వరాహపురాణమ్

తథైవ కూర్మత్వమృగత్వముచ్చై - స్త్వయా కృతం రూపమనేకరూప । సర్వజ్ఞభావాదసకృచ్చ జన్మ సంకీర్త్త్యతే తేఽచ్యుత నైతదస్తి ।। ౫౫.

అలాగే, నీవు కూర్మం, వరాహం వంటి అనేక రూపాలు ధరించావు. నీకు అన్నీ తెలిసినందువల్ల, ఎన్నో జన్మలు కలవని చెబుతారు. కానీ, అచ్యుతా! నిజానికి నీకు పునర్జన్మలు లేవు.

నృసింహ నమో వామన జమదగ్నినామ దశాస్యగోత్రాన్తక వాసుదేవ । నమోఽస్తు తే బుద్ధ కల్కిన్ ఖగేశ శంభో నమస్తే విబుధారినాశన ।। ౫౫.

ఓ నరసింహా! నీకు నమస్కారం. ఓ వామనా! ఓ జమదగ్ని అని పిలవబడే వాడా! పది తలల రావణుని వంశాన్ని నాశనం చేసిన వాడా! ఓ వాసుదేవా! నీకు నమస్కారం. ఓ బుద్ధా! ఓ కల్కీ! పక్షిరాజు అయిన వాడా! ఓ శంభూ! అహంకారులను నశింపజేసే వాడా! నీకు నమస్కారం.

నమోఽస్తు నారాయణ పద్మనాభ నమో నమస్తే పురుషోత్తమాయ । నమః సమస్తామరసఙ్ఘపూజ్య నమోఽస్తు తే సర్వవిదాం ప్రధాన ।। ౫౫.

ఓ నారాయణా! పద్మనాభా! నీకు నమస్కారం. పరమ పురుషుడా! నీకు మళ్లీ మళ్లీ నమస్కారం. అమరులందరి సమూహాలు పూజించే వాడా! జ్ఞానులందరిలోనూ ప్రధానుడా! నీకు నమస్కారం.

నమః కరాలాస్య నృసింహమూర్త్తే నమో విశాలాద్రిసమాన కూర్మ । నమః సముద్రప్రతిమాన మత్స్య నమామి త్వాం క్రోడరూపిననన్త ।। ౫౫.

భయంకరమైన ముఖం కలిగిన నరసింహ రూపుడా! నీకు నమస్కారం. విశాలమైన పర్వతంతో సమానమైన కూర్మావతారుడా! నీకు నమస్కారం. సముద్రంతో పోలిన రూపం కలిగిన మత్స్యుడా! నీకు నమస్కారం. వరాహరూపంలో అవతరించిన అనంతా! నిన్ను నమస్కరిస్తున్నాను.

సృష్ట్యర్థమేతత్ తవ దేవ చేష్టితం న ముఖ్యపక్షే తవ మూర్త్తితా విభో । అజానతా ధ్యానమిదం ప్రకాశితం నైభిర్వినా లక్ష్యసే త్వం పురాణ ।। ౫౫.

ఈ కార్యం, దేవా! సృష్టి కోసం నీవు చేసినది. నీ అవతారం అసలు స్వరూపం కాదు, పరమాత్మా! తెలియని వారికి ఈ ధ్యానం వివరించబడింది. వాటి లేకుండా, పురాతనుడా! నిన్ను గ్రహించలేరు.

ఆద్యో మఖస్త్వం స్వయమేవ విష్ణో మఖాఙ్గభూతోఽసి హవిస్త్వమేవ । పశుర్భవాన్ ఋత్విగిజ్యం త్వమేవ త్వాం దేవసఙ్ఘా మునయో యజన్తి ।। ౫౫.

