సర్వాశినో భవిష్యన్తి బ్రాహ్మణాః శౌచవర్జితాః । సురా పేయమితి ప్రాహుః సత్యశౌచవివర్జితాః ।। ౬౮.
బ్రాహ్మణులు అన్నీ తినేవారు, పవిత్రత లేకుండా పోతారు. వారు మద్యం తాగడం అనుమతించబడిందని చెబుతారు, నిజాయితీ కూడా శుభ్రత కూడా లేకుండా ఉంటారు.
తతో వినశ్యతే లోకో వర్ణధర్మశ్చ నశ్యతే ।। ౬౮.
అప్పుడు లోకం నశిస్తుంది, వర్ణధర్మాలు కూడా పోతాయి.
భద్రాశ్వ ఉవాచ । అగమ్యాగమనం కృత్వా బ్రాహ్మణః క్షత్రియోఽపి వా । శూద్రోఽపి శుద్ధ్యతే కేన కిం వాఽగమ్యం తు శంస మే ।। ౬౮.
భద్రాశ్వుడు అడిగాడు: బ్రాహ్మణుడు లేదా క్షత్రియుడు, లేక శూద్రుడు నిషిద్ధమైన స్త్రీతో సంభోగం చేస్తే, వారు ఎలా పవిత్రులు అవుతారు? ఏ స్త్రీలు నిషిద్ధమయ్యారు? నాకు చెప్పండి.
అగస్త్య ఉవాచ । చాతుర్గామీ భవేద్ విప్రస్ త్రిగామీ క్షత్రియో భవేత్ । ద్విగామీ తు భవేద్ వైశ్యః శూద్ర ఏకగమః స్మృతః ।। ౬౮.
అగస్త్యుడు చెప్పాడు: బ్రాహ్మణుడు నాలుగు రకాల స్త్రీలతో సంబంధం పెట్టుకోవచ్చు; క్షత్రియుడు మూడింటితో, వైశ్యుడు రెండింటితో, శూద్రుడు ఒక్కటితో మాత్రమే అనుమతించబడ్డాడు.
అగమ్యాం బ్రాహ్మణీం ప్రాహుః క్షత్రియస్య నరేశ్వర । క్షత్రాణీం చైవ వైశ్యస్య వైశ్యాం శూద్రస్య పార్థివ । అధమస్యోత్తమా నారీ అగమ్యా మనురబ్రవీత్ ।। ౬౮.
ఓ రాజా! క్షత్రియునికి బ్రాహ్మణుడి భార్య నిషిద్ధం; వైశ్యునికి క్షత్రియుని భార్య నిషిద్ధం; శూద్రునికి వైశ్యుని భార్య నిషిద్ధం. తక్కువ వర్ణానికి ఉన్నవాడు, పై వర్ణానికి చెందిన స్త్రీతో సంబంధం పెట్టుకోవడం నిషిద్ధమని మనువు చెప్పారు.
మాతా మాతృష్వసా శ్వశ్రూర్భాతృపత్నీ చ పార్థివ । స్నుషా చ దుహితా చైవ మిత్రపత్నీ స్వగోత్రజా ।। ౬౮.
తల్లి, మామ, అత్త, అన్నయ్య భార్య, కోడలు, కుమార్తె, స్నేహితుడి భార్య, తన వంశానికి చెందిన స్త్రీ—
రాజజాయాఽఽత్మజా చైవ అగమ్యా ముఖ్యతః స్త్రియః । రజకాదిషు చాన్యాశ్చ స్త్రియోఽగమ్యాః ప్రకీర్తితాః । అగమ్యాగమనం చైతత్ కృతం పాపాయ జాయతే ।। ౬౮.
రాజు భార్య లేదా కుమార్తె, అలాగే రజకినిలాంటి ఇతర స్త్రీలు ముఖ్యంగా నిషిద్ధమైనవారు. ఇలాంటి స్త్రీలతో సంభోగం చేయడం పాపంగా చెప్పబడింది.
వియోనిగమనాయాశు బ్రాహ్మణాయ భవత్యలమ్ । శేషస్య శుద్ధిరేషైవ ప్రాణాయామశతం భవేత్ ।। ౬౮.
