వరాహపురాణమ్

నర ఉవాచ । స్వయం నారాయణో దేవో లోకమార్గప్రదర్శకః । మయా సహ తపః కుర్యాద్ బదర్యాం లోకభావనః ।। ౪౮.

నరుడు ఇలా అన్నాడు: 'లోకాలకు మార్గం చూపించే నారాయణుడు స్వయంగా, లోకహితార్థంగా నా తోడుగా బదరిలో తపస్సు చేయాలని కావాలి.'

అయం మత్స్యోఽభవత్ పూర్వం పునః కూర్మ్మస్వరూపవాన్ । వరాహశ్చాభవద్ దేవో నరసింహస్తతోఽభవత్ ।। ౪౮.

ఈయన ముందుగా చేపరూపంలో, తర్వాత కూర్మరూపంలో, ఆ తరువాత వరాహరూపంలో, తరువాత నరసింహరూపంలో అవతరించాడు.

వామనస్తు తతో జాతో జామదగ్న్యో మహాబలః । పునర్దాశరథిర్భూత్వా వాసుదేవః పునర్బభౌ ।। ౪౮.

ఆ తరువాత వామనుడిగా, మళ్లీ జమదగ్ని కుమారుడిగా, మళ్లీ దశరథుని కుమారుడిగా, తరువాత వాసుదేవుడిగా అవతరించాడు.

బుద్ధో భూత్వా జనం హ్యేష మోహయామాస పార్థివ । సపత్నాన్ దస్యవో మ్లేచ్ఛాన్ పునర్హత్వా మహీమిమామ్ । ప్రకృతిస్థాం చకారాయం స ఏష భగవాన్ హరిః ।। ౪౮.

బుద్ధుడిగా అవతరించి, రాజా! ప్రజలను మాయలో పడేశాడు. ఆ తరువాత శత్రువులైన దొంగలను, విదేశీయులను సంహరించి, ఈ భూమిని మళ్లీ సహజ స్థితికి తీసుకొచ్చాడు. ఆ మహాత్ముడు హరి ఇదే.

పూజ్యతే మత్స్యరూపేణ సర్వజ్ఞత్వమభీప్సుభిః । స్వవంశోద్ధరణార్థాయ కూర్మరూపీ తు పూజ్యతే ।। ౪౮.

సర్వజ్ఞతను కోరేవారు మత్స్యరూపంలో ఆయనను పూజిస్తారు. తన వంశాన్ని రక్షించేందుకు కూర్మరూపంలో కూడా ఆయనను పూజిస్తారు.

భవోదధినిమగ్నేన వారాహః పూజ్యతే హరిః । నారసింహేణ రూపేణ తద్వత్ పాపభయాన్నరైః ।। ౪౮.

సంసారసాగరంలో మునిగిన వరాహరూపంలో హరిని పూజిస్తారు. అలాగే, పాపభయంతో నరసింహరూపంలో కూడా భక్తులు ఆయనను పూజిస్తారు.

వామనం మోహనాశాయ విత్తార్థే జగదగ్నిజమ్ । క్రూరశత్రువినాశాయ యజేద్ దాశరథిం బుధః ।। ౪౮.

మోహాన్ని తొలగించేందుకు, ధనాన్ని కోరుతూ వామనుని పూజించాలి. క్రూరమైన శత్రువులను నశింపజేయాలంటే, దశరథుని కుమారుడైన రాముని జ్ఞానులు పూజిస్తారు.

బలకృష్ణౌ యజేద్ ధీమాన్ పుత్రకామో న సంశయః । రూపకామో యజేద్ బుద్ధం కల్కినం శత్రుఘాతనే ।। ౪౮.

కొడుకు కావాలని ఆశించే తెలివైనవాడు బాలరాముడు, కృష్ణుడిని సందేహం లేకుండా పూజించాలి. అందాన్ని కోరేవారు బుద్ధుణ్ణి, శత్రువులను సంహరించాలనుకునేవారు కల్కిని పూజించాలి.

