వరాహపురాణమ్

ఏవముక్త్వా తతో రాజా పునర్వచనమబ్రవీత్ । మమాప్యన్తే శుభం స్థానం ప్రయచ్ఛ పరమేశ్వర । యత్తన్మునిపదం నామ యత్ర గత్వా న శోచతి ।। ౫౫.

ఇలా చెప్పిన తరువాత, రాజు మళ్లీ ఇలా అన్నాడు: 'పరమేశ్వరా! నా చివరికి కూడా శుభమైన స్థానం ఇవ్వు. మునుల పాదంగా పిలవబడే ఆ స్థానం నాకు దక్కాలి. అక్కడికి వెళ్ళినవాడు ఇక దుఃఖించడు.'

ఏవమస్త్వితి తం దేవః ప్రోక్త్వా చాదర్శనం గతః । తస్యాపి రాజ్ఞః పుత్రోఽభూద్ వత్సప్రీర్నామ నామతః ।। ౫౫.

'అలా జరగనీ' అని దేవుడు చెప్పి, కనబడకుండా పోయాడు. ఆ రాజుకు వత్సప్రీ అనే కుమారుడు జన్మించాడు.

వేదవేదాఙ్గసంపన్నో యజ్ఞయాజీ బహుశ్రుతః । తస్య కీర్త్తిర్మహారాజ విస్తృతా ధరణీతలే ।। ౫౫.

ఆ వత్సప్రీ వేదాలు, వేదాంగాలు నేర్చుకున్నవాడు, యజ్ఞాలు చేసే వాడు, అనేక శాస్త్రాలు తెలిసినవాడు. మహారాజా! అతని కీర్తి భూమి అంతటా వ్యాపించింది.

రాజాఽపి తం సుతం లబ్ధ్వా విష్ణుదత్తం ప్రతాపినమ్ । జగామ తపసే యుక్తః సర్వద్వన్ద్వాన్ ప్రహాయ సః ।। ౫౫.

ఆ రాజు, విష్ణుదత్తుడనే గొప్ప కుమారుణ్ణి పొందాక, అన్ని ద్వంద్వాలను వదిలి తపస్సుకు లగ్నమయ్యాడు.

ఆరాధయామాస హరిం నిరాహారో జితేన్ద్రియః । హిమవత్పర్వతే రమ్యే స్తుతిం కుర్వంస్తదా నృపః ।। ౫౫.

ఆయన ఆహారం మానేసి, ఇంద్రియాలను నియంత్రించి, అందమైన హిమవంత్ పర్వతంపై హరిదేవుణ్ణి ఆరాధిస్తూ, స్తోత్రాలు రాశాడు.

భద్రాశ్వ ఉవాచ । కీదృశీ సా స్తుతిర్బ్రహ్మన్ యాం చకార స పార్థివః । కిం చ తస్యాభవద్ దేవం స్తువతః పురుషోత్తమమ్ ।। ౫౫.

భద్రాశ్వుడు ఇలా అడిగాడు: 'బ్రహ్మన్! ఆ రాజు ఏ విధమైన స్తోత్రం చేశాడు? అతడు పురుషోత్తముడైన దేవుణ్ణి స్తుతించగా ఏమి జరిగింది?'

దుర్వాసా ఉవాచ । హిమవన్తం సమాశ్రిత్య రాజా తద్గతమానసః । స్తుతిం చకార దేవాయ విష్ణవే ప్రభవిష్ణవే ।। ౫౫.

దుర్వాసుడు ఇలా అన్నాడు: 'హిమవంత్ పర్వతాన్ని ఆశ్రయించి, రాజు తన మనస్సంతా అక్కడే నిలిపి, ప్రభావంతుడైన విష్ణుదేవునికి స్తోత్రం చేశాడు.'

రాజోవాచ । క్షరాక్షరం క్షీరసముద్రశాయినం క్షితీధరం మూర్తిమతాం పరం పదమ్ । అతీన్ద్రియం విశ్వభుజాం పురః కృతం నిరాకృతం స్తౌమి జనార్దనం ప్రభుమ్ ।। ౫౫.

