వరాహపురాణమ్

చత్వారః సాగరాశ్చైవ కల్పితా రాజసత్తమ । తన్మధ్యే ప్రాగ్విధానేన సౌవర్ణం స్థాపయేద్ధరిమ్ । యోగీశ్వరం యోగనిద్రాం చరన్తం పీతవాససమ్ ।। ౫౦.

ఈ నలుగు ఘటాలు నాలుగు సముద్రాలను సూచిస్తాయి, రాజులలో శ్రేష్ఠుడా! వాటి మధ్యలో నియమప్రకారం, పసుపు వస్త్రాలు ధరించిన యోగేశ్వరుడైన హరిదేవుని బంగారు విగ్రహాన్ని, యోగనిద్రలో ఉన్నట్టుగా ప్రతిష్ఠించాలి.

తమప్యేవం తు సంపూజ్య జాగరం తత్ర కారయేత్ । కుర్యాచ్చ వైష్ణవం యజ్ఞం యజేద్ యోగీశ్వరం హరిమ్ ।। ౫౦.

ఆయనను కూడా ఈ విధంగా పూజించి, అక్కడ జాగరణ చేయాలి. వైష్ణవ యజ్ఞం నిర్వహించి, యోగేశ్వరుడైన హరిదేవుని పూజించాలి.

షోడశారే తథా చక్రే రాజభిర్బహుభిః కృతే । ఏవం కృత్వా ప్రభాతే తు బ్రాహ్మర్ణాయ చ దాపయేత్ ।। ౫౦.

ఈ షోడశార చక్రంలో అనేక రాజులు చేసిన విధంగా, ఈ కర్మను పూర్తిగా నిర్వహించి, ఉదయాన్నే బ్రాహ్మణుడికి దానం చేయాలి.

చత్వారః సాగరా దేయాశ్చతుర్ణాం పఞ్చమస్య హ । యోగీశ్వరం తు సంపూర్ణం దాపయేత్ ప్రయతః శుచిః ।। ౫౦.

ఆ నలుగు సముద్రాలను నలుగురికి దానం చేసి, యోగేశ్వరుని సంపూర్ణ విగ్రహాన్ని శుద్ధిగా, భక్తితో దానం చేయాలి.

వేదాఢ్యే తు సమం దత్తం ద్విగుణం తద్విదే తథా । ఆచార్యే పఞ్చరాత్రాణాం సహస్త్రగుణితం భవేత్ ।। ౫౦.

వేదాలు నేర్చుకున్నవారికి సమంగా దానం చేస్తే, ఫలం రెండింతలు అవుతుంది. పంచరాత్ర ఆచార్యునికి అయితే, వెయ్యిరెట్లు ఫలం లభిస్తుంది.

యస్త్విమం సరహస్యం తు సమన్త్రం చోపపాదయేత్ । విధానం తస్య వై దత్తం కోటికోటిగుణోత్తరమ్ ।। ౫౦.

ఈ మొత్తం రహస్యాన్ని, మంత్రాలతో సహా ఎవరు చెప్పినా, వారి దానఫలం కోట్ల కోట్ల రెట్లు పెరుగుతుంది.

గురవే సతి యస్త్వన్యమాశ్రయేత్ పూజయేత్ కుధీః । స దుర్గతిమవాప్నోతి దత్తమస్య చ నిష్ఫలమ్ । ప్రయత్నేన గురౌ పూర్వం పశ్చాదన్యస్య దాపయేత్ ।। ౫౦.

గురువు ఉన్నప్పటికీ, అవివేకంతో వేరొకరిని ఆశ్రయించి పూజిస్తే, అతడు చెడు గతి పొందుతాడు. అతని దానం ఫలించదు. కష్టపడి ముందుగా గురువుకే దానం చేసి, తరువాత ఇతరులకు ఇవ్వాలి.

అవిద్యో వా సవిద్యో వా గురురేవ జనార్దనః । మార్గస్థో వాప్యమార్గస్థో గురురేవ పరా గతిః ।। ౫౦.

