వరాహపురాణమ్

ఏవముక్త్వా స్వకాదంశాత్ సృష్ట్వాదిత్యం ఘనం తథా । నారాయణః శబ్దవచ్చ న విద్మః క్వ లయం గతః ।। ౭౩.

ఇలా చెప్పి, నారాయణుడు తన భాగం నుండి ఆదిత్యుడిని, మేఘాన్ని సృష్టించాడు. ఆ తరువాత ఆయన శబ్దంలా ఎక్కడికి పోయాడో ఎవరికీ తెలియదు.

రుద్ర ఉవాచ । ఏవమేష హరిర్దేవః సర్వగః సర్వభావనః । వరదోఽభూత్ పురా మహ్యం తేనాహం దైవతైర్వరః ।। ౭౩.

రుద్రుడు ఇలా అన్నాడు: దేవుడు అయిన హరి, సమస్తంలో వ్యాపించి, అన్నింటినీ సృష్టించేవాడు, నాకు ఒకప్పుడు వరం ఇచ్చాడు. అందుకే దేవతలలో నేను శ్రేష్ఠుడిని.

నారాయణాత్ పరో దేవో న భూతో న భవిష్యతి । ఏతద్ రహస్యం వేదానాం పురాణానాం చ సత్తమ । మయా వః కీర్తితం సర్వం యథా విష్ణురిహేజ్యతే ।। ౭౩.

నారాయణునికి మించిన దేవుడు గతంలో లేడు, భవిష్యత్తులో ఉండడు కూడా. ఇదే వేదాలూ, పురాణాల రహస్యము, మునిశ్రేష్ఠా! నేను మీకు చెప్పినది, ఇక్కడ విష్ణువు ఎలా ఆరాధించబడుతున్నాడో.

శ్రీవరాహ ఉవాచ । పునస్తే ఋషయః సర్వే తం పప్రచ్ఛుః సనాతనమ్ । రుద్రం పురాణపురుషం శాశ్వతం ధ్రువమవ్యయమ్ । విశ్వరూపమజం శంభుం త్రినేత్రం శూలపాణినమ్ ।। ౭౪.

శ్రీవరాహుడు ఇలా అన్నాడు — మళ్లీ ఆ మహర్షులు అందరూ, శాశ్వతుడు, పురాతనుడు, మారని, నశించని, జగత్తు అంతటిని ఆవరించిన రూపమున్న, జన్మలేని, మంగళకరుడు, మూడు కళ్లవాడు, త్రిశూలాన్ని పట్టుకున్న రుద్రుని ప్రశ్నించారు.

ఋషయ ఊచుః । త్వం పరః సర్వదేవానామస్మాకం చ సురేశ్వర । పృచ్ఛామ తేన త్వాం ప్రశ్నమేకం తద్ వక్తుమర్హసి ।। ౭౪.

ఋషులు ఇలా అన్నారు — దేవతలందరిలోను, మాకూ నీవే పరముడు, దేవతాధిపతి. అందుకే మేము నిన్ను ఒక ప్రశ్న అడుగుతున్నాం; దయచేసి దానికి సమాధానం చెప్పు.

భూమిప్రమాణసంస్థానం పర్వతానాం చ విస్తరమ్ । సముద్రాణాం నదీనాం చ బ్రహ్మాణ్డస్య చ విస్తరమ్ । అస్మాకం బ్రూహి కృపయా దేవదేవ ఉమాపతే ।। ౭౪.

దేవదేవా! ఉమాపతీ! దయతో భూమి పరిమాణం, పర్వతాల వెడల్పు, సముద్రాలు, నదుల విస్తీర్ణం, బ్రహ్మాండ పరిమాణం ఇవన్నీ మాకు వివరంగా చెప్పు.

రుద్ర ఉవాచ । సర్వేష్వేవ పురాణేషు భూర్లోకః పరికీర్త్యతే । బ్రహ్మవిష్ణుభవాదీనాం వాయవ్యే చ సవిస్తరమ్ ।। ౭౪.

రుద్రుడు ఇలా అన్నాడు — అన్ని పురాణాల్లోను భూలోకం విశదంగా వివరించబడింది. ముఖ్యంగా వాయవ్య దిశలో బ్రహ్మ, విష్ణు, భవుడు మొదలైనవారి ప్రాంతంగా చెప్పబడింది.

ఇదానీం చ ప్రవక్ష్యామి సమాసాద్ వః క్షమాన్తరమ్ । తన్నిబోధత ధర్మజ్ఞా గదతో మమ సత్తమాః ।। ౭౪.

ఇప్పుడు నేను మీకు భూమి పరిమాణాన్ని సంక్షిప్తంగా వివరించబోతున్నాను. ధర్మాన్ని తెలిసిన మేలైనవారు, నేను చెప్పేది శ్రద్ధగా వినండి.

తేషాం వంశప్రసూత్యా తు భుక్తేయం భారతీ ప్రజా । కృతత్రేతాదియుక్త్యా తు యుగాఖ్యా హ్యేకసప్తతిః ।। ౭౪.

