వరాహపురాణమ్

నివృత్తాయాం తు వై తస్యామనావృష్ట్యాం తు తే ద్విజాః । తీర్థయాత్రానిమిత్తం తు ప్రయాతుం మనసోఽభవన్ ।। ౭౧.

ఆ వర్షాభావం ముగిసిన తర్వాత, ఆ బ్రాహ్మణులు తీర్థయాత్రకు వెళ్లాలని మనసులో ఉద్దేశించారు.

తత్ర శాణ్డిల్యనామానం తాపసం మునిసత్తమమ్ । ప్రత్యువాచేతి సంచిన్త్య మీరీచః పరమో మునిః ।। ౭౧.

అక్కడ శాండిల్యుడు అనే మునిశ్రేష్ఠుడిని, గొప్ప ముని అయిన మారీచుడు ఆలోచించి, ఇలా ఉద్దేశించి అడిగాడు.

మారీచ ఉవాచ । శాణ్డిల్య శోభనం వక్ష్యే పితా తే గౌతమో మునిః । తమనుక్త్వా న గచ్ఛామస్తపశ్చర్తుం తపోవనమ్ ।। ౭౧.

మారీచుడు ఇలా అన్నాడు: శాండిల్యా, నేను మేలైన మాట చెబుతాను. నీ తండ్రి గౌతముడు మునివరుడు. ఆయనకు చెప్పకుండా మనం తపోవనానికి అడవికి వెళ్లకూడదు.

ఏవముక్తేఽథ జహసుః సర్వే తే మునయస్తదా । కిమస్మాభిః స్వకో దేహో విక్రీతోఽస్యాన్నభక్షణాత్ ।। ౭౧.

ఇలా అన్న తర్వాత, ఆ మునులు అందరూ, 'మన శరీరం అతని అన్నం తిన్నందుకు అమ్ముడైపోయిందా?' అని ఆశ్చర్యపడ్డారు.

ఏవముక్త్వా పునశ్చోచుః సోపాధిగమనం ప్రతి । కృత్వా మాయామయీం గాం తు తచ్ఛాలౌ తే వ్యసర్జయన్ ।। ౭౧.

ఇలా మాట్లాడి, వారు మళ్లీ ఎలా వెళ్లాలో చర్చించారు. మాయతో ఒక ఆవును సృష్టించి, దాన్ని గౌతముని బియ్యం పొలంలో వదిలేశారు.

తాం చరన్తీం తతో దృష్ట్వా శాలౌ గాం గౌతమో మునిః । గృహీత్వా సలిలం పాణౌ యాహి రుద్రేత్యభాషత । తతో మాయామయీ సా గౌః పపాత జలబిన్దుభిః ।। ౭౧.

ఆ ఆవును అడవిలో తిరుగుతూ ఉండగా, గౌతముడు ముని చూసి, చేతిలో నీరు తీసుకుని, 'రుద్రుని దగ్గరకు పో' అని చెప్పాడు. వెంటనే ఆ మాయతో ఏర్పడిన ఆవు, ఆ నీటి చినుకులతో పడిపోయింది.

నిహతాం తాం తతో దృష్ట్వా మునీన్ జిగమిషూంస్తథా । ఉవాచ గౌతమో ధీమాంస్తాన్ మునీన్ ప్రణతః స్థితః ।। ౭౧.

ఆ ఆవు చనిపోయినదాన్ని చూసి, అక్కడి మునులు వెళ్లిపోవడానికి సిద్ధమవుతుండగా, తెలివైన గౌతముడు వినయంగా వారిని ఇలా అడిగాడు.

కిమర్థం గమ్యతే విప్రాః సాధు శంసత మాచిరమ్ । మాం విహాయ సదా భక్తం ప్రణతం చ విశేషతః ।। ౭౧.

మహర్షులారా! మీరు ఎందుకు వెళ్తున్నారు? దయచేసి త్వరగా చెప్పండి. నేను ఎప్పుడూ మీకు భక్తుడిని, మరింత వినయంగా ఉండే వాడిని. అలాంటిదాన్ని ఎందుకు వదిలిపెడుతున్నారు?

ఋషయ ఊచుః । గోవధ్యేయమిహ బ్రహ్మన్ యావత్ తవ శరీరగా । తావదన్నం న భుఞ్జామో భవతోఽన్నం మహామునే ।। ౭౧.

మునులు ఇలా చెప్పారు: బ్రహ్మనుడా! ఇక్కడ ఆవు హత్య జరిగింది. అది నీ శరీరంతో ఉన్నంతవరకు, మేము నీ ఇంటి అన్నాన్ని తినము, మహర్షీ!

ఏవముక్తో గౌతమోఽథ తాన్ మునీన్ ప్రాహ ధర్మవిత్ । ప్రాయశ్చిత్తం గోవధ్యాయా దీయతాం మే తపోధనాః ।। ౭౧.

