పరిమణ్డలస్తయోర్మధ్యే మేరుః కనకపర్వతః । చతుర్వర్ణః ససౌవర్ణశ్చతురస్త్రః సముచ్ఛ్రితః ।। ౭౫.
ఈ రెండు పర్వతాల మధ్యలో మేరు అనే బంగారు పర్వతం ఉంది. అది వృత్తాకారంగా, నాలుగు రంగులతో, బంగారు వర్ణంతో, నాలుగు వైపులా ఉన్నది, ఎంతో ఎత్తుగా ఉంది.
అవ్యక్తా ధాతవః సర్వే సముత్పన్నా జలాదయః । అవ్యక్తాత్ పృథివీపద్మం మేరుస్తస్య చ కర్ణికా ।। ౭౫.
అవికసితమైన అన్ని ధాతువులు, నీరు మొదలైనవి ఉద్భవించాయి. ఆ అవికసిత స్థితి నుండి భూమి పద్మం పుట్టింది, దానికి మేరు కర్నికా భాగంగా ఉంది.
చతుష్పత్రం సముత్పన్నం వ్యక్తం పఞ్చగుణం మహత్ । తతః సర్వాః సముద్భూతా వితతా హి ప్రవృత్తయః ।। ౭౫.
నాలుగు రేకులతో, స్పష్టంగా కనిపించే, ఐదు గుణాలున్న మహత్తర పద్మం పుట్టింది. దానినుండి అన్ని సృష్టి ప్రవాహాలు వ్యాపించాయి.
అనేకకల్పజీవద్భిః పురుషైః పుణ్యకారిభిః । కృతాత్మభిర్మహాత్మభిః ప్రాప్యతే పురుషోత్తమః ।। ౭౫.
అనేక కల్పాలలో జన్మించిన జీవులు, పుణ్యకార్యాలు చేసినవారు, ఆత్మ నియంత్రణ కలిగిన మహాత్ములు, వారు పరమాత్మను పొందుతారు.
మహాయోగీ మహాదేవో జగద్ధ్యేయో జనార్దనః । సర్వలోకగతోఽనన్తో వ్యాపకో మూర్త్తిరవ్యయః ।। ౭౫.
మహాయోగి, మహాదేవుడు, జనార్దనుడు, జగత్తు ధ్యేయుడు, అన్ని లోకాలలో వ్యాపించి, అనంతుడు, శరీరధారి, నశించని స్వరూపుడు.
న తస్య ప్రాకృతా మూర్తిర్మాంసమేదోఽస్థిసంభవా । యోగిత్వాచ్చేశ్వరత్వాచ్చ సత్త్వరూపధరో విభుః ।। ౭౫.
ఆయన స్వరూపం సహజమైనది కాదు, మాంసం, మేద, ఎముకలతో ఏర్పడినది కాదు. యోగశక్తి, ఇశ్వరత్వం వల్ల, ఆయన శుద్ధ సత్త్వరూపాన్ని ధరించేవాడు.
తన్నిమిత్తం సముత్పన్నం లోకే పద్మం సనాతనమ్ । కల్పశేషస్య తస్యాదౌ కాలస్య గతిరీదృశీ ।। ౭౫.
ఆయన సంకల్పానుసారం, లోకంలో శాశ్వత పద్మం పుట్టింది. కల్పాంతంలో కాల ప్రవాహం ఇలాగే సాగుతుంది.
తస్మిన్ పద్మే సముత్పన్నో దేవదేవశ్చతుర్ముఖః । ప్రజాపతిపతిర్దేవ ఈశానో జగతః ప్రభుః ।। ౭౫.
ఆ పద్మంపై దేవతల దేవుడు, నాలుగు ముఖాలవాడు, ప్రజాపతుల అధిపతి, ఈశానుడు, జగత్పతి జన్మించాడు.
తస్య బీజనిసర్గం హి పుష్కరస్య యథార్థవత్ । కృత్స్నం ప్రజానిసర్గేణ విస్తరేణైవ వర్ణ్యతే ।। ౭౫.
ఆ కమలపు విత్తనమూ, అందులోని సర్వజనుల సృష్టి ఎలా జరిగిందో, యథార్థంగా, విస్తారంగా వివరించబడింది.
తదమ్బు వైష్ణవః కాయో యతో రత్నవిభూషితః । పద్మాకారా సముత్పన్నా పృథివీ సవనద్రుమా ।। ౭౫.
ఆ నీరు విష్ణువు శరీరంగా మారింది; అది రత్నాలతో అలంకరించబడి, దానివల్ల పద్మాకారంగా, అడవులతో కూడిన భూమి పుట్టింది.
తత్ తస్య లోకపద్మస్య విస్తరం సిద్ధభాషితమ్ । వర్ణ్యమానం విభాగేన క్రమశః శ్రృణుత ద్విజాః ।। ౭౫.