ఏవముక్త్వా నరస్తస్య ఇమామేవాబ్రవీన్మునిః । ద్వాదశీం కృతవాన్ సోఽపి చక్రవర్తీ బభూవ హ । తస్యైవ నామ్నా బదరీ విశాలాఖ్యాఽభవన్మునే ।। ౪౮.

ఇలా చెప్పిన తరువాత ఆ మనిషి, మునీంద్రా! అతనికి ఇదే చెప్పాడు. ద్వాదశి వ్రతాన్ని ఆచరించి, అతడు చక్రవర్తిగా అయ్యాడు. అతని పేరుతోనే విశాల అనే బదరీ ప్రఖ్యాతి పొందింది.

ఇహ జన్మని రాజాఽసౌ రాజ్యం కృత్వా ఇయాద్ వనమ్ । యజ్ఞైశ్చ వివిధైరిష్ట్వా పరం నిర్వాణమాప్తవాన్ ।। ౪౮.

ఈ జన్మలోనే ఆ రాజు తన రాజ్యాన్ని పాలించి, తరువాత అడవికి వెళ్లాడు. అనేక యజ్ఞాలు నిర్వహించి, పరమ మోక్షాన్ని పొందాడు.

దుర్వాసా ఉవాచ । తద్వదాశ్వయుజే మాసి ద్వాదశీం శుక్లపక్షతః । సంకల్ప్యాభ్యర్చయేద్ దేవం పద్మనాభం సనాతనమ్ ।। ౪౯.

దుర్వాసుడు ఇలా అన్నాడు: ఆశ్వయుజ మాసంలో, శుక్లపక్ష ద్వాదశి నాడు సంకల్పం చేసి, పద్మనాభుడిని శాశ్వతుడిగా పూజించాలి.

పద్మనాభాయ పాదౌ తు కటిం వై పద్మయోనయే । ఉదరం సర్వదేవాయ పుష్కరాక్షాయ వై ఉరః । అవ్యయాయ తథా పాణిం ప్రాగ్వదస్త్రాణి పూజయేత్ ।। ౪౯.

పద్మనాభునికి పాదాలను, పద్మయోనికి నడుమును, సర్వదేవునికి ఉదరాన్ని, పుష్కరాక్షునికి ఛాతీని, అవ్యయునికి చేతులను పూజించాలి. ఆయుధాలను కూడా మునుపటిలాగే పూజించాలి.

ప్రభవాయ శిరః పూజ్య ప్రాగ్వదగ్రే ఘటం న్యసేత్ । తస్మిన్ సౌవర్ణకం దేవం పద్మనాభం తు విన్యసేత్ ।। ౪౯.

ప్రభవునికి తల పూజించాలి. మునుపటిలాగే ముందుగా ఘటాన్ని ఉంచాలి. అందులో బంగారు పద్మనాభుని ప్రతిమను ప్రతిష్ఠించాలి.

తమేవ దేవం సంపూజ్య గన్ధపుష్పాదిభిః క్రమాత్ । ప్రభాతాయాం తు శర్వర్యాం బ్రాహ్మణాయ నివేదయేత్ । ఏవం కృతే తు యత్ పుణ్యం తన్నిబోధ మహామునే ।। ౪౯.

ఆ దేవుని గంధం, పువ్వులు మొదలైనవి క్రమంగా సమర్పించి పూజించాలి. తెల్లవారినప్పుడు బ్రాహ్మణునికి సమర్పించాలి. ఇలా చేసిన పుణ్యం ఏమిటో, మహామునీ! విను.

ఆసీత్ కృతయుగే రాజా భద్రాశ్వో నామ వీర్యవాన్ । యస్య నామ్నాఽభవద్ వర్షం భద్రాశ్వం నామ నామతః ।। ౪౯.

కృతయుగంలో భద్రాశ్వుడు అనే పరాక్రమవంతుడైన రాజు ఉండేవాడు. అతని పేరుతోనే భద్రాశ్వం అనే దేశానికి ఆ పేరు వచ్చింది.

తస్యాగస్త్యః కదాచిత్ తు గృహమాగత్య సత్తమ । ఉవాచ సప్తరాత్రం తు వసామి భవతో గృహే ।। ౪౯.

