వరాహపురాణమ్

సా స్త్రీ ధన్యా స శూద్రస్తు తథా ధన్యతరో మతః । భర్తుః సుశ్రూషణం కృత్వా తత్పరోక్షే హరేరితి ।। ౪౯.

తన భర్తకు భక్తితో సేవచేసే ఆ స్త్రీ ధన్యురాలు. అలాగే, భర్త కనిపించని సమయంలో కూడా హరిను మనసులో ఉంచి సేవచేసే ఆ శూద్రుడు ఇంకా గొప్పవాడు.

సా స్త్రీ ధన్యా తథా శూద్రో ద్విజసుశ్రూషణే రతః । తదనుజ్ఞయా హరేర్భక్తిః స్త్రీ శూద్రో తేన సాధ్వితి ।। ౪౯.

భర్తకు సేవచేసే ఆ స్త్రీ ధన్యురాలు. అలాగే, ద్విజులకు సేవ చేయడంలో ఆనందపడే ఆ శూద్రుడూ ధన్యుడు. వారి అనుమతితో హరిభక్తి ఆ స్త్రీకి, ఆ శూద్రునికి ప్రశంసనీయం.

ఆసురం భావమాస్థాయ ప్రహ్లాదః పురుషోత్తమమ్ । ముక్త్వా చాన్యం న జానాతి తేనాసౌ సాధురుచ్యతే ।। ౪౯.

అసుర స్వభావంతో ఉన్నప్పటికీ, ప్రహ్లాదుడు పరమపురుషుడిని తప్ప మరొకరిని గుర్తించలేదు. అందుకే అతడిని సద్గురు అంటారు.

ప్రజాపతికులే భూత్వా బాల ఏవ వనం గతః । ఆరాధ్య విష్ణుం ప్రాప్తం తత్ స్థానం పరమశోభనమ్ । తేన సాధో ధ్రువేత్యేవం మయోక్తం రాజసత్తమ ।। ౪౯.

ప్రజాపతుల వంశంలో జన్మించిన ధ్రువుడు చిన్న వయసులోనే అడవికి వెళ్లి, విష్ణువును ఆరాధించి, అత్యుత్తమ స్థానం పొందాడు. అందుకే, ఓ రాజశ్రేష్ఠా, నేను అతడిని సద్గురు అని చెప్పాను.

ఇతి రాజా వచః శ్రుత్వా అగస్త్యస్య మహాత్మనః । అల్పోపదేశరాజాఽసౌ పప్రచ్ఛ మునిపుంగవమ్ ।। ౪౯.

అలా అగస్త్య మహర్షి మాటలు విని, తక్కువ విద్య కలిగిన రాజా అయినా, ఆ మహర్షిని ప్రశ్నించాడు.

అగస్త్యశ్చ మహాభాగః కార్తిక్యాం పుష్కరం వ్రజన్ । గతేఽగస్త్యే ప్రగచ్ఛన్ వై భద్రాశ్వస్య నివేశనమ్ ।। ౪౯.

అతిపెద్ద యోగి అయిన అగస్త్యుడు కార్తీక మాసంలో పుష్కరానికి వెళ్లి, అక్కడి నుంచి భద్రాశ్వుని ఇంటికి చేరాడు.

పృష్టశ్చ రాజ్ఞా తామేవ ద్వాదశీం మునిసత్తమః । దుర్వాసా ఉవాచ । ఇదమేవ మయా తుభ్యం కథితం తే తపోధన ।। ౪౯.

రాజు ఆ ద్వాదశి గురించి అడిగినప్పుడు, మునిశ్రేష్ఠుడు దుర్వాసుడు ఇలా అన్నాడు: 'ఓ తపోధన, నేను నీకు ఇదే చెప్పాను.'

కథయిత్వా పునర్వాక్యమగస్త్యో నృపసత్తమమ్ । ఉవాచ పుష్కరం యామి పునరేష్యామి తే గృహమ్ । ఏవముక్త్వా జగామాశు సద్యోఽదర్శనతాం మునిః ।। ౪౯.

అగస్త్యుడు మళ్లీ రాజును ఉద్దేశించి, 'నేను పుష్కరానికి వెళ్తున్నాను, తిరిగి నీ ఇంటికి వస్తాను,' అని చెప్పి వెంటనే అక్కడి నుంచి కనబడకుండా వెళ్లిపోయాడు.

రాజాఽపి తేన విధినా పద్మనాభస్య ద్వాదశీమ్ ।. ఉపోష్య పరమం కామమిహ జన్మని చాప్తవాన్ ।। ౪౯.

రాజు ఆ ఉపదేశాన్ని అనుసరించి పద్మనాభుని ద్వాదశిని ఆచరించి, ఈ జన్మలోనే తన పరమ కోరికలను పొందాడు.

సపత్నీకో నృపవరో ద్వాదశీం సముపోష్య చ । ఇహ జన్మని రాజాఽసౌ పుత్రపౌత్రాంస్తథాఽఽప్తవాన్ ।। ౪౯.

