వరాహపురాణమ్

ద్యావాపృథివ్యోరిదమన్తరం హి వ్యాప్తం శరీరేణ దిశశ్చ సర్వాః । తమీడ్యమీశం జగతాం ప్రసూతిం జనార్దనం తం ప్రణతోఽస్మి నిత్యమ్ ।। ౫.

ఆకాశం, భూమి మధ్య అంతటా, దిక్కులన్నిటిలోను తన శరీరంతో వ్యాపించిన, లోకాలకు ఆదియైన, యజ్ఞమూర్తి అయిన జనార్దనుని నేను ఎప్పుడూ నమస్కరిస్తాను.

సురాసురాణాం చ జయాజయాయ యుగే యుగే యః స్వశరీరమాద్యమ్ । సృజత్యనాదిః పరమేశ్వరో య- స్తం యజ్ఞమూర్తిం ప్రణతోఽస్మి నాథమ్ ।। ౫.

దేవతలు, దానవులకు విజయాపజయాల కోసం ప్రతి యుగంలోను, ఆ ఆదిమైన పరమేశ్వరుడు తన స్వరూపాన్ని సృష్టించే యజ్ఞమూర్తి నాథునికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను.

దధార మాయామయముగ్రతేజా జయాయ చక్రం త్వమలాంశుశుభ్రమ్ । గదాసిశార్ఙ్గాదిచతుర్భుజోఽయం తం యజ్ఞమూర్తిం ప్రణతోఽస్మి నిత్యమ్ ।। ౫.

మాయాశక్తితో కూడిన ఉగ్రతేజస్సుతో, నిర్మలమైన కాంతులు వెలిగించే చక్రాన్ని విజయానికి ధరించిన, గద, ఖడ్గం, శారంగం వంటి ఆయుధాలు పట్టిన నాలుగు చేతుల యజ్ఞమూర్తిని నేను ఎప్పుడూ నమస్కరిస్తాను.

క్వచిత్ సహస్త్రం శిరసాం దధార క్వచిన్మహాపర్వతతుల్యకాయమ్ । క్వచిత్ స ఏవ త్రసరేణుతుల్యో యస్తం సదా యజ్ఞనరం నమామి ।। ౫.

ఎప్పుడో వెయ్యి తలలు ధరించి, మరొకసారి మహాపర్వతం లాంటి శరీరాన్ని కలిగి, మరొకసారికి ధూళిపిట్టంత చిన్నవాడై ఉండే శాశ్వత యజ్ఞనరుడిని నేను ఎప్పుడూ నమస్కరిస్తాను.

చతుర్ముఖో యః సృజతే సమగ్రం రథాఙ్గపాణిః ప్రతిపాలనాయ । క్షయాయ కాలానలసన్నిభో య- స్తం యజ్ఞమూర్తిం ప్రణతోఽస్మి నిత్యమ్ ।। ౫.

నాలుగు ముఖాలతో సమస్తాన్ని సృష్టించే వాడు, రథచక్రాన్ని రక్షణ కోసం పట్టిన వాడు, నాశనానికి కాలాగ్ని వంటి వాడైన యజ్ఞమూర్తిని నేను ఎప్పుడూ నమస్కరిస్తాను.

సంసారచక్రక్రమణక్రియాయై య ఇజ్యతే సర్వగతః పురాణః । యో యోగిభిర్ధ్యాయతే చాప్రమేయస్ తం యజ్ఞమూర్తిం ప్రణతోఽస్మి నిత్యమ్ ।। ౫.

సంసారచక్రం నడిపించేందుకు పూజింపబడే, అన్నిచోట్ల వ్యాపించి, పురాతనుడై, యోగులు ధ్యానం చేసే, అపరిమితుడైన యజ్ఞమూర్తిని నేను ఎప్పుడూ నమస్కరిస్తాను.