ఒకసారి అగస్త్యుడు, శ్రేష్ఠుడైన ముని, అతని ఇంటికి వచ్చి, 'ఏడు రాత్రులు నీ ఇంట్లో ఉంటాను' అని అన్నాడు.

తం రాజా శిరసా భూత్వా స్థీయతామిత్యభాషత । తస్య కాన్తిమతీ నామ భార్యా పరమశోభనా ।। ౪౯.

రాజు తల వంచి, 'ఇక్కడే ఉండండి' అని ఆహ్వానించాడు. అతని భార్య కాంతిమతి, అపూర్వ సౌందర్యవతి.

తస్యాస్తేజః సమభవద్ ద్వాదశాదిత్యసంనిభమ్ । శతాని పఞ్చ తస్యాసన్ సపత్నీనాం యతవ్రత ।। ౪౯.

ఆమె తేజస్సు పన్నెండు సూర్యుల వలె ప్రకాశించింది. ఆమెకు ఐదు వందల సతీమణులు ఉండేవారు, వారు అంతా వ్రత నిష్ఠతో ఉండేవారు.

తా దాస్య ఇవ కర్మాణి కుర్వన్త్యహరహః శుభాః । కాన్తిమత్యా మహాభాగ భయాత్ త్రస్తా విచేతసః ।। ౪౯.

ఆ సతీమణులు ప్రతిరోజూ పనులు దాసుల్లా చేసేవారు. కాంతిమతి అదృష్టాన్ని చూసి భయంతో, మనసు కలవరపడి ఉండేవారు.

తామగస్త్యస్తథా దృష్ట్వా రూపతేజోఽన్వితాం శుభామ్ । సపత్న్యశ్చ భయాత్ తస్యాః కుర్వన్త్యః కర్మ శోభనమ్ । రాజా తు తస్యా ముదితం ముఖమేవావలోకయన్ ।। ౪౯.

అంతటి అందం, తేజస్సుతో ఉన్న రాణిని, ఆమె సతీమణులు భయంతో మంచి పనులు చేస్తూ ఉండటాన్ని చూసి, రాజు ఆమె ఆనందంగా ఉన్న ముఖాన్ని మాత్రమే చూస్తూ ఉండేవాడు.

ఏవంభూతామథో దృష్ట్వా రాజ్ఞీం పరమశోభనామ్ । సాధు సాధు జగన్నాథేత్యగస్త్యః ప్రాహ హర్షితః ।। ౪౯.

అలాంటి అపూర్వ సౌందర్యంతో ఉన్న రాణిని చూసి, అగస్త్యుడు ఆనందంతో, 'బాగుంది, బాగుంది, జగన్నాథా!' అని ప్రశంసించాడు.

ద్వితీయే దివసేఽప్యేవం రాజ్ఞీం దృష్ట్వా మహాప్రభామ్ । అహో ముష్టమహో ముష్టం జగదేతచ్చరాచరమ్ । ఇత్యగస్త్యో ద్వితీయేఽహ్ని రాజ్ఞీం దృష్ట్వాఽభ్యువాచ హ ।। ౪౯.

రెండవ రోజున కూడా మహాప్రభావం కలిగిన రాణిని చూసి, అగస్త్యుడు ఇలా అన్నాడు: "అయ్యో, ఇదంతా ఒక ముఠె మాత్రమే! ఈ చరాచర జగత్తంతా ఇదే!" అని రెండవ రోజున రాణిని చూచి అగస్త్యుడు ఇలా పలికాడు.

తృతీయేఽహని తాం దృష్ట్వా పునరేవమువాచ హ । అహో మూఢా న జానన్తి గోవిన్దం పరమేశ్వరమ్ । య ఏకేఽహ్ని ఫలం చైతద్ రాజ్ఞే తుష్టః ప్రదత్తవాన్ ।। ౪౯.

మూడవ రోజున ఆమెను మళ్లీ చూసి ఇలా అన్నాడు: "అయ్యో, మూర్ఖులు గోవిందుడైన పరమేశ్వరుని తెలియరు. ఆయన సంతోషపడి ఈ ఫలాన్ని ఒక్క రోజులోనే రాణికి ఇచ్చాడు."