వారివారి వంశపరంపర ద్వారా ఈ భారతదేశ ప్రజలు జీవిస్తున్నారు. కృత, త్రేత, ద్వాపర, కలియుగాల క్రమంలో ఇలాంటివి డబ్బైఒకటి యుగచక్రాలు జరుగుతాయి.

భువనస్య ప్రసఙ్గేన మన్వన్తరమిదం శుభమ్ । స్వాయంభువం చ కథితం మనోర్ద్వీపాన్నిబోధత ।। ౭౪.

ప్రపంచ నిర్మాణ సందర్భంలో ఈ మంగళకరమైన మన్వంతరం, స్వాయంభువమన్వంతరం వివరించబడింది. ఇప్పుడు మనువు పాలించిన ద్వీపాల గురించి వినండి.

రుద్ర ఉవాచ । అత ఊర్ధ్వం ప్రవక్ష్యామి జమ్బూద్వీపం యథాతథమ్ । సంఖ్యాం చాపి సముద్రాణాం ద్వీపానాం చైవ విస్తరమ్ ।। ౭౫.

రుద్రుడు ఇలా అన్నాడు — ఇకపై నేను జంబూద్వీపాన్ని యథాతథంగా, సముద్రాలు, ద్వీపాల సంఖ్య, విస్తీర్ణాన్ని వివరంగా చెప్పబోతున్నాను.

యావన్తి చైవ వర్షాణి తేషు నద్యశ్చ యాః స్మృతాః । మహాభూతప్రమాణం చ గతిం చన్ద్రార్కయోః పృథక్ ।। ౭౫.

ఆ ద్వీపంలో ఎన్ని ప్రాంతాలు ఉన్నాయో, అక్కడ గుర్తించబడిన నదులు ఏవో, మహాభూతాల పరిమాణం, చంద్రుడు, సూర్యుడు వేర్వేరు మార్గాలు ఎలా ఉన్నాయో కూడా చెబుతాను.

ద్వీపభేదసహస్త్రాణి సప్తస్వన్తర్గతాని చ । న శక్యన్తే క్రమేణేహ వక్తుం యైర్వితతం జగత్ ।। ౭౫.

ఈ ఏడుద్వీపాలలోని వేలాది ఉపవిభాగాల వల్ల జగత్తు విస్తరించి ఉంది. వాటిని పూర్తిగా క్రమంగా వివరించడం సాధ్యం కాదు.

సప్తద్వీపాన్ ప్రవక్ష్యామి చన్ద్రాదిత్యగ్రహైః సహ । యేషాం మనుష్యాస్తర్కేణ ప్రమాణాని ప్రచక్షతే ।। ౭౫.

సూర్యుడు, చంద్రుడు, గ్రహాలతో పాటు ఏడుద్వీపాలను వివరంగా చెబుతాను. వాటి పరిమాణాలను మనుషులు తర్కబద్ధంగా నిర్ణయిస్తారు.

అచిన్త్యాః ఖలు యే భావా న తాంస్తర్కేణ సాధయేత్ । ప్రకృతిభ్యః పరం యచ్చ తదచిన్త్యం విభావ్యతే ।। ౭౫.

ఏవైతే ఊహకు అందని విషయాలు, వాటిని తర్కంతో తెలుసుకోలేరు. ప్రకృతికి అతీతమైనది ఊహకు అందని దానిగా భావించాలి.

నవ వర్షం ప్రవక్ష్యామి జమ్బూద్వీపం యథాతథమ్ । విస్తరాన్మణ్డలాచ్చైవ యోజనైస్తన్నిబోధత ।। ౭౫.

ఇప్పుడు నేను జంబూద్వీపంలోని తొమ్మిది ప్రాంతాలను, వాటి విస్తీర్ణాన్ని, వృత్తాకారాన్ని, యోజనల పరిమాణంతో వివరంగా చెబుతాను.

శతమేకం సహస్త్రాణాం యోజనానాం సమన్తతః । నానాజనపదాకీర్ణం యోజనైర్వివిధైః శుభైః ।। ౭౫.

అది చుట్టూ లక్ష యోజనల విస్తీర్ణంలో ఉంది. అనేక జనపదాలతో, వివిధ యోజనలతో, శుభ్రంగా అలంకరించబడి ఉంది.

సిద్ధచారణసంకీర్ణం పర్వతైరుపశోభితమ్ । సర్వధాతువివృద్ధైశ్చ శిలాజాలసముద్భవైః । పర్వతప్రభవాభిశ్చ నదీభిః సర్వతశ్చితమ్ ।। ౭౫.

అక్కడ సిద్ధులు, చారణులు సమూహంగా ఉంటారు. పర్వతాలతో అలంకరించబడి, అన్ని రకాల ఖనిజాలతో, పర్వతాల నుంచి పుట్టే శిలాజాలతో, అన్ని వైపులా పర్వతాల నుంచి ప్రవహించే నదులతో చుట్టుముట్టబడి ఉంది.

జమ్బూద్వీపః పృథుః శ్రీమాన్ సర్వతః పరిమణ్డలః । నవభిశ్చావృతః శ్రీమాన్ భువనైర్భూతభావనః ।। ౭౫.