విద్య ఉన్నా లేకున్నా, గురువే జనార్దనుడు. మార్గంలో ఉన్నా లేకపోయినా, గురువే పరమ గమ్యం.

ప్రతిపద్య గురుం యస్తు మోహాద్ విప్రతిపద్యతే । స జన్మకోటి నరకే పచ్యతే పురుషాధమః ।। ౫౦.

గురువును స్వీకరించి, మాయతో వదిలిపెడితే, అట్టి నరాధముడు కోట్ల జన్మలు నరకంలో బాధపడతాడు.

ఏవం దత్త్వా విధానేన ద్వాదశ్యాం విష్ణుమర్చ్య చ । విప్రాణాం భోజనం కుర్యాద్ యథాశక్త్యా సదక్షిణమ్ ।। ౫౦.

ఈ విధంగా దానం చేసి, ద్వాదశి రోజున విష్ణువును పూజించి, తన శక్తికి తగినంతగా, బ్రాహ్మణులకు భోజనం పెట్టి, యథావిధిగా దక్షిణా ఇవ్వాలి.

ధరణీవ్రతమేతద్ధి పురా కృత్వా ప్రజాపతిః । ప్రజాపత్యం తథా లేభే ముక్తిం బ్రహ్మ చ శాశ్వతమ్ ।। ౫౦.

పూర్వకాలంలో, ఈ ధరణీ వ్రతాన్ని చేసి, ప్రజాపతి ప్రజల అధిపత్యాన్ని, ముక్తిని, శాశ్వత బ్రహ్మను పొందాడు.

యువనాశ్వోఽపి రాజర్షిరనేన విధినా పురా । మాన్ధాతారం సుతం లేభే పరం బ్రహ్మ చ శాశ్వతమ్ ।। ౫౦.

అదేవిధంగా, యువనాశ్వుడు అనే రాజర్షి కూడా, ఈ విధానంతో తన కుమారుడైన మాంధాతను, శాశ్వత పరబ్రహ్మను పొందాడు.

తథా చ హైహయో రాజా కృతవీర్యో నరాధిపః । కార్త్తవీర్యం సుతం లేభే పరం బ్రహ్మ చ శాశ్వతమ్ ।। ౫౦.

అలాగే, హైహయ వంశానికి చెందిన కృతవీర్యుడు అనే రాజు, ఈ విధానంతో తన కుమారుడైన కార్తవీర్యుని, శాశ్వత పరబ్రహ్మను పొందాడు.

శకున్తలాఽప్యేవమేవ తపశ్చీర్త్వా మహామునే । లేభే శాకున్తలం పుత్రం దౌష్యన్తిం చక్రవర్తినమ్ ।। ౫౦.

అలాగే, శకుంతల కూడా తపస్సు చేసి, తన కుమారుడైన దుశ్యంతుని పుత్రుడు, చక్రవర్తి అయిన శాకుంతలుని పొందింది.

తథా పౌరాణరాజానో వేదోక్తాశ్చక్రవర్త్తినః । అనేన విధినా ప్రాప్తాశ్చక్రవర్తిత్వముత్తమమ్ ।। ౫౦.

అదేవిధంగా, పురాణాలలో చెప్పిన రాజులు, వేదాలలో పేర్కొన్న చక్రవర్తులు కూడా, ఈ విధానంతో ఉత్తమమైన చక్రవర్తిత్వాన్ని పొందారు.

ధరణ్యా అపి పాతాలే మగ్నయా చరితం పురా । వ్రతమేతత్ తతో నామ్నా ధరణీవ్రతముత్తమమ్ ।। ౫౦.

భూమి పాతాళంలో మునిగిపోయినప్పుడు ఈ వ్రతాన్ని పురాణకాలంలో ఆచరించారు. అందుకే దీనికి 'ధరణీవ్రతం' అని పేరు వచ్చింది; ఇది అత్యుత్తమమైన వ్రతం.

