వరాహపురాణమ్

అనేన కిల మన్త్రేణ దత్త్వా విప్రాయ వాగ్యతః । దత్తమాత్రే తతస్తస్మిన్ కాన్తిమాన్ జాయతే నరః ।। ౫౭.

ఈ మంత్రంతో, వాగ్వశుడై, బ్రాహ్మణునికి ఇది దానం చేసిన వెంటనే, ఆ మనిషి కాంతిమంతుడవాడవుతాడు.

ఆత్రేయేణాపి సోమేన కృతమేతత్ పురా నృప । తస్య వ్రతాన్తే సంతుష్టః స్వయమేవ జనార్దనః । యక్ష్మాణమపనీయాశు అమృతాఖ్యాం కలాం దదౌ ।। ౫౭.

ఓ రాజా! ఇదే వ్రతాన్ని పూర్వం ఆత్రేయుని కుమారుడైన సోముడు కూడా ఆచరించాడు. వ్రతాంతంలో జనార్దనుడు సంతోషించి, అతని వ్యాధిని తొలగించి, అమృతమైన కళను ప్రసాదించాడు.

తాం కలాం సోమరాజాఽసౌ తపసా లబ్ధవానితి । సోమత్వం చాగమత్ సోఽస్య ఓషధీనాం పతిర్బభౌ ।। ౫౭.

ఆ కళను సోమరాజు తపస్సుతో పొందాడు. అందువల్ల అతడు సోముడై, ఔషధాల అధిపతిగా ప్రసిద్ధి పొందాడు.

ద్వితీయామశ్వినౌ సోమభుజౌ కీర్త్యేతే తద్దినే నృప । తౌ శేషవిష్ణూ విఖ్యాతౌ ముఖ్యపక్షౌ న సంశయః ।। ౫౭.

రాజా! ద్వితీయ తిథినాడు సోమాన్ని పానంచేసే అశ్వినులు ప్రఖ్యాతి పొందుతారు. వారు శేషుడు, విష్ణువు అనే రెండు ప్రధాన పక్షాలుగా ప్రసిద్ధి చెందారు — ఇందులో సందేహం లేదు.

న విష్ణోర్వ్యతిరిక్తం స్యాద్ దైవతం నృపసత్తమ । నామభేదేన సర్వత్ర సంస్థితః పరమేశ్వరః ।। ౫౭.

ఓ ఉత్తమ రాజా! విష్ణువు తప్ప మరొక దేవుడు లేదు. పరమేశ్వరుడు అన్ని చోట్ల కూడా వేర్వేరు పేర్లతో ఉన్నాడు.

అగస్త్య ఉవాచ । అతః పరం మహారాజ సౌభాగ్యకరణం వ్రతమ్ । శ్రృణు యేనాశు సౌభాగ్యం స్త్రీపుంసాముపజాయతే ।। ౫౮.

అగస్త్యుడు ఇలా అన్నాడు: రాజా! ఇప్పుడు సౌభాగ్యం కలిగించే వ్రతాన్ని నేను చెబుతాను. దీని వల్ల ఆడవాళ్లకైనా, మగవాళ్లకైనా త్వరగా అదృష్టం కలుగుతుంది. విను.

ఫాల్గునస్య తు మాసస్య తృతీయా శుక్లపక్షతః । ఉపాసితవ్యా నక్తేన శుచినా సత్యవాదినా ।। ౫౮.

ఫాల్గుణ మాసంలో శుక్లపక్ష తృతీయ నాడు, శుద్ధంగా, నిజాయితీగా ఉండి, రాత్రి ఉపవాసంగా ఈ వ్రతాన్ని ఆచరించాలి.

సశ్రీకం చ హరిం పూజ్య రుద్రం వా చోమయా సహ । యా శ్రీః సా గిరిజా ప్రోక్తా యో హరిః స త్రిలోచనః ।। ౫౮.

లక్ష్మితో కూడిన హరిని, లేదా ఉమతో కూడిన రుద్రుని పూజించాలి. ఇక్కడ లక్ష్మి అంటే గిరిజ, హరి అంటే త్రినేత్రుడు అని చెప్పబడింది.

ఏవం సర్వేషు శాస్త్రేషు పురాణేషు చ పఠ్యతే । ఏతస్మాదన్యథా యస్తు బ్రూతే శాస్త్రం పృథక్తయా ।। ౫౮.

ఇలా అన్ని శాస్త్రాల్లో, పురాణాల్లో చెప్పబడింది. ఎవరు వీటిని వేరుగా చెప్పినా, శాస్త్రాన్ని తప్పుగా వివరించినవారే.

రుద్రో జనానాం మర్త్యానాం కావ్యం శాస్త్రం న తద్భవేత్ । విష్ణుం రుద్రకృతం బ్రూయాత్ శ్రీర్గౌరీ న తు పార్థివ । తన్నాస్తికానాం మర్త్యానాం కావ్యం జ్ఞేయం విచక్షణైః ।। ౫౮.

