వరాహపురాణమ్

ఋషయ ఊచుః । మోహనార్థం తు లోకానాం త్వయా శాస్త్రం పృథక్ కృతమ్ । తత్ త్వయా హేతునా కేన కృతం దేవ వదస్వ నః ।। ౭౧.

ఆ మునులు ఇలా అడిగారు: దేవా, లోకాలను మోహపరిచేందుకు నువ్వు వేరుగా ఒక శాస్త్రాన్ని రూపొందించావు. దానికి ఏ కారణంతో అలా చేసావో మాకు చెప్పు.

రుద్ర ఉవాచ । అస్తి భారతవర్షేణ వనం దణ్డకసంజ్ఞితమ్ । తత్ర తీవ్రం తపో ఘోరం గౌతమో నామ వై ద్విజః ।। ౭౧.

రుద్రుడు ఇలా అన్నాడు: భారతవర్షంలో దండక అనే అడవి ఉంది. అక్కడ గౌతముడు అనే బ్రాహ్మణుడు భయంకరమైన తపస్సు చేశాడు.

చకార తస్య బ్రహ్మా తు పరితోషం గతః ప్రభుః । ఉవాచ తం మునిం బ్రహ్మా వరం బ్రూహి తపోధన ।। ౭౧.

ఆయన తపస్సుతో తృప్తిపడిన బ్రహ్మదేవుడు, ఆ మునిని చూచి, 'తపస్సుతో నిండినవాడా, ఏ వరం కావాలో అడుగు' అని అన్నాడు.

ఏవముక్తస్తదా తేన బ్రహ్మణా లోకకర్తృణా । ఉవాచ సద్యః పఙ్క్తిం మే ధాన్యానాం దేహి పద్మజ ।। ౭౧.

ప్రపంచాలను సృష్టించిన బ్రహ్మదేవుడు ఇలా అడిగినప్పుడు, గౌతముడు వెంటనే, 'పద్మజా, నాకు ధాన్యాల వరుస ఇవ్వు' అని కోరాడు.

ఏవముక్తో దదౌ తస్య తమేవార్థం పితామహః । లబ్ధ్వా తు తం వరం విప్రః శతశ్రృఙ్గే మహాశ్రమమ్ ।। ౭౧.

బ్రహ్మదేవుడు అతనికి అదే వరాన్ని ఇచ్చాడు. ఆ వరాన్ని పొంది, ఆ ముని శతశృంగ పర్వతంలో గొప్ప ఆశ్రమాన్ని నిర్మించాడు.

చకార తస్యోషసి చ పాకాన్తే శాలయో ద్విజాః । లూయన్తే తేన మునినా మధ్యాహ్నే పచ్యతే తథా । సర్వాతిథ్యమసౌ విప్రో బ్రాహ్మణేభ్యో దదాత్యలమ్ ।। ౭౧.

అక్కడ, బ్రాహ్మణులారా, తన ఆశ్రమం అంచున గౌతముడు నాటిన బియ్యం పంటను మధ్యాహ్నం కోసి, వండేవాడు. ఆ ముని బ్రాహ్మణులకు అన్నదానం చేస్తూ అతిథి సేవలో ముందుండేవాడు.

కస్యచిత్ త్వథ కాలస్య మహతి ద్వాదశాబ్దికా । అనావృష్టిర్ద్విజవరా అభవల్లోమహర్షిణీ ।। ౭౧.

కొంతకాలం తర్వాత, బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠులారా, పన్నెండు సంవత్సరాలు పాటు భయంకరమైన వర్షాభావం ఏర్పడింది.

తాం దృష్ట్వా మునయః సర్వే అనావృష్టిం వనేచరాః । క్షుధయా పీడ్యమామాస్తు ప్రయయుర్గౌతమం తదా ।। ౭౧.

ఆ వర్షాభావాన్ని చూసి, అడవిలో ఉండే మునులు అందరూ ఆకలితో బాధపడుతూ ఆ సమయంలో గౌతముని వద్దకు వెళ్లారు.

అథ తానాగతాన్ దృష్ట్వా గౌతమః శిరసా నతః । ఉవాచ స్థీయతాం మహ్యం గృహే మునివరాత్మజాః ।। ౭౧.

వారు వచ్చినదాన్ని గమనించిన గౌతముడు తలవంచి, 'మహామునుల కుమారులారా, నా ఇంట్లో ఉండండి' అని ఆహ్వానించాడు.

ఏవముక్తాస్తు తే తేన తస్థుర్వివిధభోజనమ్ । భుఞ్జమానా అనావృష్టిర్యావత్ సా నివృతాఽభవత్ ।। ౭౧.

అతను ఇలా చెప్పిన తర్వాత, వారు అక్కడే ఉండి, వేర్వేరు రకాల భోజనాలు తింటూ, ఆ వర్షాభావం ముగిసే వరకు గడిపారు.

