వరాహపురాణమ్

త్వం చ రుద్ర మహాబాహో మోహశాస్త్రాణి కారయ । అల్పాయాసం దర్శయిత్వా ఫలం దీర్ఘం ప్రదర్శయ ।। ౭౦.

బలమైన భుజాలు కలిగిన రుద్రా! నీవు మాయాశాస్త్రాలు రచించు. తక్కువ శ్రమతోనే ఎక్కువ ఫలితాలు వస్తాయని చూపించు.

కుహకం చేన్ద్రజాలాని విరుద్ధాచరణాని చ । దర్శయిత్వా జనం సర్వం మోహయాశు మహేశ్వర ।। ౭౦.

మాయలు, మంత్రాలు, విరుద్ధమైన ఆచారాలు చూపించి, ఈ విధంగా ప్రజలందరినీ త్వరగా మోహింపజేయు, మహేశ్వరా!

ఏవముక్త్వా తదా తేన దేవేన పరమేష్ఠినా । ఆత్మా తు గోపితః సద్యః ప్రకాశ్యోఽహం కృతస్తదా ।। ౭౦.

ఆ పరమేశ్వరుడు ఇలా చెప్పిన వెంటనే, నా అసలైన స్వరూపాన్ని వెంటనే దాచిపెట్టి, మళ్లీ ప్రదర్శించాడు.

తస్మాదారభ్య కాలం తు మత్ప్రణీతేషు సత్తమ । శాస్త్రేష్వభిరతో లోకో బాహుల్యేన భవేదతః ।। ౭౦.

ఆ సమయం నుంచి నా రచన అయిన శాస్త్రాలలో ప్రజలు ఎక్కువగా ఆసక్తి చూపిస్తూ ఉన్నారు, ఉత్తముడా!

వేదానువర్త్తినం మార్గం దేవం నారాయణం తథా । ఏకీభావేన పశ్యన్తో ముక్తిభాజో భవన్తి తే ।। ౭౦.

వేదమార్గాన్ని అనుసరిస్తూ, నారాయణుని ఏకత్వంగా దర్శించే వారు ముక్తిని పొందుతారు.

మాం విష్ణోర్వ్యతిరిక్తం యే బ్రహ్మాణం చ ద్విజోత్తమ । భజన్తే పాపకర్మాణస్తే యాన్తి నరకం నరాః ।। ౭౦.

విష్ణువు నుండి వేరుగా నన్ను లేదా బ్రహ్మను పూజించే పాపకర్మలు చేసే వారు, ఉత్తమ ద్విజుడా, నరకానికి పోతారు.

యే వేదమార్గనిర్ముక్తాస్తేషాం మోహార్థమేవ చ । నయసిద్ధాన్తసంజ్ఞాభిర్మయా శాస్త్రం తు దర్శితమ్ ।। ౭౦.

వేదమార్గాన్ని వదిలినవారిని మోహపరిచేందుకు, నేను నానా సిద్ధాంతాలు, నిర్ణయాలతో కూడిన శాస్త్రాన్ని చూపించాను.

పాశోఽయం పశుభావస్తు స యదా పతితో భవేత్ । తదా పాశుపతం శాస్త్రం జాయతే వేదసంజ్ఞితమ్ ।। ౭౦.

ఈ బంధమే పశుభావం. అది తొలగినప్పుడు, వేదమని పేరుగల పాశుపత శాస్త్రం ఉద్భవిస్తుంది.

వేదమూర్తిరహం విప్ర నాన్యశాస్త్రార్థవాదిభిః । జ్ఞాయతే మత్స్వరూపం తు ముక్త్వా వేదమనాదిమత్ । వేదవేద్యోఽస్మి విప్రర్షే బ్రాహ్మణైశ్చ విశేషతః ।। ౭౦.

ఓ మహర్షీ! నేను వేద స్వరూపుడను. వేదాన్ని తప్ప ఇతర శాస్త్రాల ద్వారా నా అసలైన స్వరూపం తెలిసేది కాదు. ముఖ్యంగా బ్రాహ్మణులు వేదం ద్వారానే నన్ను తెలుసుకోవాలి.

యుగాని త్రీణ్యహం విప్ర బ్రహ్మా విష్ణుస్తథైవ చ । త్రయోఽపి సత్త్వాదిగుణాస్త్రయో వేదాస్త్రయోఽగ్నయః ।। ౭౦.

మహర్షీ! మూడు యుగాలు, బ్రహ్మ, విష్ణువు, నేను — మూడూ ప్రకృతి గుణాలనుండి ఉద్భవించాయి. మూడు వేదాలు, మూడు అగ్నులు కూడా అలాగే.