ఓ ద్విజులారా! ఆ లోకపద్మం ఎంత విస్తారంగా ఉందో, సిద్ధులు చెప్పినట్లు, క్రమంగా, విభాగంగా నేను వివరించబోతున్నాను. వినండి.
మహావర్షాణి ఖ్యాతాని చత్వార్యత్ర చ సంస్థితాః । తత్ర పర్వతసంస్థానో మేరుర్నామ మహాబలః ।। ౭౫.
అక్కడ నాలుగు గొప్ప దేశాలు ప్రసిద్ధిగా ఉన్నాయి. వాటి మధ్యలో మహాబలమైన మెరు పర్వతం నిలిచిఉంది.
నానావర్ణః స పార్శ్వేషు పూర్వతః శ్వేత ఉచ్యతే । పీతం చ దక్షిణం తస్య భృఙ్గవర్ణం తు పశ్చిమమ్ ।। ౭౫.
ఆ పర్వతానికి భిన్నమైన రంగులు ఉన్నాయి. తూర్పున తెలుపు, దక్షిణ దిశలో పసుపు, పడమట వైపు ముంగిస రంగు ఉంది.
ఉత్తరం రక్తవర్ణం తు తస్య పార్శ్వం మహాత్మనః । మేరుస్తు శోభతే శుక్లో రాజవంశే తు ధిష్ఠితః ।। ౭౫.
ఆ పర్వతానికి ఉత్తర భాగం ఎరుపు రంగులో ఉంది. మెరు పర్వతం తెల్లగా, రాజవంశాలలో ప్రతిష్ఠితంగా ప్రకాశిస్తుంది.
తరుణాదిత్యసంకాశో విధూమ ఇవ పావకః । యోజనానాం సహస్త్రాణి చతురాశీతిరుచ్ఛ్రితః ।। ౭౫.
అది ఉదయించే సూర్యునిలా, పొగలేని అగ్నిలా మెరిసిపోతుంది. ఎనభై నాలుగు వేల యోజనాల ఎత్తుకు ఎదిగిఉంది.
ప్రవిష్టః షోడశాధస్తాద్విస్తృతః షోడశైవ తు । శరావసంస్థితత్వాచ్చ ద్వాత్రింశన్మూర్ధ్ని విస్తృతః ।। ౭౫.
ఆ పర్వతం భూమిలో పదహారు యోజనాలు లోతుగా, అలాగే పదహారు యోజనాల వెడల్పుగా ఉంది. పైభాగంలో పళ్లెం ఆకారంలో ముప్పై రెండు యోజనాల వెడల్పుగా విస్తరించింది.
విస్తారస్త్రిగుణశ్చాస్య పరిణాహః సమన్తతః । మణ్డలేన ప్రమాణేన వ్యస్యమానం తదిష్యతే ।। ౭౫.
ఆ పర్వతానికి వెడల్పు, చుట్టూ మూడు రెట్లు ఎక్కువగా ఉంది. వృత్తాకారంగా కొలిచినప్పుడు అంత పరిమాణంగా భావించబడుతుంది.
నవతిశ్చ సహస్త్రాణి యోజనానాం సమన్తతః । తతః షట్కాధికానాం చ వ్యస్యమానం ప్రకీర్త్తితమ్ । చతురస్త్రేణ మానేన పరిణాహః సమన్తతః ।। ౭౫.
దాని మొత్తం పరిధి తొంభై వేల యోజనాలు. చదరంగా కొలిచినప్పుడు తొంభై ఆరు వేల యోజనాలు అన్నట్లు చెప్పబడింది.
స పర్వతో మహాదివ్యో దివ్యౌషధిసమన్వితః । సవనైరావృతః సర్వో జాతరూపమయైః శుభైః ।। ౭౫.
ఆ మహా దివ్య పర్వతం, ఆకాశమూలికలతో నిండినది. అది అందమైన బంగారు మైదానాలతో చుట్టూ కప్పబడి ఉంది.
తత్ర దేవగణాః సర్వే గన్ధర్వోరగరాక్షసాః । శైలరాజే ప్రమోదన్తే తథైవాప్సరసాం గణాః ।। ౭౫.
అక్కడ దేవతలు, గంధర్వులు, నాగులు, రాక్షసులు, అలాగే అప్సరసల సమూహాలు, ఆ పర్వతరాజుపై ఆనందంగా విహరిస్తారు.
స తు మేరుః పరివృతో భవనైర్భూతభావనైః । చత్వారో యస్య దేశాస్తు నానాపార్శ్వేషు ధిష్ఠితాః ।। ౭౫.