అలా అని గౌతముడు, ధర్మాన్ని తెలిసినవాడు, ఆ మునులకు ఇలా అన్నాడు: 'తపస్సుతో ఉన్నవారూ! ఆవు హత్యకు ప్రాయశ్చిత్తం చెప్పండి.'

ఇయం గౌరమృతా బ్రహ్మన్ మూర్చ్ఛితేవ వ్యవస్థితా । గఙ్గాజలప్లుతా చేయముత్థాస్యతి న సంశయః ।। ౭౧.

ఈ ఆవు చనిపోలేదు బ్రహ్మనుడా, కేవలం అపస్మారంగా పడిపోయింది. గంగానదీ నీటితో స్నానం చేయగానే, ఈమె మళ్లీ లేచి వస్తుంది — దీనిలో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

ప్రాయశ్చిత్తం మృతాయాః స్యాదమృతాయాః కృతం త్విదమ్ । వ్రతం వా మా కృథాః కోపమిత్యుక్త్వా ప్రయయుస్తు తే ।। ౭౧.

ప్రాయశ్చిత్తం చనిపోయినవారికే అవసరం; చనిపోని వానికి ఇది చాలిపోతుంది. వ్రతం చేయకూడదు, కోపపడకూడదు అని చెప్పి, వారు అక్కడి నుంచి వెళ్లిపోయారు.

గతైస్తైర్గౌతమో ధీమాన్ హిమవన్తం మహాగిరిమ్ । మామారాధయిషుః ప్రాయాత్ తప్తుం చాశు మహత్ తపః ।। ౭౧.

వారు వెళ్లిపోయిన తర్వాత, తెలివైన గౌతముడు హిమవంత్ అనే గొప్ప పర్వతానికి వెళ్లి, నన్ను ఆరాధించడానికి, గొప్ప తపస్సు చేయడానికి బయలుదేరాడు.

శతమేకం తు వర్షాణామహమారాధితోఽభవమ్ । తుష్టేన చ మయా ప్రోక్తో వరం వరయ సువ్రత ।। ౭౧.

నూరు సంవత్సరాలు నన్ను ఆరాధించాడు. నేను సంతోషించి, 'ధైర్యవంతుడా, ఒక వరం కోరుకో' అని చెప్పాను.

సోఽబ్రవీన్మాం జకటాసంస్థాం దేహి గఙ్గాం తపస్వినీమ్ । మయా సార్ధం ప్రయాత్వేషా పుణ్యా భాగీరథీ నదీ ।। ౭౧.

అప్పుడు అతడు ఇలా అన్నాడు: 'మీ జటలో నుండి తపస్సుతో కూడిన గంగానదిని నాకు ఇవ్వండి. ఈ పవిత్రమైన భాగీరథి నది నాతో పాటు రావాలి.'

ఏవముక్తే జటాఖణ్డమేకం స ప్రదదౌ శివః । తాం గృహ్య గతవాన్ సోఽపి యత్రాస్తే సా తు గౌర్మృతా ।। ౭౧.

అలా అడిగినప్పుడు, శివుడు తన జటలోని ఒక భాగాన్ని ఇచ్చాడు. దాన్ని తీసుకుని, ఆ ఆవు పడిపోయిన చోటికి గౌతముడు వెళ్లాడు.

తజ్జలప్లావితా సా గౌర్గతా చోత్థాయ భామినీ । నదీ చ మహతీ జాతా పుణ్యతోయా శుచిహ్రదా ।। ౭౧.

ఆ నీటితో స్నానం చేసిన ఆ ఆవు మళ్లీ లేచి, ప్రకాశంగా కనిపించింది. అక్కడే పవిత్రమైన, పెద్ద నది జన్మించింది.

తం దృష్ట్వా మహదాశ్చర్యం తత్ర సప్తర్షయోఽమలాః । ఆజగ్ముః ఖే విమానస్థాః సాధుః సాధ్వితి వాదినః ।। ౭౧.

ఆ అద్భుతాన్ని చూసి, పవిత్రమైన సప్తర్షులు ఆకాశంలో విమానాల్లో వచ్చి, 'బాగుంది! బాగుంది!' అని ప్రశంసించారు.

సాధు గౌతమ సాధూనాం కోన్యోఽస్తి సదృశస్తవ । యదేవం జాహ్నవీం దేవీం దణ్డకే చావతారయత్ ।। ౭౧.

'గౌతమా! నీలాంటి ధర్మవంతుడు మరొకరు లేరు. దేవత అయిన జాహ్నవిని దండకారణ్యంలోకి తీసుకువచ్చినవాడివి నీవే.'

ఏవముక్తస్తదా తైస్తు గౌతమః కిమిదం త్వితి । గోవధ్యాకారణం మహ్యం తావత్ పశ్యతి గౌతమః ।। ౭౧.

వారు ఇలా చెప్పిన తర్వాత, గౌతముడు 'ఇది ఏమిటి?' అని ఆశ్చర్యపడి, ఆ ఆవు మరణానికి కారణం ఏమిటో చూశాడు.

