వరాహపురాణమ్

అభ్యర్చ్య స్వగృహం ప్రాయాద్ భవన్తౌ రక్షపాలకౌ । స్థాప్య ద్వావపి దీపానాం జ్వలనార్థం మహామతే ।। ౪౯.

పూజ చేసి తన ఇంటికి వెళ్లిపోయాడు. మీరు ఇద్దరూ అక్కడే ఉండి, వెలుగుకోసం రెండు దీపాలు వెలిగించి అక్కడే ఉన్నారు, ఓ జ్ఞానవంతుడా!

గతే వైశ్యే భవన్తౌథ దీపాన్ ప్రజ్వాల్య సంస్థితౌ । యావత్ ప్రభాతా రజనీ నిశామేకాం నరోత్తమ ।। ౪౯.

వైశ్యుడు వెళ్లిన తర్వాత, మీరు ఇద్దరూ అక్కడే దీపాలు వెలిగించి, ఆ రాత్రంతా అక్కడే ఉండి, రాత్రి ముగిసే వరకు అక్కడే ఉన్నారు, ఓ ఉత్తమ పురుషుడా!

తతః కాలే మృతౌ తౌ తు ఉభౌ ద్వావపి దమ్పతీ । తేన పుణ్యేన తే జన్మ ప్రియవ్రతగృహేఽభవత్ ।। ౪౯.

అంతటితో, కాలక్రమంలో మీరు ఇద్దరూ, భార్యాభర్తలు మరణించారు. ఆ పుణ్యఫలంతో మీరు ప్రియవ్రతుని ఇంట్లో జన్మించారు.

ఇయం తు పత్నీ తే జాతా పురా వైశ్యస్య దాసికా । పారక్యస్యాపి దీపస్య జ్వాలితస్య హరేర్గృహే ।। ౪౯.

ఈ భార్య ఒకప్పుడు వైశ్యుని దాసిగా జన్మించింది. హరిమందిరంలో వెలిగించిన పరాయిదీ దీపానికి కూడా ఫలం లభించింది.

యః పునః స్వేన విత్తేన విష్ణోరగ్రే ప్రదీపకమ్ । జ్వాలయేత్ తస్య యత్ పుణ్యం తత్ సంఖ్యాతుం న శక్యతే । తేన సాధో హరే సాధు ఇత్యుక్తం వచనం మయా ।। ౪౯.

తన సొంత ధనంతో విష్ణువు ముందు దీపం వెలిగిస్తే దానికి ఎంత పుణ్యం వస్తుందో లెక్కించలేం. అందుకే, 'హరే! బాగుంది, బాగుంది!' అని నేను అన్నాను.

కృతే సంవత్సరే భక్తిం హరేః కృత్వా విచక్షణః । సంవత్సరార్ధం త్రేతాయాం సమమేతన్న సంశయః ।। ౪౯.

కృతయుగంలో హరిని ఏడాది భక్తితో పూజిస్తే, త్రేతాయుగంలో ఆ ఫలం అర్ధ సంవత్సరంలో లభిస్తుంది. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

త్రిమాసే ద్వాపరే భక్త్యా పూజయఁల్లభతే ఫలమ్ । నమో నారాయణాయేత్యుక్త్వా కలౌ తు లభతే ఫలమ్ । తేన ముష్టం జగద్ విష్ణోర్భక్తిమాత్రం మయేరితమ్ ।। ౪౯.

ద్వాపరయుగంలో మూడు నెలలు భక్తితో పూజిస్తే ఫలం లభిస్తుంది. కలియుగంలో 'నమో నారాయణాయ' అని ఒక్కసారి అన్నా ఫలం లభిస్తుంది. అందుకే, ఈ జగత్తంతా విష్ణువుకు భక్తిమాత్రంతో లభించేదే అని నేను అన్నాను.