ఆ మెరు పర్వతం, భూతాలకు జీవనాధారమైన గృహాలతో చుట్టూ ఉంది. దాని వివిధ వైపులా నాలుగు ప్రాంతాలు స్థాపించబడ్డాయి.
భద్రాశ్వో భారతశ్చైవ కేతుమాలశ్చ పశ్చిమే । ఉత్తరే కురవశ్చైవ కృతపుణ్యప్రతిశ్రయాః ।। ౭౫.
తూర్పున భద్రాశ్వం, భారతం, పడమట వైపు కేతుమాలం, ఉత్తర దిశలో కురులు ఉన్నారు. ఇవి పుణ్యకార్యాలు చేసినవారికి ఆశ్రయస్థానాలు.
కర్ణికా తస్య పద్మస్య సమన్తాత్ పరిమణ్డలా । యోజనానాం సహస్త్రాణి యోజనానాం ప్రమాణతః ।। ౭౫.
ఆ కమలపు కర్ణికా చుట్టూ పూర్తిగా వృత్తాకారంగా ఉంది. అది వేలాది యోజనాల పరిమాణంలో విస్తరించింది.
తస్య కేసరజాలాని నవషట్ చ ప్రకీర్త్తితాః । చతురశీతిరుత్సేధో వివరాన్తరగోచరాః ।। ౭౫.
దానికి తొమ్మిది, ఆరు కేశరాల వలయాలు ఉన్నాయని చెబుతారు. అవి ఎనభై నాలుగు యోజనాల ఎత్తుతో, మధ్య ఖాళీల్లో కనిపిస్తాయి.
త్రింశచ్చాపి సహస్త్రాణి యోజనానాం ప్రమాణతః । తస్య కేసరజాలాని వికీర్ణాని సమన్తతః ।। ౭౫.
అవి ముప్పై వేల యోజనాల పొడవులో చుట్టూ విస్తరించి ఉన్నాయి. ఆ కేశరాల వలయాలు అన్ని వైపులా పాకి ఉన్నాయి.
శతసాహస్త్రమాయామమశీతిః పృథులాని చ । చత్వారి తత్ర పర్ణాని యోజనానాం చతుర్దశ ।। ౭౫.
దాని పొడవు లక్ష యోజనాలు, వెడల్పు ఎనభై యోజనాలు. అక్కడ నాలుగు దళాలు ఉండి, ఒక్కొక్కటి పద్నాలుగు యోజనాల పరిమాణంలో ఉన్నాయి.
తత్ర యా సా మయా తుభ్యం కర్ణికేత్యభివిశ్రుతా । తాం వర్ణ్యమానామేకాగ్ర్యాత్ సమాసేన నిబోధత । మణిపర్ణశతైశ్చిత్రాం నానావర్ణప్రభాసితామ్ ।। ౭౫.
అక్కడ నేను నీకు 'కర్ణిక' అని చెప్పినది, ఇప్పుడు దాని గురించి మనసు పెట్టి, సంక్షిప్తంగా విను. అది వందలాది మణిపుష్పాలతో అలంకరించబడి, ఎన్నో రంగుల కాంతులతో ప్రకాశిస్తూ ఉంటుంది.
అనేకపర్ణనిచయం సౌవర్ణమరుణప్రభమ్ । కాన్తం సహస్త్రపర్వాణం సహస్త్రోదరకన్దరమ్ । సహస్త్రశతపత్రం చ వృత్తమేకం నగోత్తమమ్ ।। ౭౫.
అది అనేక రకాల పుష్ప సమూహాలతో, బంగారు, ఎరుపు వర్ణంతో, అందంగా, వెయ్యి భాగాలతో, వెయ్యి లోపల గుహలతో, వెయ్యి వందల పుష్పాలతో, ఒక గొప్ప, వృత్తాకారమైన పర్వతంలా ఉంటుంది.
మణిరత్నార్పితశ్వభ్రైర్మణిభిశ్చిత్రవేదికమ్ । సువర్ణమణిచిత్రాఙ్గైర్మణిచర్చితతోరణైః ।। ౭౫.
దాని లోయలు మణులతో అలంకరించబడి, మణిపీఠాలతో శోభించిపోతూ, బంగారు, మణుల తేజంతో మెరిసిపోతూ, మణితోరణాలతో అలంకరించబడి ఉంటుంది.
తత్ర బ్రహ్మసభా రమ్యా బ్రహ్మర్షిజనసంకులా । నామ్నా మనోవ్రతీ నామ సర్వలోకేషు విశ్రుతా ।। ౭౫.
అక్కడ బ్రహ్మదేవుని సభ అతి అందంగా, బ్రహ్మర్షులు, ఋషులతో నిండినది. 'మనోవ్రతీ' అనే పేరుతో అన్ని లోకాలలో ప్రసిద్ధి పొందింది.