సమాప్తేఽస్మిన్ ధరా దేవీ హరిణా క్రోడరూపిణా । ఉద్ధృతాఽద్యాపి తుష్టేన స్థాపితా నౌరివామ్భసి ।। ౫౦.

ఈ వ్రతం పూర్తయ్యాక, హరి వరాహరూపంలో భూమిదేవిని ఆనందంతో పైకి ఎత్తి, నీటిమీద పడవలా స్థిరంగా నిలిపాడు.

ధరణీవ్రతమేతద్ధి కీర్తితం తే మయా మునే । య ఇదం శ్రృణుయాద్ భక్త్యా యశ్చ కుర్యాన్నరోత్తమః । సర్వపాపవినిర్ముక్తో విష్ణుసాయుజ్యమాప్నుయాత్ ।। ౫౦.

మహర్షీ! ఈ ధరణీవ్రతాన్ని నేను నీకు వివరంగా చెప్పాను. దీన్ని భక్తితో వినేవారు, లేదా ఉత్తమ పురుషులు ఆచరించే వారు, అన్ని పాపాల నుంచి విముక్తి పొంది, విష్ణువుతో ఏకత్వాన్ని పొందుతారు.

శ్రీవరాహ ఉవాచ । శ్రుత్వా దుర్వాససో వాక్యం ధరణీవ్రతముత్తమమ్ । యయౌ సత్యతపాః సద్యో హిమవత్పార్శ్వముత్తమమ్ ।। ౫౧.

శ్రీవరాహుడు ఇలా అన్నాడు: దుర్వాసుని మాటల్లో ధరణీవ్రతం గొప్పదని తెలుసుకున్న సత్యతపుడు వెంటనే హిమవంతు పర్వతపు ఉత్తమ భాగానికి వెళ్లాడు.

పుష్పభద్రా నదీ యత్ర శిలా చిత్రశిలా తథా । వటో భద్రవటో యత్ర తత్ర తస్యాశ్రమో బభౌ । తత్రోపరి మహత్ తస్య చరితం సంభవిష్యతి ।। ౫౧.

అక్కడ పుష్పభద్రా నది ప్రవహిస్తూ, అందమైన రాళ్లు, శిలలు ఉండేవి. భద్రవటవృక్షం అక్కడ నిలిచింది. ఆ ప్రదేశంలో అతని ఆశ్రమం ప్రకాశించింది. అక్కడ అతని గొప్ప కార్యం జరగబోతుంది.

ధరణ్యువాచ । బహుకల్పసహస్త్రాణి వ్రతస్యాస్య సనాతన । మయా కృతస్య తపసస్తన్మయా విస్మృతం ప్రభో ।। ౫౧.

భూమి ఇలా చెప్పింది: పరమేశ్వరా! ఎన్నో కల్పసహస్రాలుగా నేను ఈ పురాతన వ్రతాన్ని, తపస్సును ఆచరించాను. కానీ అది నాకు మరిచిపోయింది.

ఇదానీం త్వత్ప్రసాదేన స్మరణం ప్రాక్తనం మమ । జాతం జాతిస్మరా చాస్మి విశోకా పరమేశ్వర ।। ౫౧.

ఇప్పుడు నీ కృప వల్ల నా పూర్వ జ్ఞాపకం మళ్లీ వచ్చింది. నేను గతజన్మలను గుర్తు చేసుకోగలిగాను. పరమేశ్వరా! నేను ఇప్పుడు దుఃఖం లేని వాడిని అయ్యాను.

యది నామ పరం దేవ కౌతుకం హృది వర్తతే । అగస్త్యః పునరాగత్య భద్రాశ్వస్య నివేశనమ్ । యచ్చకార స రాజా చ తన్మమాచక్ష్వ భూధర ।। ౫౧.

పరమదేవా! నీ మనసులో ఇంకా ఆసక్తి ఉంటే, అగస్త్యుడు మళ్లీ భద్రాశ్వుని నివాసానికి వచ్చి ఏం చేసాడో, ఆ రాజు ఏం చేసాడో నాకు చెప్పు, ఓ పర్వతా!

