వరాహపురాణమ్

మహాదేవో విరూపాక్షస్త్ర్యమ్బకో నీలలోహితః । సోఽపి రౌద్రే స్థితః స్థానే బభూవ పరమేశ్వరః ।। ౭౦.

మహాదేవుడు, విరూపాక్షుడు, త్రయంబకుడు, నీలలోహితుడు, ఆ పరమేశ్వరుడు రౌద్ర స్వరూపంలో అక్కడ నిలిచాడు.

తాన్ సర్వానాగతాన్ దృష్ట్వా దేవానృషిమహోరగాన్ । సనత్కుమారో భగవానాజగామాబ్జసంభవః ।। ౭౦.

అక్కడికి వచ్చిన దేవతలు, ఋషులు, మహానాగులను చూసి, పద్మంలో జన్మించిన భాగవంతుడైన సనత్కుమారుడు అక్కడికి వచ్చాడు.

త్రసరేణుప్రమాణేన విమానే సూర్యసన్నిభే । అవస్థితో మహాయోగీ భూతభవ్యభవిష్యవిత్ ।। ౭౦.

అతడు గత, వర్తమాన, భవిష్యత్ కాలాలను తెలిసిన మహాయోగి. ధూళిపాటికంత పరిమాణంలో, సూర్యుడిలా ప్రకాశించే విమానంలో నిలిచాడు.

ఆగమ్య శిరసా రుద్రం స వవన్దే మహామునిః । మయా ప్రణమితస్తస్థౌ సమీపే శూలపాణినః ।। ౭౦.

అతడు వచ్చి రుద్రునికి తలవంచి నమస్కరించాడు. నేనూ శూలాన్ని ధరించిన ఆయన సమీపంలో నమస్కరించి నిలిచాను.

తానహం సంస్థితాన్ దేవాన్ నారదాదీనృషీంస్తథా । సనత్కుమారరుద్రౌ చ దృష్ట్వా మే మనసి స్థితమ్ ।। ౭౦.

అక్కడ సమకూరిన దేవతలను, నారదుడు మొదలైన ఋషులను, సనత్కుమారుడు, రుద్రుడు వీరందరిని చూసి నా మనసులో ఒక ఆలోచన వచ్చింది.

క ఏషాం భవతే యాజ్యో వరిష్ఠశ్చ నృపోత్తమ । కేన తుష్టేన తుష్టాః స్యుః సర్వ ఏతే సరుద్రకాః ।। ౭౦.

ఓ రాజశ్రేష్ఠా! వీరిలో ఎవరు నీ యజ్ఞానికి యాజ్యుడు? ఎవరు అత్యుత్తముడు? వీరందరిని, రుద్రునితో సహా, సంతృప్తిపరచాలంటే ఎవరిని సంతృప్తిపరచాలి?

ఏవం కృత్వా స్థితే రాజన్ రుద్రః పృష్టో మయాఽనఘ । ఏవమర్థం క ఇజ్యోఽత్ర యుష్మాకం సురసత్తమాః ।। ౭౦.

ఇలా ఆలోచించి, రాజా! నేను రుద్రుణ్ని అడిగాను: 'ఓ పాపరహితుడా! మీలో ఉత్తమమైన దేవతల్లో ఈ యజ్ఞంలో ఎవరు ఆరాధించబడాలి?' అని.

ఏవముక్తే తదోవాచ రుద్రో మాం సురసన్నిధౌ ।। ౭౦.

నేను ఇలా అడిగిన తర్వాత, రుద్రుడు దేవతల సమక్షంలో నన్ను ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు.

రుద్ర ఉవాచ । శ్రృణ్వన్తు బిబుధాః సర్వే తథా దేవర్షయోఽమలాః । బ్రహ్మర్షయశ్చ విఖ్యాతా సర్వే శ్రృణ్వన్తు మే వచః । త్వం చాగస్త్య మహాబుద్ధే శ్రృణు మే గదతో వచః ।। ౭౦.

రుద్రుడు ఇలా అన్నాడు: 'అన్ని దేవతలు, పవిత్రమైన దేవర్షులు, ప్రసిద్ధ బ్రహ్మర్షులు నా మాట వినండి. మహాబుద్ధిశాలి అయిన అగస్త్యా! నువ్వూ నేను చెప్పేది విను.'

యో యజ్ఞైరీడ్యతే దేవో యస్మాత్ సర్వమిదం జగత్ । ఉత్పన్నం సర్వదా యస్మింల్లీనం భవతి సామరమ్ ।। ౭౦.

యజ్ఞాలతో ఆరాధించబడే దేవుడు, ఈ జగత్తంతా యందుంచి ఉద్భవించింది, దేవతలతో కలసి ఎప్పుడూ అందులో లయమయ్యే ఆ పరమాత్మనే—

నారాయణః పరో దేవః సత్త్వరూపో జనార్దనః । త్రిధాత్మానం స భగవాన్ ససర్జ పరమేశ్వరః ।। ౭౦.