రుద్రుడు మానవులకు కావ్యాన్ని, శాస్త్రాన్ని రాయలేదని, విష్ణువు రుద్రునిచేత సృష్టించబడలేదని, లక్ష్మి గౌరీ కాదని ఎవరు అంటారో, రాజా! అటువంటి మాటలు నమ్మని వారి మాటలుగా జ్ఞానులు తెలుసుకోవాలి.

ఏవం జ్ఞాత్వా సలక్ష్మీకం హరిం సంపూజ్య భక్తితః । మన్త్రేణానేన రాజేన్ద్ర తతస్తం పరమేశ్వరమ్ ।। ౫౮.

ఇలా తెలుసుకుని, రాజేంద్రా! భక్తితో లక్ష్మితో కూడిన హరిని, ఈ మంత్రంతో పూజించాలి. ఆ తరువాత పరమేశ్వరుని పూజించాలి.

గమ్భీరాయేతి పాదౌ తు సుభగాయేతి వై కటిమ్ । ఉదరం దేవదేవేతి త్రినేత్రాయేతి వై ముఖమ్ । వాచస్పతయే చ శిరో రుద్రాయేతి చ సర్వతః ।। ౫౮.

పాదాలకు 'గంభీరాయ', నడుముకు 'సుభగాయ', పొట్టకు 'దేవదేవేతి', ముఖానికి 'త్రినేత్రాయ', తలకి 'వాచస్పతయే', అన్ని భాగాలకు 'రుద్రాయ' అని ఉచ్చరించాలి.

ఏవమభ్యర్చ్య మేధావీ విష్ణుం లక్ష్మ్యా సమన్వితమ్ । హరం వా గౌరిసంయుక్తం గన్ధపుష్పాదిభిః క్రమాత్ ।। ౫౮.

ఇలా, జ్ఞానులు లక్ష్మితో కూడిన విష్ణువును లేదా గౌరీతో కూడిన హరుణ్ని, గంధం, పువ్వులు మొదలైనవి సమర్పిస్తూ క్రమంగా పూజించాలి.

తతస్తస్యాగ్రతో హోమం కారయేన్మధుసర్పిషా । తిలైః సహ మహారాజ సౌభాగ్యపతయేతి చ ।। ౫౮.

ఆ తరువాత, వారి ముందు తేనె, నెయ్యి, నువ్వులు కలిపి 'సౌభాగ్యపతయే' అని పలుకుతూ హోమం చేయాలి.

తతస్త్వక్షారవిరసం నిస్నేహం ధరణీతలే । గోధూమాన్నం తు భుఞ్జీత కృష్ణేప్యేవం విధిః స్మృతః । ఆషాఢాదిద్వితీయాం తు పారణం తత్ర భోజనమ్ ।। ౫౮.

తర్వాత, ఉప్పు, కారం, నూనె లేకుండా, నేలపై ఉంచిన గోధుమ అన్నం తినాలి. కృష్ణపక్షంలో కూడా ఇదే విధానం. ఆషాఢ మాసం నుండి రెండవ రోజు ఉపవాస విరమణ చేసి భోజనం చేయాలి.

యవాన్నం తు తతః పశ్చాత్ కార్త్తికాదిషు పార్థివ । శ్యామాకం తత్ర భుఞ్జీత త్రీన్ మాసాన్ నియతః శుచిః ।। ౫౮.

తర్వాత, కార్తీక మాసం మొదలు మూడు నెలలు వరకూ, శుద్ధిగా నియమంగా యవ అన్నం లేదా శ్యామాకం తినాలి.

తతో మాఘసితే పక్షే తృతీయాయాం నరాధిప । సౌవర్ణాం కారయేద్ గౌరీం రుద్రం చైకత్ర బుద్ధిమాన్ ।। ౫౮.

తర్వాత, మాఘ మాసంలో శుక్లపక్ష తృతీయ నాడు, రాజా! జ్ఞానులు బంగారంతో గౌరీ, రుద్రుని కలిపి విగ్రహాన్ని చేయాలి.

సలక్ష్మీకం హరిం చాపి యథాశక్త్యా ప్రసన్నధీః । తతస్తం బ్రాహ్మణే దద్యాత్ పాత్రభూతే విచక్షణే ।। ౫౮.

అలాగే, తన శక్తికి తగినట్లుగా, ఆనందంగా లక్ష్మితో కూడిన హరిని కూడా తయారు చేసి, అర్హత కలిగిన బ్రాహ్మణుడికి దానం చేయాలి.

అన్నేన హీనే వేదానాం పారగే సాధువర్తిని । సదాచారేతి వా దద్యాదల్పవిత్తే విశేషతః ।। ౫౮.

అన్నం లేకపోతే, వేదాలు చదివినవారికి, మంచిగా ప్రవర్తించే వారికి, లేదా మంచి ఆచారమున్న వారికి, ముఖ్యంగా ధనం తక్కువగా ఉన్నవారు అయితే వారికి దానం చేయాలి.

షడ్భిః పాత్రైరుపేతం తు బ్రాహ్మణాయ నివేదయేత్ । ఏకం మధుమయం పాత్రం ద్వితీయం ఘృతపూరితమ్ ।। ౫౮.