చతుర్థే దివసే హస్తావుత్క్షిప్య పునరబ్రవీత్ । సాధు సాధు జగన్నాథ స్త్రీ శూద్రాః సాధు సాధ్వితి । ద్విజాః సాధు నృపాః సాధు వైశ్యాః సాధు పునః పునః ।। ౪౯.

నాలుగవ రోజున చేతులు పైకి ఎత్తి మళ్లీ ఇలా అన్నాడు: "బాగుంది, బాగుంది జగన్నాథా! స్త్రీలు, శూద్రులు బాగున్నారు! ద్విజులు, రాజులు, వైశ్యులు — అందరూ బాగున్నారు, బాగున్నారు!"

సాధు భద్రాశ్వ సాధు త్వం భోఽగస్త్య సాధు సాధు తే । సాధు ప్రహ్లాద తే సాధు ధ్రువ సాధో మహావ్రత । ఏవముక్త్వా ననర్తోచ్చైరగస్త్యో రాజసంనిధౌ ।। ౪౯.

"బాగున్నావు భద్రాశ్వా! అగస్త్యా, నీవు కూడా బాగున్నావు! ప్రహ్లాదా, నీవు బాగున్నావు! ధ్రువా, మహావ్రతధారుడా, నీవు బాగున్నావు!" అని ఇలా చెప్పి అగస్త్యుడు రాజు సమక్షంలో గట్టిగా నాట్యం చేశాడు.

ఏవంభూతం చ తం దృష్ట్వా సపత్నీకో నృపోత్తమః । కిం హర్షకారణం బ్రహ్మన్ యేనేత్థం నృత్యతే భవాన్ ।। ౪౯.

అలా నాట్యం చేస్తున్న అగస్త్యుణ్ణి చూసి, రాజు తన భార్యతో కలిసి ఇలా అడిగాడు: "బ్రాహ్మణా! మీరు ఇలా ఆనందంగా నాట్యం చేయడానికి కారణం ఏమిటి?"

అగస్త్య ఉవాచ । అహో మూర్ఖః కురాజా త్వమహో మూర్ఖాఽనుగాస్త్వమీ । అహో పురోహితా మూర్ఖా యే న జానన్తి మే మతమ్ ।। ౪౯.

అగస్త్యుడు ఇలా అన్నాడు: "అయ్యో, నీవు మూర్ఖ రాజు! నీ వెంట ఉన్నవారు కూడా మూర్ఖులే! మీ పూజారులు కూడా నా ఆలోచనను తెలియని మూర్ఖులే!"

ఏవముక్తే తతో రాజా కృతాఞ్జలిరభాషత । న జానీమో వయం బ్రహ్మన్ ప్రశ్నమేతత్ త్వయేరితమ్ । కథయస్వ మహాభాగ యద్యనుగ్రహకృద్ భవాన్ ।। ౪౯.

అలా అన్న తర్వాత రాజు చేతులు జోడించి ఇలా అన్నాడు: "బ్రాహ్మణా! మీరు అడిగిన ప్రశ్న మాకు తెలియదు. మీరు దయచేసి చెప్పండి, మాపై అనుగ్రహం చూపించాలనుకుంటే."

అగస్త్య ఉవాచ । ఇయం రాజ్ఞీ త్వయా యాఽభూద్ దాసీ వైశ్యస్య వైదిశే । నగరే హరిదత్తస్య త్వమస్యాః పతిరేవ చ । తస్యైవ కర్మకారోఽభూచ్ఛూద్రః సేవనతత్పరః ।। ౪౯.

అగస్త్యుడు ఇలా అన్నాడు: "ఈ రాణి ఒకప్పుడు వైదిశ నగరంలో ఒక వైశ్యుని దాసిగా ఉండేది. నువ్వు ఆమె భర్తవు. ఆ వైశ్యునికి సేవలో నిమగ్నమైన శూద్రుడు పనిచేసేవాడు."