సమ్యఙ్మనస్యర్పితవానహం తే యదా సుదృశ్యం స్వతనౌ ను తత్త్వమ్ । న చాన్యదస్తోతి మతిః స్థిరా మే యతస్తతో మావతు శుద్ధభావమ్ ।। ౫.

నిజంగా నా మనసును నీకు అర్పించాను; నీ స్వరూపంలో నీ తత్వాన్ని స్పష్టంగా చూసినప్పుడు, ఇంకేదీ లేదని నా మనస్సు స్థిరంగా ఉంటుంది. నా పవిత్రమైన భక్తిని నీవు కాపాడుము.

ఇతీరితస్తస్య హుతాశనార్చిః - ప్రఖ్యం తు తేజః పురతో బభూవ । తస్మిన్ స రాజా ప్రవివేశ బుద్ధిం కృత్వా లయం ప్రాప్తవాన్ యజ్ఞమూర్తౌ ।। ౫.

ఇలా స్తుతించగా, అగ్నిజ్వాలలా ప్రకాశవంతమైన తేజస్సు అతని ముందు ప్రత్యక్షమైంది. అందులో ఆ రాజు తన మనస్సును స్థిరపరిచి, యజ్ఞమూర్తిలో లయమయ్యాడు.

ధరణ్యువాచ । స వసుః సంశయచ్ఛేదం ప్రాప్య రైభ్యశ్చ సత్తమః । ఉభౌ కిం చక్రతుర్దేవ శ్రుత్వా చాఙ్గిరసం వచః ।। ౬.

భూమిదేవి అడిగింది: వసువు, రైభ్యుడు సందేహ నివృత్తిని పొందాక, ఆంగిరసుని మాటలు విని ఇద్దరూ ఏమి చేసారు, దేవా?

శ్రీవరాహ ఉవాచ । స వసుః సర్వధర్మజ్ఞః స్వరాజ్యం ప్రతిపాలయన్ । అయజద్ బహుభిర్యజ్ఞైర్మహద్భిర్భూరిదక్షిణైః ।। ౬.

శ్రీవరాహుడు పలికెను: ఆ వసువు, సమస్త ధర్మాలను తెలిసినవాడు, తన రాజ్యాన్ని పాలిస్తూ, అనేక గొప్ప యజ్ఞాలు, విరాళాలతో చేసినవాడు.

కర్మకాణ్డేన దేవేశం హరిం నారాయణం ప్రభుమ్ । తోషయామాస రాజేన్ద్రస్తమభేదేన చిన్తయన్ ।। ౬.

ఆ రాజు, హరి నారాయణుడిని దేవతాధిపతిగా భావిస్తూ, కర్మకాండంతో పూజించాడు.

తతః కాలేన మహతా తస్య రాజ్ఞో మతిః కిల । నివృత్తరాజ్యభోగస్య ద్న్ద్వస్యాన్తముపేయుషీ ।। ౬.

కాలక్రమంలో, ఆ రాజు రాజ్యసుఖాలు అనుభవించి, ద్వంద్వ భావనకు ముగింపు వచ్చేసింది.

తతః పుత్రం వివస్వన్తం శ్రేష్ఠం భ్రాతృశతస్య హ । అభిషిచ్య స్వకే రాజ్యే తపోవనముపాగమత్ ।। ౬.

తర్వాత, వంద మంది సోదరుల్లో శ్రేష్ఠుడైన తన కుమారుడు వివస్వంతుని తన రాజ్యంలో అభిషేకించి, తాను తపోవనానికి వెళ్లాడు.

పుష్కరం నామ తీర్థానాం ప్రవరం యత్ర కేశవః । పుణ్డరీకాక్షనామా తు పూజ్యతే తత్పరాయణైః ।। ౬.

పవిత్రమైన ప్రదేశాలలో పుష్కరం అన్నది అగ్రగణ్యమైన తీర్థం. అక్కడ పుండరీకాక్షుడు అనే కేశవుడు, తనకు అంకితమైన భక్తుల చేత పూజించబడుతున్నాడు.