ఓ విష్ణూ! నీవే యజ్ఞానికి ఆదిగా ఉన్నవాడవు. యజ్ఞానికి అవయవాలుగా ఉన్నవాడవు. నీవే హవిస్సు. నీవే పశువు. నీవే ఋత్వికుడు, పూజకు పాత్రుడవు. దేవతలు, మునులు నిన్నే ఆరాధిస్తారు.

యదేతస్మిన్ జగధ్రువం చలాచలం సురాదికాలానలసంస్థముత్తమమ్ । న త్వం విభక్తోఽసి జనార్దనేశ ప్రయచ్ఛ సిద్ధిం హృదయేప్సితాం మే ।। ౫౫.

ఈ లోకంలో స్థిరమైనది, చలించేది, దేవతలు, కాలం, అగ్ని ద్వారా స్థాపించబడినది — ఇవన్నీ శ్రేష్ఠమైనవే. జనార్దనేశా! నీవు ఎక్కడా విడిపోయినవాడవు కాదు. నా హృదయం కోరిన సిద్ధిని నాకు ప్రసాదించు.

నమః కమలపత్రాక్ష మూర్త్తామూర్త్త నమో హరే । శరణం త్వాం ప్రపన్నోఽస్మి సంసారాన్మాం సముద్ధర ।। ౫౫.

కమలదళపు కన్నులవాడా! రూపంతో ఉన్నవాడా, రూపం లేనివాడా! హరే! నీకు నమస్కారం. నీ శరణు వచ్చాను. ఈ సంసార బంధనాల నుండి నన్ను రక్షించు.

ఏవం స్తుతస్తదా దేవస్తేన రాజ్ఞా మహాత్మనా । విశాలామ్రతలస్థేన తుతోష పరమేశ్వరః ।। ౫౫.

అలా ఆ మహాత్ముడైన రాజు, విశాలమైన మామిడి చెట్టు క్రింద నిలబడి దేవుని స్తుతించగా, పరమేశ్వరుడు సంతోషించాడు.

కుబ్జరూపీ తతో భూత్వా ఆజగామ హరిః స్వయమ్ । తస్మిన్నాగతమాత్రే తు సీప్యామ్రః కుబ్జకోఽభవత్ ।। ౫౫.

ఆ తర్వాత హరి, కుళాయి వంకర రూపాన్ని ధరించి అక్కడకు వచ్చాడు. అతడు వచ్చిన వెంటనే అక్కడి మామిడి చెట్టు కూడా వంకరగా మారింది.

తం దృష్ట్వా మహదాశ్చర్యం స రాజా సంశితవ్రతః । విశాలస్య కథం కౌబ్జ్యమితి చిన్తాపరోభవత్ ।। ౫౫.

ఆ అద్భుతాన్ని చూసిన రాజు, తన వ్రతంలో స్థిరంగా ఉండి, 'ఈ విశాల మామిడి చెట్టు ఎలా వంకర అయిందో?' అని ఆలోచనలో మునిగిపోయాడు.

తస్య చిన్తయతో బుద్ధిర్బభౌ తం బ్రాహ్మణం ప్రతి । అనేనాగతమాత్రేణ కృతమేతన్న సంశయః ।। ౫౫.

అతడు ఆలోచిస్తూ ఉండగా, ఆ బ్రాహ్మణుని గురించి జ్ఞానం కలిగింది: 'అతడు వచ్చిన వెంటనే ఇది జరిగింది, ఇందులో సందేహం లేదు.'

తస్మాదేషైవ భవితా భగవాన్ పురుషోత్తమః । ఏవముక్త్వా నమశ్చక్రే తస్య విప్రస్య స నృపః ।। ౫౫.

అందువల్ల, ఇదే భగవంతుడైన పరమ పురుషుడు అవుతాడు. ఇలా అనుకుని, ఆ రాజు ఆ బ్రాహ్మణునికి నమస్కరించాడు.

అనుగ్రహాయ భగవన్ నూనం త్వం పురుషోత్తమః । ఆగతోఽసి స్వరూపం మే దర్శయస్వాధునా హరే ।। ౫౫.

