వరాహపురాణమ్

ఏవం జ్ఞాత్వా సలక్ష్మీకం హరిం సంపూజ్య భక్తితః । మన్త్రేణానేన రాజేన్ద్ర తతస్తం పరమేశ్వరమ్ ।। ౫౮.

ఇలా తెలుసుకుని, రాజేంద్రా! భక్తితో లక్ష్మితో కూడిన హరిని, ఈ మంత్రంతో పూజించాలి. ఆ తరువాత పరమేశ్వరుని పూజించాలి.

గమ్భీరాయేతి పాదౌ తు సుభగాయేతి వై కటిమ్ । ఉదరం దేవదేవేతి త్రినేత్రాయేతి వై ముఖమ్ । వాచస్పతయే చ శిరో రుద్రాయేతి చ సర్వతః ।। ౫౮.

పాదాలకు 'గంభీరాయ', నడుముకు 'సుభగాయ', పొట్టకు 'దేవదేవేతి', ముఖానికి 'త్రినేత్రాయ', తలకి 'వాచస్పతయే', అన్ని భాగాలకు 'రుద్రాయ' అని ఉచ్చరించాలి.

ఏవమభ్యర్చ్య మేధావీ విష్ణుం లక్ష్మ్యా సమన్వితమ్ । హరం వా గౌరిసంయుక్తం గన్ధపుష్పాదిభిః క్రమాత్ ।। ౫౮.

ఇలా, జ్ఞానులు లక్ష్మితో కూడిన విష్ణువును లేదా గౌరీతో కూడిన హరుణ్ని, గంధం, పువ్వులు మొదలైనవి సమర్పిస్తూ క్రమంగా పూజించాలి.

తతస్తస్యాగ్రతో హోమం కారయేన్మధుసర్పిషా । తిలైః సహ మహారాజ సౌభాగ్యపతయేతి చ ।। ౫౮.

ఆ తరువాత, వారి ముందు తేనె, నెయ్యి, నువ్వులు కలిపి 'సౌభాగ్యపతయే' అని పలుకుతూ హోమం చేయాలి.

తతస్త్వక్షారవిరసం నిస్నేహం ధరణీతలే । గోధూమాన్నం తు భుఞ్జీత కృష్ణేప్యేవం విధిః స్మృతః । ఆషాఢాదిద్వితీయాం తు పారణం తత్ర భోజనమ్ ।। ౫౮.

తర్వాత, ఉప్పు, కారం, నూనె లేకుండా, నేలపై ఉంచిన గోధుమ అన్నం తినాలి. కృష్ణపక్షంలో కూడా ఇదే విధానం. ఆషాఢ మాసం నుండి రెండవ రోజు ఉపవాస విరమణ చేసి భోజనం చేయాలి.

యవాన్నం తు తతః పశ్చాత్ కార్త్తికాదిషు పార్థివ । శ్యామాకం తత్ర భుఞ్జీత త్రీన్ మాసాన్ నియతః శుచిః ।। ౫౮.

తర్వాత, కార్తీక మాసం మొదలు మూడు నెలలు వరకూ, శుద్ధిగా నియమంగా యవ అన్నం లేదా శ్యామాకం తినాలి.

తతో మాఘసితే పక్షే తృతీయాయాం నరాధిప । సౌవర్ణాం కారయేద్ గౌరీం రుద్రం చైకత్ర బుద్ధిమాన్ ।। ౫౮.

తర్వాత, మాఘ మాసంలో శుక్లపక్ష తృతీయ నాడు, రాజా! జ్ఞానులు బంగారంతో గౌరీ, రుద్రుని కలిపి విగ్రహాన్ని చేయాలి.

సలక్ష్మీకం హరిం చాపి యథాశక్త్యా ప్రసన్నధీః । తతస్తం బ్రాహ్మణే దద్యాత్ పాత్రభూతే విచక్షణే ।। ౫౮.

అలాగే, తన శక్తికి తగినట్లుగా, ఆనందంగా లక్ష్మితో కూడిన హరిని కూడా తయారు చేసి, అర్హత కలిగిన బ్రాహ్మణుడికి దానం చేయాలి.

అన్నేన హీనే వేదానాం పారగే సాధువర్తిని । సదాచారేతి వా దద్యాదల్పవిత్తే విశేషతః ।। ౫౮.

అన్నం లేకపోతే, వేదాలు చదివినవారికి, మంచిగా ప్రవర్తించే వారికి, లేదా మంచి ఆచారమున్న వారికి, ముఖ్యంగా ధనం తక్కువగా ఉన్నవారు అయితే వారికి దానం చేయాలి.

షడ్భిః పాత్రైరుపేతం తు బ్రాహ్మణాయ నివేదయేత్ । ఏకం మధుమయం పాత్రం ద్వితీయం ఘృతపూరితమ్ ।। ౫౮.

ఆ బ్రాహ్మణుడికి ఆరు పాత్రలు ఇవ్వాలి. ఒకటి తేనెతో, రెండవది నెయ్యితో నింపాలి.

