వరాహపురాణమ్

దుర్వాసా ఉవాచ । గత్వా తు పుష్కరం తీర్థమగస్త్యో మునిపుంగవః । కార్తిక్యామాజగామాశు పునర్భద్రాశ్వమన్దిరమ్ ।। ౫౦.

దుర్వాసుడు ఇలా చెప్పాడు: కార్తీక మాసంలో పుష్కర తీర్థానికి వెళ్లిన అగస్త్య మహర్షి, త్వరగా తిరిగి భద్రాశ్వుని ఇంటికి వచ్చాడు.

తమాగతం మునిం ప్రేక్ష్య రాజా పరమధార్మికః । అర్ఘపాద్యాదిభిః పూజ్య కృతాసనపరిగ్రహమ్ । ఉవాచ హర్షితో రాజా తమృషిం సంశితవ్రతమ్ ।। ౫౦.

ఆ మహర్షి వచ్చాడని చూసిన రాజు, అతడిని అర్ఘ్యం, పాద్యం లాంటి సత్కారాలతో పూజించి, ఆసనం కూర్చోబెట్టి, ఆనందంతో ఆ దీక్షాశీలిని ఉద్దేశించి మాట్లాడాడు.

రాజోవాచ । భగవన్ కథితం పూర్వం త్వయా ఋషివరోత్తమ । ద్వాదశ్యాశ్వయుజే మాసి విధానం తత్ కృతం మయా । ఇదానీం కార్తికే మాసి యత్ స్యాత్ పుణ్యం వదస్వ మే ।। ౫౦.

రాజు ఇలా అన్నాడు: 'భగవంతుడా, మీరు ముందుగా ఆశ్వయుజ మాసంలో ద్వాదశి వ్రత విధానాన్ని వివరించారూ, నేను అది ఆచరించాను. ఇప్పుడు కార్తీక మాసంలో కలిగే పుణ్యాన్ని నాకు చెప్పండి.'

అగస్త్య ఉవాచ । శ్రృణు రాజన్ మహాబాహో కార్తికే మాసి ద్వాదశీమ్ । ఉపోష్య విధినా యేన యచ్చాస్యాః ప్రాప్యతే ఫలమ్ ।। ౫౦.

అగస్త్యుడు ఇలా అన్నాడు: 'ఓ మహాబాహు రాజా, కార్తీక మాసంలో ద్వాదశి వ్రతాన్ని ఎలా ఆచరించాలో, దాని ఫలితం ఏమిటో విను.'

ప్రాగ్విధానేన సంకల్ప్య తద్వత్ స్నానం తు కారయేత్ । విభుమేవార్చయేద్ దేవం నారాయణమకల్మషమ్ ।। ౫౦.

మునుపటి విధానాన్ని అనుసరించి, స్నానం చేసి, పాపరహితుడైన నారాయణుడిని సర్వవ్యాపిగా భక్తితో పూజించాలి.

నమః సహస్త్రశిరసే శిరః సంపూజయేద్ధరేః । పురుషాయేతి చ భుజౌ కణ్ఠం వై విశ్వరూపిణే । జ్ఞానాస్త్రాయేతి చాస్త్రాణి శ్రీవత్సాయ తథా ఉరః ।। ౫౦.

వెయ్యి తలలున్న హరికి నమస్కరించి, ఆయన తలని పూజించాలి. పురుషుడని భుజాలను, విశ్వరూపుడని మెడను, జ్ఞానాస్త్రధారుడని ఆయుధాలను, శ్రీవత్సుడని ఛాతీని పూజించాలి.

జగద్గ్రసిష్ణవే పూజ్య ఉదరం దివ్యమూర్త్తయే । కటిం సహస్త్రపాదాయ పాదౌ దేవస్య పూజయేత్ ।। ౫౦.

ప్రపంచాన్ని మింగేవాడని పొట్టను, దివ్యమూర్తినని నడుం, వెయ్యిపాదాల దేవుడని ఆయన పాదాలను పూజించాలి.

అనులోమేన దేవేశం పూజయిత్వా విచక్షణః । నమో దామోదరాయేతి సర్వాఙ్గం పూజయేద్ధరేః ।। ౫౦.

దేవతలలో అధిపతిని సరిగ్గా పూజించి, 'దామోదరాయ నమః' అని చెప్పి, హరిదేవుని సర్వాంగాన్నీ భక్తితో పూజించాలి.

ఏవం సంపూజ్య విధినా తస్యాగ్రే చతురో ఘటాన్ । స్థాపయేద్ రత్నగర్భాంస్తు సితచన్దనచర్చితాన్ ।। ౫౦.

ఈ విధంగా విధానప్రకారం పూజ చేసిన తరువాత, ఆయన ముందుగా నలుగు ఘటాలను, విలువైన రత్నాలతో నింపి, తెల్లగంధంతో అలంకరించి పెట్టాలి.

స్త్రగ్దామబద్ధగ్రీవాంస్తు సితవస్త్రావగుణ్ఠితాన్ । స్థాపితాన్ తామ్రపాత్రైస్తు తిలపూర్ణైః సకాఞ్చనైః ।। ౫౦.

