వరాహపురాణమ్

కర్మకాణ్డేన దేవేశం హరిం నారాయణం ప్రభుమ్ । తోషయామాస రాజేన్ద్రస్తమభేదేన చిన్తయన్ ।। ౬.

ఆ రాజు, హరి నారాయణుడిని దేవతాధిపతిగా భావిస్తూ, కర్మకాండంతో పూజించాడు.

తతః కాలేన మహతా తస్య రాజ్ఞో మతిః కిల । నివృత్తరాజ్యభోగస్య ద్న్ద్వస్యాన్తముపేయుషీ ।। ౬.

కాలక్రమంలో, ఆ రాజు రాజ్యసుఖాలు అనుభవించి, ద్వంద్వ భావనకు ముగింపు వచ్చేసింది.

తతః పుత్రం వివస్వన్తం శ్రేష్ఠం భ్రాతృశతస్య హ । అభిషిచ్య స్వకే రాజ్యే తపోవనముపాగమత్ ।। ౬.

తర్వాత, వంద మంది సోదరుల్లో శ్రేష్ఠుడైన తన కుమారుడు వివస్వంతుని తన రాజ్యంలో అభిషేకించి, తాను తపోవనానికి వెళ్లాడు.

పుష్కరం నామ తీర్థానాం ప్రవరం యత్ర కేశవః । పుణ్డరీకాక్షనామా తు పూజ్యతే తత్పరాయణైః ।। ౬.

పవిత్రమైన ప్రదేశాలలో పుష్కరం అన్నది అగ్రగణ్యమైన తీర్థం. అక్కడ పుండరీకాక్షుడు అనే కేశవుడు, తనకు అంకితమైన భక్తుల చేత పూజించబడుతున్నాడు.

తత్ర గత్వా స రాజర్షిః కాశ్మీరాధిపతిర్వసుః । అతితీవ్రేణ తపసా స్వశరీరమశోషయత్ ।। ౬.

అక్కడికి వెళ్లిన కాశ్మీరు రాజు వసు అనే రాజర్షి, అత్యంత కఠినమైన తపస్సు చేసి, తన శరీరాన్ని పూర్తిగా క్షీణింపజేశాడు.

పుణ్డరీకాక్షపారం తు స్తవం భక్త్యా జపన్ బుధః । ఆరిరాధయిషుర్దేవం నారాయణమకల్మషమ్ । స్తోత్రాన్తే తల్లయం ప్రాప్తః స రాజా రాజసత్తమః ।। ౬.

ఆ రాజు, పుండరీకాక్షునికి అర్పించే పరమమైన స్తోత్రాన్ని భక్తితో జపిస్తూ, పాపరహితుడైన నారాయణుని ప్రసన్నం చేయాలని ఆశించాడు. ఆ స్తోత్రం ముగిసిన వెంటనే, ఆ మహారాజు ఆయనలో ఐక్యమవడం సాధించాడు.

ధరణ్యువాచ । పుణ్డరీకాక్షపారం తు స్తోత్రం దేవ కథం స్మృతమ్ । కీదృశం తన్మమాచక్ష్వ పరమేశ్వర తత్త్వతః ।। ౬.

భూమి అడిగింది: పరమేశ్వరా! పుండరీకాక్షునికి అర్పించే పరమమైన స్తోత్రం ఎలా గుర్తించబడింది? అది ఎలా ఉంటుంది? దయచేసి నాకది నిజంగా చెప్పండి.

శ్రీవరాహ ఉవాచ । నమస్తే పుణ్డరీకాక్ష నమస్తే మధుసూదన । నమస్తే సర్వలోకేశ నమస్తే తిగ్మచక్రిణే ।। ౬.

శ్రీ వరాహుడు ఇలా అన్నాడు: పుండరీకాక్షా! నీకు నమస్కారం. మధుసూదనా! నీకు నమస్కారం. సమస్త లోకాల అధిపతీ! నీకు నమస్కారం. ఉగ్రమైన చక్రాన్ని ధరించినవాడా! నీకు నమస్కారం.

విశ్వమూర్తిం మహాబాహుం వరదం సర్వతేజసమ్ । నమామి పుణ్డరీకాక్షం విద్యాఽవిద్యాత్మకం విభుమ్ ।। ౬.

విశ్వరూపుడైన, బలమైన భుజాలు కలిగిన, వరాలిచ్చే, సమస్త తేజస్సుతో నిండిన, జ్ఞానమూ అజ్ఞానమూ రెండింటినీ కలిగి ఉన్న ప్రభువైన పుండరీకాక్షునికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను.

ఆదిదేవం మహాదేవం వేదవేదాఙ్గపారగమ్ । గమ్భీరం సర్వదేవానాం నమామి మధుసూదనమ్ ।। ౬.