నివృత్తాయాం తు వై తస్యామనావృష్ట్యాం తు తే ద్విజాః । తీర్థయాత్రానిమిత్తం తు ప్రయాతుం మనసోఽభవన్ ।। ౭౧.

ఆ వర్షాభావం ముగిసిన తర్వాత, ఆ బ్రాహ్మణులు తీర్థయాత్రకు వెళ్లాలని మనసులో ఉద్దేశించారు.

తత్ర శాణ్డిల్యనామానం తాపసం మునిసత్తమమ్ । ప్రత్యువాచేతి సంచిన్త్య మీరీచః పరమో మునిః ।। ౭౧.

అక్కడ శాండిల్యుడు అనే మునిశ్రేష్ఠుడిని, గొప్ప ముని అయిన మారీచుడు ఆలోచించి, ఇలా ఉద్దేశించి అడిగాడు.

మారీచ ఉవాచ । శాణ్డిల్య శోభనం వక్ష్యే పితా తే గౌతమో మునిః । తమనుక్త్వా న గచ్ఛామస్తపశ్చర్తుం తపోవనమ్ ।। ౭౧.

మారీచుడు ఇలా అన్నాడు: శాండిల్యా, నేను మేలైన మాట చెబుతాను. నీ తండ్రి గౌతముడు మునివరుడు. ఆయనకు చెప్పకుండా మనం తపోవనానికి అడవికి వెళ్లకూడదు.

ఏవముక్తేఽథ జహసుః సర్వే తే మునయస్తదా । కిమస్మాభిః స్వకో దేహో విక్రీతోఽస్యాన్నభక్షణాత్ ।। ౭౧.

ఇలా అన్న తర్వాత, ఆ మునులు అందరూ, 'మన శరీరం అతని అన్నం తిన్నందుకు అమ్ముడైపోయిందా?' అని ఆశ్చర్యపడ్డారు.

ఏవముక్త్వా పునశ్చోచుః సోపాధిగమనం ప్రతి । కృత్వా మాయామయీం గాం తు తచ్ఛాలౌ తే వ్యసర్జయన్ ।। ౭౧.

ఇలా మాట్లాడి, వారు మళ్లీ ఎలా వెళ్లాలో చర్చించారు. మాయతో ఒక ఆవును సృష్టించి, దాన్ని గౌతముని బియ్యం పొలంలో వదిలేశారు.

తాం చరన్తీం తతో దృష్ట్వా శాలౌ గాం గౌతమో మునిః । గృహీత్వా సలిలం పాణౌ యాహి రుద్రేత్యభాషత । తతో మాయామయీ సా గౌః పపాత జలబిన్దుభిః ।। ౭౧.

ఆ ఆవును అడవిలో తిరుగుతూ ఉండగా, గౌతముడు ముని చూసి, చేతిలో నీరు తీసుకుని, 'రుద్రుని దగ్గరకు పో' అని చెప్పాడు. వెంటనే ఆ మాయతో ఏర్పడిన ఆవు, ఆ నీటి చినుకులతో పడిపోయింది.

నిహతాం తాం తతో దృష్ట్వా మునీన్ జిగమిషూంస్తథా । ఉవాచ గౌతమో ధీమాంస్తాన్ మునీన్ ప్రణతః స్థితః ।। ౭౧.

ఆ ఆవు చనిపోయినదాన్ని చూసి, అక్కడి మునులు వెళ్లిపోవడానికి సిద్ధమవుతుండగా, తెలివైన గౌతముడు వినయంగా వారిని ఇలా అడిగాడు.

కిమర్థం గమ్యతే విప్రాః సాధు శంసత మాచిరమ్ । మాం విహాయ సదా భక్తం ప్రణతం చ విశేషతః ।। ౭౧.

మహర్షులారా! మీరు ఎందుకు వెళ్తున్నారు? దయచేసి త్వరగా చెప్పండి. నేను ఎప్పుడూ మీకు భక్తుడిని, మరింత వినయంగా ఉండే వాడిని. అలాంటిదాన్ని ఎందుకు వదిలిపెడుతున్నారు?

ఋషయ ఊచుః । గోవధ్యేయమిహ బ్రహ్మన్ యావత్ తవ శరీరగా । తావదన్నం న భుఞ్జామో భవతోఽన్నం మహామునే ।। ౭౧.

మునులు ఇలా చెప్పారు: బ్రహ్మనుడా! ఇక్కడ ఆవు హత్య జరిగింది. అది నీ శరీరంతో ఉన్నంతవరకు, మేము నీ ఇంటి అన్నాన్ని తినము, మహర్షీ!

