వరాహపురాణమ్

భువనస్య ప్రసఙ్గేన మన్వన్తరమిదం శుభమ్ । స్వాయంభువం చ కథితం మనోర్ద్వీపాన్నిబోధత ।। ౭౪.

ప్రపంచ నిర్మాణ సందర్భంలో ఈ మంగళకరమైన మన్వంతరం, స్వాయంభువమన్వంతరం వివరించబడింది. ఇప్పుడు మనువు పాలించిన ద్వీపాల గురించి వినండి.

రుద్ర ఉవాచ । అత ఊర్ధ్వం ప్రవక్ష్యామి జమ్బూద్వీపం యథాతథమ్ । సంఖ్యాం చాపి సముద్రాణాం ద్వీపానాం చైవ విస్తరమ్ ।। ౭౫.

రుద్రుడు ఇలా అన్నాడు — ఇకపై నేను జంబూద్వీపాన్ని యథాతథంగా, సముద్రాలు, ద్వీపాల సంఖ్య, విస్తీర్ణాన్ని వివరంగా చెప్పబోతున్నాను.

యావన్తి చైవ వర్షాణి తేషు నద్యశ్చ యాః స్మృతాః । మహాభూతప్రమాణం చ గతిం చన్ద్రార్కయోః పృథక్ ।। ౭౫.

ఆ ద్వీపంలో ఎన్ని ప్రాంతాలు ఉన్నాయో, అక్కడ గుర్తించబడిన నదులు ఏవో, మహాభూతాల పరిమాణం, చంద్రుడు, సూర్యుడు వేర్వేరు మార్గాలు ఎలా ఉన్నాయో కూడా చెబుతాను.

ద్వీపభేదసహస్త్రాణి సప్తస్వన్తర్గతాని చ । న శక్యన్తే క్రమేణేహ వక్తుం యైర్వితతం జగత్ ।। ౭౫.

ఈ ఏడుద్వీపాలలోని వేలాది ఉపవిభాగాల వల్ల జగత్తు విస్తరించి ఉంది. వాటిని పూర్తిగా క్రమంగా వివరించడం సాధ్యం కాదు.

సప్తద్వీపాన్ ప్రవక్ష్యామి చన్ద్రాదిత్యగ్రహైః సహ । యేషాం మనుష్యాస్తర్కేణ ప్రమాణాని ప్రచక్షతే ।। ౭౫.

సూర్యుడు, చంద్రుడు, గ్రహాలతో పాటు ఏడుద్వీపాలను వివరంగా చెబుతాను. వాటి పరిమాణాలను మనుషులు తర్కబద్ధంగా నిర్ణయిస్తారు.

అచిన్త్యాః ఖలు యే భావా న తాంస్తర్కేణ సాధయేత్ । ప్రకృతిభ్యః పరం యచ్చ తదచిన్త్యం విభావ్యతే ।। ౭౫.

ఏవైతే ఊహకు అందని విషయాలు, వాటిని తర్కంతో తెలుసుకోలేరు. ప్రకృతికి అతీతమైనది ఊహకు అందని దానిగా భావించాలి.

నవ వర్షం ప్రవక్ష్యామి జమ్బూద్వీపం యథాతథమ్ । విస్తరాన్మణ్డలాచ్చైవ యోజనైస్తన్నిబోధత ।। ౭౫.

ఇప్పుడు నేను జంబూద్వీపంలోని తొమ్మిది ప్రాంతాలను, వాటి విస్తీర్ణాన్ని, వృత్తాకారాన్ని, యోజనల పరిమాణంతో వివరంగా చెబుతాను.

శతమేకం సహస్త్రాణాం యోజనానాం సమన్తతః । నానాజనపదాకీర్ణం యోజనైర్వివిధైః శుభైః ।। ౭౫.

అది చుట్టూ లక్ష యోజనల విస్తీర్ణంలో ఉంది. అనేక జనపదాలతో, వివిధ యోజనలతో, శుభ్రంగా అలంకరించబడి ఉంది.

సిద్ధచారణసంకీర్ణం పర్వతైరుపశోభితమ్ । సర్వధాతువివృద్ధైశ్చ శిలాజాలసముద్భవైః । పర్వతప్రభవాభిశ్చ నదీభిః సర్వతశ్చితమ్ ।। ౭౫.

అక్కడ సిద్ధులు, చారణులు సమూహంగా ఉంటారు. పర్వతాలతో అలంకరించబడి, అన్ని రకాల ఖనిజాలతో, పర్వతాల నుంచి పుట్టే శిలాజాలతో, అన్ని వైపులా పర్వతాల నుంచి ప్రవహించే నదులతో చుట్టుముట్టబడి ఉంది.

జమ్బూద్వీపః పృథుః శ్రీమాన్ సర్వతః పరిమణ్డలః । నవభిశ్చావృతః శ్రీమాన్ భువనైర్భూతభావనః ।। ౭౫.