ఆ రాజు తన భార్యతో కలిసి ద్వాదశి వ్రతాన్ని ఆచరించి, ఈ జన్మలోనే తనకు కుమారులు, మనవళ్లు కలిగారు.

దుర్వాసా ఉవాచ । గత్వా తు పుష్కరం తీర్థమగస్త్యో మునిపుంగవః । కార్తిక్యామాజగామాశు పునర్భద్రాశ్వమన్దిరమ్ ।। ౫౦.

దుర్వాసుడు ఇలా చెప్పాడు: కార్తీక మాసంలో పుష్కర తీర్థానికి వెళ్లిన అగస్త్య మహర్షి, త్వరగా తిరిగి భద్రాశ్వుని ఇంటికి వచ్చాడు.

తమాగతం మునిం ప్రేక్ష్య రాజా పరమధార్మికః । అర్ఘపాద్యాదిభిః పూజ్య కృతాసనపరిగ్రహమ్ । ఉవాచ హర్షితో రాజా తమృషిం సంశితవ్రతమ్ ।। ౫౦.

ఆ మహర్షి వచ్చాడని చూసిన రాజు, అతడిని అర్ఘ్యం, పాద్యం లాంటి సత్కారాలతో పూజించి, ఆసనం కూర్చోబెట్టి, ఆనందంతో ఆ దీక్షాశీలిని ఉద్దేశించి మాట్లాడాడు.

రాజోవాచ । భగవన్ కథితం పూర్వం త్వయా ఋషివరోత్తమ । ద్వాదశ్యాశ్వయుజే మాసి విధానం తత్ కృతం మయా । ఇదానీం కార్తికే మాసి యత్ స్యాత్ పుణ్యం వదస్వ మే ।। ౫౦.

రాజు ఇలా అన్నాడు: 'భగవంతుడా, మీరు ముందుగా ఆశ్వయుజ మాసంలో ద్వాదశి వ్రత విధానాన్ని వివరించారూ, నేను అది ఆచరించాను. ఇప్పుడు కార్తీక మాసంలో కలిగే పుణ్యాన్ని నాకు చెప్పండి.'

అగస్త్య ఉవాచ । శ్రృణు రాజన్ మహాబాహో కార్తికే మాసి ద్వాదశీమ్ । ఉపోష్య విధినా యేన యచ్చాస్యాః ప్రాప్యతే ఫలమ్ ।। ౫౦.

అగస్త్యుడు ఇలా అన్నాడు: 'ఓ మహాబాహు రాజా, కార్తీక మాసంలో ద్వాదశి వ్రతాన్ని ఎలా ఆచరించాలో, దాని ఫలితం ఏమిటో విను.'

ప్రాగ్విధానేన సంకల్ప్య తద్వత్ స్నానం తు కారయేత్ । విభుమేవార్చయేద్ దేవం నారాయణమకల్మషమ్ ।। ౫౦.

మునుపటి విధానాన్ని అనుసరించి, స్నానం చేసి, పాపరహితుడైన నారాయణుడిని సర్వవ్యాపిగా భక్తితో పూజించాలి.

నమః సహస్త్రశిరసే శిరః సంపూజయేద్ధరేః । పురుషాయేతి చ భుజౌ కణ్ఠం వై విశ్వరూపిణే । జ్ఞానాస్త్రాయేతి చాస్త్రాణి శ్రీవత్సాయ తథా ఉరః ।। ౫౦.

వెయ్యి తలలున్న హరికి నమస్కరించి, ఆయన తలని పూజించాలి. పురుషుడని భుజాలను, విశ్వరూపుడని మెడను, జ్ఞానాస్త్రధారుడని ఆయుధాలను, శ్రీవత్సుడని ఛాతీని పూజించాలి.

జగద్గ్రసిష్ణవే పూజ్య ఉదరం దివ్యమూర్త్తయే । కటిం సహస్త్రపాదాయ పాదౌ దేవస్య పూజయేత్ ।। ౫౦.

ప్రపంచాన్ని మింగేవాడని పొట్టను, దివ్యమూర్తినని నడుం, వెయ్యిపాదాల దేవుడని ఆయన పాదాలను పూజించాలి.

అనులోమేన దేవేశం పూజయిత్వా విచక్షణః । నమో దామోదరాయేతి సర్వాఙ్గం పూజయేద్ధరేః ।। ౫౦.

దేవతలలో అధిపతిని సరిగ్గా పూజించి, 'దామోదరాయ నమః' అని చెప్పి, హరిదేవుని సర్వాంగాన్నీ భక్తితో పూజించాలి.

ఏవం సంపూజ్య విధినా తస్యాగ్రే చతురో ఘటాన్ । స్థాపయేద్ రత్నగర్భాంస్తు సితచన్దనచర్చితాన్ ।। ౫౦.

ఈ విధంగా విధానప్రకారం పూజ చేసిన తరువాత, ఆయన ముందుగా నలుగు ఘటాలను, విలువైన రత్నాలతో నింపి, తెల్లగంధంతో అలంకరించి పెట్టాలి.