త్రయో లోకాస్త్రయః సంధ్యాస్త్రయో వర్ణాస్తథైవ చ । సవనాని తు తావన్తి త్రిధా బద్ధమిదం జగత్ ।। ౭౦.

మూడు లోకాలు, మూడు సంధ్యలు, మూడు వర్ణాలు, మూడు యాగాలు — ఈ లోకం మూడుగా బంధించబడి ఉంది.

య ఏవం వేత్తి విప్రర్షే పరం నారాయణం తథా । అపరం పద్మయోనిం తు బ్రహ్మాణం త్వపరం తు మామ్ । గుణతో ముఖ్యతస్త్వేక ఏవాహం మోహ ఇత్యుత ।। ౭౦.

ఎవరైనా ఇలా తెలుసుకుంటే, పరమ నారాయణుడు, పద్మంలో జన్మించిన బ్రహ్మ, నన్ను వేరుగా తెలుసుకుంటారు. కానీ గుణాల పరంగా నేను ప్రధానుడను, మిగతావన్నీ మాయ మాత్రమే.

అగస్త్య ఉవాచ । ఏవముక్తస్తతో దేవా ఋషయశ్చ పినాకినా । అహం చ నృపతే తస్య దేవస్య ప్రణతోఽభవమ్ ।। ౭౧.

అగస్త్యుడు ఇలా అన్నాడు: రాజా! ఆ పినాకిని దేవుడు ఇలా చెప్పిన తర్వాత, దేవతలు, ఋషులు, నేనూ ఆయనకు నమస్కరించాము.

ప్రణమ్య శిరసా దేవం యావత్ పశ్యామహే నృప । తావత్ తస్యైవ రుద్రస్య దేహస్థం కమలాసనమ్ ।। ౭౧.

దేవునికి తలవంచి నమస్కరించిన తర్వాత, రాజా! మేము చూస్తుండగా, రుద్రుని శరీరంలో కమలాసనుని చూశాము.

నారాయణం చ హృదయే త్రసరేణుసుసూక్ష్మకమ్ । జ్వలద్భాస్కరవర్ణాభం పశ్యామ భవదేహతః ।। ౭౧.

ఆయన హృదయంలో, ధూళిపాటు కన్నా సూక్ష్మంగా, బంగారు వర్ణంతో ప్రకాశించే నారాయణుని, భవుని శరీరంలో చూశాము.

తం దృష్ట్వా విస్మితాః సర్వే యాజకా ఋషయో మమ । జయశబ్దరవాంశ్చక్రుః సామఋగ్యజుషాం స్వనమ్ ।। ౭౧.

అతన్ని చూసి, నా తోడూ యజ్ఞంలో పాల్గొన్న ఋషులందరూ ఆశ్చర్యపోయారు. వారు జయధ్వని చేసి, సామ, ఋక్, యజుర్వేద మంత్రాలు పాడారు.

కృత్వోచుస్తే తదా దేవం కిమిదం పరమేశ్వర । ఏకస్యామేవ మూర్తౌ తే లక్ష్యన్తే చ త్రిమూర్త్తయః ।। ౭౧.

అప్పుడు వారు ఆ పరమేశ్వరుని అడిగారు: ప్రభూ! ఇదేమిటి? మీ ఒక్క రూపంలో మూడు రూపాలు ఎలా కనిపిస్తున్నాయి?

రుద్ర ఉవాచ । యజ్ఞేఽస్మిన్ యద్ధుతం హవ్యం మాముద్దిశ్య మహర్షయః । తే త్రయోఽపి వయం భాగం గృహ్ణీమః కవిసత్తమాః ।। ౭౧.

రుద్రుడు ఇలా అన్నాడు: ఈ యజ్ఞంలో, మమ్మల్ని ఉద్దేశించి మహర్షులు ఏ హవిస్సు సమర్పించినా, కవిశ్రేష్ఠులారా, మేము ముగ్గురం అందులో భాగాన్ని పొందుతాము.

నాస్మాకం వివిధో భావో వర్తతే మునిసత్తమాః । సమ్యగ్దృశః ప్రపశ్యన్తి విపరీతేష్వనేకశః ।। ౭౧.

మునిశ్రేష్ఠులారా, మేమందరిలో ఎలాంటి భేదభావాలు లేవు. సరిగ్గా చూడగలవారు నిజాన్ని గ్రహిస్తారు, కాని తప్పుడు విషయాల్లో చాలామంది వేర్వేరు రీతిలో చూస్తారు.

ఏవముక్తే తు రుద్రేణ సర్వే తే మునయో నృప । పప్రచ్ఛుః శంకరం దేవం మోహశాస్త్రప్రయోజనమ్ ।। ౭౧.

