కుబ్జరూపీ తతో భూత్వా ఆజగామ హరిః స్వయమ్ । తస్మిన్నాగతమాత్రే తు సీప్యామ్రః కుబ్జకోఽభవత్ ।। ౫౫.
ఆ తర్వాత హరి, కుళాయి వంకర రూపాన్ని ధరించి అక్కడకు వచ్చాడు. అతడు వచ్చిన వెంటనే అక్కడి మామిడి చెట్టు కూడా వంకరగా మారింది.
తం దృష్ట్వా మహదాశ్చర్యం స రాజా సంశితవ్రతః । విశాలస్య కథం కౌబ్జ్యమితి చిన్తాపరోభవత్ ।। ౫౫.
ఆ అద్భుతాన్ని చూసిన రాజు, తన వ్రతంలో స్థిరంగా ఉండి, 'ఈ విశాల మామిడి చెట్టు ఎలా వంకర అయిందో?' అని ఆలోచనలో మునిగిపోయాడు.
తస్య చిన్తయతో బుద్ధిర్బభౌ తం బ్రాహ్మణం ప్రతి । అనేనాగతమాత్రేణ కృతమేతన్న సంశయః ।। ౫౫.
అతడు ఆలోచిస్తూ ఉండగా, ఆ బ్రాహ్మణుని గురించి జ్ఞానం కలిగింది: 'అతడు వచ్చిన వెంటనే ఇది జరిగింది, ఇందులో సందేహం లేదు.'
తస్మాదేషైవ భవితా భగవాన్ పురుషోత్తమః । ఏవముక్త్వా నమశ్చక్రే తస్య విప్రస్య స నృపః ।। ౫౫.
అందువల్ల, ఇదే భగవంతుడైన పరమ పురుషుడు అవుతాడు. ఇలా అనుకుని, ఆ రాజు ఆ బ్రాహ్మణునికి నమస్కరించాడు.
అనుగ్రహాయ భగవన్ నూనం త్వం పురుషోత్తమః । ఆగతోఽసి స్వరూపం మే దర్శయస్వాధునా హరే ।। ౫౫.
భగవంతుడా! నిశ్చయంగా నీవే పరమ పురుషుడు, అనుగ్రహం కోసం వచ్చావు. ఇప్పుడు నీ నిజమైన స్వరూపాన్ని నాకు చూపించు, హరే!
ఏవముక్తస్తదా దేవః శఙ్ఖచక్రగదాధరః । బభౌ తత్పురతః సౌమ్యో వాక్యం చేదమువాచ హ ।। ౫౫.
అలా అడిగినపుడు, శంఖం, చక్రం, గదను ధరించిన దేవుడు, అతని ముందే మృదువుగా కనిపించి, ఈ మాటలు చెప్పాడు.
వరం వృణీష్వ రాజేన్ద్ర యత్తే మనసి వర్తతే । మయి ప్రసన్నే త్రైలోక్య తిలమాత్రమిదం నృప ।। ౫౫.
ఓ రాజాధిరాజా! నీ మనసులో ఉన్నది ఏదైనా వరంగా కోరుకో. నేను సంతోషిస్తే, మూడు లోకాలలో నువ్వు కోరిన చిన్నదైన తిలపు పరిమాణమైనదైనా నీదే అవుతుంది.
ఏవముక్తస్తతో రాజా హర్షోత్ఫుల్లితలోచనః । మోక్షం ప్రయచ్ఛ దేవేశేత్యుక్త్వా నోవాచ కించన ।। ౫౫.
అలా దేవుడు అడిగినపుడు, రాజు ఆనందంతో కళ్లు వికసించి, 'దేవతల అధిపతీ! నాకు మోక్షం ఇవ్వు' అని చెప్పి, ఇంకేమీ కోరలేదు.
ఏవముక్తః స భగవాన్ పునర్వాక్యమువాచ హ । మయ్యాగతే విశాలోఽయమామ్రః కుబ్జత్వమాగతః । యస్మాత్ తస్మాత్ తీర్థమిదం కుబ్జకామ్రం భవిష్యతి ।। ౫౫.
అలా అడిగినపుడు, భగవంతుడు మళ్లీ ఇలా అన్నాడు: 'నేను వచ్చినప్పుడు, ఈ మామిడి చెట్టు వంకర అయింది. అందువల్ల, ఈ స్థలం కుళాయి మామిడి తీర్థం అని ప్రసిద్ధి అవుతుంది.'
తిర్యగ్యోన్యాదయోఽప్యస్మిన్ బ్రాహ్మణాన్తా యది స్వకమ్ । కలేవరం త్యజిష్యన్తి తేషాం పఞ్చశతాని చ । విమానాని భవిష్యన్తి యోగినాం ముక్తిరేవ చ ।। ౫౫.
