఽన్తరపుటే ఈశానస్య మహాత్మనః । పురీ మనోహరా నామ భూతైర్నానావిధైర్యుతా । పుష్పైర్ధన్యైశ్చ వివిధైర్వనైరాశ్రమసంస్థితైః ।। ౭౬.
అలాగే, ఎనిమిదవ అంతర్గత భాగంలో, మహాత్ముడు ఈశానుని నగరం ఉంది. దానికి 'మనోహర' అని పేరు. అక్కడ ఎన్నో రకాల భూతాలు, వివిధ పుష్పాలు, ధాన్యాలు, అరణ్యాలు, ఆశ్రమాలతో అలంకరించబడి ఉంటుంది.
ప్రార్థ్యతే దేవలోకోఽయం స స్వర్గ ఇతి కీర్తితః ।। ౭౬.
ఈ దేవలోకం అందరూ కోరుకునే స్థలం. దీనిని 'స్వర్గం' అని ప్రసిద్ధి చెందింది.