ఏవముక్తో గౌతమోఽథ తాన్ మునీన్ ప్రాహ ధర్మవిత్ । ప్రాయశ్చిత్తం గోవధ్యాయా దీయతాం మే తపోధనాః ।। ౭౧.

అలా అని గౌతముడు, ధర్మాన్ని తెలిసినవాడు, ఆ మునులకు ఇలా అన్నాడు: 'తపస్సుతో ఉన్నవారూ! ఆవు హత్యకు ప్రాయశ్చిత్తం చెప్పండి.'

ఇయం గౌరమృతా బ్రహ్మన్ మూర్చ్ఛితేవ వ్యవస్థితా । గఙ్గాజలప్లుతా చేయముత్థాస్యతి న సంశయః ।। ౭౧.

ఈ ఆవు చనిపోలేదు బ్రహ్మనుడా, కేవలం అపస్మారంగా పడిపోయింది. గంగానదీ నీటితో స్నానం చేయగానే, ఈమె మళ్లీ లేచి వస్తుంది — దీనిలో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

ప్రాయశ్చిత్తం మృతాయాః స్యాదమృతాయాః కృతం త్విదమ్ । వ్రతం వా మా కృథాః కోపమిత్యుక్త్వా ప్రయయుస్తు తే ।। ౭౧.

ప్రాయశ్చిత్తం చనిపోయినవారికే అవసరం; చనిపోని వానికి ఇది చాలిపోతుంది. వ్రతం చేయకూడదు, కోపపడకూడదు అని చెప్పి, వారు అక్కడి నుంచి వెళ్లిపోయారు.

గతైస్తైర్గౌతమో ధీమాన్ హిమవన్తం మహాగిరిమ్ । మామారాధయిషుః ప్రాయాత్ తప్తుం చాశు మహత్ తపః ।। ౭౧.

వారు వెళ్లిపోయిన తర్వాత, తెలివైన గౌతముడు హిమవంత్ అనే గొప్ప పర్వతానికి వెళ్లి, నన్ను ఆరాధించడానికి, గొప్ప తపస్సు చేయడానికి బయలుదేరాడు.

శతమేకం తు వర్షాణామహమారాధితోఽభవమ్ । తుష్టేన చ మయా ప్రోక్తో వరం వరయ సువ్రత ।। ౭౧.

నూరు సంవత్సరాలు నన్ను ఆరాధించాడు. నేను సంతోషించి, 'ధైర్యవంతుడా, ఒక వరం కోరుకో' అని చెప్పాను.

సోఽబ్రవీన్మాం జకటాసంస్థాం దేహి గఙ్గాం తపస్వినీమ్ । మయా సార్ధం ప్రయాత్వేషా పుణ్యా భాగీరథీ నదీ ।। ౭౧.

అప్పుడు అతడు ఇలా అన్నాడు: 'మీ జటలో నుండి తపస్సుతో కూడిన గంగానదిని నాకు ఇవ్వండి. ఈ పవిత్రమైన భాగీరథి నది నాతో పాటు రావాలి.'

ఏవముక్తే జటాఖణ్డమేకం స ప్రదదౌ శివః । తాం గృహ్య గతవాన్ సోఽపి యత్రాస్తే సా తు గౌర్మృతా ।। ౭౧.

అలా అడిగినప్పుడు, శివుడు తన జటలోని ఒక భాగాన్ని ఇచ్చాడు. దాన్ని తీసుకుని, ఆ ఆవు పడిపోయిన చోటికి గౌతముడు వెళ్లాడు.

తజ్జలప్లావితా సా గౌర్గతా చోత్థాయ భామినీ । నదీ చ మహతీ జాతా పుణ్యతోయా శుచిహ్రదా ।। ౭౧.

ఆ నీటితో స్నానం చేసిన ఆ ఆవు మళ్లీ లేచి, ప్రకాశంగా కనిపించింది. అక్కడే పవిత్రమైన, పెద్ద నది జన్మించింది.

తం దృష్ట్వా మహదాశ్చర్యం తత్ర సప్తర్షయోఽమలాః । ఆజగ్ముః ఖే విమానస్థాః సాధుః సాధ్వితి వాదినః ।। ౭౧.

ఆ అద్భుతాన్ని చూసి, పవిత్రమైన సప్తర్షులు ఆకాశంలో విమానాల్లో వచ్చి, 'బాగుంది! బాగుంది!' అని ప్రశంసించారు.

సాధు గౌతమ సాధూనాం కోన్యోఽస్తి సదృశస్తవ । యదేవం జాహ్నవీం దేవీం దణ్డకే చావతారయత్ ।। ౭౧.

'గౌతమా! నీలాంటి ధర్మవంతుడు మరొకరు లేరు. దేవత అయిన జాహ్నవిని దండకారణ్యంలోకి తీసుకువచ్చినవాడివి నీవే.'