వరాహపురాణమ్

మధ్యే త్విలావృతం నామ మహామేరోః స సంభవః । నవైవ తు సహస్త్రాణి విస్తీర్ణః సర్వతశ్చ సః ।। ౭౫.

మధ్యలో మహామేరు పర్వతం నుంచి ఉద్భవించిన ఇలావృతం అనే ప్రాంతం ఉంది. అది అన్ని దిశల్లో తొమ్మిది వేల మేర విస్తరించి ఉంది.

మధ్యం తస్య మహామేరుర్విధూమ ఇవ పావకః । వేద్యర్ద్ధం దక్షిణం మేరోరుత్తరార్ద్ధం తథోత్తరమ్ ।। ౭౫.

ఆ ప్రాంతం మధ్యలో మహామేరు పర్వతం పొగ లేకుండా మండే అగ్ని వలె నిలుస్తుంది. దాని అర్ధం దక్షిణ వైపున, మిగతా అర్ధం ఉత్తర వైపున ఉంటుంది.

వర్షాణి యాని షడత్ర తేషాం తే వర్షపర్వతాః । యోజనాగ్రం తు వర్షాణాం సర్వేషాం తద్ విధీయతే ।। ౭౫.

ఇక్కడ ఉన్న ఆరు ప్రాంతాలు వర్షపర్వతాలే. ప్రతి ప్రాంతానికి శిఖరం ఒక యోజనమంత ఉంటుంది.

ద్వే ద్వే వర్షే సహస్త్రాణాం యోజనానాం సముచ్ఛ్రయః । జమ్బూద్వీపస్య విస్తారస్తేషామాయామ ఉచ్యతే ।। ౭౫.

ప్రతి ప్రాంతానికి రెండు వేల యోజనాల ఎత్తు ఉంటుంది. ఇదే జంబూద్వీపానికి పొడవుగా చెప్పబడింది.

యోజనానాం సహస్త్రాణి శతౌ ద్వౌ చాయతౌ గిరీ । నీలశ్చ నిషధశ్చైవ తాభ్యాం హీనాశ్చ యే పరే । శ్వేతశ్చ హేమకూటశ్చ హిమవాఞ్ఛృఙ్గవాంశ్చ యః ।। ౭౫.

ఆ పర్వతాల పొడవు రెండు లక్షల యోజనాలు. నీలపర్వతం, నిషధపర్వతం వీటికి కొంత తక్కువ. శ్వేత, హేమకూట, హిమవంతు, శిఖరాలతో ఉన్నవీ కూడా ఇందులో ఉంటాయి.

జమ్బూద్వీపప్రమాణేన నిషధః పరికీర్తితః । తస్మాద్ ద్వాదశభాగేన హేమకూటః ప్రహీయతే । హిమవాన్ వింశభాగేన హేమకూటాత్ ప్రహీయతే ।। ౭౫.

నిషధపర్వతం జంబూద్వీపానికి సమానంగా ఉంటుంది. హేమకూటం దాని కంటే పన్నెండు వంతులు తక్కువగా ఉంటుంది. హిమవంతు హేమకూటం కంటే ఇరవై వంతులు తక్కువగా ఉంటుంది.

అష్టాశీతిసహస్త్రాణి హేమకూటో మహాగిరిః । అశీతిర్హిమవాన్ శైల ఆయతః పూర్వపశ్చిమే ।। ౭౫.

హేమకూట మహాపర్వతం ఎనభై ఎనిమిది వేల యోజనాల పొడవు కలిగి ఉంటుంది. హిమవంతు పర్వతం తూర్పు నుంచి పడమటికి ఎనభై వేల యోజనాల పొడవు కలిగి ఉంటుంది.

ద్వీపస్య మణ్డలీభావాద్ హ్రాసవృద్ధీ ప్రకీర్త్యతే । వర్షాణాం పర్వతానాం చ యథా చేమే తథోత్తరమ్ ।। ౭౫.

ద్వీపం గుండ్రంగా ఉండడం వల్ల ప్రాంతాలు, పర్వతాలలో తగ్గుదల, పెరుగుదల వివరించబడింది. ఉత్తర వైపు ఉన్నవాటికీ ఇదే వర్తిస్తుంది.

తేషాం మధ్యే జనపదాస్తాని వర్షాణి చైవ తత్ । ప్రపాతవిషమైస్తైస్తు పర్వతైరావృతాని తు ।। ౭౫.

వాటిలో జనపదాలు, అంటే నివసించే ప్రాంతాలు ఉన్నాయి. అవన్నీ ఆ పర్వతాలతో, అవి చాలా ఎత్తుగా, కఠినంగా ఉండి చుట్టుముట్టబడ్డాయి.