రాజు ఇలా అన్నాడు: 'క్షరాక్షర స్వరూపుడవు, పాలసముద్రంపై విశ్రాంతి తీసుకునేవాడవు, భూమిని మోయువాడవు, మూర్తులందరిలో పరమపదమైనవాడవు, ఇంద్రియాలకు అందని వాడవు, విశ్వాన్ని భుజాలపై మోసేవాడవు, రూపంతో కూడినవాడవు, రూపరహితుడవు. ఆ జనార్దన ప్రభువైన నిన్ను నేను స్తుతిస్తున్నాను.'

త్వమాదిదేవః పరమార్థరూపీ విభుః పురాణః పురుషోత్తమశ్చ । అతీన్ద్రియో వేదవిదాం ప్రధానః ప్రపాహి మాం శఙ్ఖగదాస్త్రపాణే ।। ౫౫.

నీవే ఆదిదేవుడు, పరమార్థ స్వరూపుడు, విభువూ, పురాతనుడు, పురుషోత్తముడవు. ఇంద్రియాలకు అందని వాడవు, వేదాలను తెలిసినవారిలో ప్రథముడవు. శంఖం, గద, ఆయుధం ధరించినవాడా! నన్ను రక్షించు.

కృతం త్వయా దేవ సురాసురాణాం సంకీర్త్యతేఽసౌ చ అనన్తమూర్తే । సృష్ట్యర్థమేతత్ తవ దేవ విష్ణో న చేష్టితం కూటగతస్య తత్స్యాత్ ।। ౫౫.

దేవా! నీవు దేవతలు, దానవుల మధ్య ఎన్నో కార్యాలు చేసావు. అవన్నీ అనంతమూర్తీ! నీ కథలుగా చెబుతారు. ఈ సృష్టి నీ కోసమే జరిగింది. దాగి ఉన్నవాడికి ఏ కార్యమూ ఉండదు.

తథైవ కూర్మత్వమృగత్వముచ్చై - స్త్వయా కృతం రూపమనేకరూప । సర్వజ్ఞభావాదసకృచ్చ జన్మ సంకీర్త్త్యతే తేఽచ్యుత నైతదస్తి ।। ౫౫.

అలాగే, నీవు కూర్మం, వరాహం వంటి అనేక రూపాలు ధరించావు. నీకు అన్నీ తెలిసినందువల్ల, ఎన్నో జన్మలు కలవని చెబుతారు. కానీ, అచ్యుతా! నిజానికి నీకు పునర్జన్మలు లేవు.

నృసింహ నమో వామన జమదగ్నినామ దశాస్యగోత్రాన్తక వాసుదేవ । నమోఽస్తు తే బుద్ధ కల్కిన్ ఖగేశ శంభో నమస్తే విబుధారినాశన ।। ౫౫.

ఓ నరసింహా! నీకు నమస్కారం. ఓ వామనా! ఓ జమదగ్ని అని పిలవబడే వాడా! పది తలల రావణుని వంశాన్ని నాశనం చేసిన వాడా! ఓ వాసుదేవా! నీకు నమస్కారం. ఓ బుద్ధా! ఓ కల్కీ! పక్షిరాజు అయిన వాడా! ఓ శంభూ! అహంకారులను నశింపజేసే వాడా! నీకు నమస్కారం.

నమోఽస్తు నారాయణ పద్మనాభ నమో నమస్తే పురుషోత్తమాయ । నమః సమస్తామరసఙ్ఘపూజ్య నమోఽస్తు తే సర్వవిదాం ప్రధాన ।। ౫౫.

ఓ నారాయణా! పద్మనాభా! నీకు నమస్కారం. పరమ పురుషుడా! నీకు మళ్లీ మళ్లీ నమస్కారం. అమరులందరి సమూహాలు పూజించే వాడా! జ్ఞానులందరిలోనూ ప్రధానుడా! నీకు నమస్కారం.

నమః కరాలాస్య నృసింహమూర్త్తే నమో విశాలాద్రిసమాన కూర్మ । నమః సముద్రప్రతిమాన మత్స్య నమామి త్వాం క్రోడరూపిననన్త ।। ౫౫.