బ్రాహ్మణుడు తన వర్ణానికి బయట స్త్రీతో సంభోగం చేస్తే తీవ్రమైన అపవిత్రత కలుగుతుంది. మిగతావారికి వంద ప్రాణాయామాలు చేస్తే పవిత్రత లభిస్తుంది.
బహునాఽపి హి కాలేన యత్ పాపం సముపార్జితమ్ । వర్ణసంకరసంగత్యా బ్రాహ్మణేన నరర్షభ ।। ౬౮.
ఓ ఉత్తమ పురుషుడా! బ్రాహ్మణుడు వర్ణసంకరులతో కలిసినందువల్ల ఎంతకాలమైనా చేసిన పాపం కూడా—
దశప్రణవగాయత్రీం ప్రాణాయామశతైస్త్రిభిః । ముచ్యతే బ్రహ్మహత్యాయాః కిం పునః శేషపాతకైః ।। ౬౮.
పది ప్రణవాలతో గాయత్రీ మంత్రాన్ని జపించి, మూడు వందల ప్రాణాయామాలు చేసినవాడికి బ్రాహ్మణ హత్య పాపం కూడా పోతుంది. మరి చిన్న పాపాల గురించి చెప్పనక్కర్లేదు.
అథవా పరరూపం యో వేద బ్రాహ్మణపుంగవః । వేదాధ్యాయీ పాపశతైః కృతైరపి న లిప్యతే ।। ౬౮.
లేదా, ఒక బ్రాహ్మణుడు పరమాత్మ తత్వాన్ని తెలిసినవాడైతే, వందల పాపాలు చేసినా అతనికి అంటవు.
స్మరన్ విష్ణుం పఠన్ వేదం దదద్ దానం యజన్ హరిమ్ । బ్రాహ్మణః శుద్ధ ఏవాస్తే విరుద్ధమపి తారయేత్ ।। ౬౮.
విష్ణువును స్మరించడం, వేదాన్ని పఠించడం, దానం చేయడం, హరిని పూజించడం—బ్రాహ్మణుడు ఇలా చేస్తే ఎప్పుడూ పవిత్రుడే, ఎదురు ఉన్నవారిని కూడా రక్షించగలడు.
ఏతత్ తే సర్వమాఖ్యాతం యత్ పృష్టోఽహం త్వయా నృప । మన్వాదిర్భిర్విస్తరశః కథ్యతే యేన పార్థివ । సమాసతస్తేన మయా కథితం తే నృపోత్తమ ।। ౬౮.
ఓ రాజా! నువ్వు అడిగినదాన్ని నేను మొత్తం చెప్పాను. మనువు మొదలైనవారు వివరంగా చెప్పిన విషయాన్ని నేను సంక్షిప్తంగా వివరించాను, ఓ ఉత్తమ రాజా!
భద్రాశ్వ ఉవాచ । భగవన్ త్వచ్ఛరీరే తు యద్ వృత్తం ద్విజసత్తమ । చిరజీవీ భవాంస్తన్మే వక్తుమర్హసి సత్తమ ।। ౬౯.
భద్రాశ్వుడు అడిగాడు: భగవన్! నీ శరీరంలో ఏం జరిగిందో, ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా, నీవు దీర్ఘాయువు కలవాడవు, దయచేసి నాకు వివరంగా చెప్పు.
అగస్త్య ఉవాచ । మచ్ఛరీరమిదం రాజన్ బహుకౌతూహలాన్వితమ్ । అనేకకల్పసంస్థాయి వేదవిద్యావిశోధితమ్ ।। ౬౯.
అగస్త్యుడు చెప్పాడు: రాజా! నా శరీరం ఎన్నో ఆశ్చర్యాలతో నిండింది. అనేక కల్పాలు గడిచినా నిలిచింది. వేద విద్య వల్ల పవిత్రమైంది.
అటన్ మహీమహం సర్వాం గతవానస్మి పార్థివ । ఇలావృతం మహావర్షం మేరోః పార్శ్వే వ్యవస్థితమ్ ।। ౬౯.