ఋషీణాం మాయయా సర్వమిదం జాతం విచిన్త్య వై । శశాప తాన్ జటాభస్మమిథ్యావ్రతధరాస్తథా । భవిష్యథ త్రయీబాహ్యా వేదకర్మబహిష్కృతాః ।। ౭౧.

ఇది అంతా మునుల మాయ వల్ల జరిగిందని గ్రహించి, గౌతముడు వారిని శపించాడు: 'మీరు జటలు, బస్మం ధరించి, తప్పుడు వ్రతాలు పాటించే వారు అవుతారు. మీరు మూడు వేదాలకు బయటవారు, వేదకర్మలకు దూరంగా ఉంటారు.'

తచ్ఛ్రుత్వా క్రూరవచనం గౌతమస్య మహామునేః । ఊచుః సప్తర్షయో మైవం సర్వకాలం ద్విజోత్తమాః । భవన్తు కిం తు తే వాక్యం మోఘం నాస్త్యత్ర సంశయః ।। ౭౧.

గౌతమ మహర్షి చెప్పిన ఆ కఠినమైన మాటలు విని, సప్తర్షులు ఇలా అన్నారు: 'ద్విజశ్రేష్ఠులారా! ఇది ఎప్పటికీ జరగకూడదు. అయినా, మీ మాటలు వృథా కావు — దీనిలో సందేహం లేదు.'

యది నామ కలౌ సర్వే భవిష్యన్తి ద్విజోత్తమాః । ఉపకారిణి యే తే హి అపకర్తార ఏవ హి । ఇత్థంభూతా అపి కలౌ భక్తిభాజో భవన్తు తే ।। ౭౧.

'కలియుగంలో అందరూ ద్విజశ్రేష్ఠులు ఇలా మారినా, మంచి చేసే వారు కూడా చెడు చేయవచ్చు. అయినా, కలియుగంలో అలాంటి వారు భక్తితో ఉండాలని అనుమతించండి.'

త్వద్వాక్యవహ్నినిర్దగ్ధాః సదా కలియుగే ద్విజాః । భవిష్యన్తి క్రియాహీనా వేదకర్మబహిష్కృతాః ।। ౭౧.

కలియుగంలో, ఓ ద్విజులారా, మీ మాటల అగ్ని వల్ల కాలిపోయిన వారు ఎప్పుడూ కర్మలకు దూరంగా, వేదకర్మలకు అర్హత లేకుండా ఉంటారు.

అస్యాశ్చ గౌణం నామేహ నదీ గోదావరీతి చ । గౌర్దత్తా వరదానాచ్చ భవేద్ గోదావరీ నదీ ।। ౭౧.

ఈ నదికి ఇక్కడ గౌణ నామంగా 'గోదావరి' అని పేరు వచ్చింది. ఆవును దానం చేసి వరం పొందినందువల్ల ఈ నది 'గోదావరి'గా ప్రసిద్ధి చెందింది.

ఏతాం ప్రాప్య కలౌ బ్రహ్మన్ గాం దదన్తి జనాశ్చ యే । యథాశక్త్యా తు దానాని మోదన్తే త్రిదశైః సహ ।। ౭౧.

బ్రహ్మనూ, కలియుగంలో ఈ నదిని చేరినవారు, తమ శక్తికి తగినట్లు గోవును లేదా ఇతర దానాలు ఇస్తే, వారు దేవతలతో కలిసి ఆనందిస్తారు.

సింహస్థే చ గురౌ తత్ర యో గచ్ఛతి సమాహితః । స్నాత్వా చ విధినా తత్ర పితౄం స్తర్పయతే తథా ।। ౭౧.

సింహరాశిలో గురువు ఉన్నప్పుడు, ఎవరు అక్కడ ఏకాగ్రతతో వెళ్లి, నియమానుసారం స్నానం చేసి, పితృదేవతలకు తర్పణం చేస్తారో—

స్వర్గం గచ్ఛన్తి పితరో నిరయే పతితా అపి । స్వర్గస్థాః పితరస్తస్య ముక్తిభాజో న సంశయః ।। ౭౧.

వారి పితృదేవతలు, నరకంలో పడిపోయినా, స్వర్గాన్ని పొందుతారు. ఇప్పటికే స్వర్గంలో ఉన్న వారు ముక్తిని పొందుతారు—ఇందులో ఏమాత్రం సందేహం లేదు.

త్వం ఖ్యాతిం మహతీం ప్రాప్య ముక్తిం యాస్యసి శాశ్వతీమ్ । ఏవముక్త్వాఽథ మునయో యయుః కైలాసపర్వతమ్ । యత్రాహముమయా సార్ధం సదా తిష్ఠామి సత్తమాః ।। ౭౧.

నీవు గొప్ప పేరు పొందుతావు, శాశ్వతమైన ముక్తిని పొందుతావు. ఇలా చెప్పి, మునులు కైలాసపర్వతానికి వెళ్లారు. అక్కడ నేను ఉమాదేవితో కలిసి ఎప్పుడూ ఉంటాను, ఓ ఉత్తములారా.