వరాహపురాణమ్

క్వాపి సంపత్స్యతే భావో ద్రష్టవ్యశ్చాపి తే పితా । ఏవం నీతేఽపి కిం కార్యమితి చిన్తాపరోఽభవత్ ।। ౫౩.

ఎప్పుడో ఈ బంధం ఏర్పడుతుంది; నీవు నీ తండ్రిని కూడా చూడాలి. ఇలా చేసిన తరువాత కూడా, ఏమి చేయాలో ఆలోచిస్తూ అతడు మనస్సులో మునిగిపోయాడు.

తస్య చిన్తయతః శస్త్రం పితృకం పురతో బభౌ । తేన శస్త్రేణ తం రోషాన్మమన్థ స్వరమన్తికే ।। ౫౩.

అతడు ఆలోచిస్తూ ఉండగా, పితృవంశానికి చెందిన ఆయుధం అతని ముందు ప్రత్యక్షమైంది. ఆ ఆయుధంతో, కోపంతో, దగ్గరలోని సారం తిప్పాడు.

తస్మిన్ మథితమాత్రే తు శిరస్తస్యాపి దుర్గ్రహమ్ । నాలికేరఫలాకారం చతుర్వక్త్రోఽన్వపశ్యత ।। ౫౩.

అది తిప్పిన వెంటనే, పట్టుకోవడం కష్టమైన, నారికేళం ఆకారంలో, నాలుగు ముఖాలు ఉన్న తలను అతడు చూశాడు.

తచ్చావృతం ప్రధానేన దశధా సంవృతో బభౌ । చతుష్పాదేన శస్త్రేణ చిచ్ఛేద తిలకాణ్డవత్ ।। ౫౩.

ఆ తల ప్రధాన కారణంతో పది పొరలతో పూర్తిగా కప్పబడింది. నాలుగు మూలలున్న ఆయుధంతో, అతడు దానిని నువ్వుల పొట్టలా కోసేశాడు.

ప్రకామం తిలసంచ్ఛిన్నే తదమూలౌ న మే బభౌ । అహం త్వహం వదన్ భూతం తమప్యేవమథాచ్ఛినత్ ।। ౫౩.

నువ్వుల్లా ఉన్న భాగాలు పూర్తిగా కోసినప్పుడు, మూలంలో ఏమీ మిగలలేదు. అయినా, 'నేనే నేను' అని చెప్పే ఒక జీవి ప్రత్యక్షమైంది; దానినీ అతడు అలాగే కోసేశాడు.

తస్మిన్ ఛిన్నే తదస్యాంసే హ్రస్వమన్యమవేక్షత । అహం భూతాది వః పఞ్చ వదన్తం భూతిమన్తికాత్ ।। ౫౩.

దానిని కోసిన తరువాత, ఆ భాగంలో మరో చిన్న జీవిని చూశాడు. అది దగ్గర నుంచే, 'నేనే భూతాల ఐదు మూలాలు' అని చెప్పింది.

తమప్యేవమథో ఛిత్త్వా పఞ్చాశూన్యమమీక్షత । కృత్వావకాశం తే సర్వే జల్పన్త ఇదమన్తికాత్ ।। ౫౩.

దానినీ అలాగే కోసిన తరువాత, ఐదు భూతాల్లో శూన్యతను చూశాడు. అంతటితో, అందరూ దగ్గర నుంచే మాట్లాడటం మొదలుపెట్టారు.

తమప్యసఙ్గశస్త్రేణ చిచ్ఛేద తిలకాణ్డవత్ । తస్మించ్ఛిన్నే దశాంశేన హ్రస్వమన్యమపశ్యత ।। ౫౩.

దానినీ అసక్తితో ఉన్న ఆయుధంతో నువ్వుల పొట్టలా కోసేశాడు. అది కోసిన తరువాత, దాని పదవంతు చిన్నదైన మరోదాన్ని చూశాడు.

పురుషం రూపశస్త్రేణ తం ఛిత్త్వాఽన్యమపశ్యత । తద్వద్ హ్రస్వం సితం సౌమ్యం తమప్యేవం తదాఽకరోత్ ।। ౫౩.

ఆ పురుషుని రూపాన్ని కోసే ఆయుధంతో కోసిన తరువాత, మరోదాన్ని చూశాడు. అదే విధంగా, చిన్నదిగా, తెల్లగా, మృదువుగా ఉన్న దానినీ అలాగే చేసాడు.

ఏవం కృతే శరీరం తు దదర్శ స పునః ప్రభుః । స్వకీయమేవాకస్యాన్తః పితరం నృపసత్తమ ।। ౫౩.