తృతీయం తిలతైలస్య చతుర్థం గుడసంయుతమ్ । పఞ్చమం లవణైః పూర్ణం షష్ఠం గోక్షీరసంయుతమ్ ।। ౫౮.

మూడవది నువ్వుల నూనెతో, నాల్గవది బెల్లంతో, ఐదవది ఉప్పుతో, ఆరవది ఆవుపాలుతో నింపాలి.

ఏతాని దత్త్వా పాత్రాణి సప్తజన్మాన్తరం భవేత్ । సుభగో దర్శనీయశ్చ నారీ వా పురుషోఽపి వా ।। ౫౮.

ఈ పాత్రలు దానం చేసినవారికి, ఏడు జన్మలు సౌభాగ్యవంతులు, అందంగా ఉండే వరం లభిస్తుంది. అది ఆడవారైనా, మగవారైనా వర్తిస్తుంది.

అగస్త్య ఉవాచ । అథావిఘ్నకరం రాజన్ కథయామి శ్రృణుష్వ మే । యేన సమ్యక్ కృతేనాపి న విఘ్నముపజాయతే ।। ౫౯.

అగస్త్యుడు ఇలా అన్నాడు: రాజా! ఇప్పుడు విఘ్నాలు తొలగించే మార్గాన్ని చెబుతాను. నన్ను శ్రద్ధగా విను. దీని వల్ల ఎంత బాగా చేసినా ఎలాంటి ఆటంకం కలగదు.

చతుర్థ్యాం ఫాల్గునే మాసి గ్రహీతవ్యం వ్రతం త్విదమ్ । నక్తాహారేణ రాజేన్ద్ర తిలాన్నం పారణం స్మృతమ్ । తదేవాగ్నౌ తు హోతవ్యం బ్రాహ్మణాయ చ తద్ భవేత్ ।। ౫౯.

ఓ రాజా! ఫాల్గుణ మాసంలో చవితినాడు ఈ వ్రతాన్ని ఆచరించాలి. ఆ రోజు రాత్రి మాత్రమే తినాలి; పల్లీలు కలిపిన అన్నం ఉపవాస విరమణకు భోజనంగా తీసుకోవాలి. అదే అన్నాన్ని అగ్నికి హోమం చేయాలి, ఒక బ్రాహ్మణునికి కూడా ఇవ్వాలి.

చాతుర్మాస్యం వ్రతం చైతత్ కృత్వా వై పఞ్చ మే తథా । సౌవర్ణం గజవక్త్రం తు కృత్వా విప్రాయ దాపయేత్ ।। ౫౯.

ఈ నాలుగు నెలల వ్రతాన్ని ఐదు సార్లు నా కోసం ఆచరించినవాడు, బంగారంతో చేసిన ఏనుగు ముఖం గల విగ్రహాన్ని తయారు చేయించి, దానిని బ్రాహ్మణునికి దానం చేయాలి.

పాయసైః పఞ్చభిః పాత్రైరుపేతం తు తిలైస్తథా । ఏవం కృత్వా వ్రతం చైతత్ సర్వవిఘ్నైర్విముచ్యతే ।। ౫౯.

ఐదు పాత్రల్లో పాయసం, పల్లీలు కలిపి ఈ వ్రతాన్ని నిర్వర్తించినవాడు, అన్ని విధాలైన అడ్డంకుల నుంచి విముక్తి పొందుతాడు.

హయమేధస్య విఘ్నే తు సంజాతే సగరః పురా । ఏతదేవ చరిత్వా తు హయమేధం సమాప్తవాన్ ।। ౫౯.

హయమేధ యాగానికి సగరుడు ముందు ఎదురైన విఘ్నాన్ని తొలగించేందుకు ఇదే వ్రతాన్ని ఆచరించి, హయమేధాన్ని విజయవంతంగా పూర్తి చేశాడు.

తథా రుద్రేణ దేవేన త్రిపురం నిఘ్నతా పురా । ఏతదేవ కృతం తస్మాత్ త్రిపురం తేన పాతితమ్ । మయా సముద్రం పిబతా ఏతదేవ కృతం వ్రతమ్ ।। ౫౯.

అదేవిధంగా, రుద్రుడు త్రిపురాసురులను సంహరించే సమయంలో కూడా ఇదే వ్రతాన్ని ఆచరించాడు. అందువల్ల త్రిపురం నాశనం అయింది. నేను సముద్రాన్ని పానంచేసినప్పుడు కూడా ఇదే వ్రతాన్ని చేసాను.

అన్యైరపి మహీపాలైరేతదేవ కృతం పురా । తపోఽర్థిభిర్జ్ఞానకృతైర్నిర్విఘ్నార్థే పరంతప ।। ౫౯.

ఇంకా, పూర్వకాలంలో తపస్సు, జ్ఞానం కోరిన ఇతర రాజులు కూడా ఈ వ్రతాన్ని విఘ్నాల నివారణ కోసం ఆచరించారు, ఓ శత్రువులను భయపెట్టేవాడా!