తత్ర గత్వా స రాజర్షిః కాశ్మీరాధిపతిర్వసుః । అతితీవ్రేణ తపసా స్వశరీరమశోషయత్ ।। ౬.

అక్కడికి వెళ్లిన కాశ్మీరు రాజు వసు అనే రాజర్షి, అత్యంత కఠినమైన తపస్సు చేసి, తన శరీరాన్ని పూర్తిగా క్షీణింపజేశాడు.

పుణ్డరీకాక్షపారం తు స్తవం భక్త్యా జపన్ బుధః । ఆరిరాధయిషుర్దేవం నారాయణమకల్మషమ్ । స్తోత్రాన్తే తల్లయం ప్రాప్తః స రాజా రాజసత్తమః ।। ౬.

ఆ రాజు, పుండరీకాక్షునికి అర్పించే పరమమైన స్తోత్రాన్ని భక్తితో జపిస్తూ, పాపరహితుడైన నారాయణుని ప్రసన్నం చేయాలని ఆశించాడు. ఆ స్తోత్రం ముగిసిన వెంటనే, ఆ మహారాజు ఆయనలో ఐక్యమవడం సాధించాడు.

ధరణ్యువాచ । పుణ్డరీకాక్షపారం తు స్తోత్రం దేవ కథం స్మృతమ్ । కీదృశం తన్మమాచక్ష్వ పరమేశ్వర తత్త్వతః ।। ౬.

భూమి అడిగింది: పరమేశ్వరా! పుండరీకాక్షునికి అర్పించే పరమమైన స్తోత్రం ఎలా గుర్తించబడింది? అది ఎలా ఉంటుంది? దయచేసి నాకది నిజంగా చెప్పండి.

శ్రీవరాహ ఉవాచ । నమస్తే పుణ్డరీకాక్ష నమస్తే మధుసూదన । నమస్తే సర్వలోకేశ నమస్తే తిగ్మచక్రిణే ।। ౬.

శ్రీ వరాహుడు ఇలా అన్నాడు: పుండరీకాక్షా! నీకు నమస్కారం. మధుసూదనా! నీకు నమస్కారం. సమస్త లోకాల అధిపతీ! నీకు నమస్కారం. ఉగ్రమైన చక్రాన్ని ధరించినవాడా! నీకు నమస్కారం.

విశ్వమూర్తిం మహాబాహుం వరదం సర్వతేజసమ్ । నమామి పుణ్డరీకాక్షం విద్యాఽవిద్యాత్మకం విభుమ్ ।। ౬.

విశ్వరూపుడైన, బలమైన భుజాలు కలిగిన, వరాలిచ్చే, సమస్త తేజస్సుతో నిండిన, జ్ఞానమూ అజ్ఞానమూ రెండింటినీ కలిగి ఉన్న ప్రభువైన పుండరీకాక్షునికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను.

ఆదిదేవం మహాదేవం వేదవేదాఙ్గపారగమ్ । గమ్భీరం సర్వదేవానాం నమామి మధుసూదనమ్ ।। ౬.

ఆదిదేవుడైన, మహాదేవుడైన, వేదాలు మరియు వాటి ఉపాంగాలను పూర్తిగా తెలిసిన, లోతైన, సమస్త దేవతలకు అధిపతియైన మధుసూదనునికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను.

విశ్వమూర్తిం మహామూర్తిం విద్యామూర్తిం త్రిమూర్తికమ్ । కవచం సర్వదేవానాం నమస్యే వారిజేక్షణమ్ ।। ౬.

విశ్వరూపుడైన, మహారూపుడైన, జ్ఞానరూపుడైన, మూడు రూపాలుగలవాడైన, సమస్త దేవతలకు రక్షకుడైన, కమలదళ నేత్రుడైన వాడిని నేను నమస్కరిస్తున్నాను.

