వరాహపురాణమ్

తన్మధ్యమం సయుగ్మం తు సర్వమాద్యం ప్రదాపయేత్ । స్వశక్త్యాభరణం చైవ దరిద్రస్య స్వశక్తితః ।। ౫౫.

వీరిలో మధ్యవారికి, జతతో పాటు, అన్ని ముఖ్యమైన వస్తువులు ఇవ్వాలి. దరిద్రులకు తమ శక్తికి తగినట్టు ఆభరణాలు ఇవ్వాలి.

యథాశక్త్యా మహీం కృత్వా కాఞ్చనీం గోయుగం తథా । వస్త్రయుగ్మం చ దాతవ్యం యథావిభవశక్తితః ।। ౫౫.

తన శక్తికి తగినట్టు బంగారు భూమిని తయారు చేసి, అలాగే గో జతను, వస్త్ర జతను కూడా సంపాదనను బట్టి దానం చేయాలి.

గాం యుగ్మాభరణాత్ సర్వం సహిరణ్యం చ కారయేత్ । ఏవం కృతే తథా కృష్ణశుక్లద్వాదశ్యమేవ చ ।। ౫౫.

గోవు, ఆభరణాల జత, అన్నీ బంగారంతో కలిపి దానం చేయాలి. ఈ విధంగా చేసిన తరువాత, కృష్ణపక్ష ద్వాదశి, శుక్లపక్ష ద్వాదశి రెండింటినీ ఆచరించాలి.

రౌప్యాం వా పృథివీం కృత్వా యథావిభవశక్తితః । దాపయేద్ బ్రాహ్మణానాం తు తథా తేషాం చ భోజనమ్ । ఉపానహౌ యథాశక్త్యా పాదుకే ఛత్రికాం తథా ।। ౫౫.

తన శక్తికి తగినట్టు వెండి మట్టిని తయారు చేసి, బ్రాహ్మణులకు దానంగా ఇవ్వాలి. వారికి తిండి కూడా పెట్టాలి. అలాగే, తన సామర్థ్యాన్ని బట్టి చెప్పులు, పాదరక్షలు, గొడుగు కూడా ఇవ్వాలి.

ఏతాన్ దత్త్వా వదేదేవం కృష్ణో దామోదరో మమ । ప్రీయతాం సర్వదా దేవో విశ్వరూపో హరిర్మమ ।। ౫౫.

ఇవి ఇచ్చిన తర్వాత, 'కృష్ణుడు, దామోదరుడు ఎప్పుడూ నాపై ప్రసన్నంగా ఉండాలి. విశ్వరూపుడైన హరిదేవుడు ఎల్లప్పుడూ నన్ను అనుగ్రహించాలి' అని చెప్పాలి.

దానే చ భోజనే చైవ కృత్వా యత్ ఫలమాప్యతే । తన్న శక్యం సహస్త్రేణ వర్షాణామపి కీర్తితుమ్ ।। ౫౫.

ఇలా దానం చేసి, భోజనం పెట్టిన ఫలితాన్ని వెయ్యేళ్ళు చెప్పినా పూర్తిగా వివరించలేరు.

తథాప్యుద్దేశతః కిఞ్చిత్ ఫలం వక్ష్యామి తేఽనఘ । వ్రతస్యాస్య పురా వృత్తం శుభాన్యస్య శ్రృణుష్వ తత్ ।। ౫౫.

అయినా, పాపరహితుడా! ఈ వ్రత ఫలితాల్లో కొంత భాగాన్ని నేను నీకు సంక్షిప్తంగా చెబుతాను. ప్రాచీనకాలంలో ఈ వ్రతంతో చేసిన శుభకార్యాలను విను.

ఆసీదాదియుగే రాజా బ్రహ్మవాదీ దృఢవ్రతః । స పుత్రకామః పప్రచ్ఛ బ్రహ్మాణం పరమేష్ఠినమ్ । తస్యేదం వ్రతమాచఖ్యౌ బ్రహ్మా స కృతవాంస్తథా ।। ౫౫.

ఆదికాలంలో ఒక రాజు ఉండేవాడు. అతడు బ్రహ్మజ్ఞాని, దృఢవ్రతుడు. కుమారసంతానం కోసం పరమేశ్వరుడైన బ్రహ్మను అడిగాడు. బ్రహ్మదేవుడు ఈ వ్రతాన్ని అతనికి వివరించి, తానే కూడా చేసాడు.