సంతతాని నదీభేదైరగమ్యాని పరస్పరమ్ । వసన్తి తేషు సత్త్వాని నానాజాతీని సర్వశః ।। ౭౫.

నదుల వల్ల విభజించబడి, ఒకదానికొకటి చేరుకోలేని ప్రాంతాల్లో అనేక జాతుల జీవులు నివసిస్తున్నాయి.

ఏతద్ధైమవతం వర్షం భారతీ యత్ర సన్తతిః । హేమకూటం పరం యత్ర నామ్నా కింపురుషోత్తమః ।। ౭౫.

ఇది హిమవంతు ప్రాంతం, ఇక్కడే భరత వంశం ఉంది. హేమకూటాన్ని దాటి, కింపురుష అనే దేశం ఉంది.

హేమకూటాత్ తు నిషధం హరివర్షం తదుచ్యతే । హరివర్షాత్ పరం చైవ మేరుపార్శ్వ ఇలావృతమ్ ।। ౭౫.

హేమకూటా తరువాత నిషధం ఉంది, దానిని హరివర్షం అంటారు. హరివర్షం తరువాత, మేరు పర్వత పక్కన ఇలావృతం ఉంది.

ఇలావృతాత్ పరం నీలం రమ్యకం నామ విశ్రుతమ్ । రమ్యకాచ్చ పరం శ్వేతం విశ్రుతం తద్ధిరణ్మయమ్ । హిరణ్మయాత్ పరం చైవ శ్రృఙ్గవన్తం కురు స్మృతమ్ ।। ౭౫.

ఇలావృతాన్ని దాటి ప్రసిద్ధమైన నీల అనే ప్రాంతం ఉంది. నీల తరువాత రమ్యకం, ఆ తరువాత శ్వేతం, దానిని హిరణ్మయం అంటారు. హిరణ్మయాన్ని దాటి శృంగవంతం, దాన్ని కురు అని పిలుస్తారు.

ధనుఃసంస్థే తు ద్వే వర్షే విజ్ఞేయే దక్షిణోత్తరే । ద్వీపాని ఖలు చత్వారి చతురస్త్రమిలావృతమ్ ।। ౭౫.

ధనుస్సు ఆకారంలో ఉన్న భూమిలో రెండు ప్రాంతాలు ఉన్నాయి, అవి దక్షిణం, ఉత్తరం అని పిలుస్తారు. నాలుగు ద్వీపాలు ఉన్నాయి, వాటి మధ్య ఇలావృతం ఉంది, ఇవన్నీ నాలుగు వైపులా సమానంగా ఉన్నాయి.

అర్వాక్ చ నిషధస్యాథ వేద్యర్ధం దక్షిణం స్మృతమ్ । పరం శ్రృఙ్గవతో యచ్చ వేద్యర్ధం హి తదుత్తరమ్ ।। ౭౫.

నిషధానికి దక్షిణ భాగం వేదిక యొక్క దక్షిణార్థంగా భావిస్తారు. శృంగవంతాన్ని దాటి ఉన్నది వేదిక యొక్క ఉత్తరార్థంగా పరిగణిస్తారు.

వేద్యర్ద్ధే దక్షిణే త్రీణి వర్షాణి త్రీణి చోత్తరే । తయోర్మధ్యే తు విజ్ఞేయో యత్ర మేరుస్త్విలావృతః ।। ౭౫.

వేదిక దక్షిణార్థంలో మూడు ప్రాంతాలు, ఉత్తరార్థంలో కూడా మూడు ప్రాంతాలు ఉన్నాయి. వాటి మధ్యలో మేరు ఉన్న ఇలావృతం ఉంది.

దక్షిణేన తు నీలస్య నిషధస్యోత్తరేణ చ । ఉదగాయతో మహాశైలో మాల్యవాన్నామ పర్వతః ।। ౭౫.

నీల పర్వతానికి దక్షిణంగా, నిషధానికి ఉత్తరంగా, ఉత్తర దిశగా విస్తరించిన మాల్యవాన్ అనే గొప్ప పర్వతం ఉంది.

యోజనానాం సహస్త్రే ద్వే విష్కమ్భోచ్ఛ్రయ ఏవ చ । ఆయామతశ్చతుస్త్రింశత్ సహస్త్రాణి ప్రకీర్తితః ।। ౭౫.

ఆ పర్వతానికి వెడల్పు, ఎత్తు రెండూ రెండువేల యోజనాలు. దీర్ఘం ముప్పై నాలుగు వేల యోజనాలు అని చెబుతారు.

తస్య ప్రతీచ్యాం విజ్ఞేయః పర్వతో గన్ధమాదనః । ఆయామోచ్ఛ్రయవిస్తారాత్ తుల్యో మాల్యవతా తు సః ।। ౭౫.

