వరాహపురాణమ్

దుర్వాసా ఉవాచ । తద్వదాశ్వయుజే మాసి ద్వాదశీం శుక్లపక్షతః । సంకల్ప్యాభ్యర్చయేద్ దేవం పద్మనాభం సనాతనమ్ ।। ౪౯.

దుర్వాసుడు ఇలా అన్నాడు: ఆశ్వయుజ మాసంలో, శుక్లపక్ష ద్వాదశి నాడు సంకల్పం చేసి, పద్మనాభుడిని శాశ్వతుడిగా పూజించాలి.

పద్మనాభాయ పాదౌ తు కటిం వై పద్మయోనయే । ఉదరం సర్వదేవాయ పుష్కరాక్షాయ వై ఉరః । అవ్యయాయ తథా పాణిం ప్రాగ్వదస్త్రాణి పూజయేత్ ।। ౪౯.

పద్మనాభునికి పాదాలను, పద్మయోనికి నడుమును, సర్వదేవునికి ఉదరాన్ని, పుష్కరాక్షునికి ఛాతీని, అవ్యయునికి చేతులను పూజించాలి. ఆయుధాలను కూడా మునుపటిలాగే పూజించాలి.

ప్రభవాయ శిరః పూజ్య ప్రాగ్వదగ్రే ఘటం న్యసేత్ । తస్మిన్ సౌవర్ణకం దేవం పద్మనాభం తు విన్యసేత్ ।। ౪౯.

ప్రభవునికి తల పూజించాలి. మునుపటిలాగే ముందుగా ఘటాన్ని ఉంచాలి. అందులో బంగారు పద్మనాభుని ప్రతిమను ప్రతిష్ఠించాలి.

తమేవ దేవం సంపూజ్య గన్ధపుష్పాదిభిః క్రమాత్ । ప్రభాతాయాం తు శర్వర్యాం బ్రాహ్మణాయ నివేదయేత్ । ఏవం కృతే తు యత్ పుణ్యం తన్నిబోధ మహామునే ।। ౪౯.

ఆ దేవుని గంధం, పువ్వులు మొదలైనవి క్రమంగా సమర్పించి పూజించాలి. తెల్లవారినప్పుడు బ్రాహ్మణునికి సమర్పించాలి. ఇలా చేసిన పుణ్యం ఏమిటో, మహామునీ! విను.

ఆసీత్ కృతయుగే రాజా భద్రాశ్వో నామ వీర్యవాన్ । యస్య నామ్నాఽభవద్ వర్షం భద్రాశ్వం నామ నామతః ।। ౪౯.

కృతయుగంలో భద్రాశ్వుడు అనే పరాక్రమవంతుడైన రాజు ఉండేవాడు. అతని పేరుతోనే భద్రాశ్వం అనే దేశానికి ఆ పేరు వచ్చింది.

తస్యాగస్త్యః కదాచిత్ తు గృహమాగత్య సత్తమ । ఉవాచ సప్తరాత్రం తు వసామి భవతో గృహే ।। ౪౯.

ఒకసారి అగస్త్యుడు, శ్రేష్ఠుడైన ముని, అతని ఇంటికి వచ్చి, 'ఏడు రాత్రులు నీ ఇంట్లో ఉంటాను' అని అన్నాడు.

తం రాజా శిరసా భూత్వా స్థీయతామిత్యభాషత । తస్య కాన్తిమతీ నామ భార్యా పరమశోభనా ।। ౪౯.

రాజు తల వంచి, 'ఇక్కడే ఉండండి' అని ఆహ్వానించాడు. అతని భార్య కాంతిమతి, అపూర్వ సౌందర్యవతి.

తస్యాస్తేజః సమభవద్ ద్వాదశాదిత్యసంనిభమ్ । శతాని పఞ్చ తస్యాసన్ సపత్నీనాం యతవ్రత ।। ౪౯.

ఆమె తేజస్సు పన్నెండు సూర్యుల వలె ప్రకాశించింది. ఆమెకు ఐదు వందల సతీమణులు ఉండేవారు, వారు అంతా వ్రత నిష్ఠతో ఉండేవారు.