ఆ ఘటాల మెడలకు పూలమాలలు వేసి, తెల్ల వస్త్రాలతో కప్పి, తామ్రపాత్రల్లో నింపి, వాటిలో నువ్వులు మరియు బంగారం ఉంచాలి.

చత్వారః సాగరాశ్చైవ కల్పితా రాజసత్తమ । తన్మధ్యే ప్రాగ్విధానేన సౌవర్ణం స్థాపయేద్ధరిమ్ । యోగీశ్వరం యోగనిద్రాం చరన్తం పీతవాససమ్ ।। ౫౦.

ఈ నలుగు ఘటాలు నాలుగు సముద్రాలను సూచిస్తాయి, రాజులలో శ్రేష్ఠుడా! వాటి మధ్యలో నియమప్రకారం, పసుపు వస్త్రాలు ధరించిన యోగేశ్వరుడైన హరిదేవుని బంగారు విగ్రహాన్ని, యోగనిద్రలో ఉన్నట్టుగా ప్రతిష్ఠించాలి.

తమప్యేవం తు సంపూజ్య జాగరం తత్ర కారయేత్ । కుర్యాచ్చ వైష్ణవం యజ్ఞం యజేద్ యోగీశ్వరం హరిమ్ ।। ౫౦.

ఆయనను కూడా ఈ విధంగా పూజించి, అక్కడ జాగరణ చేయాలి. వైష్ణవ యజ్ఞం నిర్వహించి, యోగేశ్వరుడైన హరిదేవుని పూజించాలి.

షోడశారే తథా చక్రే రాజభిర్బహుభిః కృతే । ఏవం కృత్వా ప్రభాతే తు బ్రాహ్మర్ణాయ చ దాపయేత్ ।। ౫౦.

ఈ షోడశార చక్రంలో అనేక రాజులు చేసిన విధంగా, ఈ కర్మను పూర్తిగా నిర్వహించి, ఉదయాన్నే బ్రాహ్మణుడికి దానం చేయాలి.

చత్వారః సాగరా దేయాశ్చతుర్ణాం పఞ్చమస్య హ । యోగీశ్వరం తు సంపూర్ణం దాపయేత్ ప్రయతః శుచిః ।। ౫౦.

ఆ నలుగు సముద్రాలను నలుగురికి దానం చేసి, యోగేశ్వరుని సంపూర్ణ విగ్రహాన్ని శుద్ధిగా, భక్తితో దానం చేయాలి.

వేదాఢ్యే తు సమం దత్తం ద్విగుణం తద్విదే తథా । ఆచార్యే పఞ్చరాత్రాణాం సహస్త్రగుణితం భవేత్ ।। ౫౦.

వేదాలు నేర్చుకున్నవారికి సమంగా దానం చేస్తే, ఫలం రెండింతలు అవుతుంది. పంచరాత్ర ఆచార్యునికి అయితే, వెయ్యిరెట్లు ఫలం లభిస్తుంది.

యస్త్విమం సరహస్యం తు సమన్త్రం చోపపాదయేత్ । విధానం తస్య వై దత్తం కోటికోటిగుణోత్తరమ్ ।। ౫౦.

ఈ మొత్తం రహస్యాన్ని, మంత్రాలతో సహా ఎవరు చెప్పినా, వారి దానఫలం కోట్ల కోట్ల రెట్లు పెరుగుతుంది.

గురవే సతి యస్త్వన్యమాశ్రయేత్ పూజయేత్ కుధీః । స దుర్గతిమవాప్నోతి దత్తమస్య చ నిష్ఫలమ్ । ప్రయత్నేన గురౌ పూర్వం పశ్చాదన్యస్య దాపయేత్ ।। ౫౦.

గురువు ఉన్నప్పటికీ, అవివేకంతో వేరొకరిని ఆశ్రయించి పూజిస్తే, అతడు చెడు గతి పొందుతాడు. అతని దానం ఫలించదు. కష్టపడి ముందుగా గురువుకే దానం చేసి, తరువాత ఇతరులకు ఇవ్వాలి.

అవిద్యో వా సవిద్యో వా గురురేవ జనార్దనః । మార్గస్థో వాప్యమార్గస్థో గురురేవ పరా గతిః ।। ౫౦.

విద్య ఉన్నా లేకున్నా, గురువే జనార్దనుడు. మార్గంలో ఉన్నా లేకపోయినా, గురువే పరమ గమ్యం.

ప్రతిపద్య గురుం యస్తు మోహాద్ విప్రతిపద్యతే । స జన్మకోటి నరకే పచ్యతే పురుషాధమః ।। ౫౦.

గురువును స్వీకరించి, మాయతో వదిలిపెడితే, అట్టి నరాధముడు కోట్ల జన్మలు నరకంలో బాధపడతాడు.