పారక్యదీపస్యోత్కర్షాద్ వై దేవాగ్రే ఫలమీదృశమ్ । ప్రాప్తం ఫలం త్వయా రాజన్ ఫలమేతన్ మయేరితమ్ । అహో మూఢా న జానన్తి హరేర్దీపక్రియాఫలమ్ ।। ౪౯.

పరాయిదీ దీపం వల్ల దేవతల ముందు ఇంత గొప్ప ఫలం లభిస్తుంది. రాజా! నీవు పొందిన ఫలం ఇదే. హరికి దీపం వెలిగించడానికీ ఫలం ఎంత గొప్పదో మూర్ఖులు తెలియరు.

ఏవం విధం ద్విజా యే చ రాజానో యే చ భక్తితః । యజన్తే వివిధైర్యజ్ఞైస్తేన తే సాధవః స్మృతాః ।। ౪౯.

ఇలా, భక్తితో వివిధ యజ్ఞాలతో పూజించే ద్విజులు, రాజులు — వారందరూ సద్గుణులు అని గుర్తించబడతారు.

అహం తమేవ ముక్త్వాఽన్యం న పశ్యామి మహీతలే । తేన సాధో అగస్త్యేతి మయా చాత్మా ప్రశంసితః । హర్షేణ మహతా రాజన్ వ్యాక్షిప్తేన మయేరితమ్ ।। ౪౯.

భూమిపై ఆయనను తప్ప మరొకరిని నేను చూడలేను. అందుకే, ఓ మహారాజా, ఆ ఆనందంతోనే నేను అగస్త్యుడిని నన్నుగా ప్రశంసించాను.

సా స్త్రీ ధన్యా స శూద్రస్తు తథా ధన్యతరో మతః । భర్తుః సుశ్రూషణం కృత్వా తత్పరోక్షే హరేరితి ।। ౪౯.

తన భర్తకు భక్తితో సేవచేసే ఆ స్త్రీ ధన్యురాలు. అలాగే, భర్త కనిపించని సమయంలో కూడా హరిను మనసులో ఉంచి సేవచేసే ఆ శూద్రుడు ఇంకా గొప్పవాడు.

సా స్త్రీ ధన్యా తథా శూద్రో ద్విజసుశ్రూషణే రతః । తదనుజ్ఞయా హరేర్భక్తిః స్త్రీ శూద్రో తేన సాధ్వితి ।। ౪౯.

భర్తకు సేవచేసే ఆ స్త్రీ ధన్యురాలు. అలాగే, ద్విజులకు సేవ చేయడంలో ఆనందపడే ఆ శూద్రుడూ ధన్యుడు. వారి అనుమతితో హరిభక్తి ఆ స్త్రీకి, ఆ శూద్రునికి ప్రశంసనీయం.

ఆసురం భావమాస్థాయ ప్రహ్లాదః పురుషోత్తమమ్ । ముక్త్వా చాన్యం న జానాతి తేనాసౌ సాధురుచ్యతే ।। ౪౯.

అసుర స్వభావంతో ఉన్నప్పటికీ, ప్రహ్లాదుడు పరమపురుషుడిని తప్ప మరొకరిని గుర్తించలేదు. అందుకే అతడిని సద్గురు అంటారు.

ప్రజాపతికులే భూత్వా బాల ఏవ వనం గతః । ఆరాధ్య విష్ణుం ప్రాప్తం తత్ స్థానం పరమశోభనమ్ । తేన సాధో ధ్రువేత్యేవం మయోక్తం రాజసత్తమ ।। ౪౯.

ప్రజాపతుల వంశంలో జన్మించిన ధ్రువుడు చిన్న వయసులోనే అడవికి వెళ్లి, విష్ణువును ఆరాధించి, అత్యుత్తమ స్థానం పొందాడు. అందుకే, ఓ రాజశ్రేష్ఠా, నేను అతడిని సద్గురు అని చెప్పాను.