ఆయన నారాయణుడు, పరమదేవుడు, సత్వస్వరూపుడైన జనార్దనుడు. ఆ పరమేశ్వరుడు తాను తానే మూడు రూపాలుగా సృష్టించుకున్నాడు.

రజస్తమోభ్యాం యుక్తోఽభూద్ రజః సత్త్వాధికం విభుః । ససర్జ నాభికమలే బ్రహ్మాణం కమలాసనమ్ ।। ౭౦.

రజస్వభావం, తమోగుణంతో కూడిన పరమేశ్వరుడు, రజోగుణం సత్త్వగుణాన్ని మించిపోయినప్పుడు, తన నాభికమలంలో నుండి కమలంపై కూర్చున్న బ్రహ్మను సృష్టించాడు.

రజసా తమసా యుక్తః సోఽపి మాం త్వసృజత్ ప్రభుః । యత్సత్త్వం స హరిర్దేవో యో హరిస్తత్పరం పదమ్ ।। ౭౦.

అతడూ రజోగుణం, తమోగుణంతో కూడి, ప్రభువు అయిన నేను కూడా సృష్టించబడ్డాను. ఆ సత్త్వగుణమే హరిదేవుడు, హరిదేవుడే పరమపదము.

యే సత్త్వరజసీ సోఽపి బ్రహ్మా కమలసంభవః । యో బ్రహ్మా సైవ దేవస్తు యో దేవః సః చతుర్ముఖః । యద్రజస్తమసోపేతం సోఽహం నాస్త్యత్ర సంశయః ।। ౭౦.

సత్త్వగుణం, రజోగుణం కలిగి ఉన్నవాడే కమలంలో జన్మించిన బ్రహ్మ. బ్రహ్మనే దేవుడు, ఆ దేవుడే నాలుగు ముఖాల బ్రహ్మ. రజోగుణం, తమోగుణంతో కూడినదే నేనే, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

సత్త్వం రజస్తమశ్చైవ త్రితయం చైతదుచ్యతే । సత్త్వేన ముచ్యతే జన్తుః సత్త్వం నారాయణాత్మకమ్ ।। ౭౦.

సత్త్వం, రజస్సు, తమస్సు — ఈ మూడు గుణాలు అని అంటారు. సత్త్వగుణంతో జీవి విముక్తి పొందుతాడు. ఆ సత్త్వగుణమే నారాయణ స్వరూపం.

రజసా సత్త్వయుక్తేన భవేత్ సృష్టీ రజోఽధికా । తచ్చ పైతామహం వృత్తం సర్వశాస్త్రేషు పఠ్యతే ।। ౭౦.

రజోగుణం, సత్త్వగుణంతో కలిసినప్పుడు, రజోగుణం ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు సృష్టి జరుగుతుంది. ఇది పితామహుని పరంపరగా అన్ని శాస్త్రాలలో చెప్పబడింది.

యద్వేదబాహ్యం కర్మ స్యాచ్ఛాస్త్రముద్దిశ్య సేవ్యతే । తద్రౌద్రమితి విఖ్యాతం కనిష్ఠం గదితం నృణామ్ ।। ౭౦.

వేదాలకు బయటగా, ఏదైనా కర్మను శాస్త్రాన్ని అనుసరించి ఆచరిస్తే, అది క్రూరమైనదిగా ప్రసిద్ధి, మానవులలో అత్యంత తక్కువదిగా చెప్పబడింది.

యద్ధీనం రజసా కర్మ కేవలం తామసం తు యత్ । తద్ దుర్గతిపరం నౄణామిహ లోకే పరత్ర చ ।। ౭౦.

రజోగుణం తక్కువగా ఉన్న కర్మ, లేదా పూర్తిగా తమోగుణంతో కూడిన కర్మ, ఈ లోకంలోను, పరలోకంలోను మానవులను దుఃఖానికి దారి తీస్తుంది.

సత్త్వేన ముచ్యతే జన్తుః సత్త్వం నారాయణాత్మకమ్ । నారాయణశ్చ భగవాన్ యజ్ఞరూపీ విభావ్యతే ।। ౭౦.

సత్త్వగుణంతో జీవి విముక్తి పొందుతాడు. సత్త్వగుణమే నారాయణ స్వరూపం. నారాయణుడు, భగవంతుడు, యజ్ఞరూపంగా వెలుగుతాడు.

కృతే నారాయణః శుద్ధః సూక్ష్మమూర్తిరుపాస్యతే । త్రేతాయాం యజ్ఞరూపేణ పఞ్చరాత్రైస్తు ద్వాపరే ।। ౭౦.

కృతయుగంలో నారాయణుడు శుద్ధమైన, సూక్ష్మమైన రూపంతో పూజించబడతాడు. త్రేతాయుగంలో యజ్ఞరూపంగా, ద్వాపరయుగంలో పంచరాత్ర విధానాలతో పూజిస్తారు.