ఏవం దత్త్వా విధానేన ద్వాదశ్యాం విష్ణుమర్చ్య చ । విప్రాణాం భోజనం కుర్యాద్ యథాశక్త్యా సదక్షిణమ్ ।। ౫౦.

ఈ విధంగా దానం చేసి, ద్వాదశి రోజున విష్ణువును పూజించి, తన శక్తికి తగినంతగా, బ్రాహ్మణులకు భోజనం పెట్టి, యథావిధిగా దక్షిణా ఇవ్వాలి.

ధరణీవ్రతమేతద్ధి పురా కృత్వా ప్రజాపతిః । ప్రజాపత్యం తథా లేభే ముక్తిం బ్రహ్మ చ శాశ్వతమ్ ।। ౫౦.

పూర్వకాలంలో, ఈ ధరణీ వ్రతాన్ని చేసి, ప్రజాపతి ప్రజల అధిపత్యాన్ని, ముక్తిని, శాశ్వత బ్రహ్మను పొందాడు.

యువనాశ్వోఽపి రాజర్షిరనేన విధినా పురా । మాన్ధాతారం సుతం లేభే పరం బ్రహ్మ చ శాశ్వతమ్ ।। ౫౦.

అదేవిధంగా, యువనాశ్వుడు అనే రాజర్షి కూడా, ఈ విధానంతో తన కుమారుడైన మాంధాతను, శాశ్వత పరబ్రహ్మను పొందాడు.

తథా చ హైహయో రాజా కృతవీర్యో నరాధిపః । కార్త్తవీర్యం సుతం లేభే పరం బ్రహ్మ చ శాశ్వతమ్ ।। ౫౦.

అలాగే, హైహయ వంశానికి చెందిన కృతవీర్యుడు అనే రాజు, ఈ విధానంతో తన కుమారుడైన కార్తవీర్యుని, శాశ్వత పరబ్రహ్మను పొందాడు.

శకున్తలాఽప్యేవమేవ తపశ్చీర్త్వా మహామునే । లేభే శాకున్తలం పుత్రం దౌష్యన్తిం చక్రవర్తినమ్ ।। ౫౦.

అలాగే, శకుంతల కూడా తపస్సు చేసి, తన కుమారుడైన దుశ్యంతుని పుత్రుడు, చక్రవర్తి అయిన శాకుంతలుని పొందింది.

తథా పౌరాణరాజానో వేదోక్తాశ్చక్రవర్త్తినః । అనేన విధినా ప్రాప్తాశ్చక్రవర్తిత్వముత్తమమ్ ।। ౫౦.

అదేవిధంగా, పురాణాలలో చెప్పిన రాజులు, వేదాలలో పేర్కొన్న చక్రవర్తులు కూడా, ఈ విధానంతో ఉత్తమమైన చక్రవర్తిత్వాన్ని పొందారు.

ధరణ్యా అపి పాతాలే మగ్నయా చరితం పురా । వ్రతమేతత్ తతో నామ్నా ధరణీవ్రతముత్తమమ్ ।। ౫౦.

భూమి పాతాళంలో మునిగిపోయినప్పుడు ఈ వ్రతాన్ని పురాణకాలంలో ఆచరించారు. అందుకే దీనికి 'ధరణీవ్రతం' అని పేరు వచ్చింది; ఇది అత్యుత్తమమైన వ్రతం.

సమాప్తేఽస్మిన్ ధరా దేవీ హరిణా క్రోడరూపిణా । ఉద్ధృతాఽద్యాపి తుష్టేన స్థాపితా నౌరివామ్భసి ।। ౫౦.

ఈ వ్రతం పూర్తయ్యాక, హరి వరాహరూపంలో భూమిదేవిని ఆనందంతో పైకి ఎత్తి, నీటిమీద పడవలా స్థిరంగా నిలిపాడు.

ధరణీవ్రతమేతద్ధి కీర్తితం తే మయా మునే । య ఇదం శ్రృణుయాద్ భక్త్యా యశ్చ కుర్యాన్నరోత్తమః । సర్వపాపవినిర్ముక్తో విష్ణుసాయుజ్యమాప్నుయాత్ ।। ౫౦.

మహర్షీ! ఈ ధరణీవ్రతాన్ని నేను నీకు వివరంగా చెప్పాను. దీన్ని భక్తితో వినేవారు, లేదా ఉత్తమ పురుషులు ఆచరించే వారు, అన్ని పాపాల నుంచి విముక్తి పొంది, విష్ణువుతో ఏకత్వాన్ని పొందుతారు.

శ్రీవరాహ ఉవాచ । శ్రుత్వా దుర్వాససో వాక్యం ధరణీవ్రతముత్తమమ్ । యయౌ సత్యతపాః సద్యో హిమవత్పార్శ్వముత్తమమ్ ।। ౫౧.

శ్రీవరాహుడు ఇలా అన్నాడు: దుర్వాసుని మాటల్లో ధరణీవ్రతం గొప్పదని తెలుసుకున్న సత్యతపుడు వెంటనే హిమవంతు పర్వతపు ఉత్తమ భాగానికి వెళ్లాడు.