శూరాయ ధీరాయ గజాననాయ లమ్బోదరాయైకదంష్ట్రాయ చైవ । ఏవం పూజ్యస్తద్దినే తత్ పునశ్చ హోమం కుర్యాద్ విఘ్నవినాశహేతోః ।। ౫౯.

ఆ రోజున శూరుడు, ధీరుడు, ఏనుగు ముఖం గలవాడు, పెద్ద పొట్ట గలవాడు, ఒక్క దంతం గలవాడు అయిన గణపతిని భక్తితో పూజించాలి. తిరిగి విఘ్నాలు తొలగించేందుకు హోమం చేయాలి.

అనేన కృతమాత్రేణ సర్వవిఘ్నైర్విముచ్యతే । వినాయకస్య కృపయా కృతకృత్యో నరో భవేత్ ।। ౫౯.

ఈ వ్రతాన్ని ఒక్కసారి చేసినవాడు అన్ని విఘ్నాలనుండి విముక్తి పొందుతాడు; వినాయకుని కృపతో తన కార్యాలు నెరవేరుతాయి.

అగస్త్య ఉవాచ । శాన్తివ్రతం ప్రవక్ష్యామి తవ రాజన్ శ్రృణుష్వ తత్ । యేన చీర్ణేన శాన్తిః స్యాత్ సర్వదా గృహమేధినామ్ ।। ౬౦.

అగస్త్యుడు ఇలా అన్నాడు: ఓ రాజా! శాంతి వ్రతాన్ని నీకు వివరంగా చెబుతాను, విను. ఈ వ్రతాన్ని ఆచరించిన గృహస్థులకు ఎప్పుడూ శాంతి కలుగుతుంది.

పఞ్చమ్యాం శుక్లపక్షస్య కార్త్తికే మాసి సువ్రత । ఆరభేద్ వర్షమేకం తు భుఞ్జీయాదమ్లవర్జితమ్ ।। ౬౦.

ఓ సత్పురుషా! కార్తీక మాసంలో శుక్ల పక్ష పంచమినాడు ఈ వ్రతాన్ని ప్రారంభించి, ఏడాది పాటు పులుపు లేని ఆహారం తీసుకుంటూ ఆచరించాలి.

నక్తం దేవం తు సంపూజ్య హరిం శేషోపరి స్థితమ్ । అనన్తాయేతి పాదౌ తు వాసుకాయేతి వై కటిమ్ ।। ౬౦.

రాత్రి సమయంలో శేషునిపై విశ్రాంతిచేసే హరిను పూజించి, ఆయన పాదాలను అనంతుడిగా, నడుమును వాసుకిగా పూజించాలి.

తక్షకాయేతి జఠరమురః కర్కోటకాయ చ । పద్మాయ కణ్ఠం సంపూజ్య మహాపద్మాయ దోర్యుగమ్ ।। ౬౦.

జఠరాన్ని తక్షకుడిగా, ఛాతీని కర్కోటకుడిగా, మెడను పద్ముడిగా, రెండు భుజాలను మహాపద్ముడిగా పూజించాలి.

శఙ్ఖపాలాయ వక్త్రం తు కుటిలాయేతి వై శిరః । ఏవం విష్ణుగతం పూజ్య పృథక్త్వేన చ పూజయేత్ ।। ౬౦.

వదనాన్ని శంఖపాలుడిగా, తలను కుళిలుడిగా పూజించాలి. ఇలా విష్ణువు రూపాలను పూజించి, వాటిని వేరుగా కూడా పూజించాలి.

క్షీరేణ స్నపనం కుర్యాత్ తానుద్దిశ్య హరేః పునః । తదగ్రే హోమయేత్ క్షీరం తిలైః సహ విచక్షణః ।। ౬౦.

ఈ రూపాలను పాలతో అభిషేకం చేసి, మళ్లీ హరిని అభిషేకించాలి. ఆ తరువాత పాలను పల్లీలతో కలిపి అగ్నికి హోమం చేయాలి.

ఏవం సంవత్సరస్యాన్తే కుర్యాద్ బ్రాహ్మణభోజనమ్ । నాగం తు కాఞ్చనం కుర్యాద్ బ్రాహ్మణాయ నివేదయేత్ ।। ౬౦.

ఇలా ఏడాది ముగిసిన తర్వాత బ్రాహ్మణులకు భోజనం పెట్టాలి. బంగారంతో నాగాన్ని తయారు చేసి బ్రాహ్మణునికి సమర్పించాలి.

ఏవం యః కురుతే భక్త్యా వ్రతమేతన్నరాధిపః । తస్య శాన్తిర్భవేన్నిత్యం నాగానాం న భయం తథా ।। ౬౦.

ఈ వ్రతాన్ని ఎవరు భక్తితో ఆచరిస్తారో, వారికి ఎప్పుడూ శాంతి కలుగుతుంది. నాగాల నుంచి భయం ఉండదు.