ఇతి రాజా వచః శ్రుత్వా అగస్త్యస్య మహాత్మనః । అల్పోపదేశరాజాఽసౌ పప్రచ్ఛ మునిపుంగవమ్ ।। ౪౯.

అలా అగస్త్య మహర్షి మాటలు విని, తక్కువ విద్య కలిగిన రాజా అయినా, ఆ మహర్షిని ప్రశ్నించాడు.

అగస్త్యశ్చ మహాభాగః కార్తిక్యాం పుష్కరం వ్రజన్ । గతేఽగస్త్యే ప్రగచ్ఛన్ వై భద్రాశ్వస్య నివేశనమ్ ।। ౪౯.

అతిపెద్ద యోగి అయిన అగస్త్యుడు కార్తీక మాసంలో పుష్కరానికి వెళ్లి, అక్కడి నుంచి భద్రాశ్వుని ఇంటికి చేరాడు.

పృష్టశ్చ రాజ్ఞా తామేవ ద్వాదశీం మునిసత్తమః । దుర్వాసా ఉవాచ । ఇదమేవ మయా తుభ్యం కథితం తే తపోధన ।। ౪౯.

రాజు ఆ ద్వాదశి గురించి అడిగినప్పుడు, మునిశ్రేష్ఠుడు దుర్వాసుడు ఇలా అన్నాడు: 'ఓ తపోధన, నేను నీకు ఇదే చెప్పాను.'

కథయిత్వా పునర్వాక్యమగస్త్యో నృపసత్తమమ్ । ఉవాచ పుష్కరం యామి పునరేష్యామి తే గృహమ్ । ఏవముక్త్వా జగామాశు సద్యోఽదర్శనతాం మునిః ।। ౪౯.

అగస్త్యుడు మళ్లీ రాజును ఉద్దేశించి, 'నేను పుష్కరానికి వెళ్తున్నాను, తిరిగి నీ ఇంటికి వస్తాను,' అని చెప్పి వెంటనే అక్కడి నుంచి కనబడకుండా వెళ్లిపోయాడు.

రాజాఽపి తేన విధినా పద్మనాభస్య ద్వాదశీమ్ ।. ఉపోష్య పరమం కామమిహ జన్మని చాప్తవాన్ ।। ౪౯.

రాజు ఆ ఉపదేశాన్ని అనుసరించి పద్మనాభుని ద్వాదశిని ఆచరించి, ఈ జన్మలోనే తన పరమ కోరికలను పొందాడు.

సపత్నీకో నృపవరో ద్వాదశీం సముపోష్య చ । ఇహ జన్మని రాజాఽసౌ పుత్రపౌత్రాంస్తథాఽఽప్తవాన్ ।। ౪౯.

ఆ రాజు తన భార్యతో కలిసి ద్వాదశి వ్రతాన్ని ఆచరించి, ఈ జన్మలోనే తనకు కుమారులు, మనవళ్లు కలిగారు.

దుర్వాసా ఉవాచ । గత్వా తు పుష్కరం తీర్థమగస్త్యో మునిపుంగవః । కార్తిక్యామాజగామాశు పునర్భద్రాశ్వమన్దిరమ్ ।। ౫౦.

దుర్వాసుడు ఇలా చెప్పాడు: కార్తీక మాసంలో పుష్కర తీర్థానికి వెళ్లిన అగస్త్య మహర్షి, త్వరగా తిరిగి భద్రాశ్వుని ఇంటికి వచ్చాడు.

తమాగతం మునిం ప్రేక్ష్య రాజా పరమధార్మికః । అర్ఘపాద్యాదిభిః పూజ్య కృతాసనపరిగ్రహమ్ । ఉవాచ హర్షితో రాజా తమృషిం సంశితవ్రతమ్ ।। ౫౦.