ఇక్కడ జంతు జన్మలు కలిగినవారు, బ్రాహ్మణులు, ఎవరైనా తమ శరీరాన్ని విడిచినచో, వారికి ఐదు వందల విమానాలు లభిస్తాయి. యోగులకు మోక్షమే లభిస్తుంది.
ఏవముక్త్వా నృపం దేవః శఙ్ఖాగ్రేణ జనార్దనః । పస్పర్శ స్పృష్టమాత్రోఽసౌ పరం నిర్వాణమాప్తవాన్ ।। ౫౫.
ఇలా చెప్పిన తరువాత జనార్దనుడు ఆ రాజును తన శంఖపు ముందుతో తాకాడు. ఆ తాకిన క్షణంలోనే రాజు పరమ మోక్షాన్ని పొందాడు.
తస్మాత్త్వమపి రాజేన్ద్ర తం దేవం శరణం వ్రజ । యేన భూయః పునః శోచ్యపదవీం నో ప్రయాస్యసి ।। ౫౫.
కాబట్టి రాజాధిరాజా! నువ్వు కూడా ఆ దేవుని ఆశ్రయించు. ఆయనను ఆశ్రయిస్తే ఇక మళ్లీ బాధల మార్గంలోకి నువ్వు పోవాల్సిన అవసరం ఉండదు.
య ఇదం శ్రృణుయాన్నిత్యం ప్రాతరుత్థాయ మానవః । పఠేద్ యశ్చరితం తాభ్యాం మోక్షధర్మార్థదో భవేత్ ।। ౫౫.
ఎవరైనా ప్రతి ఉదయం లేచి, ఈ ఇద్దరి చరిత్రను వినినా, చదివినా, వారికి మోక్షం, ధర్మం, ఐశ్వర్యం లాభిస్తాయి.
శుభవ్రతమిదం పుణ్యం యశ్చ కుర్యాజ్జనేశ్వర । స సర్వసమ్పదం చేహ భుక్త్వేతే తల్లయం వ్రజేత్ ।। ౫౫.
ప్రజలలో శ్రేష్ఠుడా! ఈ పవిత్రమైన వ్రతాన్ని ఎవరైనా ఆచరిస్తే, ఇక్కడ అన్ని సంపదలు అనుభవించి, తరువాత పరమ శాంతిని పొందుతారు.
అగస్త్య ఉవాచ । అతః పరం ప్రవక్ష్యామి ధన్యవ్రతమనుత్తమమ్ । యేన సద్యో భవేద్ ధన్య అధన్యోఽపి హి యో భవేత్ ।। ౫౬.
అగస్త్యుడు చెప్పాడు: ఇప్పుడు నేను శ్రేష్ఠమైన ధన్య వ్రతాన్ని వివరిస్తాను. దీని వల్ల అదృష్టం లేని వాడికీ వెంటనే అదృష్టం కలుగుతుంది.
మార్గశీర్షే సితే పక్షే ప్రతిపద్ యా తిథిర్భవేత్ । తస్యాం నక్తం ప్రకుర్వీత విష్ణుమగ్నిం ప్రపూజయేత్ ।। ౫౬.
మార్గశిర మాసంలో శుక్లపక్షంలో ప్రథమ తిథినాడు, ఆ రాత్రి ఉపవాసం చేసి, విష్ణువు, అగ్ని దేవుడిని పూజించాలి.
వైశ్వానరాయ పాదౌ తు అగ్నయేత్యుదరం తథా । హవిర్భుంజాయ చ ఉరో ద్రవిణోదేతి వై భుజో ।। ౫౬.
వైశ్వానరునికి పాదాలు, అగ్నికి పొట్ట, హవిర్భుజ్కు ఛాతీ, ద్రవినోదునికి చేతులు అర్పించాలి.
సంవర్త్తాయేతి చ శిరో జ్వలనాయేతి సర్వతః । అభ్యర్చ్యైవం విధానేన దేవదేవం జనార్దనమ్ ।। ౫౬.
సంవర్తునికి తల, జ్వలనునికి చుట్టూ అర్పించి, ఈ విధంగా జనార్దనుడైన దేవదేవుని పూజించాలి.
తస్యైవ పురతః కుణ్డం కారయిత్వా విఘానతః । హోమం తత్ర ప్రకుర్వీత ఏభిర్మన్త్రైర్విచక్షణః ।। ౫౬.
ఆయన ముందు శ్రద్ధతో ఒక హోమకుండం నిర్మించి, అక్కడ ఈ మంత్రాలతో హోమం చేయాలి.
తతః సంయావకం చాన్నం భుఞ్జీయాద్ ఘృతసంయుతమ్ । కృష్ణపక్షేఽప్యేవమేవ చాతుర్మాస్యం తు యావతః ।। ౫౬.
తర్వాత యవపిండి, నెయ్యితో కలిపిన అన్నం తినాలి. కృష్ణపక్షంలో కూడా ఇదే విధంగా, నాలుగు నెలలు చేయాలి.