అది పర్వతానికి పడమర వైపున గంధమాదన పర్వతం ఉంది. అది కూడా మాల్యవాన్ పర్వతంతో సమానంగా ఉంది.

పరిమణ్డలస్తయోర్మధ్యే మేరుః కనకపర్వతః । చతుర్వర్ణః ససౌవర్ణశ్చతురస్త్రః సముచ్ఛ్రితః ।। ౭౫.

ఈ రెండు పర్వతాల మధ్యలో మేరు అనే బంగారు పర్వతం ఉంది. అది వృత్తాకారంగా, నాలుగు రంగులతో, బంగారు వర్ణంతో, నాలుగు వైపులా ఉన్నది, ఎంతో ఎత్తుగా ఉంది.

అవ్యక్తా ధాతవః సర్వే సముత్పన్నా జలాదయః । అవ్యక్తాత్ పృథివీపద్మం మేరుస్తస్య చ కర్ణికా ।। ౭౫.

అవికసితమైన అన్ని ధాతువులు, నీరు మొదలైనవి ఉద్భవించాయి. ఆ అవికసిత స్థితి నుండి భూమి పద్మం పుట్టింది, దానికి మేరు కర్నికా భాగంగా ఉంది.

చతుష్పత్రం సముత్పన్నం వ్యక్తం పఞ్చగుణం మహత్ । తతః సర్వాః సముద్భూతా వితతా హి ప్రవృత్తయః ।। ౭౫.

నాలుగు రేకులతో, స్పష్టంగా కనిపించే, ఐదు గుణాలున్న మహత్తర పద్మం పుట్టింది. దానినుండి అన్ని సృష్టి ప్రవాహాలు వ్యాపించాయి.

అనేకకల్పజీవద్భిః పురుషైః పుణ్యకారిభిః । కృతాత్మభిర్మహాత్మభిః ప్రాప్యతే పురుషోత్తమః ।। ౭౫.

అనేక కల్పాలలో జన్మించిన జీవులు, పుణ్యకార్యాలు చేసినవారు, ఆత్మ నియంత్రణ కలిగిన మహాత్ములు, వారు పరమాత్మను పొందుతారు.

మహాయోగీ మహాదేవో జగద్ధ్యేయో జనార్దనః । సర్వలోకగతోఽనన్తో వ్యాపకో మూర్త్తిరవ్యయః ।। ౭౫.

మహాయోగి, మహాదేవుడు, జనార్దనుడు, జగత్తు ధ్యేయుడు, అన్ని లోకాలలో వ్యాపించి, అనంతుడు, శరీరధారి, నశించని స్వరూపుడు.

న తస్య ప్రాకృతా మూర్తిర్మాంసమేదోఽస్థిసంభవా । యోగిత్వాచ్చేశ్వరత్వాచ్చ సత్త్వరూపధరో విభుః ।। ౭౫.

ఆయన స్వరూపం సహజమైనది కాదు, మాంసం, మేద, ఎముకలతో ఏర్పడినది కాదు. యోగశక్తి, ఇశ్వరత్వం వల్ల, ఆయన శుద్ధ సత్త్వరూపాన్ని ధరించేవాడు.

తన్నిమిత్తం సముత్పన్నం లోకే పద్మం సనాతనమ్ । కల్పశేషస్య తస్యాదౌ కాలస్య గతిరీదృశీ ।। ౭౫.

ఆయన సంకల్పానుసారం, లోకంలో శాశ్వత పద్మం పుట్టింది. కల్పాంతంలో కాల ప్రవాహం ఇలాగే సాగుతుంది.

తస్మిన్ పద్మే సముత్పన్నో దేవదేవశ్చతుర్ముఖః । ప్రజాపతిపతిర్దేవ ఈశానో జగతః ప్రభుః ।। ౭౫.

ఆ పద్మంపై దేవతల దేవుడు, నాలుగు ముఖాలవాడు, ప్రజాపతుల అధిపతి, ఈశానుడు, జగత్పతి జన్మించాడు.

తస్య బీజనిసర్గం హి పుష్కరస్య యథార్థవత్ । కృత్స్నం ప్రజానిసర్గేణ విస్తరేణైవ వర్ణ్యతే ।। ౭౫.

ఆ కమలపు విత్తనమూ, అందులోని సర్వజనుల సృష్టి ఎలా జరిగిందో, యథార్థంగా, విస్తారంగా వివరించబడింది.

తదమ్బు వైష్ణవః కాయో యతో రత్నవిభూషితః । పద్మాకారా సముత్పన్నా పృథివీ సవనద్రుమా ।। ౭౫.

ఆ నీరు విష్ణువు శరీరంగా మారింది; అది రత్నాలతో అలంకరించబడి, దానివల్ల పద్మాకారంగా, అడవులతో కూడిన భూమి పుట్టింది.