తా దాస్య ఇవ కర్మాణి కుర్వన్త్యహరహః శుభాః । కాన్తిమత్యా మహాభాగ భయాత్ త్రస్తా విచేతసః ।। ౪౯.

ఆ సతీమణులు ప్రతిరోజూ పనులు దాసుల్లా చేసేవారు. కాంతిమతి అదృష్టాన్ని చూసి భయంతో, మనసు కలవరపడి ఉండేవారు.

తామగస్త్యస్తథా దృష్ట్వా రూపతేజోఽన్వితాం శుభామ్ । సపత్న్యశ్చ భయాత్ తస్యాః కుర్వన్త్యః కర్మ శోభనమ్ । రాజా తు తస్యా ముదితం ముఖమేవావలోకయన్ ।। ౪౯.

అంతటి అందం, తేజస్సుతో ఉన్న రాణిని, ఆమె సతీమణులు భయంతో మంచి పనులు చేస్తూ ఉండటాన్ని చూసి, రాజు ఆమె ఆనందంగా ఉన్న ముఖాన్ని మాత్రమే చూస్తూ ఉండేవాడు.

ఏవంభూతామథో దృష్ట్వా రాజ్ఞీం పరమశోభనామ్ । సాధు సాధు జగన్నాథేత్యగస్త్యః ప్రాహ హర్షితః ।। ౪౯.

అలాంటి అపూర్వ సౌందర్యంతో ఉన్న రాణిని చూసి, అగస్త్యుడు ఆనందంతో, 'బాగుంది, బాగుంది, జగన్నాథా!' అని ప్రశంసించాడు.

ద్వితీయే దివసేఽప్యేవం రాజ్ఞీం దృష్ట్వా మహాప్రభామ్ । అహో ముష్టమహో ముష్టం జగదేతచ్చరాచరమ్ । ఇత్యగస్త్యో ద్వితీయేఽహ్ని రాజ్ఞీం దృష్ట్వాఽభ్యువాచ హ ।। ౪౯.

రెండవ రోజున కూడా మహాప్రభావం కలిగిన రాణిని చూసి, అగస్త్యుడు ఇలా అన్నాడు: "అయ్యో, ఇదంతా ఒక ముఠె మాత్రమే! ఈ చరాచర జగత్తంతా ఇదే!" అని రెండవ రోజున రాణిని చూచి అగస్త్యుడు ఇలా పలికాడు.

తృతీయేఽహని తాం దృష్ట్వా పునరేవమువాచ హ । అహో మూఢా న జానన్తి గోవిన్దం పరమేశ్వరమ్ । య ఏకేఽహ్ని ఫలం చైతద్ రాజ్ఞే తుష్టః ప్రదత్తవాన్ ।। ౪౯.

మూడవ రోజున ఆమెను మళ్లీ చూసి ఇలా అన్నాడు: "అయ్యో, మూర్ఖులు గోవిందుడైన పరమేశ్వరుని తెలియరు. ఆయన సంతోషపడి ఈ ఫలాన్ని ఒక్క రోజులోనే రాణికి ఇచ్చాడు."

చతుర్థే దివసే హస్తావుత్క్షిప్య పునరబ్రవీత్ । సాధు సాధు జగన్నాథ స్త్రీ శూద్రాః సాధు సాధ్వితి । ద్విజాః సాధు నృపాః సాధు వైశ్యాః సాధు పునః పునః ।। ౪౯.

నాలుగవ రోజున చేతులు పైకి ఎత్తి మళ్లీ ఇలా అన్నాడు: "బాగుంది, బాగుంది జగన్నాథా! స్త్రీలు, శూద్రులు బాగున్నారు! ద్విజులు, రాజులు, వైశ్యులు — అందరూ బాగున్నారు, బాగున్నారు!"

సాధు భద్రాశ్వ సాధు త్వం భోఽగస్త్య సాధు సాధు తే । సాధు ప్రహ్లాద తే సాధు ధ్రువ సాధో మహావ్రత । ఏవముక్త్వా ననర్తోచ్చైరగస్త్యో రాజసంనిధౌ ।। ౪౯.