భయంకరమైన ముఖం కలిగిన నరసింహ రూపుడా! నీకు నమస్కారం. విశాలమైన పర్వతంతో సమానమైన కూర్మావతారుడా! నీకు నమస్కారం. సముద్రంతో పోలిన రూపం కలిగిన మత్స్యుడా! నీకు నమస్కారం. వరాహరూపంలో అవతరించిన అనంతా! నిన్ను నమస్కరిస్తున్నాను.

సృష్ట్యర్థమేతత్ తవ దేవ చేష్టితం న ముఖ్యపక్షే తవ మూర్త్తితా విభో । అజానతా ధ్యానమిదం ప్రకాశితం నైభిర్వినా లక్ష్యసే త్వం పురాణ ।। ౫౫.

ఈ కార్యం, దేవా! సృష్టి కోసం నీవు చేసినది. నీ అవతారం అసలు స్వరూపం కాదు, పరమాత్మా! తెలియని వారికి ఈ ధ్యానం వివరించబడింది. వాటి లేకుండా, పురాతనుడా! నిన్ను గ్రహించలేరు.

ఆద్యో మఖస్త్వం స్వయమేవ విష్ణో మఖాఙ్గభూతోఽసి హవిస్త్వమేవ । పశుర్భవాన్ ఋత్విగిజ్యం త్వమేవ త్వాం దేవసఙ్ఘా మునయో యజన్తి ।। ౫౫.

ఓ విష్ణూ! నీవే యజ్ఞానికి ఆదిగా ఉన్నవాడవు. యజ్ఞానికి అవయవాలుగా ఉన్నవాడవు. నీవే హవిస్సు. నీవే పశువు. నీవే ఋత్వికుడు, పూజకు పాత్రుడవు. దేవతలు, మునులు నిన్నే ఆరాధిస్తారు.

యదేతస్మిన్ జగధ్రువం చలాచలం సురాదికాలానలసంస్థముత్తమమ్ । న త్వం విభక్తోఽసి జనార్దనేశ ప్రయచ్ఛ సిద్ధిం హృదయేప్సితాం మే ।। ౫౫.

ఈ లోకంలో స్థిరమైనది, చలించేది, దేవతలు, కాలం, అగ్ని ద్వారా స్థాపించబడినది — ఇవన్నీ శ్రేష్ఠమైనవే. జనార్దనేశా! నీవు ఎక్కడా విడిపోయినవాడవు కాదు. నా హృదయం కోరిన సిద్ధిని నాకు ప్రసాదించు.

నమః కమలపత్రాక్ష మూర్త్తామూర్త్త నమో హరే । శరణం త్వాం ప్రపన్నోఽస్మి సంసారాన్మాం సముద్ధర ।। ౫౫.

కమలదళపు కన్నులవాడా! రూపంతో ఉన్నవాడా, రూపం లేనివాడా! హరే! నీకు నమస్కారం. నీ శరణు వచ్చాను. ఈ సంసార బంధనాల నుండి నన్ను రక్షించు.

ఏవం స్తుతస్తదా దేవస్తేన రాజ్ఞా మహాత్మనా । విశాలామ్రతలస్థేన తుతోష పరమేశ్వరః ।। ౫౫.

అలా ఆ మహాత్ముడైన రాజు, విశాలమైన మామిడి చెట్టు క్రింద నిలబడి దేవుని స్తుతించగా, పరమేశ్వరుడు సంతోషించాడు.

కుబ్జరూపీ తతో భూత్వా ఆజగామ హరిః స్వయమ్ । తస్మిన్నాగతమాత్రే తు సీప్యామ్రః కుబ్జకోఽభవత్ ।। ౫౫.

ఆ తర్వాత హరి, కుళాయి వంకర రూపాన్ని ధరించి అక్కడకు వచ్చాడు. అతడు వచ్చిన వెంటనే అక్కడి మామిడి చెట్టు కూడా వంకరగా మారింది.

తం దృష్ట్వా మహదాశ్చర్యం స రాజా సంశితవ్రతః । విశాలస్య కథం కౌబ్జ్యమితి చిన్తాపరోభవత్ ।। ౫౫.

ఆ అద్భుతాన్ని చూసిన రాజు, తన వ్రతంలో స్థిరంగా ఉండి, 'ఈ విశాల మామిడి చెట్టు ఎలా వంకర అయిందో?' అని ఆలోచనలో మునిగిపోయాడు.