కలౌ మత్కృతమార్గేణ బహురూపేణ తామసైః । ఇజ్యతే ద్వేషబుద్ధ్యా స పరమాత్మా జనార్దనః ।। ౭౦.

కలియుగంలో, నేను చూపిన మార్గంలో, అనేక రూపాలతో, తమోగుణ పద్ధతుల్లో, ద్వేషభావంతో పరమాత్మ అయిన జనార్దనుడిని పూజిస్తారు.

న తస్మాత్ పరతో దేవో భవితా న భవిష్యతి । యో విష్ణుః స స్వయం బ్రహ్మా యో బ్రహ్మా సోఽహమేవ చ ।। ౭౦.

ఆయన కన్నా పైగా దేవుడు లేడు, ఉండడు కూడా. విష్ణువు అయినవాడే బ్రహ్మ, బ్రహ్మ అయినవాడే నేనే.

వేదత్రయేఽపి యజ్ఞేఽస్మిన్ యాజ్యం వేదేషు నిశ్చయః । యో భేదం కురుతేఽస్మాకం త్రయాణాం ద్విజసత్తమ । స పాపకారీ దుష్టాత్మా దుర్గతిం గతిమాప్నుయాత్ ।। ౭౦.

మూడు వేదాలలోను, ఈ యజ్ఞంలోను, యాజ్ఞిక దానం వేదాలలో స్థిరంగా ఉంది. మూడింటిలో మనలో ఎవరు భేదాన్ని కలిగిస్తే, ఆ వ్యక్తి పాపకారి, చెడు మనసున్నవాడు, దుఃఖమైన స్థితిని పొందుతాడు.

ఇదం చ శ్రృణు మేఽగస్త్య గదతః ప్రాక్తనం తథా । యథా కలౌ హరేర్భక్తిం న కుర్వన్తీహ మానవాః ।। ౭౦.

అగస్త్యా! నేను గతాన్ని చెప్పేటప్పుడు విను. కలియుగంలో మానవులు హరిదేవునికి భక్తిని చేయరు.

భూర్లోకవాసినః సర్వే పురా యష్ట్వా జనార్దనమ్ । భువర్లోకం ప్రపద్యన్తే తత్రస్థా అపి కేశవమ్ । ఆరాధ్య స్వర్గతిం యాన్తి క్రమాన్ముక్తిం వ్రజన్తి చ ।। ౭౦.

భూమిలో నివసించే వారు అందరూ, ముందుగా జనార్దనుని పూజించి, భువర్లోకాన్ని చేరతారు. అక్కడ ఉన్నవారు కేశవుని పూజించి స్వర్గాన్ని చేరతారు. క్రమంగా విముక్తిని కూడా పొందుతారు.

ఏవం ముక్తిపదే వ్యాప్తే సర్వలోకైస్తథైవ చ । ముక్తిభాజస్తతో దేవాస్తం దధ్యుః ప్రయతా హరిమ్ ।। ౭౦.

అలా అన్ని లోకాల్లో విముక్తి స్థానం వ్యాపించినప్పుడు, విముక్తి యోగ్యులైన దేవతలు హరిదేవుని భక్తితో పూజించారు.

సోఽపి సర్వగతత్వాచ్చ ప్రాదుర్భూతః సనాతనః । ఉవాచ బ్రూత కిం కార్యం సర్వయోగివరాః సురాః ।। ౭౦.

అతడు సర్వవ్యాపిగా, శాశ్వతుడిగా ప్రత్యక్షమై, 'మీరందరూ యోగిలోకంలో గొప్పవారు, దేవతలారా, ఏం చేయాలో చెప్పండి' అని అన్నాడు.

తే తం ప్రణమ్య దేవేశమూచుశ్చ పరమేశ్వరమ్ । దేవదేవ జనః సర్వో ముక్తిమార్గే వ్యవస్థితః । కథం సృష్టిః ప్రభవితా నరకేషు చ కో వసేత్ ।। ౭౦.

వారు దేవతాధిపతిని నమస్కరించి, పరమేశ్వరునితో ఇలా అన్నారు: 'దేవదేవా! అందరూ విముక్తి మార్గంలో స్థిరంగా ఉన్నారు. సృష్టి ఎలా జరుగుతుంది? నరకాల్లో ఎవరు నివసిస్తారు?'

ఏవముక్తస్తతో దేవైస్తానువాచ జనార్దనః । యుగాని త్రీణి బహవో మాముపేష్యన్తి మానవాః ।। ౭౦.

దేవతలు ఇలా అడిగినప్పుడు, జనార్దనుడు ఇలా చెప్పాడు: 'మూడు యుగాల పాటు, ఇంకా అనేక కాలాల పాటు మానవులు నన్ను చేరుకుంటారు.'