"బాగున్నావు భద్రాశ్వా! అగస్త్యా, నీవు కూడా బాగున్నావు! ప్రహ్లాదా, నీవు బాగున్నావు! ధ్రువా, మహావ్రతధారుడా, నీవు బాగున్నావు!" అని ఇలా చెప్పి అగస్త్యుడు రాజు సమక్షంలో గట్టిగా నాట్యం చేశాడు.

ఏవంభూతం చ తం దృష్ట్వా సపత్నీకో నృపోత్తమః । కిం హర్షకారణం బ్రహ్మన్ యేనేత్థం నృత్యతే భవాన్ ।। ౪౯.

అలా నాట్యం చేస్తున్న అగస్త్యుణ్ణి చూసి, రాజు తన భార్యతో కలిసి ఇలా అడిగాడు: "బ్రాహ్మణా! మీరు ఇలా ఆనందంగా నాట్యం చేయడానికి కారణం ఏమిటి?"

అగస్త్య ఉవాచ । అహో మూర్ఖః కురాజా త్వమహో మూర్ఖాఽనుగాస్త్వమీ । అహో పురోహితా మూర్ఖా యే న జానన్తి మే మతమ్ ।। ౪౯.

అగస్త్యుడు ఇలా అన్నాడు: "అయ్యో, నీవు మూర్ఖ రాజు! నీ వెంట ఉన్నవారు కూడా మూర్ఖులే! మీ పూజారులు కూడా నా ఆలోచనను తెలియని మూర్ఖులే!"

ఏవముక్తే తతో రాజా కృతాఞ్జలిరభాషత । న జానీమో వయం బ్రహ్మన్ ప్రశ్నమేతత్ త్వయేరితమ్ । కథయస్వ మహాభాగ యద్యనుగ్రహకృద్ భవాన్ ।। ౪౯.

అలా అన్న తర్వాత రాజు చేతులు జోడించి ఇలా అన్నాడు: "బ్రాహ్మణా! మీరు అడిగిన ప్రశ్న మాకు తెలియదు. మీరు దయచేసి చెప్పండి, మాపై అనుగ్రహం చూపించాలనుకుంటే."

అగస్త్య ఉవాచ । ఇయం రాజ్ఞీ త్వయా యాఽభూద్ దాసీ వైశ్యస్య వైదిశే । నగరే హరిదత్తస్య త్వమస్యాః పతిరేవ చ । తస్యైవ కర్మకారోఽభూచ్ఛూద్రః సేవనతత్పరః ।। ౪౯.

అగస్త్యుడు ఇలా అన్నాడు: "ఈ రాణి ఒకప్పుడు వైదిశ నగరంలో ఒక వైశ్యుని దాసిగా ఉండేది. నువ్వు ఆమె భర్తవు. ఆ వైశ్యునికి సేవలో నిమగ్నమైన శూద్రుడు పనిచేసేవాడు."

స వైశ్యోఽశ్వయుజే మాసి ద్వాదశ్యాం నియతః స్థితః । స్వయం విష్ణ్వాలయం గత్వా పుష్పధూపాదిభిర్హరిమ్ ।। ౪౯.

ఆ వైశ్యుడు ఆశ్వయుజ మాసంలో ద్వాదశి రోజున నియమంగా ఉండి, స్వయంగా విష్ణుమందిరానికి వెళ్లి, పుష్పాలు, ధూపం మొదలైన వాటితో హరిని పూజించాడు.

అభ్యర్చ్య స్వగృహం ప్రాయాద్ భవన్తౌ రక్షపాలకౌ । స్థాప్య ద్వావపి దీపానాం జ్వలనార్థం మహామతే ।। ౪౯.

పూజ చేసి తన ఇంటికి వెళ్లిపోయాడు. మీరు ఇద్దరూ అక్కడే ఉండి, వెలుగుకోసం రెండు దీపాలు వెలిగించి అక్కడే ఉన్నారు, ఓ జ్ఞానవంతుడా!

గతే వైశ్యే భవన్తౌథ దీపాన్ ప్రజ్వాల్య సంస్థితౌ । యావత్ ప్రభాతా రజనీ నిశామేకాం నరోత్తమ ।। ౪౯.