ఆదిదేవుడైన, మహాదేవుడైన, వేదాలు మరియు వాటి ఉపాంగాలను పూర్తిగా తెలిసిన, లోతైన, సమస్త దేవతలకు అధిపతియైన మధుసూదనునికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను.

విశ్వమూర్తిం మహామూర్తిం విద్యామూర్తిం త్రిమూర్తికమ్ । కవచం సర్వదేవానాం నమస్యే వారిజేక్షణమ్ ।। ౬.

విశ్వరూపుడైన, మహారూపుడైన, జ్ఞానరూపుడైన, మూడు రూపాలుగలవాడైన, సమస్త దేవతలకు రక్షకుడైన, కమలదళ నేత్రుడైన వాడిని నేను నమస్కరిస్తున్నాను.

సహస్త్రశీర్షిణం దేవం సహస్త్రాక్షం మహాభుజమ్ । జగత్సంవ్యాప్య తిష్ఠన్తం నమస్యే పరమేశ్వరమ్ ।। ౬.

వెయ్యి తలలు, వెయ్యి కళ్ళు, బలమైన భుజాలు కలిగి, జగత్తంతటిని వ్యాపించి నిలిచిన పరమేశ్వరునికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను.

శరణ్యం శరణం దేవం విష్ణుం జిష్ణుం సనాతనమ్ । నీలమేఘప్రతీకాశం నమస్యే చక్రపాణినమ్ ।। ౬.

శరణ్యుడైన, శరణాగతులకు ఆశ్రయమైన, విజయవంతుడైన, శాశ్వతుడైన విష్ణువుని, నీలమేఘపు వర్ణంతో, చక్రాన్ని ధరించిన వాడిని నేను నమస్కరిస్తున్నాను.

శుద్ధం సర్వగతం నిత్యం వ్యోమరూపం సనాతనమ్ । భావాభావవినిర్ముక్తం మస్యే సర్వగం హరిమ్ ।। ౬.

శుద్ధుడైన, అన్నిచోట్లా ఉన్న, నిత్యుడైన, ఆకాశస్వరూపుడైన, సనాతనుడైన, భావాభావాలకు అతీతుడైన, సమస్తాన్ని వ్యాపించిన హరిని నేను నమస్కరిస్తున్నాను.

నాన్యత్ కించిత్ ప్రపశ్యామి వ్యతిరిక్తం త్వయాఽచ్యుత । త్వన్మయం చ ప్రపశ్యామి సర్వమేతచ్చరాచరమ్ ।। ౬.

అచ్యుతా! నిన్ను తప్ప మరొకదాన్ని నేను చూడలేను. ఈ చరాచర జగత్తంతా నీవే నిండినదిగా నేను చూస్తున్నాను.

ఏవం తు వదతస్తస్య మూర్త్తిమాన్ పురుషః కిల । నిర్గత్య దేహాన్నీలాభో ఘనచణ్డో భయంకరః ।। ౬.

అతడు ఇలా పలుకుతుండగా, అతని శరీరంలో నుంచి ఒక రూపవంతుడు బయటకు వచ్చాడు. అతడు నీలమేఘంలా ఉండి, ఉగ్రంగా, భయంకరంగా కనిపించాడు.

రక్తాక్షో హ్రస్వకాయస్తు దగ్ధస్థూణాసమప్రభః । ఉవాచ ప్రాఞ్జలిర్భూత్వా కిం కరోమి నరాధిప ।। ౬.

ఆయనకు ఎర్రని కళ్ళు, చిన్నదైన శరీరం, కాలిపోయిన స్తంభంలా కాంతి ఉండగా, చేతులు జోడించి నిలబడి, 'రాజా! నేను ఏమి చేయాలి?' అని అడిగాడు.

రాజోవాచ । కోఽసి కిం కార్యమిహ తే కస్మాదాగతవానసి । ఏతన్మే కథయ వ్యాధ ఏతదిచ్ఛామి వేదితుమ్ ।। ౬.

రాజు అడిగాడు: 'నువ్వెవరు? నీకింకా ఏ పని ఉంది? ఇక్కడ ఎందుకు వచ్చావు? వీటన్నీ నాకు చెప్పు, వేటగాడా! నేను తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాను.'

వ్యాధ ఉవాచ । పూర్వం కలియుగే రాజన్ రాజా త్వం దక్షిణాపథే । పూర్ణధర్మోద్భవః శ్రీమాఞ్జనస్థానే విచక్షణః ।। ౬.

వేటగాడు ఇలా అన్నాడు: 'రాజా! గతంలో కలియుగంలో నువ్వు దక్షిణభాగంలో జనస్థానంలో నివసిస్తూ, సంపూర్ణ ధర్మసంపన్నుడై, కీర్తిశాలి, వివేకవంతుడై రాజుగా ఉన్నావు.'