రుద్రుడు ఇలా చెప్పిన తర్వాత, రాజా, ఆ మునులు అందరూ శంకరుడిని చూసి, మోహశాస్త్రం ఎందుకు చెప్పావో అడిగారు.

ఋషయ ఊచుః । మోహనార్థం తు లోకానాం త్వయా శాస్త్రం పృథక్ కృతమ్ । తత్ త్వయా హేతునా కేన కృతం దేవ వదస్వ నః ।। ౭౧.

ఆ మునులు ఇలా అడిగారు: దేవా, లోకాలను మోహపరిచేందుకు నువ్వు వేరుగా ఒక శాస్త్రాన్ని రూపొందించావు. దానికి ఏ కారణంతో అలా చేసావో మాకు చెప్పు.

రుద్ర ఉవాచ । అస్తి భారతవర్షేణ వనం దణ్డకసంజ్ఞితమ్ । తత్ర తీవ్రం తపో ఘోరం గౌతమో నామ వై ద్విజః ।। ౭౧.

రుద్రుడు ఇలా అన్నాడు: భారతవర్షంలో దండక అనే అడవి ఉంది. అక్కడ గౌతముడు అనే బ్రాహ్మణుడు భయంకరమైన తపస్సు చేశాడు.

చకార తస్య బ్రహ్మా తు పరితోషం గతః ప్రభుః । ఉవాచ తం మునిం బ్రహ్మా వరం బ్రూహి తపోధన ।। ౭౧.

ఆయన తపస్సుతో తృప్తిపడిన బ్రహ్మదేవుడు, ఆ మునిని చూచి, 'తపస్సుతో నిండినవాడా, ఏ వరం కావాలో అడుగు' అని అన్నాడు.

ఏవముక్తస్తదా తేన బ్రహ్మణా లోకకర్తృణా । ఉవాచ సద్యః పఙ్క్తిం మే ధాన్యానాం దేహి పద్మజ ।। ౭౧.

ప్రపంచాలను సృష్టించిన బ్రహ్మదేవుడు ఇలా అడిగినప్పుడు, గౌతముడు వెంటనే, 'పద్మజా, నాకు ధాన్యాల వరుస ఇవ్వు' అని కోరాడు.

ఏవముక్తో దదౌ తస్య తమేవార్థం పితామహః । లబ్ధ్వా తు తం వరం విప్రః శతశ్రృఙ్గే మహాశ్రమమ్ ।। ౭౧.

బ్రహ్మదేవుడు అతనికి అదే వరాన్ని ఇచ్చాడు. ఆ వరాన్ని పొంది, ఆ ముని శతశృంగ పర్వతంలో గొప్ప ఆశ్రమాన్ని నిర్మించాడు.

చకార తస్యోషసి చ పాకాన్తే శాలయో ద్విజాః । లూయన్తే తేన మునినా మధ్యాహ్నే పచ్యతే తథా । సర్వాతిథ్యమసౌ విప్రో బ్రాహ్మణేభ్యో దదాత్యలమ్ ।। ౭౧.

అక్కడ, బ్రాహ్మణులారా, తన ఆశ్రమం అంచున గౌతముడు నాటిన బియ్యం పంటను మధ్యాహ్నం కోసి, వండేవాడు. ఆ ముని బ్రాహ్మణులకు అన్నదానం చేస్తూ అతిథి సేవలో ముందుండేవాడు.

కస్యచిత్ త్వథ కాలస్య మహతి ద్వాదశాబ్దికా । అనావృష్టిర్ద్విజవరా అభవల్లోమహర్షిణీ ।। ౭౧.

కొంతకాలం తర్వాత, బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠులారా, పన్నెండు సంవత్సరాలు పాటు భయంకరమైన వర్షాభావం ఏర్పడింది.

తాం దృష్ట్వా మునయః సర్వే అనావృష్టిం వనేచరాః । క్షుధయా పీడ్యమామాస్తు ప్రయయుర్గౌతమం తదా ।। ౭౧.

ఆ వర్షాభావాన్ని చూసి, అడవిలో ఉండే మునులు అందరూ ఆకలితో బాధపడుతూ ఆ సమయంలో గౌతముని వద్దకు వెళ్లారు.

అథ తానాగతాన్ దృష్ట్వా గౌతమః శిరసా నతః । ఉవాచ స్థీయతాం మహ్యం గృహే మునివరాత్మజాః ।। ౭౧.

వారు వచ్చినదాన్ని గమనించిన గౌతముడు తలవంచి, 'మహామునుల కుమారులారా, నా ఇంట్లో ఉండండి' అని ఆహ్వానించాడు.