శ్రీవరాహ ఉవాచ । ప్రత్యాగతమృషిం దృష్ట్వా భద్రాశ్వః శ్వేతవాహనః । వరాసనగతం దృష్ట్వా కృత్వా పూజాం విశేషతః । అపృచ్ఛన్మోక్షధర్మాఖ్యం ప్రశ్నం సకలధారిణి ।। ౫౧.

శ్రీవరాహుడు ఇలా అన్నాడు: మునిని తిరిగి వచ్చినట్టు చూసి, శ్వేతధ్వజుడైన భద్రాశ్వుడు, అతన్ని మంచి ఆసనంపై కూర్చుని ఉన్నట్టు చూచి, విశేషంగా పూజ చేసి, మోక్షధర్మానికి సంబంధించిన ప్రశ్నను అడిగాడు, ఓ భూధరా!

భద్రాశ్వ ఉవాచ । భగవన్ కర్మణా కేన ఛిద్యతే భవసంసృతిః । కిం వా కృత్వా న శోచన్తి మూర్త్తామూర్త్తోపపత్తిషు ।। ౫౧.

భద్రాశ్వుడు ఇలా అడిగాడు: భగవన్! ఏ కార్యం వల్ల జననమరణ చక్రం తెగిపోతుంది? మూర్తిమంతమైనా, అమూర్తమైనా, ఏం చేస్తే మనుషులు దుఃఖించరు?

అగస్త్య ఉవాచ । శ్రృణు రాజన్ కథాం దివ్యాం దూరాసన్నవ్యవస్థితామ్ । దృశ్యాదృశ్యవిభాగోత్థాం సమాహితమనా నృప ।। ౫౧.

అగస్త్యుడు ఇలా అన్నాడు: రాజా! దృష్టమైనదానికీ, అదృష్టమైనదానికీ మధ్య తేడా వల్ల ఏర్పడిన, దూరమైనా, దగ్గరగా ఉన్నా, దివ్యమైన కథను మనసు పెట్టి విను.

నాహో న రాత్రిర్న దిశోఽదిశశ్చ న ద్యౌర్న దేవా న దినం న సూర్యః । తస్మిన్ కాలే పశుపాలేతి రాజా స పాలయామాస పశూననేకాన్ ।। ౫౧.

అప్పుడు అక్కడ రాత్రీ, పగలు, దిక్కులు, మధ్యదిక్కులు, ఆకాశం, దేవతలు, సూర్యుడు ఏదీ లేవు. ఆ సమయంలో పశుపాలుడు అనే రాజు అనేక పశువులను కాపాడేవాడు.

తాన్ పాలయన్ స కదాచిద్ దిదృక్షుః పూర్వం సముద్రం చ జగామ తూర్ణమ్ । అనన్తపారస్య మహోదధేస్తు తీరే వనం తత్ర వసన్తి సర్పాః ।। ౫౧.

పశువులను కాపాడుతూ, ఒకసారి తూర్పు సముద్రాన్ని చూడాలని ఆశించి, త్వరగా అక్కడికి వెళ్లాడు. ఆ అనంతమైన మహాసముద్ర తీరంలో, పాములు నివసించే ఒక అడవి ఉంది.

అష్టౌ ద్రుమాః కామవహా నదీ చ తుర్యక్ చోద్ర్ధ్వం బభ్రముస్తత్ర చాన్యే । పఞ్చ ప్రధానాః పురుషాస్తథైకాం స్త్రియం బిభ్రతే తేజసా దీప్యమానామ్ ।। ౫౧.

అక్కడ ఎనిమిది కామవృక్షాలు, ఒక నది ఉన్నాయి. పైగా పక్షులు ఎగురుతూ ఉండేవి. అక్కడ ఐదుగురు ముఖ్యమైన పురుషులు, ఒక ప్రకాశవంతమైన స్త్రీని మోస్తూ ఉండేవారు.