వైశ్యుడు వెళ్లిన తర్వాత, మీరు ఇద్దరూ అక్కడే దీపాలు వెలిగించి, ఆ రాత్రంతా అక్కడే ఉండి, రాత్రి ముగిసే వరకు అక్కడే ఉన్నారు, ఓ ఉత్తమ పురుషుడా!

తతః కాలే మృతౌ తౌ తు ఉభౌ ద్వావపి దమ్పతీ । తేన పుణ్యేన తే జన్మ ప్రియవ్రతగృహేఽభవత్ ।। ౪౯.

అంతటితో, కాలక్రమంలో మీరు ఇద్దరూ, భార్యాభర్తలు మరణించారు. ఆ పుణ్యఫలంతో మీరు ప్రియవ్రతుని ఇంట్లో జన్మించారు.

ఇయం తు పత్నీ తే జాతా పురా వైశ్యస్య దాసికా । పారక్యస్యాపి దీపస్య జ్వాలితస్య హరేర్గృహే ।। ౪౯.

ఈ భార్య ఒకప్పుడు వైశ్యుని దాసిగా జన్మించింది. హరిమందిరంలో వెలిగించిన పరాయిదీ దీపానికి కూడా ఫలం లభించింది.

యః పునః స్వేన విత్తేన విష్ణోరగ్రే ప్రదీపకమ్ । జ్వాలయేత్ తస్య యత్ పుణ్యం తత్ సంఖ్యాతుం న శక్యతే । తేన సాధో హరే సాధు ఇత్యుక్తం వచనం మయా ।। ౪౯.

తన సొంత ధనంతో విష్ణువు ముందు దీపం వెలిగిస్తే దానికి ఎంత పుణ్యం వస్తుందో లెక్కించలేం. అందుకే, 'హరే! బాగుంది, బాగుంది!' అని నేను అన్నాను.

కృతే సంవత్సరే భక్తిం హరేః కృత్వా విచక్షణః । సంవత్సరార్ధం త్రేతాయాం సమమేతన్న సంశయః ।। ౪౯.

కృతయుగంలో హరిని ఏడాది భక్తితో పూజిస్తే, త్రేతాయుగంలో ఆ ఫలం అర్ధ సంవత్సరంలో లభిస్తుంది. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

త్రిమాసే ద్వాపరే భక్త్యా పూజయఁల్లభతే ఫలమ్ । నమో నారాయణాయేత్యుక్త్వా కలౌ తు లభతే ఫలమ్ । తేన ముష్టం జగద్ విష్ణోర్భక్తిమాత్రం మయేరితమ్ ।। ౪౯.

ద్వాపరయుగంలో మూడు నెలలు భక్తితో పూజిస్తే ఫలం లభిస్తుంది. కలియుగంలో 'నమో నారాయణాయ' అని ఒక్కసారి అన్నా ఫలం లభిస్తుంది. అందుకే, ఈ జగత్తంతా విష్ణువుకు భక్తిమాత్రంతో లభించేదే అని నేను అన్నాను.

పారక్యదీపస్యోత్కర్షాద్ వై దేవాగ్రే ఫలమీదృశమ్ । ప్రాప్తం ఫలం త్వయా రాజన్ ఫలమేతన్ మయేరితమ్ । అహో మూఢా న జానన్తి హరేర్దీపక్రియాఫలమ్ ।। ౪౯.

పరాయిదీ దీపం వల్ల దేవతల ముందు ఇంత గొప్ప ఫలం లభిస్తుంది. రాజా! నీవు పొందిన ఫలం ఇదే. హరికి దీపం వెలిగించడానికీ ఫలం ఎంత గొప్పదో మూర్ఖులు తెలియరు.

ఏవం విధం ద్విజా యే చ రాజానో యే చ భక్తితః । యజన్తే వివిధైర్యజ్ఞైస్తేన తే సాధవః స్మృతాః ।। ౪౯.

ఇలా, భక్తితో వివిధ యజ్ఞాలతో పూజించే ద్విజులు, రాజులు — వారందరూ సద్గుణులు అని గుర్తించబడతారు.