ఓ రాజా! నేను భూమి అంతటా తిరిగాను. మేరు పర్వతం పక్కన ఉన్న ఇలావృత మహావర్షానికి కూడా వెళ్లాను.
తత్ర రమ్యం సరో దృష్టం తస్య తీరే మహాకుటీ । తత్రోపవాసశిథిలం దృష్టవానస్మి తాపసమ్ । అస్థిచర్మావశేషం తు చీరవల్కలధారిణమ్ ।। ౬౯.
అక్కడ అందమైన సరస్సు కనిపించింది. దాని ఒడ్డున గొప్ప ఆశ్రమం ఉంది. అక్కడ ఉపవాసంతో బలహీనపడిన, ఎముకలు, చర్మం మాత్రమే మిగిలి, వల్కలాలు ధరించిన తపస్విని చూశాను.
తం దృష్టృవాఽహం నృపశ్రేష్ఠ క ఏష నృపసత్తమ । విశ్వాస్య ప్రతిపత్త్యర్థం విధేయం మే నరోత్తమ ।। ౬౯.
ఆయనను చూసి, 'ఇతను ఎవరు?' అని ఆశ్చర్యపడ్డాను, ఓ రాజశ్రేష్ఠా! ఆయన నమ్మకాన్ని పొందేందుకు, ఏం చేయాలో ఆలోచించాను, ఓ ఉత్తమ రాజా!
ఏవం చిత్తయతో మహ్యం స మాం ప్రాహ మహామునిః । స్థీయతాం స్థీయతాం బ్రహ్మన్నాతిథ్యం కరవాణి తే ।। ౬౯.
ఇలా నేను ఆలోచనలు చేస్తుండగా, ఆ మహర్షి నన్ను చూసి, "ఇక్కడే ఉండు, ఇక్కడే ఉండు, బ్రహ్మన్! నేను నీకు అతిథి సత్కారం చేస్తాను," అని అన్నారు.
ఏతచ్ఛ్రుత్వా వచస్తస్య ప్రవిష్టోఽహం కుటీం తు తామ్ । తావత్ పశ్యామ్యహం విప్రం జ్వలన్తమివ తేజసా ।। ౬౯.
ఆ మహర్షి మాటలు విని, నేను ఆ గుడిసెలోకి ప్రవేశించాను. అక్కడ ఆ మహర్షిని చూసాను; ఆయన తేజస్సుతో వెలిగిపోతూ ఉన్నారు.
భూమౌ స్థితం తు మాం దృష్ట్వా హుఙ్కారమకరోద్ ద్విజః । తద్ధుఙ్కారాత్ తు పాతాలం భిత్త్వా పఞ్చ హి కన్యకాః ।। ౬౯.
నేను నేలపై నిలబడి ఉన్నాను అని చూసి, ఆ బ్రాహ్మణుడు 'హుం' అని శబ్దం చేశాడు. ఆ శబ్దంతో భూమిని చీల్చుకుని ఐదు కన్యలు పాతాళం నుంచి బయటికి వచ్చారు.
నిర్యయుః కాఞ్చనం పీఠమేకా తాసాం ప్రగృహ్య వై । సా మాం ప్రాదాత్ తదాఽన్యాఽదాత్ సలిలం కరసంస్థితమ్ ।। ౬౯.
వారిలో ఒకరు బంగారు పీఠాన్ని తీసుకొని నాకిచ్చింది. ఇంకొకరు చేతిలో నీళ్లు పెట్టి నాకందించింది.
గృహీత్వాఽన్యా తు మే పాదౌ క్షాలితుం చోపచక్రమే । అన్యే ద్వే వ్యజనే గృహ్య మత్పక్షాభ్యాం వ్యవస్థితే ।। ౬౯.
మరొకరు నా పాదాలను పట్టుకుని కడగడం మొదలుపెట్టింది. మిగతా ఇద్దరు చెరో వైపున నిలబడి, చెమ్మదండాలు పట్టుకొని నాకు వడలు వేస్తూ ఉన్నారు.