తస్య వ్రతాన్తే విశ్వాత్మా స్వయం ప్రత్యక్షతాం యయౌ । తుష్టశ్చోవాచ భో రాజన్ వరో మే వ్రియతాం వరః ।। ౫౫.

ఆ రాజు వ్రతం పూర్తయ్యాక, విశ్వాత్ముడు స్వయంగా ప్రత్యక్షమై, సంతోషంతో 'రాజా! నన్ను ఏ వరమైనా కోరుకో' అని అన్నాడు.

రాజోవాచ । పుత్రం మే దేహి దేవేశ వేదమన్త్రవిశారదమ్ । యాజకం యజనాసక్తం కీర్త్యా యుక్తం చిరాయుషమ్ । అసంఖ్యాతగుణం చైవ బ్రహ్మభూతమకల్మషమ్ ।। ౫౫.

రాజు ఇలా అన్నాడు: 'దేవేశ్వరా! నాకు వేదమంత్రాల్లో నైపుణ్యం ఉన్న, యజ్ఞాలలో ఆసక్తి కలిగి, కీర్తి గల, దీర్ఘాయువు కల, అనేక గుణాలు ఉన్న, పవిత్రమైన, బ్రహ్మస్వరూపుడైన కుమారుణ్ణి ప్రసాదించు.'

ఏవముక్త్వా తతో రాజా పునర్వచనమబ్రవీత్ । మమాప్యన్తే శుభం స్థానం ప్రయచ్ఛ పరమేశ్వర । యత్తన్మునిపదం నామ యత్ర గత్వా న శోచతి ।। ౫౫.

ఇలా చెప్పిన తరువాత, రాజు మళ్లీ ఇలా అన్నాడు: 'పరమేశ్వరా! నా చివరికి కూడా శుభమైన స్థానం ఇవ్వు. మునుల పాదంగా పిలవబడే ఆ స్థానం నాకు దక్కాలి. అక్కడికి వెళ్ళినవాడు ఇక దుఃఖించడు.'

ఏవమస్త్వితి తం దేవః ప్రోక్త్వా చాదర్శనం గతః । తస్యాపి రాజ్ఞః పుత్రోఽభూద్ వత్సప్రీర్నామ నామతః ।। ౫౫.

'అలా జరగనీ' అని దేవుడు చెప్పి, కనబడకుండా పోయాడు. ఆ రాజుకు వత్సప్రీ అనే కుమారుడు జన్మించాడు.

వేదవేదాఙ్గసంపన్నో యజ్ఞయాజీ బహుశ్రుతః । తస్య కీర్త్తిర్మహారాజ విస్తృతా ధరణీతలే ।। ౫౫.

ఆ వత్సప్రీ వేదాలు, వేదాంగాలు నేర్చుకున్నవాడు, యజ్ఞాలు చేసే వాడు, అనేక శాస్త్రాలు తెలిసినవాడు. మహారాజా! అతని కీర్తి భూమి అంతటా వ్యాపించింది.

రాజాఽపి తం సుతం లబ్ధ్వా విష్ణుదత్తం ప్రతాపినమ్ । జగామ తపసే యుక్తః సర్వద్వన్ద్వాన్ ప్రహాయ సః ।। ౫౫.

ఆ రాజు, విష్ణుదత్తుడనే గొప్ప కుమారుణ్ణి పొందాక, అన్ని ద్వంద్వాలను వదిలి తపస్సుకు లగ్నమయ్యాడు.

ఆరాధయామాస హరిం నిరాహారో జితేన్ద్రియః । హిమవత్పర్వతే రమ్యే స్తుతిం కుర్వంస్తదా నృపః ।। ౫౫.

ఆయన ఆహారం మానేసి, ఇంద్రియాలను నియంత్రించి, అందమైన హిమవంత్ పర్వతంపై హరిదేవుణ్ణి ఆరాధిస్తూ, స్తోత్రాలు రాశాడు.

భద్రాశ్వ ఉవాచ । కీదృశీ సా స్తుతిర్బ్రహ్మన్ యాం చకార స పార్థివః । కిం చ తస్యాభవద్ దేవం స్తువతః పురుషోత్తమమ్ ।। ౫౫.