భగవంతుడా! నిశ్చయంగా నీవే పరమ పురుషుడు, అనుగ్రహం కోసం వచ్చావు. ఇప్పుడు నీ నిజమైన స్వరూపాన్ని నాకు చూపించు, హరే!

ఏవముక్తస్తదా దేవః శఙ్ఖచక్రగదాధరః । బభౌ తత్పురతః సౌమ్యో వాక్యం చేదమువాచ హ ।। ౫౫.

అలా అడిగినపుడు, శంఖం, చక్రం, గదను ధరించిన దేవుడు, అతని ముందే మృదువుగా కనిపించి, ఈ మాటలు చెప్పాడు.

వరం వృణీష్వ రాజేన్ద్ర యత్తే మనసి వర్తతే । మయి ప్రసన్నే త్రైలోక్య తిలమాత్రమిదం నృప ।। ౫౫.

ఓ రాజాధిరాజా! నీ మనసులో ఉన్నది ఏదైనా వరంగా కోరుకో. నేను సంతోషిస్తే, మూడు లోకాలలో నువ్వు కోరిన చిన్నదైన తిలపు పరిమాణమైనదైనా నీదే అవుతుంది.

ఏవముక్తస్తతో రాజా హర్షోత్ఫుల్లితలోచనః । మోక్షం ప్రయచ్ఛ దేవేశేత్యుక్త్వా నోవాచ కించన ।। ౫౫.

అలా దేవుడు అడిగినపుడు, రాజు ఆనందంతో కళ్లు వికసించి, 'దేవతల అధిపతీ! నాకు మోక్షం ఇవ్వు' అని చెప్పి, ఇంకేమీ కోరలేదు.

ఏవముక్తః స భగవాన్ పునర్వాక్యమువాచ హ । మయ్యాగతే విశాలోఽయమామ్రః కుబ్జత్వమాగతః । యస్మాత్ తస్మాత్ తీర్థమిదం కుబ్జకామ్రం భవిష్యతి ।। ౫౫.

అలా అడిగినపుడు, భగవంతుడు మళ్లీ ఇలా అన్నాడు: 'నేను వచ్చినప్పుడు, ఈ మామిడి చెట్టు వంకర అయింది. అందువల్ల, ఈ స్థలం కుళాయి మామిడి తీర్థం అని ప్రసిద్ధి అవుతుంది.'

తిర్యగ్యోన్యాదయోఽప్యస్మిన్ బ్రాహ్మణాన్తా యది స్వకమ్ । కలేవరం త్యజిష్యన్తి తేషాం పఞ్చశతాని చ । విమానాని భవిష్యన్తి యోగినాం ముక్తిరేవ చ ।। ౫౫.

ఇక్కడ జంతు జన్మలు కలిగినవారు, బ్రాహ్మణులు, ఎవరైనా తమ శరీరాన్ని విడిచినచో, వారికి ఐదు వందల విమానాలు లభిస్తాయి. యోగులకు మోక్షమే లభిస్తుంది.

ఏవముక్త్వా నృపం దేవః శఙ్ఖాగ్రేణ జనార్దనః । పస్పర్శ స్పృష్టమాత్రోఽసౌ పరం నిర్వాణమాప్తవాన్ ।। ౫౫.

ఇలా చెప్పిన తరువాత జనార్దనుడు ఆ రాజును తన శంఖపు ముందుతో తాకాడు. ఆ తాకిన క్షణంలోనే రాజు పరమ మోక్షాన్ని పొందాడు.

తస్మాత్త్వమపి రాజేన్ద్ర తం దేవం శరణం వ్రజ । యేన భూయః పునః శోచ్యపదవీం నో ప్రయాస్యసి ।। ౫౫.