జంబూద్వీపం విశాలంగా, మహిమాన్వితంగా, అన్ని వైపులా వృత్తాకారంగా ఉంది. తొమ్మిది ప్రాంతాలతో చుట్టుముట్టబడి, భూతభావనగా నిలుస్తుంది.

లవణేన సముద్రేణ సర్వతః పరివారితః । జమ్బూద్వీపస్య విస్తారాత్ సమేన తు సమన్తతః ।। ౭౫.

జంబూద్వీపాన్ని చుట్టూ ఉప్పు సముద్రం సమానంగా ఉంది. జంబూద్వీపం ఎంత విస్తారంగా ఉందో, సముద్రం కూడా అంతే పరిమాణంలో ఉంది.

తస్య ప్రాగాయతా దీర్ఘా షడేతే వర్షపర్వతాః । ఉభయత్రావగాఢాశ్చ సముద్రౌ పూర్వపశ్చిమౌ ।। ౭౫.

ఆ ప్రాంతం నుంచి ఆరు పొడవైన వర్షపర్వతాలు తూర్పు వైపు సాగిపోతున్నాయి. ఆ పర్వతాల రెండువైపులా తూర్పు, పడమర సముద్రాలు లోతుగా ప్రవేశించాయి.

హిమప్రాయశ్చ హిమవాన్ హేమకూటశ్చ హేమవాన్ । సర్వత్ర సుసుఖశ్చాపి నిషధః పర్వతో మహాన్ ।। ౭౫.

హిమవంతము ఎక్కువగా మంచుతో కప్పబడి ఉంటుంది. హేమకూటము బంగారు వర్ణంతో మెరిసిపోతుంది. మహా నిషధ పర్వతం ఎక్కడ చూసినా ఎంతో సుఖంగా ఉంటుంది.

చతుర్వర్ణఃస సౌవర్ణో మేరుశ్చోల్బమయో గిరిః । వృత్తాకృతిప్రమాణశ్చ చతురస్త్రః సముచ్ఛితః ।। ౭౫.

మేరుపర్వతం నాలుగు రంగులతో, బంగారు వర్ణంతో, స్ఫటికంలా నిర్మితమైనది. అది గుండ్రంగా, మళ్లీ చతురస్రాకారంగా, ఎత్తుగా ఉంటుంది.

నానావర్ణస్తు పార్శ్వేషు ప్రజాపతిగుణాన్వితః । నాభిమణ్డలసంభూతో బ్రహ్మణః పరమేష్ఠినః ।। ౭౫.

ఆ పర్వతానికి పక్కలు色色 రంగులతో మెరిసిపోతూ, ప్రజాపతిగుణాలతో నిండినవి. అది పరమేశ్వరుడైన బ్రహ్మదేవుని నాభిమండలం నుంచి ఉద్భవించింది.

పూర్వతః శ్వేతవర్ణస్తు బ్రహ్మణ్యం తేన తస్య తత్ । పీతశ్చ దక్షిణేనాసౌ తేన వైశ్యత్వమిష్యతే ।। ౭౫.

దాని తూర్పు వైపు తెలుపు రంగులో ఉంటుంది, అది బ్రాహ్మణత్వానికి సూచన. దక్షిణ వైపు పసుపు రంగులో ఉంటుంది, అది వైశ్యుల లక్షణంగా భావించబడుతుంది.

భృఙ్గపత్రనిభశ్చాసౌ పశ్చిమేన యతోఽథ సః । తేనాస్య శూద్రతా ప్రోక్తా మేరోర్నామార్థకర్మణః ।। ౭౫.

పశ్చిమ వైపు అది తేనెటీగ రెక్కల వర్ణంలో మెరిసిపోతుంది. అందువల్ల దాని ద్వారా శూద్రత్వాన్ని సూచించారని అంటారు.

పార్శ్వముత్తరతస్తస్య రక్తవర్ణం విభావ్యతే। తేనాస్య క్షత్రభావః స్యాదితి వర్ణాః ప్రకీర్తితాః ।। ౭౫.

ఉత్తర వైపు ఎరుపు రంగు కనిపిస్తుంది. అందువల్ల అది క్షత్రియ లక్షణంగా చెప్పబడింది. ఇలా ఆ రంగులు వివరించబడ్డాయి.

వృత్తః స్వభావతః ప్రోక్తో వర్ణతః పరిమాణతః । నీలశ్చ వైదూర్యమయః శ్వేతశుక్లో హిరణ్మయః । మయూరబర్హివర్ణస్తు శాతకౌమ్భశ్చ శ్రృఙ్గవాన్ ।। ౭౫.

ఆ పర్వతం సహజంగా గుండ్రంగా ఉంటుంది, రంగులోను పరిమాణంలోను అలాగే ఉంటుంది. అది నీలం, వైడూర్యరత్నంలా, తెలుపు, మెరిసే తెలుపు, బంగారు రంగు, నెమలి తోక వర్ణంలో, బంగారు శిఖరాలతో ఉంటుంది.