భద్రాశ్వుడు ఇలా అడిగాడు: 'బ్రహ్మన్! ఆ రాజు ఏ విధమైన స్తోత్రం చేశాడు? అతడు పురుషోత్తముడైన దేవుణ్ణి స్తుతించగా ఏమి జరిగింది?'

దుర్వాసా ఉవాచ । హిమవన్తం సమాశ్రిత్య రాజా తద్గతమానసః । స్తుతిం చకార దేవాయ విష్ణవే ప్రభవిష్ణవే ।। ౫౫.

దుర్వాసుడు ఇలా అన్నాడు: 'హిమవంత్ పర్వతాన్ని ఆశ్రయించి, రాజు తన మనస్సంతా అక్కడే నిలిపి, ప్రభావంతుడైన విష్ణుదేవునికి స్తోత్రం చేశాడు.'

రాజోవాచ । క్షరాక్షరం క్షీరసముద్రశాయినం క్షితీధరం మూర్తిమతాం పరం పదమ్ । అతీన్ద్రియం విశ్వభుజాం పురః కృతం నిరాకృతం స్తౌమి జనార్దనం ప్రభుమ్ ।। ౫౫.

రాజు ఇలా అన్నాడు: 'క్షరాక్షర స్వరూపుడవు, పాలసముద్రంపై విశ్రాంతి తీసుకునేవాడవు, భూమిని మోయువాడవు, మూర్తులందరిలో పరమపదమైనవాడవు, ఇంద్రియాలకు అందని వాడవు, విశ్వాన్ని భుజాలపై మోసేవాడవు, రూపంతో కూడినవాడవు, రూపరహితుడవు. ఆ జనార్దన ప్రభువైన నిన్ను నేను స్తుతిస్తున్నాను.'

త్వమాదిదేవః పరమార్థరూపీ విభుః పురాణః పురుషోత్తమశ్చ । అతీన్ద్రియో వేదవిదాం ప్రధానః ప్రపాహి మాం శఙ్ఖగదాస్త్రపాణే ।। ౫౫.

నీవే ఆదిదేవుడు, పరమార్థ స్వరూపుడు, విభువూ, పురాతనుడు, పురుషోత్తముడవు. ఇంద్రియాలకు అందని వాడవు, వేదాలను తెలిసినవారిలో ప్రథముడవు. శంఖం, గద, ఆయుధం ధరించినవాడా! నన్ను రక్షించు.

కృతం త్వయా దేవ సురాసురాణాం సంకీర్త్యతేఽసౌ చ అనన్తమూర్తే । సృష్ట్యర్థమేతత్ తవ దేవ విష్ణో న చేష్టితం కూటగతస్య తత్స్యాత్ ।। ౫౫.

దేవా! నీవు దేవతలు, దానవుల మధ్య ఎన్నో కార్యాలు చేసావు. అవన్నీ అనంతమూర్తీ! నీ కథలుగా చెబుతారు. ఈ సృష్టి నీ కోసమే జరిగింది. దాగి ఉన్నవాడికి ఏ కార్యమూ ఉండదు.

తథైవ కూర్మత్వమృగత్వముచ్చై - స్త్వయా కృతం రూపమనేకరూప । సర్వజ్ఞభావాదసకృచ్చ జన్మ సంకీర్త్త్యతే తేఽచ్యుత నైతదస్తి ।। ౫౫.

అలాగే, నీవు కూర్మం, వరాహం వంటి అనేక రూపాలు ధరించావు. నీకు అన్నీ తెలిసినందువల్ల, ఎన్నో జన్మలు కలవని చెబుతారు. కానీ, అచ్యుతా! నిజానికి నీకు పునర్జన్మలు లేవు.

నృసింహ నమో వామన జమదగ్నినామ దశాస్యగోత్రాన్తక వాసుదేవ । నమోఽస్తు తే బుద్ధ కల్కిన్ ఖగేశ శంభో నమస్తే విబుధారినాశన ।। ౫౫.

ఓ నరసింహా! నీకు నమస్కారం. ఓ వామనా! ఓ జమదగ్ని అని పిలవబడే వాడా! పది తలల రావణుని వంశాన్ని నాశనం చేసిన వాడా! ఓ వాసుదేవా! నీకు నమస్కారం. ఓ బుద్ధా! ఓ కల్కీ! పక్షిరాజు అయిన వాడా! ఓ శంభూ! అహంకారులను నశింపజేసే వాడా! నీకు నమస్కారం.