కాబట్టి రాజాధిరాజా! నువ్వు కూడా ఆ దేవుని ఆశ్రయించు. ఆయనను ఆశ్రయిస్తే ఇక మళ్లీ బాధల మార్గంలోకి నువ్వు పోవాల్సిన అవసరం ఉండదు.

య ఇదం శ్రృణుయాన్నిత్యం ప్రాతరుత్థాయ మానవః । పఠేద్ యశ్చరితం తాభ్యాం మోక్షధర్మార్థదో భవేత్ ।। ౫౫.

ఎవరైనా ప్రతి ఉదయం లేచి, ఈ ఇద్దరి చరిత్రను వినినా, చదివినా, వారికి మోక్షం, ధర్మం, ఐశ్వర్యం లాభిస్తాయి.

శుభవ్రతమిదం పుణ్యం యశ్చ కుర్యాజ్జనేశ్వర । స సర్వసమ్పదం చేహ భుక్త్వేతే తల్లయం వ్రజేత్ ।। ౫౫.

ప్రజలలో శ్రేష్ఠుడా! ఈ పవిత్రమైన వ్రతాన్ని ఎవరైనా ఆచరిస్తే, ఇక్కడ అన్ని సంపదలు అనుభవించి, తరువాత పరమ శాంతిని పొందుతారు.

అగస్త్య ఉవాచ । అతః పరం ప్రవక్ష్యామి ధన్యవ్రతమనుత్తమమ్ । యేన సద్యో భవేద్ ధన్య అధన్యోఽపి హి యో భవేత్ ।। ౫౬.

అగస్త్యుడు చెప్పాడు: ఇప్పుడు నేను శ్రేష్ఠమైన ధన్య వ్రతాన్ని వివరిస్తాను. దీని వల్ల అదృష్టం లేని వాడికీ వెంటనే అదృష్టం కలుగుతుంది.

మార్గశీర్షే సితే పక్షే ప్రతిపద్ యా తిథిర్భవేత్ । తస్యాం నక్తం ప్రకుర్వీత విష్ణుమగ్నిం ప్రపూజయేత్ ।। ౫౬.

మార్గశిర మాసంలో శుక్లపక్షంలో ప్రథమ తిథినాడు, ఆ రాత్రి ఉపవాసం చేసి, విష్ణువు, అగ్ని దేవుడిని పూజించాలి.

వైశ్వానరాయ పాదౌ తు అగ్నయేత్యుదరం తథా । హవిర్భుంజాయ చ ఉరో ద్రవిణోదేతి వై భుజో ।। ౫౬.

వైశ్వానరునికి పాదాలు, అగ్నికి పొట్ట, హవిర్భుజ్‌కు ఛాతీ, ద్రవినోదునికి చేతులు అర్పించాలి.

సంవర్త్తాయేతి చ శిరో జ్వలనాయేతి సర్వతః । అభ్యర్చ్యైవం విధానేన దేవదేవం జనార్దనమ్ ।। ౫౬.

సంవర్తునికి తల, జ్వలనునికి చుట్టూ అర్పించి, ఈ విధంగా జనార్దనుడైన దేవదేవుని పూజించాలి.

తస్యైవ పురతః కుణ్డం కారయిత్వా విఘానతః । హోమం తత్ర ప్రకుర్వీత ఏభిర్మన్త్రైర్విచక్షణః ।। ౫౬.

ఆయన ముందు శ్రద్ధతో ఒక హోమకుండం నిర్మించి, అక్కడ ఈ మంత్రాలతో హోమం చేయాలి.

తతః సంయావకం చాన్నం భుఞ్జీయాద్ ఘృతసంయుతమ్ । కృష్ణపక్షేఽప్యేవమేవ చాతుర్మాస్యం తు యావతః ।। ౫౬.

తర్వాత యవపిండి, నెయ్యితో కలిపిన అన్నం తినాలి. కృష్ణపక్షంలో కూడా ఇదే విధంగా, నాలుగు నెలలు చేయాలి.