చైత్రాదిషు చ భుఞ్జీత పాయసం సఘృతం బుధః । శ్రావణాదిషు సక్తూంశ్చ తతశ్చైతత్ సమాప్యతే ।। ౫౬.
చైత్రమాసం మొదలైన నెలల్లో నెయ్యితో కలిపిన పాయసం తినాలి. శ్రావణ మాసం మొదలైన నెలల్లో సత్తూ తినాలి. తరువాత వ్రతం పూర్తవుతుంది.
సమాప్తే తు వ్రతే వహ్నిం కాఞ్చనం కారయేద్ బుధః । రక్తవస్త్రయుగచ్ఛన్నం రక్తపుష్పానులేపనమ్ ।। ౫౬.
వ్రతం పూర్తయిన తరువాత, బుద్ధిమంతుడు బంగారంతో అగ్ని రూపాన్ని చేసి, రెండు ఎర్ర వస్త్రాలతో కప్పి, ఎర్ర పువ్వులతో అలంకరించాలి.
కుఙ్కుమేన తథా లిప్య బ్రాహ్మణం దేవదేవ చ । సర్వావయవసంపూర్ణం బ్రాహ్మణం ప్రియదర్శనమ్ ।। ౫౬.
అదే విధంగా కుంకుమతో పూసి, బ్రాహ్మణుని, దేవదేవునిని, అన్ని అవయవాలు సంపూర్ణంగా ఉన్న అందమైన బ్రాహ్మణుని అలంకరించాలి.
పూజయిత్వా విధానేన రక్తవస్త్రయుగేన చ । పశ్చాత్ తం దాపయేత్ తస్య మన్త్రేణానేన బుద్ధిమాన్ ।। ౫౬.
విధానం ప్రకారం రెండు ఎర్ర వస్త్రాలతో పూజించి, తరువాత ఆ బ్రాహ్మణునికి ఈ మంత్రంతో దానం చేయాలి.
ధన్యోఽస్మి ధన్యకర్మాఽస్మి ధన్యచేష్టోఽస్మి ధన్యవాన్ । ధన్యేనానేన చీర్ణేన వ్రతేన స్యాం సదా సుఖీ ।। ౫౬.
నేను ధన్యుడను, నా కార్యాలు ధన్యమైనవి, నా ప్రవర్తన ధన్యమైనది, నేను ధన్యుడను. ఈ వ్రతాన్ని ఆచరించటం వల్ల నేను ఎప్పుడూ సుఖంగా ఉండాలి.
ఏవముచ్చార్య తం విప్రే న్యస్య కోశం మహాత్మనః । సద్యో ధన్యత్వమాప్నోతి యోఽపి స్యాద్ భాగ్యవర్జితః ।। ౫౬.
ఇలా పలికి, ఆ బ్రాహ్మణుని ముందు ధనాన్ని ఉంచితే, అదృష్టం లేని వాడికీ వెంటనే అదృష్టం కలుగుతుంది.
ఇహ జన్మని సౌభాగ్యం ధనం ధాన్యం చ పుష్కలమ్ । అనేన కృతమాత్రేణ జాయతే నాత్ర సంశయః ।। ౫౬.
ఈ వ్రతాన్ని చేసినవారికి ఈ జన్మలోనే గొప్ప అదృష్టం, ధనం, ధాన్యం లభిస్తాయి. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
ప్రాగ్జన్మజనితం పాపమగ్నిర్దహతి తస్య హ । దగ్ధే పాపే విముక్తాత్మా ఇహ జన్మన్యసౌ భవేత్ ।। ౫౬.
మునుపటి జన్మల్లో చేసిన పాపాన్ని అగ్ని కాల్చేస్తుంది. పాపం నశించిన తరువాత, ఆత్మ ఈ జన్మలోనే విముక్తి పొందుతుంది.
యోఽపీదం శ్రృణుయాన్నిత్యం యశ్చ భక్త్యా పఠేద్ ద్విజః । ఉభౌ తావిహ లోకే తు ధన్యౌ సద్యో భవిష్యతః ।। ౫౬.
ఈ వ్రతాన్ని ఎవరైనా ప్రతిరోజూ శ్రద్ధతో వినినా, లేదా ద్విజుడు భక్తితో పఠించినా, ఇద్దరూ ఈ లోకంలోనే వెంటనే ధన్యులు అవుతారు.
శ్రూయతే చ వ్రతం చైతచ్చీర్ణమాసీన్మహాత్మనా । ధనదేన పురా కల్పే శూద్రయోనౌ స్థితేన తు ।। ౫౬.
పూర్వ కాలంలో మహాత్ముడు అయిన కుబేరుడు, ఒక శూద్రునిగా జన్మించి ఉన్నప్పుడు, ఈ వ్రతాన్ని ఆచరించినట్టు విన్నాము.