ఆ బ్రాహ్మణుడికి ఆరు పాత్రలు ఇవ్వాలి. ఒకటి తేనెతో, రెండవది నెయ్యితో నింపాలి.

తృతీయం తిలతైలస్య చతుర్థం గుడసంయుతమ్ । పఞ్చమం లవణైః పూర్ణం షష్ఠం గోక్షీరసంయుతమ్ ।। ౫౮.

మూడవది నువ్వుల నూనెతో, నాల్గవది బెల్లంతో, ఐదవది ఉప్పుతో, ఆరవది ఆవుపాలుతో నింపాలి.

ఏతాని దత్త్వా పాత్రాణి సప్తజన్మాన్తరం భవేత్ । సుభగో దర్శనీయశ్చ నారీ వా పురుషోఽపి వా ।। ౫౮.

ఈ పాత్రలు దానం చేసినవారికి, ఏడు జన్మలు సౌభాగ్యవంతులు, అందంగా ఉండే వరం లభిస్తుంది. అది ఆడవారైనా, మగవారైనా వర్తిస్తుంది.

అగస్త్య ఉవాచ । అథావిఘ్నకరం రాజన్ కథయామి శ్రృణుష్వ మే । యేన సమ్యక్ కృతేనాపి న విఘ్నముపజాయతే ।। ౫౯.

అగస్త్యుడు ఇలా అన్నాడు: రాజా! ఇప్పుడు విఘ్నాలు తొలగించే మార్గాన్ని చెబుతాను. నన్ను శ్రద్ధగా విను. దీని వల్ల ఎంత బాగా చేసినా ఎలాంటి ఆటంకం కలగదు.

చతుర్థ్యాం ఫాల్గునే మాసి గ్రహీతవ్యం వ్రతం త్విదమ్ । నక్తాహారేణ రాజేన్ద్ర తిలాన్నం పారణం స్మృతమ్ । తదేవాగ్నౌ తు హోతవ్యం బ్రాహ్మణాయ చ తద్ భవేత్ ।। ౫౯.

ఓ రాజా! ఫాల్గుణ మాసంలో చవితినాడు ఈ వ్రతాన్ని ఆచరించాలి. ఆ రోజు రాత్రి మాత్రమే తినాలి; పల్లీలు కలిపిన అన్నం ఉపవాస విరమణకు భోజనంగా తీసుకోవాలి. అదే అన్నాన్ని అగ్నికి హోమం చేయాలి, ఒక బ్రాహ్మణునికి కూడా ఇవ్వాలి.

చాతుర్మాస్యం వ్రతం చైతత్ కృత్వా వై పఞ్చ మే తథా । సౌవర్ణం గజవక్త్రం తు కృత్వా విప్రాయ దాపయేత్ ।। ౫౯.

ఈ నాలుగు నెలల వ్రతాన్ని ఐదు సార్లు నా కోసం ఆచరించినవాడు, బంగారంతో చేసిన ఏనుగు ముఖం గల విగ్రహాన్ని తయారు చేయించి, దానిని బ్రాహ్మణునికి దానం చేయాలి.

పాయసైః పఞ్చభిః పాత్రైరుపేతం తు తిలైస్తథా । ఏవం కృత్వా వ్రతం చైతత్ సర్వవిఘ్నైర్విముచ్యతే ।। ౫౯.

ఐదు పాత్రల్లో పాయసం, పల్లీలు కలిపి ఈ వ్రతాన్ని నిర్వర్తించినవాడు, అన్ని విధాలైన అడ్డంకుల నుంచి విముక్తి పొందుతాడు.

హయమేధస్య విఘ్నే తు సంజాతే సగరః పురా । ఏతదేవ చరిత్వా తు హయమేధం సమాప్తవాన్ ।। ౫౯.

హయమేధ యాగానికి సగరుడు ముందు ఎదురైన విఘ్నాన్ని తొలగించేందుకు ఇదే వ్రతాన్ని ఆచరించి, హయమేధాన్ని విజయవంతంగా పూర్తి చేశాడు.

తథా రుద్రేణ దేవేన త్రిపురం నిఘ్నతా పురా । ఏతదేవ కృతం తస్మాత్ త్రిపురం తేన పాతితమ్ । మయా సముద్రం పిబతా ఏతదేవ కృతం వ్రతమ్ ।। ౫౯.

అదేవిధంగా, రుద్రుడు త్రిపురాసురులను సంహరించే సమయంలో కూడా ఇదే వ్రతాన్ని ఆచరించాడు. అందువల్ల త్రిపురం నాశనం అయింది. నేను సముద్రాన్ని పానంచేసినప్పుడు కూడా ఇదే వ్రతాన్ని చేసాను.

అన్యైరపి మహీపాలైరేతదేవ కృతం పురా । తపోఽర్థిభిర్జ్ఞానకృతైర్నిర్విఘ్నార్థే పరంతప ।। ౫౯.

ఇంకా, పూర్వకాలంలో తపస్సు, జ్ఞానం కోరిన ఇతర రాజులు కూడా ఈ వ్రతాన్ని విఘ్నాల నివారణ కోసం ఆచరించారు, ఓ శత్రువులను భయపెట్టేవాడా!