తతో హుఙ్కారమకరోత్ పునరేవ మహాతపాః । తచ్ఛబ్దాదన్తరం హైమద్రోణీం యోజనవిస్తృతామ్ । గృహ్యాజగామ మకరోత్ప్లవం సరసి పార్థివ ।। ౬౯.
ఆ తర్వాత ఆ మహాతపస్వి మళ్లీ 'హుం' అని శబ్దం చేశాడు. ఆ శబ్దంతో ఒక యోజన వెడల్పుతో బంగారు పాత్ర కనిపించింది. ఒక మకరం ఆ సరస్సులోకి దూకింది, రాజా!
తస్యాం తు కన్యాః శతశో హేమకుమ్భకరాః శుభాః । ఆయయుస్తమథో దృష్ట్వా స మునిః ప్రాహ మాం నృప ।। ౬౯.
ఆ పాత్రలో వందలాది శుభ్రమైన కన్యలు బంగారు కుండలు పట్టుకుని వచ్చారు. ఇది చూసి ఆ మహర్షి నన్ను ఉద్దేశించి మాట్లాడారు, రాజా!
స్నానార్థం కల్పితం బ్రహ్మన్నిదం తే సర్వమేవ తు । ద్రోణీం ప్రవిశ్య చేమాం త్వం స్నాతుమర్హసి సత్తమ ।। ౬౯.
"బ్రహ్మన్! నీ స్నానానికి ఇవన్నీ సిద్ధంగా ఉన్నాయి. నీవు ఈ పాత్రలోకి వెళ్లి స్నానం చేయాలి, ఓ ఉత్తముడా!" అని అన్నారు.
తతోఽహం తస్య వచనాత్ తస్యాం ద్రోణ్యాం నరాధిప । విశామి తావత్ సరసి సా ద్రోణీ ప్రత్యమజ్జత ।। ౬౯.
ఆ మహర్షి మాటలు విని, రాజా! నేను ఆ సరస్సులోని పాత్రలోకి ప్రవేశించాను. నేను లోపలికి వెళ్ళగానే ఆ పాత్ర నీళ్లలో మునిగిపోయింది.
ద్రోణ్యాం జలే నిమగ్నోఽహమ్ ఇతి మత్వా నరేశ్వర । ఉన్మగ్నోఽహం తతో లోకమపూర్వం దృష్టవాంస్తతః ।। ౬౯.
రాజా! నేను ఆ పాత్రలోని నీళ్లలో మునిగిపోయానని అనుకుంటూ ఉండగా, అప్పుడు నేను పైకి వచ్చి, ఎప్పుడూ చూడని ఒక కొత్త లోకాన్ని చూశాను.
సుహర్మ్యకక్ష్యాయతనం విశాలం రథ్యాపథం శుద్ధజనానుకీర్ణమ్ । నీత్యుత్తమైః సేవితమాత్మవిద్భి - ర్నృభిః పురాణైర్నయమార్గసంస్థైః ।। ౬౯.
అక్కడ నేను విశాలమైన, అద్భుతమైన నగరాన్ని చూశాను. ఆ నగరంలో విశాలమైన వీధులు, పవిత్ర హృదయులైన ప్రజలు, జ్ఞానులు, ఆత్మవిద్యలు, పురాతన రాజులు ధర్మమార్గంలో స్థిరంగా ఉండి, అందరూ అక్కడ నివసిస్తున్నారు.
సంసారచర్యాపరిఘాభిరుగ్రం గమ్భీరపాతాలతలస్థమాద్యమ్ । సితైర్నృభిః పాశవరాగ్రహస్తైః ద్విపాశ్వసంఘైర్వివిధైరుపేతమ్ ।। ౬౯.
ఆ స్థలం భయంకరంగా, లోకంలో సాధారణంగా ఉండే జీవనచర్యలకు అందని విధంగా, లోతైన పాతాళంలో ఉంది. అక్కడ తెల్ల వస్త్రాలు ధరించిన వారు, చేతుల్లో పాశాలు పట్టుకుని, ఏనుగులు, కుదిరాళ్ళ సమూహాలతో చుట్టుముట్టబడి ఉంది.