సహస్త్రశీర్షిణం దేవం సహస్త్రాక్షం మహాభుజమ్ । జగత్సంవ్యాప్య తిష్ఠన్తం నమస్యే పరమేశ్వరమ్ ।। ౬.

వెయ్యి తలలు, వెయ్యి కళ్ళు, బలమైన భుజాలు కలిగి, జగత్తంతటిని వ్యాపించి నిలిచిన పరమేశ్వరునికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను.

శరణ్యం శరణం దేవం విష్ణుం జిష్ణుం సనాతనమ్ । నీలమేఘప్రతీకాశం నమస్యే చక్రపాణినమ్ ।। ౬.

శరణ్యుడైన, శరణాగతులకు ఆశ్రయమైన, విజయవంతుడైన, శాశ్వతుడైన విష్ణువుని, నీలమేఘపు వర్ణంతో, చక్రాన్ని ధరించిన వాడిని నేను నమస్కరిస్తున్నాను.

శుద్ధం సర్వగతం నిత్యం వ్యోమరూపం సనాతనమ్ । భావాభావవినిర్ముక్తం మస్యే సర్వగం హరిమ్ ।। ౬.

శుద్ధుడైన, అన్నిచోట్లా ఉన్న, నిత్యుడైన, ఆకాశస్వరూపుడైన, సనాతనుడైన, భావాభావాలకు అతీతుడైన, సమస్తాన్ని వ్యాపించిన హరిని నేను నమస్కరిస్తున్నాను.

నాన్యత్ కించిత్ ప్రపశ్యామి వ్యతిరిక్తం త్వయాఽచ్యుత । త్వన్మయం చ ప్రపశ్యామి సర్వమేతచ్చరాచరమ్ ।। ౬.

అచ్యుతా! నిన్ను తప్ప మరొకదాన్ని నేను చూడలేను. ఈ చరాచర జగత్తంతా నీవే నిండినదిగా నేను చూస్తున్నాను.

ఏవం తు వదతస్తస్య మూర్త్తిమాన్ పురుషః కిల । నిర్గత్య దేహాన్నీలాభో ఘనచణ్డో భయంకరః ।। ౬.

అతడు ఇలా పలుకుతుండగా, అతని శరీరంలో నుంచి ఒక రూపవంతుడు బయటకు వచ్చాడు. అతడు నీలమేఘంలా ఉండి, ఉగ్రంగా, భయంకరంగా కనిపించాడు.

రక్తాక్షో హ్రస్వకాయస్తు దగ్ధస్థూణాసమప్రభః । ఉవాచ ప్రాఞ్జలిర్భూత్వా కిం కరోమి నరాధిప ।। ౬.

ఆయనకు ఎర్రని కళ్ళు, చిన్నదైన శరీరం, కాలిపోయిన స్తంభంలా కాంతి ఉండగా, చేతులు జోడించి నిలబడి, 'రాజా! నేను ఏమి చేయాలి?' అని అడిగాడు.

రాజోవాచ । కోఽసి కిం కార్యమిహ తే కస్మాదాగతవానసి । ఏతన్మే కథయ వ్యాధ ఏతదిచ్ఛామి వేదితుమ్ ।। ౬.

రాజు అడిగాడు: 'నువ్వెవరు? నీకింకా ఏ పని ఉంది? ఇక్కడ ఎందుకు వచ్చావు? వీటన్నీ నాకు చెప్పు, వేటగాడా! నేను తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాను.'

వ్యాధ ఉవాచ । పూర్వం కలియుగే రాజన్ రాజా త్వం దక్షిణాపథే । పూర్ణధర్మోద్భవః శ్రీమాఞ్జనస్థానే విచక్షణః ।। ౬.

వేటగాడు ఇలా అన్నాడు: 'రాజా! గతంలో కలియుగంలో నువ్వు దక్షిణభాగంలో జనస్థానంలో నివసిస్తూ, సంపూర్ణ ధర్మసంపన్నుడై, కీర్తిశాలి, వివేకవంతుడై రాజుగా ఉన్నావు.'