స్త్రగ్దామబద్ధగ్రీవాంస్తు సితవస్త్రావగుణ్ఠితాన్ । స్థాపితాన్ తామ్రపాత్రైస్తు తిలపూర్ణైః సకాఞ్చనైః ।। ౫౦.

ఆ ఘటాల మెడలకు పూలమాలలు వేసి, తెల్ల వస్త్రాలతో కప్పి, తామ్రపాత్రల్లో నింపి, వాటిలో నువ్వులు మరియు బంగారం ఉంచాలి.

చత్వారః సాగరాశ్చైవ కల్పితా రాజసత్తమ । తన్మధ్యే ప్రాగ్విధానేన సౌవర్ణం స్థాపయేద్ధరిమ్ । యోగీశ్వరం యోగనిద్రాం చరన్తం పీతవాససమ్ ।। ౫౦.

ఈ నలుగు ఘటాలు నాలుగు సముద్రాలను సూచిస్తాయి, రాజులలో శ్రేష్ఠుడా! వాటి మధ్యలో నియమప్రకారం, పసుపు వస్త్రాలు ధరించిన యోగేశ్వరుడైన హరిదేవుని బంగారు విగ్రహాన్ని, యోగనిద్రలో ఉన్నట్టుగా ప్రతిష్ఠించాలి.

తమప్యేవం తు సంపూజ్య జాగరం తత్ర కారయేత్ । కుర్యాచ్చ వైష్ణవం యజ్ఞం యజేద్ యోగీశ్వరం హరిమ్ ।। ౫౦.

ఆయనను కూడా ఈ విధంగా పూజించి, అక్కడ జాగరణ చేయాలి. వైష్ణవ యజ్ఞం నిర్వహించి, యోగేశ్వరుడైన హరిదేవుని పూజించాలి.

షోడశారే తథా చక్రే రాజభిర్బహుభిః కృతే । ఏవం కృత్వా ప్రభాతే తు బ్రాహ్మర్ణాయ చ దాపయేత్ ।। ౫౦.

ఈ షోడశార చక్రంలో అనేక రాజులు చేసిన విధంగా, ఈ కర్మను పూర్తిగా నిర్వహించి, ఉదయాన్నే బ్రాహ్మణుడికి దానం చేయాలి.

చత్వారః సాగరా దేయాశ్చతుర్ణాం పఞ్చమస్య హ । యోగీశ్వరం తు సంపూర్ణం దాపయేత్ ప్రయతః శుచిః ।। ౫౦.

ఆ నలుగు సముద్రాలను నలుగురికి దానం చేసి, యోగేశ్వరుని సంపూర్ణ విగ్రహాన్ని శుద్ధిగా, భక్తితో దానం చేయాలి.

వేదాఢ్యే తు సమం దత్తం ద్విగుణం తద్విదే తథా । ఆచార్యే పఞ్చరాత్రాణాం సహస్త్రగుణితం భవేత్ ।। ౫౦.

వేదాలు నేర్చుకున్నవారికి సమంగా దానం చేస్తే, ఫలం రెండింతలు అవుతుంది. పంచరాత్ర ఆచార్యునికి అయితే, వెయ్యిరెట్లు ఫలం లభిస్తుంది.

యస్త్విమం సరహస్యం తు సమన్త్రం చోపపాదయేత్ । విధానం తస్య వై దత్తం కోటికోటిగుణోత్తరమ్ ।। ౫౦.

ఈ మొత్తం రహస్యాన్ని, మంత్రాలతో సహా ఎవరు చెప్పినా, వారి దానఫలం కోట్ల కోట్ల రెట్లు పెరుగుతుంది.

గురవే సతి యస్త్వన్యమాశ్రయేత్ పూజయేత్ కుధీః । స దుర్గతిమవాప్నోతి దత్తమస్య చ నిష్ఫలమ్ । ప్రయత్నేన గురౌ పూర్వం పశ్చాదన్యస్య దాపయేత్ ।। ౫౦.

గురువు ఉన్నప్పటికీ, అవివేకంతో వేరొకరిని ఆశ్రయించి పూజిస్తే, అతడు చెడు గతి పొందుతాడు. అతని దానం ఫలించదు. కష్టపడి ముందుగా గురువుకే దానం చేసి, తరువాత ఇతరులకు ఇవ్వాలి.

అవిద్యో వా సవిద్యో వా గురురేవ జనార్దనః । మార్గస్థో వాప్యమార్గస్థో గురురేవ పరా గతిః ।। ౫౦.

విద్య ఉన్నా లేకున్నా, గురువే జనార్దనుడు. మార్గంలో ఉన్నా లేకపోయినా, గురువే పరమ గమ్యం.

ప్రతిపద్య గురుం యస్తు మోహాద్ విప్రతిపద్యతే । స జన్మకోటి నరకే పచ్యతే పురుషాధమః ।। ౫౦.

గురువును స్వీకరించి, మాయతో వదిలిపెడితే, అట్టి నరాధముడు కోట్ల జన్మలు నరకంలో బాధపడతాడు.