తస్య చిన్తయతో బుద్ధిర్బభౌ తం బ్రాహ్మణం ప్రతి । అనేనాగతమాత్రేణ కృతమేతన్న సంశయః ।। ౫౫.

అతడు ఆలోచిస్తూ ఉండగా, ఆ బ్రాహ్మణుని గురించి జ్ఞానం కలిగింది: 'అతడు వచ్చిన వెంటనే ఇది జరిగింది, ఇందులో సందేహం లేదు.'

తస్మాదేషైవ భవితా భగవాన్ పురుషోత్తమః । ఏవముక్త్వా నమశ్చక్రే తస్య విప్రస్య స నృపః ।। ౫౫.

అందువల్ల, ఇదే భగవంతుడైన పరమ పురుషుడు అవుతాడు. ఇలా అనుకుని, ఆ రాజు ఆ బ్రాహ్మణునికి నమస్కరించాడు.

అనుగ్రహాయ భగవన్ నూనం త్వం పురుషోత్తమః । ఆగతోఽసి స్వరూపం మే దర్శయస్వాధునా హరే ।। ౫౫.

భగవంతుడా! నిశ్చయంగా నీవే పరమ పురుషుడు, అనుగ్రహం కోసం వచ్చావు. ఇప్పుడు నీ నిజమైన స్వరూపాన్ని నాకు చూపించు, హరే!

ఏవముక్తస్తదా దేవః శఙ్ఖచక్రగదాధరః । బభౌ తత్పురతః సౌమ్యో వాక్యం చేదమువాచ హ ।। ౫౫.

అలా అడిగినపుడు, శంఖం, చక్రం, గదను ధరించిన దేవుడు, అతని ముందే మృదువుగా కనిపించి, ఈ మాటలు చెప్పాడు.

వరం వృణీష్వ రాజేన్ద్ర యత్తే మనసి వర్తతే । మయి ప్రసన్నే త్రైలోక్య తిలమాత్రమిదం నృప ।। ౫౫.

ఓ రాజాధిరాజా! నీ మనసులో ఉన్నది ఏదైనా వరంగా కోరుకో. నేను సంతోషిస్తే, మూడు లోకాలలో నువ్వు కోరిన చిన్నదైన తిలపు పరిమాణమైనదైనా నీదే అవుతుంది.

ఏవముక్తస్తతో రాజా హర్షోత్ఫుల్లితలోచనః । మోక్షం ప్రయచ్ఛ దేవేశేత్యుక్త్వా నోవాచ కించన ।। ౫౫.

అలా దేవుడు అడిగినపుడు, రాజు ఆనందంతో కళ్లు వికసించి, 'దేవతల అధిపతీ! నాకు మోక్షం ఇవ్వు' అని చెప్పి, ఇంకేమీ కోరలేదు.

ఏవముక్తః స భగవాన్ పునర్వాక్యమువాచ హ । మయ్యాగతే విశాలోఽయమామ్రః కుబ్జత్వమాగతః । యస్మాత్ తస్మాత్ తీర్థమిదం కుబ్జకామ్రం భవిష్యతి ।। ౫౫.

అలా అడిగినపుడు, భగవంతుడు మళ్లీ ఇలా అన్నాడు: 'నేను వచ్చినప్పుడు, ఈ మామిడి చెట్టు వంకర అయింది. అందువల్ల, ఈ స్థలం కుళాయి మామిడి తీర్థం అని ప్రసిద్ధి అవుతుంది.'

తిర్యగ్యోన్యాదయోఽప్యస్మిన్ బ్రాహ్మణాన్తా యది స్వకమ్ । కలేవరం త్యజిష్యన్తి తేషాం పఞ్చశతాని చ । విమానాని భవిష్యన్తి యోగినాం ముక్తిరేవ చ ।। ౫౫.

ఇక్కడ జంతు జన్మలు కలిగినవారు, బ్రాహ్మణులు, ఎవరైనా తమ శరీరాన్ని విడిచినచో, వారికి ఐదు వందల విమానాలు లభిస్తాయి. యోగులకు మోక్షమే లభిస్తుంది.