నమోఽస్తు నారాయణ పద్మనాభ నమో నమస్తే పురుషోత్తమాయ । నమః సమస్తామరసఙ్ఘపూజ్య నమోఽస్తు తే సర్వవిదాం ప్రధాన ।। ౫౫.

ఓ నారాయణా! పద్మనాభా! నీకు నమస్కారం. పరమ పురుషుడా! నీకు మళ్లీ మళ్లీ నమస్కారం. అమరులందరి సమూహాలు పూజించే వాడా! జ్ఞానులందరిలోనూ ప్రధానుడా! నీకు నమస్కారం.

నమః కరాలాస్య నృసింహమూర్త్తే నమో విశాలాద్రిసమాన కూర్మ । నమః సముద్రప్రతిమాన మత్స్య నమామి త్వాం క్రోడరూపిననన్త ।। ౫౫.

భయంకరమైన ముఖం కలిగిన నరసింహ రూపుడా! నీకు నమస్కారం. విశాలమైన పర్వతంతో సమానమైన కూర్మావతారుడా! నీకు నమస్కారం. సముద్రంతో పోలిన రూపం కలిగిన మత్స్యుడా! నీకు నమస్కారం. వరాహరూపంలో అవతరించిన అనంతా! నిన్ను నమస్కరిస్తున్నాను.

సృష్ట్యర్థమేతత్ తవ దేవ చేష్టితం న ముఖ్యపక్షే తవ మూర్త్తితా విభో । అజానతా ధ్యానమిదం ప్రకాశితం నైభిర్వినా లక్ష్యసే త్వం పురాణ ।। ౫౫.

ఈ కార్యం, దేవా! సృష్టి కోసం నీవు చేసినది. నీ అవతారం అసలు స్వరూపం కాదు, పరమాత్మా! తెలియని వారికి ఈ ధ్యానం వివరించబడింది. వాటి లేకుండా, పురాతనుడా! నిన్ను గ్రహించలేరు.

ఆద్యో మఖస్త్వం స్వయమేవ విష్ణో మఖాఙ్గభూతోఽసి హవిస్త్వమేవ । పశుర్భవాన్ ఋత్విగిజ్యం త్వమేవ త్వాం దేవసఙ్ఘా మునయో యజన్తి ।। ౫౫.

ఓ విష్ణూ! నీవే యజ్ఞానికి ఆదిగా ఉన్నవాడవు. యజ్ఞానికి అవయవాలుగా ఉన్నవాడవు. నీవే హవిస్సు. నీవే పశువు. నీవే ఋత్వికుడు, పూజకు పాత్రుడవు. దేవతలు, మునులు నిన్నే ఆరాధిస్తారు.

యదేతస్మిన్ జగధ్రువం చలాచలం సురాదికాలానలసంస్థముత్తమమ్ । న త్వం విభక్తోఽసి జనార్దనేశ ప్రయచ్ఛ సిద్ధిం హృదయేప్సితాం మే ।। ౫౫.

ఈ లోకంలో స్థిరమైనది, చలించేది, దేవతలు, కాలం, అగ్ని ద్వారా స్థాపించబడినది — ఇవన్నీ శ్రేష్ఠమైనవే. జనార్దనేశా! నీవు ఎక్కడా విడిపోయినవాడవు కాదు. నా హృదయం కోరిన సిద్ధిని నాకు ప్రసాదించు.

నమః కమలపత్రాక్ష మూర్త్తామూర్త్త నమో హరే । శరణం త్వాం ప్రపన్నోఽస్మి సంసారాన్మాం సముద్ధర ।। ౫౫.

కమలదళపు కన్నులవాడా! రూపంతో ఉన్నవాడా, రూపం లేనివాడా! హరే! నీకు నమస్కారం. నీ శరణు వచ్చాను. ఈ సంసార బంధనాల నుండి నన్ను రక్షించు.

ఏవం స్తుతస్తదా దేవస్తేన రాజ్ఞా మహాత్మనా । విశాలామ్రతలస్థేన తుతోష పరమేశ్వరః ।। ౫౫.

అలా ఆ మహాత్ముడైన రాజు, విశాలమైన మామిడి చెట్టు క్రింద నిలబడి దేవుని స్తుతించగా, పరమేశ్వరుడు సంతోషించాడు.