స కదాచిద్ భవాన్ వీర తురగైః పరివారితః । అరణ్యమాగతో హన్తుం శ్వాపదాని విశేషతః ।। ౬.

ఒకసారి, ఓ వీరా! నీవు గుఱ్ఱాలతో కూడిన సైన్యంతో అడవిలోకి ప్రవేశించి, ముఖ్యంగా అడవి జంతువులను వేటాడేందుకు వెళ్లావు.

తత్ర త్వయాఽన్యకామేన మృగవేషధరో మునిః । దణ్డయుగ్మేన దూరే తు పాతితో ధరణీతలే ।। ౬.

అక్కడ నీవు వేరే కోరికతో, మృగవేషంలో ఉన్న ఒక మునిని దూరం నుంచి దండంతో కొట్టి, భూమిపై పడేయగా, అతడు క్షతగాత్రుడయ్యాడు.

సద్యో మృతశ్చ విప్రేన్ద్రస్త్వం చ రాజన్ ముదా యుతః । హరిణోఽయం హత ఇతి యావత్ పశ్యసి పార్థివ । తావన్మృగవపుర్విప్రో మృతః ప్రస్త్రవణే గిరౌ ।। ౬.

ఓ రాజా! ఆ బ్రాహ్మణుడు వెంటనే చనిపోయాడు. నీవు ఆనందంతో, 'హరి ఈ మృగాన్ని చంపాడు' అని భావిస్తూ, ఆ మృగాన్ని చూస్తూ ఉన్నావు.

తం దృష్ట్వా త్వం మహారాజ క్షుభితేన్ద్రియమానసః । గృహం గతస్తతోఽన్యస్య కస్యచిత్ కథితం త్వయా ।। ౬.

ఆ దృశ్యం చూసి నీ ఇంద్రియాలు, మనసు కలవరపోయాయి మహారాజా! నీవు ఇంటికి వెళ్లి, ఆ విషయం మరొకరికి చెప్పావు.

తతః కతిపయాహస్య త్వయా రాత్రౌ నరేశ్వర । బ్రహ్మహత్యాభయాద్భీతచితేనైతద్ విచిన్తితమ్ । కృత్యం కరోమి శాన్త్యర్థం ముచ్యతే యేన పాతకాత్ ।। ౬.

కొన్ని రోజుల తర్వాత, బ్రహ్మహత్య భయంతో భయపడిన మనసుతో రాత్రిపూట, 'ఈ పాపం నుంచి విముక్తి కోసం ఏ పని చేయాలి?' అని ఆలోచించావు నరేశ్వరా!

తతస్త్వయా మహారాజ సకృన్నారాయణం ప్రభుమ్ । సంచిన్త్య ద్వాదశీ శుద్ధా త్వయా రాజన్నుపోషితా ।। ౬.

తర్వాత, ఓ రాజా! నీవు ఒక్కసారి నారాయణుని ధ్యానించి, పవిత్రమైన ద్వాదశి రోజున ఉపవాసం చేశావు.

నారాయణో మే సుప్రీత ఇతి ప్రోక్త్వా శుభేఽహని । గౌర్దత్తా విధినా సద్యో మృతోఽస్యుదరశూలతః ।। ౬.

శుభదినంలో 'నారాయణుడు నాతో సంతోషంగా ఉన్నాడు' అని చెప్పి, విధి ప్రకారం ఓ ఆవును దానం చేశావు. కానీ, చనిపోయిన వాడికి వెంటనే కడుపులో నొప్పి వచ్చింది.

అభుక్తో ద్వాదశీధర్మే యత్ తత్రాపి చ కారణమ్ । కథయామి భవత్పత్నీ నామ్నా నారాయణీ శుభా ।। ౬.

ద్వాదశి వ్రతం పూర్తిగా పాటించబడకపోవడానికి కారణం ఏమిటంటే, నీ సతీమణి నారాయణి అనే ధర్మపత్నే కారణమని చెబుతాను.

సా కణ్ఠగేన ప్రాణేన వ్యాహృతా తేన తే గతిః । కల్పమేకం మహారాజ జాతా విష్ణుపురే తవ ।। ౬.

ఆమె ఊపిరి ఆడక, గొంతు బిగబడి నిన్ను పిలిచింది. అందువల్ల, ఓ మహారాజా! నీకు ఒక కల్పకాలం విష్ణుపురిలో జననం కలిగింది.

అహం చ తవ దేహస్థః సర్వం జానామి చాక్షయమ్ । బ్రహ్మగ్రహో మహాఘోరః పీడయామీతి మే మతిః ।। ౬.

నేను నీ శరీరంలో ఉండి, అన్నీ ఎప్పటికీ తెలిసినవాడిని. బ్రహ్మహత్య అనే ఘోరమైన దోషం నన్ను బాధించింది అని నేను అనుకున్నాను.