ఇలా చేసిన తరువాత, ప్రభువు మళ్లీ తన శరీరాన్ని ఆకాశంలో, తన తండ్రిగా, రాజులలో శ్రేష్ఠుడా, చూశాడు.

త్రసరేణుసమం మూర్త్యా అవ్యక్తం సర్వజన్తుషు । సమం దృష్ట్వా పరం హర్షం ఉభే విసస్వరార్త్తవిత్ ।। ౫౩.

ధూళి కణం లాంటి చిన్న రూపంతో, అన్ని జీవుల్లో కనిపించని విధంగా, సమంగా ఉన్నదిగా చూసి, ఇద్దరికీ పరమానందం కలిగి, వారి బాధలు పోయాయి.

ఏవంవిధోఽసౌ పురుషః స్వరనామా మహాతపాః । మూర్త్తిస్తస్య ప్రవృత్తాఖ్యం నివృత్తాఖ్యం శిరో మహత్ ।। ౫౩.

ఇలాంటి వాడు స్వరుడు అనే పేరుతో, గొప్ప తపస్సు చేసిన వాడు. అతని రూపాన్ని 'ప్రవృత్తి' అని, అతని గొప్ప తలను 'నివృత్తి' అని అంటారు.

ఏతస్మాదేవ తస్యాశు కథయా రాజసత్తమ । సంభూతిరభవద్ రాజన్ వివృత్తేస్త్వేష ఏవ తు ।। ౫౩.

ఈ కథ ద్వారానే, రాజులలో శ్రేష్ఠుడా, సృష్టి ఏర్పడింది. కానీ లయలో మాత్రం ఇదే మిగిలింది.

ఏషేతిహాసః ప్రథమః సర్వస్య జగతో భృశమ్ । య ఇమం వేత్తి తత్త్వేన సాక్షాత్ కర్మపరో భవేత్ ।। ౫౩.

ఇది ప్రపంచంలో మొదటి ఇతిహాసం. దీనిని యథార్థంగా తెలిసినవాడు నిజంగా కర్మలో నిమగ్నుడవుతాడు.

భద్రాశ్వ ఉవాచ । విజ్ఞానోత్పత్తికామస్య క ఆరాధ్యో భవేద్ ద్విజ । కథం చారాధ్యతేఽసౌ హి ఏతదాఖ్యాహి మే ద్విజ ।। ౫౪.

భద్రాశ్వుడు అన్నాడు: జ్ఞానం కలగాలని కోరుకునేవాడు ఎవరి ఆరాధన చేయాలి? ఆరాధన ఎలా చేయాలి? దయచేసి నాకు చెప్పు, ద్విజుడా.

అగస్త్య ఉవాచ । విష్ణురేవ సదారాధ్యః సర్వదేవైరపి ప్రభుః । తస్యోపాయం ప్రవక్ష్యామి యేనాసౌ వరదో భవేత్ ।। ౫౪.

అగస్త్యుడు అన్నాడు: విష్ణువు మాత్రమే అన్ని దేవతలకూ ప్రభువు, ఎప్పుడూ ఆరాధించవలసినవాడు. ఆయన అనుగ్రహం పొందే మార్గాన్ని నేను చెప్పుతాను.

రహస్యం సర్వదేవానాం మునీనాం మనుజాంస్తథా । నారాయణః పరో దేవస్తం ప్రణమ్య న సీదతి ।। ౫౪.

అన్ని దేవతలు, ఋషులు, మనుషులకు పరమ రహస్యమైనది నారాయణుడు, పరమదేవుడు. ఆయనకు నమస్కరించే వాడు ఎప్పుడూ క్షీణించడు.

శ్రూయతే చ పురా రాజన్ నారదేన మహాత్మనా । కథితం తుష్టిదం విష్ణోర్వ్ర్తమప్సరసాం తథా ।। ౫౪.

ఓ రాజా, పురాతన కాలంలో మహాత్ముడు నారదుడు విష్ణువుకు ఆనందాన్ని కలిగించే ఒక వ్రతాన్ని, అలాగే అప్సరసలకు కూడా ఆనందదాయకమైనదిగా చెప్పినట్టు విన్నాము.

నారదస్తు పురా కల్పే గతవాన్ మానసం సరః । స్నానార్థం తత్ర చజాపశ్యత్ సర్వమప్సరసాం గణమ్ ।। ౫౪.

ఒకప్పుడు, గత కల్పంలో నారదుడు స్నానం చేయడానికి మానస సరస్సుకు వెళ్లాడు. అక్కడ అతడు అప్సరసలందరినీ చూశాడు.

తాస్తం దృష్ట్వా విలాసిన్యో జటాముకుటధారిణమ్ । అస్థిచర్మావశేషం తు ఛత్రదణ్డకపాలినమ్ ।। ౫౪.