ఆ మహర్షి వచ్చాడని చూసిన రాజు, అతడిని అర్ఘ్యం, పాద్యం లాంటి సత్కారాలతో పూజించి, ఆసనం కూర్చోబెట్టి, ఆనందంతో ఆ దీక్షాశీలిని ఉద్దేశించి మాట్లాడాడు.

రాజోవాచ । భగవన్ కథితం పూర్వం త్వయా ఋషివరోత్తమ । ద్వాదశ్యాశ్వయుజే మాసి విధానం తత్ కృతం మయా । ఇదానీం కార్తికే మాసి యత్ స్యాత్ పుణ్యం వదస్వ మే ।। ౫౦.

రాజు ఇలా అన్నాడు: 'భగవంతుడా, మీరు ముందుగా ఆశ్వయుజ మాసంలో ద్వాదశి వ్రత విధానాన్ని వివరించారూ, నేను అది ఆచరించాను. ఇప్పుడు కార్తీక మాసంలో కలిగే పుణ్యాన్ని నాకు చెప్పండి.'

అగస్త్య ఉవాచ । శ్రృణు రాజన్ మహాబాహో కార్తికే మాసి ద్వాదశీమ్ । ఉపోష్య విధినా యేన యచ్చాస్యాః ప్రాప్యతే ఫలమ్ ।। ౫౦.

అగస్త్యుడు ఇలా అన్నాడు: 'ఓ మహాబాహు రాజా, కార్తీక మాసంలో ద్వాదశి వ్రతాన్ని ఎలా ఆచరించాలో, దాని ఫలితం ఏమిటో విను.'

ప్రాగ్విధానేన సంకల్ప్య తద్వత్ స్నానం తు కారయేత్ । విభుమేవార్చయేద్ దేవం నారాయణమకల్మషమ్ ।। ౫౦.

మునుపటి విధానాన్ని అనుసరించి, స్నానం చేసి, పాపరహితుడైన నారాయణుడిని సర్వవ్యాపిగా భక్తితో పూజించాలి.

నమః సహస్త్రశిరసే శిరః సంపూజయేద్ధరేః । పురుషాయేతి చ భుజౌ కణ్ఠం వై విశ్వరూపిణే । జ్ఞానాస్త్రాయేతి చాస్త్రాణి శ్రీవత్సాయ తథా ఉరః ।। ౫౦.

వెయ్యి తలలున్న హరికి నమస్కరించి, ఆయన తలని పూజించాలి. పురుషుడని భుజాలను, విశ్వరూపుడని మెడను, జ్ఞానాస్త్రధారుడని ఆయుధాలను, శ్రీవత్సుడని ఛాతీని పూజించాలి.

జగద్గ్రసిష్ణవే పూజ్య ఉదరం దివ్యమూర్త్తయే । కటిం సహస్త్రపాదాయ పాదౌ దేవస్య పూజయేత్ ।। ౫౦.

ప్రపంచాన్ని మింగేవాడని పొట్టను, దివ్యమూర్తినని నడుం, వెయ్యిపాదాల దేవుడని ఆయన పాదాలను పూజించాలి.

అనులోమేన దేవేశం పూజయిత్వా విచక్షణః । నమో దామోదరాయేతి సర్వాఙ్గం పూజయేద్ధరేః ।। ౫౦.

దేవతలలో అధిపతిని సరిగ్గా పూజించి, 'దామోదరాయ నమః' అని చెప్పి, హరిదేవుని సర్వాంగాన్నీ భక్తితో పూజించాలి.

ఏవం సంపూజ్య విధినా తస్యాగ్రే చతురో ఘటాన్ । స్థాపయేద్ రత్నగర్భాంస్తు సితచన్దనచర్చితాన్ ।। ౫౦.

ఈ విధంగా విధానప్రకారం పూజ చేసిన తరువాత, ఆయన ముందుగా నలుగు ఘటాలను, విలువైన రత్నాలతో నింపి, తెల్లగంధంతో అలంకరించి పెట్టాలి.