జంబూద్వీపం విశాలంగా, మహిమాన్వితంగా, అన్ని వైపులా వృత్తాకారంగా ఉంది. తొమ్మిది ప్రాంతాలతో చుట్టుముట్టబడి, భూతభావనగా నిలుస్తుంది.

లవణేన సముద్రేణ సర్వతః పరివారితః । జమ్బూద్వీపస్య విస్తారాత్ సమేన తు సమన్తతః ।। ౭౫.

జంబూద్వీపాన్ని చుట్టూ ఉప్పు సముద్రం సమానంగా ఉంది. జంబూద్వీపం ఎంత విస్తారంగా ఉందో, సముద్రం కూడా అంతే పరిమాణంలో ఉంది.

తస్య ప్రాగాయతా దీర్ఘా షడేతే వర్షపర్వతాః । ఉభయత్రావగాఢాశ్చ సముద్రౌ పూర్వపశ్చిమౌ ।। ౭౫.

ఆ ప్రాంతం నుంచి ఆరు పొడవైన వర్షపర్వతాలు తూర్పు వైపు సాగిపోతున్నాయి. ఆ పర్వతాల రెండువైపులా తూర్పు, పడమర సముద్రాలు లోతుగా ప్రవేశించాయి.

హిమప్రాయశ్చ హిమవాన్ హేమకూటశ్చ హేమవాన్ । సర్వత్ర సుసుఖశ్చాపి నిషధః పర్వతో మహాన్ ।। ౭౫.

హిమవంతము ఎక్కువగా మంచుతో కప్పబడి ఉంటుంది. హేమకూటము బంగారు వర్ణంతో మెరిసిపోతుంది. మహా నిషధ పర్వతం ఎక్కడ చూసినా ఎంతో సుఖంగా ఉంటుంది.

చతుర్వర్ణఃస సౌవర్ణో మేరుశ్చోల్బమయో గిరిః । వృత్తాకృతిప్రమాణశ్చ చతురస్త్రః సముచ్ఛితః ।। ౭౫.

మేరుపర్వతం నాలుగు రంగులతో, బంగారు వర్ణంతో, స్ఫటికంలా నిర్మితమైనది. అది గుండ్రంగా, మళ్లీ చతురస్రాకారంగా, ఎత్తుగా ఉంటుంది.

నానావర్ణస్తు పార్శ్వేషు ప్రజాపతిగుణాన్వితః । నాభిమణ్డలసంభూతో బ్రహ్మణః పరమేష్ఠినః ।। ౭౫.

ఆ పర్వతానికి పక్కలు色色 రంగులతో మెరిసిపోతూ, ప్రజాపతిగుణాలతో నిండినవి. అది పరమేశ్వరుడైన బ్రహ్మదేవుని నాభిమండలం నుంచి ఉద్భవించింది.

పూర్వతః శ్వేతవర్ణస్తు బ్రహ్మణ్యం తేన తస్య తత్ । పీతశ్చ దక్షిణేనాసౌ తేన వైశ్యత్వమిష్యతే ।। ౭౫.

దాని తూర్పు వైపు తెలుపు రంగులో ఉంటుంది, అది బ్రాహ్మణత్వానికి సూచన. దక్షిణ వైపు పసుపు రంగులో ఉంటుంది, అది వైశ్యుల లక్షణంగా భావించబడుతుంది.

భృఙ్గపత్రనిభశ్చాసౌ పశ్చిమేన యతోఽథ సః । తేనాస్య శూద్రతా ప్రోక్తా మేరోర్నామార్థకర్మణః ।। ౭౫.

పశ్చిమ వైపు అది తేనెటీగ రెక్కల వర్ణంలో మెరిసిపోతుంది. అందువల్ల దాని ద్వారా శూద్రత్వాన్ని సూచించారని అంటారు.

పార్శ్వముత్తరతస్తస్య రక్తవర్ణం విభావ్యతే। తేనాస్య క్షత్రభావః స్యాదితి వర్ణాః ప్రకీర్తితాః ।। ౭౫.

ఉత్తర వైపు ఎరుపు రంగు కనిపిస్తుంది. అందువల్ల అది క్షత్రియ లక్షణంగా చెప్పబడింది. ఇలా ఆ రంగులు వివరించబడ్డాయి.

వృత్తః స్వభావతః ప్రోక్తో వర్ణతః పరిమాణతః । నీలశ్చ వైదూర్యమయః శ్వేతశుక్లో హిరణ్మయః । మయూరబర్హివర్ణస్తు శాతకౌమ్భశ్చ శ్రృఙ్గవాన్ ।। ౭౫.

ఆ పర్వతం సహజంగా గుండ్రంగా ఉంటుంది, రంగులోను పరిమాణంలోను అలాగే ఉంటుంది. అది నీలం, వైడూర్యరత్నంలా, తెలుపు, మెరిసే తెలుపు, బంగారు రంగు, నెమలి తోక వర్ణంలో, బంగారు శిఖరాలతో ఉంటుంది.