ఆ క్రీడామయమైన అప్సరసలు, జటాముకుటాన్ని ధరించిన, ఎముకలు, చర్మం మాత్రమే మిగిలిన, చేతిలో దండం, గొడుగు, కపాలాన్ని పట్టుకున్న నారదుణ్ణి చూసారు.

దేవాసురమనుష్యాణాం దిదృక్షుం కలహప్రియమ్ । బ్రహ్మపుత్రం తపోయుక్తం పప్రచ్ఛుస్తా వరాఙ్గనాః ।। ౫౪.

దేవతలు, అసురులు, మనుష్యులు చూడాలనుకునే, కలహానికి ఆసక్తి కలిగి, తపస్సులో నిమగ్నమైన బ్రహ్మ కుమారుడైన నారదుణ్ణి ఆ అప్సరసలు ప్రశ్నించాయి.

అప్సరస ఊచుః । భగవన్ బ్రహ్మతనయ భర్తృకామా వయం ద్విజ । నారాయణశ్చ భర్త్తా నో యథా స్యాత్ తత్ ప్రచక్ష్వ నః ।। ౫౪.

అప్సరసలు ఇలా అన్నారు: 'భగవన్, బ్రహ్మ కుమారుడా, మేమంతా భర్త కావాలని కోరుకుంటున్నాం. నారాయణుడు మాకు భర్తగా ఎలా అవుతాడో చెప్పండి.'

నారద ఉవాచ । ప్రణామపూర్వకః ప్రశ్నః సర్వత్ర విహితః శుభః । స చ మే న కృతో గర్వాద్ యుష్మాభిర్యౌవనస్మయాత్ ।। ౫౪.

నారదుడు ఇలా అన్నాడు: 'ప్రణామంతో అడిగే ప్రశ్న ఎప్పుడూ మంగళకరమే. కానీ మీరు యువత గర్వంతో అలా చేయలేదు.'

తథాపి దేవదేవస్య విష్ణోర్యన్నామకీర్తితమ్ । భవతీభిస్తథా భర్త్తా భవత్వితి హరిః కృతః । తన్నామోచ్చారణాదేవ కృతం సర్వం న సంశయః ।। ౫౪.

అయినా సరే, మీరు విష్ణువు పేరును ఉచ్చరించినందువల్ల, ఆయన మీకు భర్తగా అవుతాడు. హరి పేరును పలకడమే అన్ని ఫలితాలను ఇస్తుంది, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

ఇదానీం కథయామ్యాశు వ్రతం యేన హరిః స్వయమ్ । వరదత్వమవాప్నోతి భర్తృత్వం చ నియచ్ఛతి ।। ౫౪.

ఇప్పుడు నేను మీకు హరి స్వయంగా వరాలిచ్చే, భర్తగా అవ్వగల వ్రతాన్ని త్వరగా చెప్పుతాను.

నారద ఉవాచ । వసన్తే శుక్లపక్షస్య ద్వాదశీ యా భవేచ్ఛుభా । తస్యాముపోష్య విధివన్ నిశాయాం హరిమర్చ్చయేత్ ।। ౫౪.

నారదుడు ఇలా అన్నాడు: 'వసంత ఋతువులో, శుక్లపక్ష ద్వాదశి రోజున, నియమంగా ఉపవాసం చేసి, ఆ రాత్రి హరిని పూజించాలి.'

పర్యఙ్కాస్తరణం కృత్వా నానాచిత్రసమన్వితమ్ । తత్ర లక్ష్మ్యా యుతం రౌప్యం హరిం కృత్వా నివేశయేత్ ।। ౫౪.

వివిధ అలంకరణలతో మంచాన్ని సిద్ధం చేసి, దానిపై లక్ష్మితో కూడిన వెండి హరి విగ్రహాన్ని ఉంచాలి.

తస్యోపరి తతః పుష్పైర్మణ్డపం కారయేద్ బుధః । నృత్యవాదిత్రగేయైశ్చ జాగరం తత్ర కారయేత్ ।। ౫౪.

ఆ విగ్రహం మీద పుష్పాలతో మంటపాన్ని నిర్మించి, అక్కడ నృత్యం, వాద్యాలతో జాగరణ చేయాలి.

మనోభవాయేతి శిర అనఙ్గాయేతి వై కటిమ్ । కామాయ బాహుమూలే తు సుశాస్త్రాయేతి చోదరమ్ ।। ౫౪.

తలపై 'మనోభవాయ', నడుము వద్ద 'అనంగాయ', భుజాల వద్ద 'కామాయ', పొట్ట వద్ద 'సుశాస్త్రాయ' అని పలకాలి.