ఏతే పర్వతరాజానః సిద్ధచారణసేవితాః । తేషామన్తరవిష్కమ్భో నవసాహస్త్ర ఉచ్యతే ।। ౭౫.

ఈ పర్వతాధిపతులను సిద్ధులు, చరణులు సేవిస్తున్నారు. వాటి మధ్య దూరం తొమ్మిది వేలు అని చెప్పబడింది.

మధ్యే త్విలావృతం నామ మహామేరోః స సంభవః । నవైవ తు సహస్త్రాణి విస్తీర్ణః సర్వతశ్చ సః ।। ౭౫.

మధ్యలో మహామేరు పర్వతం నుంచి ఉద్భవించిన ఇలావృతం అనే ప్రాంతం ఉంది. అది అన్ని దిశల్లో తొమ్మిది వేల మేర విస్తరించి ఉంది.

మధ్యం తస్య మహామేరుర్విధూమ ఇవ పావకః । వేద్యర్ద్ధం దక్షిణం మేరోరుత్తరార్ద్ధం తథోత్తరమ్ ।। ౭౫.

ఆ ప్రాంతం మధ్యలో మహామేరు పర్వతం పొగ లేకుండా మండే అగ్ని వలె నిలుస్తుంది. దాని అర్ధం దక్షిణ వైపున, మిగతా అర్ధం ఉత్తర వైపున ఉంటుంది.

వర్షాణి యాని షడత్ర తేషాం తే వర్షపర్వతాః । యోజనాగ్రం తు వర్షాణాం సర్వేషాం తద్ విధీయతే ।। ౭౫.

ఇక్కడ ఉన్న ఆరు ప్రాంతాలు వర్షపర్వతాలే. ప్రతి ప్రాంతానికి శిఖరం ఒక యోజనమంత ఉంటుంది.

ద్వే ద్వే వర్షే సహస్త్రాణాం యోజనానాం సముచ్ఛ్రయః । జమ్బూద్వీపస్య విస్తారస్తేషామాయామ ఉచ్యతే ।। ౭౫.

ప్రతి ప్రాంతానికి రెండు వేల యోజనాల ఎత్తు ఉంటుంది. ఇదే జంబూద్వీపానికి పొడవుగా చెప్పబడింది.

యోజనానాం సహస్త్రాణి శతౌ ద్వౌ చాయతౌ గిరీ । నీలశ్చ నిషధశ్చైవ తాభ్యాం హీనాశ్చ యే పరే । శ్వేతశ్చ హేమకూటశ్చ హిమవాఞ్ఛృఙ్గవాంశ్చ యః ।। ౭౫.

ఆ పర్వతాల పొడవు రెండు లక్షల యోజనాలు. నీలపర్వతం, నిషధపర్వతం వీటికి కొంత తక్కువ. శ్వేత, హేమకూట, హిమవంతు, శిఖరాలతో ఉన్నవీ కూడా ఇందులో ఉంటాయి.

జమ్బూద్వీపప్రమాణేన నిషధః పరికీర్తితః । తస్మాద్ ద్వాదశభాగేన హేమకూటః ప్రహీయతే । హిమవాన్ వింశభాగేన హేమకూటాత్ ప్రహీయతే ।। ౭౫.

నిషధపర్వతం జంబూద్వీపానికి సమానంగా ఉంటుంది. హేమకూటం దాని కంటే పన్నెండు వంతులు తక్కువగా ఉంటుంది. హిమవంతు హేమకూటం కంటే ఇరవై వంతులు తక్కువగా ఉంటుంది.

అష్టాశీతిసహస్త్రాణి హేమకూటో మహాగిరిః । అశీతిర్హిమవాన్ శైల ఆయతః పూర్వపశ్చిమే ।। ౭౫.

హేమకూట మహాపర్వతం ఎనభై ఎనిమిది వేల యోజనాల పొడవు కలిగి ఉంటుంది. హిమవంతు పర్వతం తూర్పు నుంచి పడమటికి ఎనభై వేల యోజనాల పొడవు కలిగి ఉంటుంది.

ద్వీపస్య మణ్డలీభావాద్ హ్రాసవృద్ధీ ప్రకీర్త్యతే । వర్షాణాం పర్వతానాం చ యథా చేమే తథోత్తరమ్ ।। ౭౫.

ద్వీపం గుండ్రంగా ఉండడం వల్ల ప్రాంతాలు, పర్వతాలలో తగ్గుదల, పెరుగుదల వివరించబడింది. ఉత్తర వైపు ఉన్నవాటికీ ఇదే వర్తిస్తుంది.

తేషాం మధ్యే జనపదాస్తాని వర్షాణి చైవ తత్ । ప్రపాతవిషమైస్తైస్తు పర్వతైరావృతాని తు ।। ౭౫.

వాటిలో జనపదాలు, అంటే నివసించే ప్రాంతాలు ఉన్నాయి. అవన్నీ ఆ పర్వతాలతో, అవి చాలా ఎత్తుగా, కఠినంగా ఉండి చుట్టుముట్టబడ్డాయి.